गायत्रीलहरी Gayatri Lahari

अमन्दानन्देनामरवरगृहे वास निरतांनरं गायन्तं या भुवि भवभयात्त्रायत इह ।सुरेशैः सम्पूज्यां मुनिगणनुतां तां सुखकरींनमामो गायत्रीं निखिलमनुजाघौघशमनीम् ॥ १॥

amandānandenāmaravaragṛhe vāsa niratāṃnaraṃ gāyantaṃ yā bhuvi bhavabhayāttrāyata iha |sureśaiḥ sampūjyāṃ munigaṇanutāṃ tāṃ sukhakarīṃnamāmo gāyatrīṃ nikhilamanujāghaughaśamanīm || 1||

अवामा संयुक्तं सकलमनुजैर्जाप्यमभितोह्यपायात्पायाद्भूरथ भुवि भुवः स्वः पदमिति ।पदं तन्मे पादाववतु सवितुश्चैव जघनेवरेण्यं श्रोणिं मे सततमवतान्नाभिमपि च ॥ २॥

avāmā saṃyuktaṃ sakalamanujairjāpyamabhitohyapāyātpāyādbhūratha bhuvi bhuvaḥ svaḥ padamiti |padaṃ tanme pādāvavatu savituścaiva jaghanevareṇyaṃ śroṇiṃ me satatamavatānnābhimapi ca || 2||

पदं भर्गो देवस्य मम हृदयं धीमहि तथागलम्पायान्नित्यं धिय इह पदं चैव रसनाम् ।तथा नेत्रे योऽव्यादलकमवतान्नः पदमितिशिरोदेशं पायान्मम तु परितश्चान्तिमपदम् ॥ ३॥

padaṃ bhargo devasya mama hṛdayaṃ dhīmahi tathāgalampāyānnityaṃ dhiya iha padaṃ caiva rasanām |tathā netre yo'vyādalakamavatānnaḥ padamitiśirodeśaṃ pāyānmama tu paritaścāntimapadam || 3||

अये दिव्ये देवि त्रिदशनिवहैर्वन्दितपदेन शेकुस्त्वां स्तोतुं भगवति महान्तोऽपि मुनयः ।कथंकारं तर्हिस्तुतिततिरियं मे शुभतरातथा पूर्णा भूयात् त्रुटिपरियुता भावरहिता ॥ ४॥

aye divye devi tridaśanivahairvanditapadena śekustvāṃ stotuṃ bhagavati mahānto'pi munayaḥ |kathaṃkāraṃ tarhistutitatiriyaṃ me śubhatarātathā pūrṇā bhūyāt truṭipariyutā bhāvarahitā || 4||

भजन्तं निर्व्याजं तव सुखदमन्त्रं विजयिनंजनं यावज्जीवं जपति जननि त्वं सुखयसि ।न वा कामं काचित् कलुषकणिकाऽपि स्पृशति तंसंसारं संसारं सरति सहसा तस्य सततम् ॥ ५॥

bhajantaṃ nirvyājaṃ tava sukhadamantraṃ vijayinaṃjanaṃ yāvajjīvaṃ japati janani tvaṃ sukhayasi |na vā kāmaṃ kācit kaluṣakaṇikā'pi spṛśati taṃsaṃsāraṃ saṃsāraṃ sarati sahasā tasya satatam || 5||

दधानां ह्याधानं सितकुवलयास्फालनरुचांस्वयं विभ्राजन्तीं त्रिभुवनजनाह्लादनकरीम् ।अलं चालं चालं मम चकितचित्तं सुचपलंचलच्चन्द्रास्ये त्वद्वदनरुचमाचामय चिरम् ॥ ६॥

dadhānāṃ hyādhānaṃ sitakuvalayāsphālanarucāṃsvayaṃ vibhrājantīṃ tribhuvanajanāhlādanakarīm |alaṃ cālaṃ cālaṃ mama cakitacittaṃ sucapalaṃcalaccandrāsye tvadvadanarucamācāmaya ciram || 6||

ललामे भाले ते बहुतर विशालेऽति विमलेकलाचञ्चच्चान्द्री रुचिरतिलकावेन्दुकलया ।नितान्तं गोमाया निविड तमसो नाश व्यसनातमो मे गाढं हि हृदयसदनस्थं ग्लपयतु ॥ ७॥

lalāme bhāle te bahutara viśāle'ti vimalekalācañcaccāndrī ruciratilakāvendukalayā |nitāntaṃ gomāyā niviḍa tamaso nāśa vyasanātamo me gāḍhaṃ hi hṛdayasadanasthaṃ glapayatu || 7||

अये मातः किन्ते चरणशरणं संश्रयवतांजनानामन्तस्थो वृजिन हुतभुक् प्रज्वलति यः ।तदस्याशु सम्यक् प्रशमनहितायैव विधृतंकरे पात्रं पुण्यं सलिलभरितं काष्ठरचितम् ॥ ८॥

aye mātaḥ kinte caraṇaśaraṇaṃ saṃśrayavatāṃjanānāmantastho vṛjina hutabhuk prajvalati yaḥ |tadasyāśu samyak praśamanahitāyaiva vidhṛtaṃkare pātraṃ puṇyaṃ salilabharitaṃ kāṣṭharacitam || 8||

अथाहोस्विन्मातः सरिदधिपतेः सारमखिलंसुधारूपं कूपं लघुतरमनूपं कलयति ।स्वभक्तेभ्यो नित्यं वितरसि जनोद्धारिणि शुभेविहीने दीने मय्यपि कृपय किंचित् करुणया ॥ ९॥

athāhosvinmātaḥ saridadhipateḥ sāramakhilaṃsudhārūpaṃ kūpaṃ laghutaramanūpaṃ kalayati |svabhaktebhyo nityaṃ vitarasi janoddhāriṇi śubhevihīne dīne mayyapi kṛpaya kiṃcit karuṇayā || 9||

सदैव त्वत्पाणौ विधृतमरविन्दं द्युतिकरंत्विदं दर्शं दर्शं रविशशिसमं नेत्रयुगलम् ।विचिन्त्य स्वां वृत्तिं भ्रमविषमजालेऽस्ति पतितमिदं मन्ये नोचेत् कथमिति भवेदर्धविकचम् ॥ १०॥

sadaiva tvatpāṇau vidhṛtamaravindaṃ dyutikaraṃtvidaṃ darśaṃ darśaṃ raviśaśisamaṃ netrayugalam |vicintya svāṃ vṛttiṃ bhramaviṣamajāle'sti patitamidaṃ manye nocet kathamiti bhavedardhavikacam || 10||

स्वयं मातः किंवा त्वमसि जलजानामपि खनिर्यतस्ते सर्वाङ्गं कमलमयमेवास्ति किमु नो ।तथा भीत्या तस्माच्छरणमुपयातः कमलराट्प्रयुञ्जानोऽश्रान्तं भवति तदिहैवासनविधौ ॥ ११॥

svayaṃ mātaḥ kiṃvā tvamasi jalajānāmapi khaniryataste sarvāṅgaṃ kamalamayamevāsti kimu no |tathā bhītyā tasmāccharaṇamupayātaḥ kamalarāṭprayuñjāno'śrāntaṃ bhavati tadihaivāsanavidhau || 11||

दिवौकोभिर्वन्द्ये विकसित सरोजाक्षि सुखदेकृपादृष्टेर्वृष्टिः सुनिपतति यस्योपरि तव ।तदीया वाञ्छा किं द्रुतमनु विधेयास्ति सकलाअतोमन्तोस्तन्तून् मम सपदि छित्वाऽम्ब सुखय ॥ १२॥

divaukobhirvandye vikasita sarojākṣi sukhadekṛpādṛṣṭervṛṣṭiḥ sunipatati yasyopari tava |tadīyā vāñchā kiṃ drutamanu vidheyāsti sakalāatomantostantūn mama sapadi chitvā'mba sukhaya || 12||

करेऽक्षाणां माला प्रविलसति या तेऽतिविमलेकिमर्थं सा कान् वा गणयसि जनान् भक्ति निरतान् ।जपन्ती कं मन्त्रं प्रशमयसि दुःखं जनिजुषामये का वा वाञ्छा तव वरिवृति त्वत्र वरदे ॥ १३॥

kare'kṣāṇāṃ mālā pravilasati yā te'tivimalekimarthaṃ sā kān vā gaṇayasi janān bhakti niratān |japantī kaṃ mantraṃ praśamayasi duḥkhaṃ janijuṣāmaye kā vā vāñchā tava varivṛti tvatra varade || 13||

न मन्ये धन्येऽहं त्ववितथमिदं लोकगदितंममात्रोक्तिर्मत्वा कमलमिव फुल्लं तव करम् ।विजृम्भा संयुक्त द्युतिमयमिदं कोकनदमित्यरं जानानेयं मधुकरततिः संविलसति ॥ १४॥

na manye dhanye'haṃ tvavitathamidaṃ lokagaditaṃmamātroktirmatvā kamalamiva phullaṃ tava karam |vijṛmbhā saṃyukta dyutimayamidaṃ kokanadamityaraṃ jānāneyaṃ madhukaratatiḥ saṃvilasati || 14||

महामोहाम्भोधौ मम निपतिता जीवनतरिर्निरालम्बा दोला चलित दुरवस्थामधिगता ।जलावर्त व्यालो ग्रसितुमभितो वाञ्छति च तांकरालम्बं दत्वा भगवति द्रुतं तारय शिवे ॥ १५ ।

mahāmohāmbhodhau mama nipatitā jīvanatarirnirālambā dolā calita duravasthāmadhigatā |jalāvarta vyālo grasitumabhito vāñchati ca tāṃkarālambaṃ datvā bhagavati drutaṃ tāraya śive || 15 |

दधानासित्वं यत् स्ववपुषि पयोधारियुगलमिति श्रुत्वा लोकैर्मम मनसि चिन्ता समभवत् ।कथं स्यात् सा तस्मादलक लतिका मस्तक भुविशिरोद्यां हृद्येयं जलदपटली खेलति किल ॥ १६॥

dadhānāsitvaṃ yat svavapuṣi payodhāriyugalamiti śrutvā lokairmama manasi cintā samabhavat |kathaṃ syāt sā tasmādalaka latikā mastaka bhuviśirodyāṃ hṛdyeyaṃ jaladapaṭalī khelati kila || 16||

तथा तत्रैवोपस्थितिमपि निशीथिन्यधिपतेःप्रपश्यामि श्यामे सह सहचरैस्तारक गणैः ।अहोरात्रः क्रीडा परवशमितास्तेऽपि चकिताश्चिरं चिक्रीडन्ते तदपि महदाश्चर्यचरितम् ॥ १७॥

tathā tatraivopasthitimapi niśīthinyadhipateḥprapaśyāmi śyāme saha sahacaraistāraka gaṇaiḥ |ahorātraḥ krīḍā paravaśamitāste'pi cakitāściraṃ cikrīḍante tadapi mahadāścaryacaritam || 17||

यदाहुस्तं मुक्ता पटल जटितं रत्न मुकुटंन धत्ते तेषां सा वचनरचना साधुपदवीम् ।निशैषा केशास्तु नहि विगत वेशा ध्रुवमितिप्रसन्नाऽध्यासन्ना विधुपरिषदेषा विलसति ॥ १८॥

yadāhustaṃ muktā paṭala jaṭitaṃ ratna mukuṭaṃna dhatte teṣāṃ sā vacanaracanā sādhupadavīm |niśaiṣā keśāstu nahi vigata veśā dhruvamitiprasannā'dhyāsannā vidhupariṣadeṣā vilasati || 18||

त्रिबीजे हे देवि त्रि प्रणवसहिते त्र्यक्षरयुतेत्रिमात्रा राजन्ते भुवनविभवे ह्योमितिपदे ।त्रिकालं संसेव्ये त्रिगुणवति च त्रिस्वरमयित्रिलोकेशैः पूज्ये त्रिभुवनभयात्त्राहि सतततम् ॥ १९॥

tribīje he devi tri praṇavasahite tryakṣarayutetrimātrā rājante bhuvanavibhave hyomitipade |trikālaṃ saṃsevye triguṇavati ca trisvaramayitrilokeśaiḥ pūjye tribhuvanabhayāttrāhi satatatam || 19||

न चन्द्रो नैवेमे नभसि वितता तारकगणाःत्विषां राशी रम्या तव चरणयोरम्बुनिचये ।पतित्वा कल्लोलैः सह परिचयाद्विस्तृतिमिताप्रभा सैवाऽनन्ता गगनमुकुरे दीव्यति सदा ॥ २०॥

na candro naiveme nabhasi vitatā tārakagaṇāḥtviṣāṃ rāśī ramyā tava caraṇayorambunicaye |patitvā kallolaiḥ saha paricayādvistṛtimitāprabhā saivā'nantā gaganamukure dīvyati sadā || 20||

त्वमेव ब्रह्माणी त्वमसि कमला त्वं नगसुतात्रिसन्ध्यं सेवन्ते चरणयुगलं ये तव जनाः ।जगज्जाले तेषां निपतित जनानामिह शुभेसमुद्धारार्थं किं मतिमति मतिस्ते न भवति ॥ २१॥

tvameva brahmāṇī tvamasi kamalā tvaṃ nagasutātrisandhyaṃ sevante caraṇayugalaṃ ye tava janāḥ |jagajjāle teṣāṃ nipatita janānāmiha śubhesamuddhārārthaṃ kiṃ matimati matiste na bhavati || 21||

अनेकैः पापौघैर्लुलित वपुषं शोक सहितंलुठन्तं दीनं मां विमल पदयो रेणुषु तव ।गलद्बाष्पं शश्वद् जननि सहसाश्वासनवचोब्रुवाणोत्तिष्ठ त्वं अमृतकणिकां पास्यसि कदा ॥ २२॥

anekaiḥ pāpaughairlulita vapuṣaṃ śoka sahitaṃluṭhantaṃ dīnaṃ māṃ vimala padayo reṇuṣu tava |galadbāṣpaṃ śaśvad janani sahasāśvāsanavacobruvāṇottiṣṭha tvaṃ amṛtakaṇikāṃ pāsyasi kadā || 22||

न वा मादृक् पापी नहि तव समा पापहरणीन दुर्बुद्धिर्मादृक् न च तव समा धी वितरिणी ।न मादृग् गर्विष्ठो नहि तव समा गर्वहरणीहृदि स्मृत्वा ह्येवं मामयि कुरु यथेच्छा तव यथा ॥ २३॥

na vā mādṛk pāpī nahi tava samā pāpaharaṇīna durbuddhirmādṛk na ca tava samā dhī vitariṇī |na mādṛg garviṣṭho nahi tava samā garvaharaṇīhṛdi smṛtvā hyevaṃ māmayi kuru yathecchā tava yathā || 23||

दरीधर्ति स्वान्तेऽक्षर वर चतुर्विंशतिमितंत्वदन्तर्मन्त्रं यत्त्वयि निहित चेतो हि मनुजः ।समन्ताद् भास्वन्तं भवति भुवि सञ्जीवनवनंभवाम्भोधेः पारं व्रजति स नितान्तं सुखयुतः ॥ २४॥

darīdharti svānte'kṣara vara caturviṃśatimitaṃtvadantarmantraṃ yattvayi nihita ceto hi manujaḥ |samantād bhāsvantaṃ bhavati bhuvi sañjīvanavanaṃbhavāmbhodheḥ pāraṃ vrajati sa nitāntaṃ sukhayutaḥ || 24||

भगवति लहरीयं रुद्रदेव प्रणीतातव चरण सरोजे स्थाप्यते भक्तिभावैः ।कुमतितिमिरपङ्कस्याङ्कमग्नं सशङ्कंअयि खलु कुरु दत्वा वीतशङ्कं स्वमङ्कम् ॥ २५॥

bhagavati laharīyaṃ rudradeva praṇītātava caraṇa saroje sthāpyate bhaktibhāvaiḥ |kumatitimirapaṅkasyāṅkamagnaṃ saśaṅkaṃayi khalu kuru datvā vītaśaṅkaṃ svamaṅkam || 25||

॥ इति श्री रुद्रदेव विरचित गायत्री लहरी समाप्ता ॥

|| iti śrī rudradeva viracita gāyatrī laharī samāptā ||