वैनायक त्रिशती अथवा श्रीगणेशनामत्रिशतीस्तोत्रम् Vainayaka Trishati

॥ श्रीगणेशनामत्रिशतीस्तोत्रम् ॥॥ ॐ गं गणपतये नमः ॥सूर्य उवाचएकार्णमन्त्रवत्सर्वं ऋष्यादिकमुदीरितम् ।छन्दोऽनुष्टुप् कीर्तितं च स्वानन्देशस्तु देवता ॥ १॥

|| śrīgaṇeśanāmatriśatīstotram |||| oṃ gaṃ gaṇapataye namaḥ ||sūrya uvācaekārṇamantravatsarvaṃ ṛṣyādikamudīritam |chando'nuṣṭup kīrtitaṃ ca svānandeśastu devatā || 1||

गणेश्वरो गणक्रीडो गणनाथो गणाधिपः ।गजाननो गणपतिर्नित्यानित्यो निरामयः ॥ २॥

gaṇeśvaro gaṇakrīḍo gaṇanātho gaṇādhipaḥ |gajānano gaṇapatirnityānityo nirāmayaḥ || 2||

निर्मलो निष्कलो नित्यो नादमध्ये प्रतिष्ठितः ।निधिर्निधिप्रियपतिर्नादातीतो निधिप्रदः ॥ ३॥

nirmalo niṣkalo nityo nādamadhye pratiṣṭhitaḥ |nidhirnidhipriyapatirnādātīto nidhipradaḥ || 3||

नदीनदभुजो नादजनको विघ्ननायकः ।विनायको विरूपाक्षो वरदो विश्वपालकः ॥ ४॥

nadīnadabhujo nādajanako vighnanāyakaḥ |vināyako virūpākṣo varado viśvapālakaḥ || 4||

विघ्नकृन्निघ्नचरणो गजदन्तो गजध्वनिः ।गणराजो गणश्रीदो गणपूज्यो गणेष्टदः ॥ ५॥

vighnakṛnnighnacaraṇo gajadanto gajadhvaniḥ |gaṇarājo gaṇaśrīdo gaṇapūjyo gaṇeṣṭadaḥ || 5||

नागाननो निम्ननाभिर्नित्यानन्दो निरङ्कुशः ।नलिनीकामुको नित्यं नित्यानित्यावतंसितः ॥ ६॥

nāgānano nimnanābhirnityānando niraṅkuśaḥ |nalinīkāmuko nityaṃ nityānityāvataṃsitaḥ || 6||

पूर्णानन्दः परन्धाम परमात्मा परात्परः ।परं पदं पशुपतिस्तत्त्वं पदनिरूपितः ॥ ७॥

pūrṇānandaḥ parandhāma paramātmā parātparaḥ |paraṃ padaṃ paśupatistattvaṃ padanirūpitaḥ || 7||

तत्त्वानां परमं तत्त्वं तारकस्तारकान्तकः ।तारकान्तरसंस्थानस्तारकान्तकपूर्वजः ॥ ८॥

tattvānāṃ paramaṃ tattvaṃ tārakastārakāntakaḥ |tārakāntarasaṃsthānastārakāntakapūrvajaḥ || 8||

हिरण्मयपुरान्तस्थो हृदयालाननिश्चलः ।हृत्पद्मकर्णिकाशालिवियत्केलिसरोवरः ॥ ९॥

hiraṇmayapurāntastho hṛdayālānaniścalaḥ |hṛtpadmakarṇikāśāliviyatkelisarovaraḥ || 9||

हेरम्बो हवनो हव्यो विधाता विश्वतोमुखः ।विकर्ता विश्वतश्चक्षुर्वन्द्यो वेदान्तगोचरः ॥ १०॥

herambo havano havyo vidhātā viśvatomukhaḥ |vikartā viśvataścakṣurvandyo vedāntagocaraḥ || 10||

मदोत्कटो मयूरेशो मोहिनीशो महाबलः ।महागणपतिर्मेघनादो हृत्पद्मसंस्थितः ॥ ११॥

madotkaṭo mayūreśo mohinīśo mahābalaḥ |mahāgaṇapatirmeghanādo hṛtpadmasaṃsthitaḥ || 11||

हंसो हस्तिपिशाचीशो हृल्लेखामन्त्रमध्यगः ।हर्षो हव्यकव्यभुक्च कपर्दी कलभाननः ॥ १२॥

haṃso hastipiśācīśo hṛllekhāmantramadhyagaḥ |harṣo havyakavyabhukca kapardī kalabhānanaḥ || 12||

कर्मसाक्षी कर्मकर्ता कल्पः कर्माग्रपूजितः ।वक्रतुण्डो विघ्नराजो विद्यादो विजयस्थिरः ॥ १३॥

karmasākṣī karmakartā kalpaḥ karmāgrapūjitaḥ |vakratuṇḍo vighnarājo vidyādo vijayasthiraḥ || 13||

विश्वकर्ता विश्वमुखः कामदाता कटङ्कटः ।कल्पकः कुमारगुरुः किरीटी कुलपालनः ॥ १४॥

viśvakartā viśvamukhaḥ kāmadātā kaṭaṅkaṭaḥ |kalpakaḥ kumāraguruḥ kirīṭī kulapālanaḥ || 14||

वैमुख्यहतदैत्यश्रीर्वराहरदनो वशी ।वागीश्वरीपतिर्वाचा सिद्धो वायुसुकीलकः ॥ १५॥

vaimukhyahatadaityaśrīrvarāharadano vaśī |vāgīśvarīpatirvācā siddho vāyusukīlakaḥ || 15||

नन्दिप्रियो नगसुतानन्दनो निजसंस्थितः ।नष्टद्रव्यप्रदो नादो नारायणसुपूजितः ॥ १६॥

nandipriyo nagasutānandano nijasaṃsthitaḥ |naṣṭadravyaprado nādo nārāyaṇasupūjitaḥ || 16||

उच्छिष्टगण उच्छिष्टः उच्छिष्टगणनायकः ।उपेन्द्र उडुभृन्मौलिरुदारत्रिदशग्रणीः ॥ १७॥

ucchiṣṭagaṇa ucchiṣṭaḥ ucchiṣṭagaṇanāyakaḥ |upendra uḍubhṛnmaulirudāratridaśagraṇīḥ || 17||

पद्मप्रसन्ननयनः प्रणताज्ञानमोचनः ।प्रत्यूहाज्ञानविज्ञानः प्रत्यूहहिमहव्यभुक् ॥ १८॥

padmaprasannanayanaḥ praṇatājñānamocanaḥ |pratyūhājñānavijñānaḥ pratyūhahimahavyabhuk || 18||

प्रत्यूहाम्भोधिकालाग्निः प्रत्यूहगरलामृतः ।मृत्युञ्जयो मुक्तिदाता महानादो मदोत्कटः ॥ १९॥

pratyūhāmbhodhikālāgniḥ pratyūhagaralāmṛtaḥ |mṛtyuñjayo muktidātā mahānādo madotkaṭaḥ || 19||

मदनावत्याश्रिताङ्घ्रिर्मुद्गरायुधधारकः ।शाकलश्शम्भुतनयः शक्तिजश्शम्भुहास्यभूः ॥ २०॥

madanāvatyāśritāṅghrirmudgarāyudhadhārakaḥ |śākalaśśambhutanayaḥ śaktijaśśambhuhāsyabhūḥ || 20||

शिवासुखावहश्शम्भुतेजोभूश्शम्भुकोपहा ।वाणीजिह्वो व्योमनाभिः वाग्मी वासवनासिकः ॥ २१॥

śivāsukhāvahaśśambhutejobhūśśambhukopahā |vāṇījihvo vyomanābhiḥ vāgmī vāsavanāsikaḥ || 21||

वैनायकीसहचरो विधृतालिसमूहकः ।स्तवस्स्तुतिपरस्स्तव्यस्स्तुतितुष्टस्स्तुतिप्रियः ॥ २२॥

vaināyakīsahacaro vidhṛtālisamūhakaḥ |stavasstutiparasstavyasstutituṣṭasstutipriyaḥ || 22||

महालक्ष्मीप्रियतमो मातुलिङ्गधरो महान् ।मदनावत्याश्रिताङ्घ्रिर्महाबुद्धिमनोरमः ॥ २३॥

mahālakṣmīpriyatamo mātuliṅgadharo mahān |madanāvatyāśritāṅghrirmahābuddhimanoramaḥ || 23||

मोहिनीमोहनो ज्येष्ठो ज्येष्ठराजो जगन्मयः ।ज्येष्ठपूजितो ज्येष्ठेशो ज्येष्ठराजपदे स्थितः ॥ २४॥

mohinīmohano jyeṣṭho jyeṣṭharājo jaganmayaḥ |jyeṣṭhapūjito jyeṣṭheśo jyeṣṭharājapade sthitaḥ || 24||

षडक्षरष्षडाधारष्षट्चक्रोपरि संस्थितः ।षडृतुकुसुमस्रग्वी षण्मुखष्षण्मुखाग्रजः ॥ २५॥

ṣaḍakṣaraṣṣaḍādhāraṣṣaṭcakropari saṃsthitaḥ |ṣaḍṛtukusumasragvī ṣaṇmukhaṣṣaṇmukhāgrajaḥ || 25||

रौद्रीमुद्रितपादाब्जो रुष्टचित्तप्रसादनः ।रुद्रप्रियो रुद्रपत्नीपुत्रो रुद्रशिरोधरः ॥ २६॥

raudrīmudritapādābjo ruṣṭacittaprasādanaḥ |rudrapriyo rudrapatnīputro rudraśirodharaḥ || 26||

रत्नमण्डपमध्यस्थो जपपूजनतोषितः ।जप्यो जपो जपपरो जिह्वासिंहासनप्रभुः ॥ २७॥

ratnamaṇḍapamadhyastho japapūjanatoṣitaḥ |japyo japo japaparo jihvāsiṃhāsanaprabhuḥ || 27||

जितेन्द्रियेष्टसन्दाता ब्रह्मेशो ब्रह्मणस्पतिः ।ब्रह्माण्डकुम्भो ब्रह्मस्थो ब्रह्मचारी बृहस्पतिः ॥ २८॥

jitendriyeṣṭasandātā brahmeśo brahmaṇaspatiḥ |brahmāṇḍakumbho brahmastho brahmacārī bṛhaspatiḥ || 28||

हंसो हरो हस्तिपतिः हर्षदो हव्यकव्यभुक् ।हादिविद्याशक्तिपतिर्हृल्लेखामन्त्रमध्यगः ॥ २९॥

haṃso haro hastipatiḥ harṣado havyakavyabhuk |hādividyāśaktipatirhṛllekhāmantramadhyagaḥ || 29||

नामपारायणप्रीतो नामनिष्ठवरप्रदः ।नार्मदार्चनसन्तुष्टो नागेन्द्रतनयो नटः ॥ ३०॥

nāmapārāyaṇaprīto nāmaniṣṭhavarapradaḥ |nārmadārcanasantuṣṭo nāgendratanayo naṭaḥ || 30||

निजानन्दसन्निषण्णो बालकेलिकुतूहली ।ब्रह्ममूर्द्धा ब्रह्ममुखो ब्रह्माण्डावलिमेखलः ॥ ३१॥

nijānandasanniṣaṇṇo bālakelikutūhalī |brahmamūrddhā brahmamukho brahmāṇḍāvalimekhalaḥ || 31||

बृहदारण्यसंवेद्यो ब्रह्मणां ब्रह्मणस्पतिः ।मयूरनायको मायापतिर्मूषकवाहनः ॥ ३२॥

bṛhadāraṇyasaṃvedyo brahmaṇāṃ brahmaṇaspatiḥ |mayūranāyako māyāpatirmūṣakavāhanaḥ || 32||

मन्दारपूजनप्रीतो मन्दारकुसुमप्रियः ।मन्दारमूलसञ्जातो नागभूषणभूषितः ॥ ३३॥

mandārapūjanaprīto mandārakusumapriyaḥ |mandāramūlasañjāto nāgabhūṣaṇabhūṣitaḥ || 33||

नागहारकटीसूत्रो नागयज्ञोपवीतवान् ।नागराजयोगदाता नागकन्यासुशान्तिदः ॥ ३४॥

nāgahārakaṭīsūtro nāgayajñopavītavān |nāgarājayogadātā nāgakanyāsuśāntidaḥ || 34||

नारायणार्चितपदः संयोगानन्दविग्रहः ।सृष्टिस्थितिलयक्रीडस्सर्वभेषजभेषजम् ॥ ३५॥

nārāyaṇārcitapadaḥ saṃyogānandavigrahaḥ |sṛṣṭisthitilayakrīḍassarvabheṣajabheṣajam || 35||

सिन्दूरितमहाकुम्भस्सामगानरतस्सुखी ।तत्पदस्तत्पदाराध्यस्तत्पदार्थस्वरूपवान् ॥ ३६॥

sindūritamahākumbhassāmagānaratassukhī |tatpadastatpadārādhyastatpadārthasvarūpavān || 36||

तत्त्वमस्याकृतिधरस्तत्त्वमस्यर्थविग्रहः ।तत्त्वमस्यर्थसंवेद्यो ह्यानन्दमूर्तिधारकः ॥ ३७॥

tattvamasyākṛtidharastattvamasyarthavigrahaḥ |tattvamasyarthasaṃvedyo hyānandamūrtidhārakaḥ || 37||

आधारपीठ आमोद आश्रिताभीष्टदायकः ।आदिमध्यान्तरहितः आखुराजमहारथः ॥ ३८॥

ādhārapīṭha āmoda āśritābhīṣṭadāyakaḥ |ādimadhyāntarahitaḥ ākhurājamahārathaḥ || 38||

निजभक्तप्रियतमो नरनारायणार्चितः ।नारायणश्री पूर्वाङ्गो नटराजसुपूजितः ॥ ३९॥

nijabhaktapriyatamo naranārāyaṇārcitaḥ |nārāyaṇaśrī pūrvāṅgo naṭarājasupūjitaḥ || 39||

निरालम्बयोगगम्यो निदिध्यासवरप्रियः ।श्रीङ्कारशक्तिसंयुक्तः श्रीपतिर्श्रीनिकेतनः ॥ ४०॥

nirālambayogagamyo nididhyāsavarapriyaḥ |śrīṅkāraśaktisaṃyuktaḥ śrīpatirśrīniketanaḥ || 40||

श्रीङ्कारविग्रहश्श्रीदश्श्रीसिद्धिबुद्धिविनायकः ।विराड् विश्वो वेदपतिर्वेदकर्ता विराट् सुतः ॥ ४१॥

śrīṅkāravigrahaśśrīdaśśrīsiddhibuddhivināyakaḥ |virāḍ viśvo vedapatirvedakartā virāṭ sutaḥ || 41||

विराट्पतिरूर्ध्वलोकगत ऊर्ध्वविनायकः ।ऊर्जस्वानूष्मलमद ऊहापोहदुरासदः ॥ ४२॥

virāṭpatirūrdhvalokagata ūrdhvavināyakaḥ |ūrjasvānūṣmalamada ūhāpohadurāsadaḥ || 42||

ऊनषोडशवर्षाढ्यस्तिर्यग्गतिविनाशकः ।तिथिमात्रसुसम्पूज्यस्स्थितिमात्रवरप्रदः ॥ ४३॥

ūnaṣoḍaśavarṣāḍhyastiryaggativināśakaḥ |tithimātrasusampūjyassthitimātravarapradaḥ || 43||

तत्त्वेष्टदस्तत्त्वपतिस्तत्त्वातत्त्वविवेकदः ।भीमरूपो भूतपतिर्भूपतिर्भुवनेश्वरः ॥ ४४॥

tattveṣṭadastattvapatistattvātattvavivekadaḥ |bhīmarūpo bhūtapatirbhūpatirbhuvaneśvaraḥ || 44||

भ्रूक्षेपदत्तलक्ष्मीको भूतिदस्सोमभूषणः ।स्वतन्त्रस्सत्यसङ्कल्पस्सत्यसङ्कल्पदायकः ॥ ४५॥

bhrūkṣepadattalakṣmīko bhūtidassomabhūṣaṇaḥ |svatantrassatyasaṅkalpassatyasaṅkalpadāyakaḥ || 45||

स्वसंवेद्यश्च सर्वज्ञो दण्डभृद्दण्डनायकः ।दक्षयज्ञप्रमथनो दयावान् दैत्यमोहनः ॥ ४६॥

svasaṃvedyaśca sarvajño daṇḍabhṛddaṇḍanāyakaḥ |dakṣayajñapramathano dayāvān daityamohanaḥ || 46||

दिव्यवैभवसन्दाताऽसुरकुञ्जरभेदनः ।साक्षी समुद्रमथनस्सदसद्व्यक्तिदायकः ॥ ४७॥

divyavaibhavasandātā'surakuñjarabhedanaḥ |sākṣī samudramathanassadasadvyaktidāyakaḥ || 47||

स्वसंवेद्यासम्प्रज्ञातयोगगम्यस्वदक्षिणः ।दन्तप्रभिन्नाभ्रमालो देवार्थनृगजाकृतिः ॥ ४८॥

svasaṃvedyāsamprajñātayogagamyasvadakṣiṇaḥ |dantaprabhinnābhramālo devārthanṛgajākṛtiḥ || 48||

दंष्ट्रालग्नद्विपघटो दैत्यवारणदारणः ।दुरासदगर्वहरो दिवोदासवरप्रदः ॥ ४९॥

daṃṣṭrālagnadvipaghaṭo daityavāraṇadāraṇaḥ |durāsadagarvaharo divodāsavarapradaḥ || 49||

नेतिकर्ता नेतिपदो नेतिब्रह्मवरप्रदः ।नेतिस्वानन्दपददो नेतिशक्तिसमन्वितः ॥ ५०॥

netikartā netipado netibrahmavarapradaḥ |netisvānandapadado netiśaktisamanvitaḥ || 50||

नेत्यसम्प्रज्ञातमययोगलभ्यसुविग्रहः ।ओङ्कारशक्तिसहितः ओङ्कारमुखराजितः ॥ ५१॥

netyasamprajñātamayayogalabhyasuvigrahaḥ |oṅkāraśaktisahitaḥ oṅkāramukharājitaḥ || 51||

ओङ्कारवाच्य ओङ्कार ओङ्कारपूर्णविग्रहः ।ओङ्कारमयविश्वात्मा गङ्कारमन्त्रविग्रहः ॥ ५२॥

oṅkāravācya oṅkāra oṅkārapūrṇavigrahaḥ |oṅkāramayaviśvātmā gaṅkāramantravigrahaḥ || 52||

गङ्कारजपसन्तुष्टो गङ्कारभूमरूपवान् ।गङ्कारो गम्मन्त्रवेद्यो गम्ब्रह्मस्थितिदायकः ॥ ५३॥

gaṅkārajapasantuṣṭo gaṅkārabhūmarūpavān |gaṅkāro gammantravedyo gambrahmasthitidāyakaḥ || 53||

इदं वैनायकं नाम्नां त्रिशति श्रुतिकीर्तितम् ।ऋङ्मन्न्त्रसम्भवं वेदसारं गणककीर्तितम् ॥ ५४॥

idaṃ vaināyakaṃ nāmnāṃ triśati śrutikīrtitam |ṛṅmanntrasambhavaṃ vedasāraṃ gaṇakakīrtitam || 54||

इदं ब्राह्मे मुहूर्ते वा जपान्ते देवसन्निधौ ।प्रातर्मध्यन्दिने सायं पूजान्ते वाऽथ यः पठेत् ॥ ५५॥

idaṃ brāhme muhūrte vā japānte devasannidhau |prātarmadhyandine sāyaṃ pūjānte vā'tha yaḥ paṭhet || 55||

धनधान्यं पशून् पुत्रान् रूपं विद्यां बलं श्रियम् ।आरोग्यं धर्ममर्थं च कामं मोक्षमवाप्नुयात् ॥ ५६॥

dhanadhānyaṃ paśūn putrān rūpaṃ vidyāṃ balaṃ śriyam |ārogyaṃ dharmamarthaṃ ca kāmaṃ mokṣamavāpnuyāt || 56||

अयुतावर्तनादस्य भवेत्सिद्धिर्निरन्तरम् ।एकाक्षरं समुच्चार्य चतुर्थ्यन्तं तु नाम वै ॥ ५७॥

ayutāvartanādasya bhavetsiddhirnirantaram |ekākṣaraṃ samuccārya caturthyantaṃ tu nāma vai || 57||

स्वाहापदं समुच्चार्य होमः कार्यो विधानतः ।द्वितीयान्तं तर्पणं तु तर्पयामीति शब्दतः ॥ ५८॥

svāhāpadaṃ samuccārya homaḥ kāryo vidhānataḥ |dvitīyāntaṃ tarpaṇaṃ tu tarpayāmīti śabdataḥ || 58||

तथैव मार्जनं कार्यं मार्जयामीति तत्परम् ।पुरश्श्चर्यां नरः कृत्वा भुक्तिं मुक्तिमवाप्नुयात् ॥ ५९॥

tathaiva mārjanaṃ kāryaṃ mārjayāmīti tatparam |puraśścaryāṃ naraḥ kṛtvā bhuktiṃ muktimavāpnuyāt || 59||

(विनायकरहस्ये)इति विनायकरहस्ये ग्रन्थे ज्ञानसारं प्रथमभागेनारदादि मुनीनां सूर्यभगवता प्रोक्तात्रयोदशाध्यायान्तर्गता वैनायक त्रिशति समाप्ता ।

(vināyakarahasye)iti vināyakarahasye granthe jñānasāraṃ prathamabhāgenāradādi munīnāṃ sūryabhagavatā proktātrayodaśādhyāyāntargatā vaināyaka triśati samāptā |