नर्मदासहस्रनामस्तोत्रम् २ Narmadasahasranamastotram 2

श्रीगणेशाय नमः ।श्री गुरुभ्यो नमः ।श्री नर्मदायै नमः ।॥ अथ श्रीनर्मदासहस्रनाम प्रारम्भः ॥तन्मे कथयश्रीपार्वत्युवाचॐ जगदीश जगद्धाम दिग्वासो मदनान्तक ।रेवा नाम सहस्रन्तु कथयस्व मम प्रभो ॥ १॥

śrīgaṇeśāya namaḥ |śrī gurubhyo namaḥ |śrī narmadāyai namaḥ ||| atha śrīnarmadāsahasranāma prārambhaḥ ||tanme kathayaśrīpārvatyuvācaoṃ jagadīśa jagaddhāma digvāso madanāntaka |revā nāma sahasrantu kathayasva mama prabho || 1||

श्रीशिव उवाचसाधुप्रिये महासाधो लोकानुग्रहकारिणी ।नर्मदा महती माया सर्वसम्पत्तिकारिणी ॥ २॥

śrīśiva uvācasādhupriye mahāsādho lokānugrahakāriṇī |narmadā mahatī māyā sarvasampattikāriṇī || 2||

हारिणी सर्वमायानां संसारार्णवतारिणी ।धारिणी सर्वविद्यानामविद्याभेदकारिणी ॥ ३॥

hāriṇī sarvamāyānāṃ saṃsārārṇavatāriṇī |dhāriṇī sarvavidyānāmavidyābhedakāriṇī || 3||

श्रीपार्वत्युवाचका तिथिः कस्तु वारश्च किं स्थलं पठने शुभम् ।यस्य विज्ञानमात्रेण सर्वसिद्धिर्भवेन्नरः ॥ ४॥

śrīpārvatyuvācakā tithiḥ kastu vāraśca kiṃ sthalaṃ paṭhane śubham |yasya vijñānamātreṇa sarvasiddhirbhavennaraḥ || 4||

तन्मे कथय देवेश सर्वलोकोपकारकम् ।श्रीशिव उवाचन योगं करणं वारं नक्षत्रं नापि सङ्क्रमम् ॥ ५॥

tanme kathaya deveśa sarvalokopakārakam |śrīśiva uvācana yogaṃ karaṇaṃ vāraṃ nakṣatraṃ nāpi saṅkramam || 5||

यस्य पठन मात्रेण सद्यः सिद्धिं लभेन्नरः (सिद्धिर्भवेन्नरं) ।नर्मदा सततं रक्षेज्जननी जगदम्बिका ॥ ६॥

yasya paṭhana mātreṇa sadyaḥ siddhiṃ labhennaraḥ (siddhirbhavennaraṃ) |narmadā satataṃ rakṣejjananī jagadambikā || 6||

ॐ अस्य श्री नाम रेवायाः सहस्रं परिकीर्तितम् ।ऋषी रुद्रो विराडेषच्छन्न्दो निगदितो मया ॥ ७॥

oṃ asya śrī nāma revāyāḥ sahasraṃ parikīrtitam |ṛṣī rudro virāḍeṣacchanndo nigadito mayā || 7||

धर्मार्थकाममोक्षार्थे विनियोगः प्रकीर्तितः ।रुद्रः शिरो मुखे छन्दो हृदये देवता स्मृता ॥ ८॥

dharmārthakāmamokṣārthe viniyogaḥ prakīrtitaḥ |rudraḥ śiro mukhe chando hṛdaye devatā smṛtā || 8||

ॐ नर्मदायै विद्महे मेकलकन्यायै धीमहि ।तन्नो रेवा प्रचोदयात् । ॐ ह्रीं श्री नर्मदायै स्वाहा ॥इति गायत्रीमन्त्रं यथाशक्ति जपित्वा सहस्रनाम पाठं कुर्यात् ।तद्यथाअथ सहस्रनामस्तोत्रम् ।ॐ नर्मदा नागकन्या च नागेशी नागवल्लभा ।नारायणी निराकारा निरालम्बा निरञ्जनी ॥ ९॥

oṃ narmadāyai vidmahe mekalakanyāyai dhīmahi |tanno revā pracodayāt | oṃ hrīṃ śrī narmadāyai svāhā ||iti gāyatrīmantraṃ yathāśakti japitvā sahasranāma pāṭhaṃ kuryāt |tadyathāatha sahasranāmastotram |oṃ narmadā nāgakanyā ca nāgeśī nāgavallabhā |nārāyaṇī nirākārā nirālambā nirañjanī || 9||

निरीहा निर्विकारा च नित्यानन्द स्वरूपिणी ।निस्पृहा नित्यरूपा च निर्लोभा निश्चयात्मिका ॥ १०॥

nirīhā nirvikārā ca nityānanda svarūpiṇī |nispṛhā nityarūpā ca nirlobhā niścayātmikā || 10||

नक्रेशी नागगमनी नागकन्या नगेश्वरी ।निर्दोषा निर्झरा नीरा निरीहा नित्यनन्दिनी ॥ ११॥

nakreśī nāgagamanī nāgakanyā nageśvarī |nirdoṣā nirjharā nīrā nirīhā nityanandinī || 11||

निश्चया निश्चला नीला निर्लेपा निधनेश्वरी ।नलनीलविलासा च नारायणपरायणा ॥ १२॥

niścayā niścalā nīlā nirlepā nidhaneśvarī |nalanīlavilāsā ca nārāyaṇaparāyaṇā || 12||

निर्जरा नाकगमनी नक्षत्रा नेत्रवर्धिनी ।निर्भरा निर्मला नेत्रा निश्शङ्का निर्जरात्मिका ॥ १३॥

nirjarā nākagamanī nakṣatrā netravardhinī |nirbharā nirmalā netrā niśśaṅkā nirjarātmikā || 13||

नीपप्रिया नीपरता निष्कलङ्का गणेश्वरी ॥नाशिनी सर्वशत्रूणां नूतना नूतनेश्वरी ॥ १४॥

nīpapriyā nīparatā niṣkalaṅkā gaṇeśvarī ||nāśinī sarvaśatrūṇāṃ nūtanā nūtaneśvarī || 14||

निषङ्गधारिणी नीवा निर्धमा नखवर्धिनी ।नदी मन्दाकिनी नाम मानरूपा नरातिहा ॥ १५॥

niṣaṅgadhāriṇī nīvā nirdhamā nakhavardhinī |nadī mandākinī nāma mānarūpā narātihā || 15||

नरकासुरनाशी च नरेशी नरपालिनी ।नरेन्द्रमानिनी निद्रानिग्रहा निग्रहेश्वरी ॥ १६॥

narakāsuranāśī ca nareśī narapālinī |narendramāninī nidrānigrahā nigraheśvarī || 16||

नटिनी नाटिनी नाट्या निर्दृढा निर्दृढेश्वरी ।नितम्बिनी नितम्बी च निर्धना धनवर्धिनी ॥ १७॥

naṭinī nāṭinī nāṭyā nirdṛḍhā nirdṛḍheśvarī |nitambinī nitambī ca nirdhanā dhanavardhinī || 17||

निर्धूता निर्दया दुष्टा निष्ठुरा नैककामगा ।नभोरूपा नभेशी च नागरी नागरात्मिका ॥ १८॥

nirdhūtā nirdayā duṣṭā niṣṭhurā naikakāmagā |nabhorūpā nabheśī ca nāgarī nāgarātmikā || 18||

नरनीतिप्रिया नेमी निर्भीका निष्कलेश्वरी ।नरेशपालिनी नौका नागस्था नागपार्श्विनी ॥ १९॥

naranītipriyā nemī nirbhīkā niṣkaleśvarī |nareśapālinī naukā nāgasthā nāgapārśvinī || 19||

नागेन्द्रमानिनी नद्या नदेशी नर्मभाषिणी ।परमा परमेशी च पाकशासन पोषिणी ॥ २०॥

nāgendramāninī nadyā nadeśī narmabhāṣiṇī |paramā parameśī ca pākaśāsana poṣiṇī || 20||

पवित्रा पावनी पद्मा पादुका पदकेचरी ॥ २१॥

pavitrā pāvanī padmā pādukā padakecarī || 21||

पोषिणी पोषिका पोषा पूर्विका पूर्वमम्बिका ।पञ्चमी पञ्चितप्रेमा पाञ्चाली परमेश्वरी ॥ २२॥

poṣiṇī poṣikā poṣā pūrvikā pūrvamambikā |pañcamī pañcitapremā pāñcālī parameśvarī || 22||

पक्षधारा च पक्षेशी पक्षिणी पक्षिरूपधृक् ।पक्षिपालनसम्प्रीता पक्षिणी परमात्मिका ॥ २३॥

pakṣadhārā ca pakṣeśī pakṣiṇī pakṣirūpadhṛk |pakṣipālanasamprītā pakṣiṇī paramātmikā || 23||

पञ्जरी पिञ्जरी पिङ्गा पिङ्गला पिकवल्लभा ।पिकरूपधरा पित्रा पिकेशी पिकभाषिणी ॥ २४॥

pañjarī piñjarī piṅgā piṅgalā pikavallabhā |pikarūpadharā pitrā pikeśī pikabhāṣiṇī || 24||

प्रभाकारा प्रभारूपा प्रगल्भा पाकशासिनी ।पशुप्रीता पशुरता पुरन्दरहितैषिणी ॥ २५॥

prabhākārā prabhārūpā pragalbhā pākaśāsinī |paśuprītā paśuratā purandarahitaiṣiṇī || 25||

पुरुहूतप्रिया पद्मा पद्ममालाविभूषणा ।पापसन्त्रासिनी पापोत्पाटिनी पङ्कजेश्वरी ॥ २६॥

puruhūtapriyā padmā padmamālāvibhūṣaṇā |pāpasantrāsinī pāpotpāṭinī paṅkajeśvarī || 26||

पङ्कजाक्षी परभूतिः पथिनी पथिरक्षिणी ।पथिप्रिया पथिरता परसम्मोहकारिणी ॥ २७॥

paṅkajākṣī parabhūtiḥ pathinī pathirakṣiṇī |pathipriyā pathiratā parasammohakāriṇī || 27||

परेशी परहन्त्री च परब्रह्मस्वरूपिणी ।पराचाररता पापा पद्माक्षी पद्मवल्लभा ॥ २८॥

pareśī parahantrī ca parabrahmasvarūpiṇī |parācāraratā pāpā padmākṣī padmavallabhā || 28||

पाठिनी सर्वविद्यानां पापपाशविनाशिनी ।पटुप्रीता पाठरता पण्डिताबुद्धिवर्धिनी (द्धिनी) ॥ २९॥

pāṭhinī sarvavidyānāṃ pāpapāśavināśinī |paṭuprītā pāṭharatā paṇḍitābuddhivardhinī (ddhinī) || 29||

पुण्डरीकविशालाक्षी पुण्ड्रधारणपुण्डिणी ।पूतना पुत्रपाली च पुरुषार्थप्रसाधिनी ॥ ३०॥

puṇḍarīkaviśālākṣī puṇḍradhāraṇapuṇḍiṇī |pūtanā putrapālī ca puruṣārthaprasādhinī || 30||

पदस्था पापदमनी पादपङ्कजसेविता ।फलदा फलरूपा च फलेशी फलवर्धिनी ॥ ३१॥

padasthā pāpadamanī pādapaṅkajasevitā |phaladā phalarūpā ca phaleśī phalavardhinī || 31||

फुङ्कारी फणिपाली च फणेशी पन्नगेश्वरी ।फूत्कारी फलदा फेकी फलेशी फलपोषिणी ॥ ३२॥

phuṅkārī phaṇipālī ca phaṇeśī pannageśvarī |phūtkārī phaladā phekī phaleśī phalapoṣiṇī || 32||

फटाकारा फणादर्शी फल्गुनी फलसाधिनी ।फल्गुनी फाल्गुनप्रीता फल्गुः फल्गुफलात्मिका ॥ ३३॥

phaṭākārā phaṇādarśī phalgunī phalasādhinī |phalgunī phālgunaprītā phalguḥ phalguphalātmikā || 33||

फूङ्कारी फलदात्री च निःस्फुलिङ्गा स्फुलिङ्गिनी ।बालिका बालिकामाला बाला बुद्धिविवर्धिनी ॥ ३४॥

phūṅkārī phaladātrī ca niḥsphuliṅgā sphuliṅginī |bālikā bālikāmālā bālā buddhivivardhinī || 34||

वरदा वररूपा च वरमाता वरेश्वरी ।बगला वाग्विलासी च वाचनी वचनप्रिया ॥ ३५॥

varadā vararūpā ca varamātā vareśvarī |bagalā vāgvilāsī ca vācanī vacanapriyā || 35||

वत्सला वत्सलेशी च वज्रिणी वज्रधारिणी ।बालिका बालिकावस्था बाहुदण्डविलासिनी ॥ ३६॥

vatsalā vatsaleśī ca vajriṇī vajradhāriṇī |bālikā bālikāvasthā bāhudaṇḍavilāsinī || 36||

बाहुनी बाहुवरदा वर्तिनी वर्तुला बला ।वीथिनी विधिका वीचि विकटा विकटेश्वरी ॥ ३७॥

bāhunī bāhuvaradā vartinī vartulā balā |vīthinī vidhikā vīci vikaṭā vikaṭeśvarī || 37||

ब्रह्मरूपा विष्णुप्रीता ब्रह्मविष्णुशिवात्मिका ।वराक्षी वामना वामा वामिका वरदायिका ॥ ३८॥

brahmarūpā viṣṇuprītā brahmaviṣṇuśivātmikā |varākṣī vāmanā vāmā vāmikā varadāyikā || 38||

ब्राह्मी बाला वराहीच वराक्षी विकृतानना ।वसिष्ठा वादिनी वाक्या वाद्यरूपा वरेश्वरी ॥ ३९॥

brāhmī bālā varāhīca varākṣī vikṛtānanā |vasiṣṭhā vādinī vākyā vādyarūpā vareśvarī || 39||

बषट्कारा वकेशी च बकदालभ्यपालिका ।वागुरी विकसद्दक्त्रा वक्रिणी वक्रकारिणी ॥ ४०॥

baṣaṭkārā vakeśī ca bakadālabhyapālikā |vāgurī vikasaddaktrā vakriṇī vakrakāriṇī || 40||

वक्ररूपा वक्रधरा वक्रेशी वक्रभाषिणी ।व्यक्ताऽव्यक्ताच बलदा बलेशा ब्रह्मचारिणी ॥ ४१॥

vakrarūpā vakradharā vakreśī vakrabhāṣiṇī |vyaktā'vyaktāca baladā baleśā brahmacāriṇī || 41||

बदराश्रमसंस्था च बदराश्रमवासिनी ।बदरीफलसन्तुष्टा बदरी बदरीश्वरी ॥ ४२॥

badarāśramasaṃsthā ca badarāśramavāsinī |badarīphalasantuṣṭā badarī badarīśvarī || 42||

बदरीफलसन्दोहा बदरीफलभाविनी ।बदरीफलसम्पूज्या बदरीफलतोषिता ॥ ४३॥

badarīphalasandohā badarīphalabhāvinī |badarīphalasampūjyā badarīphalatoṣitā || 43||

बदरीफलसंस्नेहा बदरीफलभाविनी ।वरदा वरदेशी च वसिष्ठाद्यैस्सुपूजिता ॥ ४४॥

badarīphalasaṃsnehā badarīphalabhāvinī |varadā varadeśī ca vasiṣṭhādyaissupūjitā || 44||

विश्वामित्रसदापाली विश्वम्भरी विचक्षणी ।विश्वम्भरा विश्वरूपा विश्वात्मा विश्वपालिनी ॥ ४५॥

viśvāmitrasadāpālī viśvambharī vicakṣaṇī |viśvambharā viśvarūpā viśvātmā viśvapālinī || 45||

विश्वेशी विश्वहन्त्री च विश्वात्मा विश्वपोषिणी ।वीरहा विरता वीरा बिभीषणवरप्रदा ॥ ४६॥

viśveśī viśvahantrī ca viśvātmā viśvapoṣiṇī |vīrahā viratā vīrā bibhīṣaṇavarapradā || 46||

विश्वामित्रबृहत्स्नेहा विश्वहा विश्वरूपिणी ।भवानी भूतभव्या च भवपाशविमोचनी ॥ ४७॥

viśvāmitrabṛhatsnehā viśvahā viśvarūpiṇī |bhavānī bhūtabhavyā ca bhavapāśavimocanī || 47||

भोगिनी भोगकारी च भोगदा भोगवर्धिनी ।भीषणा भीषणेशी च भीमा भीमपराक्रमा ॥ ४८॥

bhoginī bhogakārī ca bhogadā bhogavardhinī |bhīṣaṇā bhīṣaṇeśī ca bhīmā bhīmaparākramā || 48||

भिक्षुकापालिनी भूति भूधरा भूधरात्मजा ।भूषणा भूतपाली च भूजेशी भोगनायिनी ॥ ४९॥

bhikṣukāpālinī bhūti bhūdharā bhūdharātmajā |bhūṣaṇā bhūtapālī ca bhūjeśī bhoganāyinī || 49||

भूतात्मा भूतसंरक्षी भूतिदा भूतिभूषणा ।भवदा भवहन्त्री च भवशोक विनाशिनी ॥ ५०॥

bhūtātmā bhūtasaṃrakṣī bhūtidā bhūtibhūṣaṇā |bhavadā bhavahantrī ca bhavaśoka vināśinī || 50||