देवीनारायणीयम् Devi Narayaniyam

दशकः१ प्रथमदशकः देवीमहिमा२ द्वितीयदशकः हयग्रीवकथा३ तृतीयदशकः महाकाल्यवतारः४ चतुर्थदशकः मधुकैटभवधः५ पञ्चमदशकः सुद्युम्नकथा६ षष्ठदशकः व्यासनारदसमागमः७ सप्तमदशकः शुकोत्पत्तिः८ अष्टमदशकः परमज्ञानोपदेशः९ नवमदशकः भुवनेश्वरीदर्शनः१० दशमदशकः शक्तिप्रदानम्११ एकादशदशकः ब्रह्मनारदसंवादः१२ द्वादशदशकः उतथ्यजननम्१३ त्रयोदशदशकः उतथ्यमहिमा१४ चतुर्दशदशकः सुदर्शनकथा भरद्वाजाश्रमप्रवेशम्१५ पञ्चदशदशकः सुदर्शनकथा देवीदर्शनम्१६ षोडशदशकः सुदर्शनविवाहम्१७ सप्तदशदशकः सुदर्शनकोसलप्राप्तिः१८ अष्टादशदशकः रामकथा१९ एकोनविंशदशकः भूम्याः दुःखम् १२० विंशदशकः देवकीपुत्रवधं२१ एकविंशदशकः नन्दसुतावतारः२२ द्वाविंशदशकः कृष्णकथा२३ त्रयोविंशदशकः महालक्ष्म्यवतारः२४ चतुर्विंशदशकः महिषासुरवधम् देवीस्तुतिः२५ पञ्चविंशदशकः महासरस्वत्यवतारः२६ षड्विंशदशकः सुरथकथा२७ सप्तविंशदशकः शताक्ष्यवतारः२८ अष्टाविंशदशकः शक्त्यवमानदोषः२९ एकोनत्रिंशदशकः देवीपीठोत्पत्तिः३० त्रिंशदशकः श्रीपार्वत्यवतारः३१ एकत्रिंशदशकः भ्रामर्यवतारः३२ द्वात्रिंशदशकः यक्षकथा३३ त्रयस्त्रिंशदशकः गौतमकथा३४ चतुस्त्रिंशदशकः गौतमशापः३५ पञ्चत्रिंशदशकः अनुग्रहवैचित्र्यम्३६ षट्त्रिंशदशकः मूलप्रकृतिमहिमा३७ सप्तत्रिंशदशकः विष्णुमहत्त्वम्३८ अष्टात्रिंशदशकः चित्तशुद्धिप्राधान्यम्३९ एकोनचत्वारिंशदशकः मणिद्वीपनिवासिनी४० चत्वारिंशदशकः प्रार्थना४१ एकचत्वारिंशदशकः प्रणामम्

daśakaḥ1 prathamadaśakaḥ devīmahimā2 dvitīyadaśakaḥ hayagrīvakathā3 tṛtīyadaśakaḥ mahākālyavatāraḥ4 caturthadaśakaḥ madhukaiṭabhavadhaḥ5 pañcamadaśakaḥ sudyumnakathā6 ṣaṣṭhadaśakaḥ vyāsanāradasamāgamaḥ7 saptamadaśakaḥ śukotpattiḥ8 aṣṭamadaśakaḥ paramajñānopadeśaḥ9 navamadaśakaḥ bhuvaneśvarīdarśanaḥ10 daśamadaśakaḥ śaktipradānam11 ekādaśadaśakaḥ brahmanāradasaṃvādaḥ12 dvādaśadaśakaḥ utathyajananam13 trayodaśadaśakaḥ utathyamahimā14 caturdaśadaśakaḥ sudarśanakathā bharadvājāśramapraveśam15 pañcadaśadaśakaḥ sudarśanakathā devīdarśanam16 ṣoḍaśadaśakaḥ sudarśanavivāham17 saptadaśadaśakaḥ sudarśanakosalaprāptiḥ18 aṣṭādaśadaśakaḥ rāmakathā19 ekonaviṃśadaśakaḥ bhūmyāḥ duḥkham 120 viṃśadaśakaḥ devakīputravadhaṃ21 ekaviṃśadaśakaḥ nandasutāvatāraḥ22 dvāviṃśadaśakaḥ kṛṣṇakathā23 trayoviṃśadaśakaḥ mahālakṣmyavatāraḥ24 caturviṃśadaśakaḥ mahiṣāsuravadham devīstutiḥ25 pañcaviṃśadaśakaḥ mahāsarasvatyavatāraḥ26 ṣaḍviṃśadaśakaḥ surathakathā27 saptaviṃśadaśakaḥ śatākṣyavatāraḥ28 aṣṭāviṃśadaśakaḥ śaktyavamānadoṣaḥ29 ekonatriṃśadaśakaḥ devīpīṭhotpattiḥ30 triṃśadaśakaḥ śrīpārvatyavatāraḥ31 ekatriṃśadaśakaḥ bhrāmaryavatāraḥ32 dvātriṃśadaśakaḥ yakṣakathā33 trayastriṃśadaśakaḥ gautamakathā34 catustriṃśadaśakaḥ gautamaśāpaḥ35 pañcatriṃśadaśakaḥ anugrahavaicitryam36 ṣaṭtriṃśadaśakaḥ mūlaprakṛtimahimā37 saptatriṃśadaśakaḥ viṣṇumahattvam38 aṣṭātriṃśadaśakaḥ cittaśuddhiprādhānyam39 ekonacatvāriṃśadaśakaḥ maṇidvīpanivāsinī40 catvāriṃśadaśakaḥ prārthanā41 ekacatvāriṃśadaśakaḥ praṇāmam

यस्मिन्निदं यत इदं यदिदं यदस्मात्उत्तीर्णरूपमभिपश्यति यत्समस्तम् ।नो दृश्यते च वचसां मनसश्च दूरेयद्भाति चादिमहसे प्रणमामि तस्मै ॥ ११॥

yasminnidaṃ yata idaṃ yadidaṃ yadasmātuttīrṇarūpamabhipaśyati yatsamastam |no dṛśyate ca vacasāṃ manasaśca dūreyadbhāti cādimahase praṇamāmi tasmai || 11||

न स्त्री पुमान् न सुरदैत्यनरादयो नक्लीबं न भूतमपि कर्मगुणादयश्च ।भूमंस्त्वमेव सदनाद्यविकार्यनन्तंसर्वं त्वया जगदिदं विततं विभाति ॥ १२॥

na strī pumān na suradaityanarādayo naklībaṃ na bhūtamapi karmaguṇādayaśca |bhūmaṃstvameva sadanādyavikāryanantaṃsarvaṃ tvayā jagadidaṃ vitataṃ vibhāti || 12||

रूपं न तेऽपि बहुरूपभृदात्तशक्तिर्नाट्यं तनोषि नटवत्खलु विश्वरङ्गे ।वर्षाणि ते सरसनाट्यकलाविलीनाभक्ता अहो सहृदया क्षणवन्नयन्ति ॥ १३॥

rūpaṃ na te'pi bahurūpabhṛdāttaśaktirnāṭyaṃ tanoṣi naṭavatkhalu viśvaraṅge |varṣāṇi te sarasanāṭyakalāvilīnābhaktā aho sahṛdayā kṣaṇavannayanti || 13||

रूपानुसारि खलु नाम ततो बुधैस्त्वंदेवीति देव इति चासि निगद्यमाना ।देव्यां त्वयीर्यस उमा कमलाऽथ वाग् वादेवे तु षण्मुख उमापतिरच्युतो वा ॥ १४॥

rūpānusāri khalu nāma tato budhaistvaṃdevīti deva iti cāsi nigadyamānā |devyāṃ tvayīryasa umā kamalā'tha vāg vādeve tu ṣaṇmukha umāpatiracyuto vā || 14||

त्वं ब्रह्म शक्तिरपि धातृरमेशरुद्रैःब्रह्माण्डसर्गपरिपालनसंहृतीश्च ।राज्ञीव कारयसि सुभ्रु निजाज्ञयैवभक्तेष्वनन्यशरणेषु कृपावती च ॥ १५॥

tvaṃ brahma śaktirapi dhātṛrameśarudraiḥbrahmāṇḍasargaparipālanasaṃhṛtīśca |rājñīva kārayasi subhru nijājñayaivabhakteṣvananyaśaraṇeṣu kṛpāvatī ca || 15||

माता करोति तनयस्य कृते शुभानिकर्माणि तस्य पतने भृशमेति दुःखम् ।वृद्धौ सुखं च तव कर्म न नापि दुःखंत्वं ह्येव कर्मफलदा जगतां विधात्री ॥ १६॥

mātā karoti tanayasya kṛte śubhānikarmāṇi tasya patane bhṛśameti duḥkham |vṛddhau sukhaṃ ca tava karma na nāpi duḥkhaṃtvaṃ hyeva karmaphaladā jagatāṃ vidhātrī || 16||

सर्वत्र वर्षसि दयामत एव वृष्ट्यासिक्तः सुबीज इव वृद्धिमुपैति भक्तः ।दुर्बीजवद्व्रजति नाशमभक्त एवत्वं निर्घृणा न विषमा न च लोकमातः ॥ १७॥

sarvatra varṣasi dayāmata eva vṛṣṭyāsiktaḥ subīja iva vṛddhimupaiti bhaktaḥ |durbījavadvrajati nāśamabhakta evatvaṃ nirghṛṇā na viṣamā na ca lokamātaḥ || 17||

सर्वोपरीश्वरि विभाति सुधासमुद्रस्तन्मध्यतः परिवृते विविधैः सुदुर्गैः ।छत्रायिते त्रिजगतां भवती मणिद्वीपाख्ये शिवे निजपदे हसिताननाऽऽस्ते ॥ १८॥

sarvoparīśvari vibhāti sudhāsamudrastanmadhyataḥ parivṛte vividhaiḥ sudurgaiḥ |chatrāyite trijagatāṃ bhavatī maṇidvīpākhye śive nijapade hasitānanā''ste || 18||

यस्ते पुमानभिदधाति महत्त्वमुच्चैर्यो नाम गायति शृणोति च ते विलज्जः ।यश्चातनोति भृशमात्मनिवेदनं तेस स्वान्यघानि विधुनोति यथा तमोऽर्कः ॥ १९॥

yaste pumānabhidadhāti mahattvamuccairyo nāma gāyati śṛṇoti ca te vilajjaḥ |yaścātanoti bhṛśamātmanivedanaṃ tesa svānyaghāni vidhunoti yathā tamo'rkaḥ || 19||

त्वां निर्गुणां च सगुणां च पुमान् विरक्तोजानाति किञ्चिदपि नो विषयेषु सक्तः ।ज्ञेया भव त्वमिह मे भवतापहन्त्रींभक्तिं ददस्व वरदे परिपाहि मां त्वम् ॥ ११०॥

tvāṃ nirguṇāṃ ca saguṇāṃ ca pumān viraktojānāti kiñcidapi no viṣayeṣu saktaḥ |jñeyā bhava tvamiha me bhavatāpahantrīṃbhaktiṃ dadasva varade paripāhi māṃ tvam || 110||

रणेषु दैत्येषु हतेषु देवाः पुरा प्रहृष्टाः सहदातृशर्वाः ।यियक्षवो यज्ञपतिं विनीताः प्रपेदिरे विष्णुमनन्तवीर्यम् ॥ २१॥

raṇeṣu daityeṣu hateṣu devāḥ purā prahṛṣṭāḥ sahadātṛśarvāḥ |yiyakṣavo yajñapatiṃ vinītāḥ prapedire viṣṇumanantavīryam || 21||

दृष्ट्वा च निद्रावशगं प्रभुं तमधिज्यचापाग्रसमर्पितास्यम् ।आश्चर्यमापुर्विबुधा न कोऽपि प्राबोधयत्तं खलु पापभीत्या ॥ २२॥

dṛṣṭvā ca nidrāvaśagaṃ prabhuṃ tamadhijyacāpāgrasamarpitāsyam |āścaryamāpurvibudhā na ko'pi prābodhayattaṃ khalu pāpabhītyā || 22||

हरेस्तदानीमजसृष्टवम्र्या मुखार्पणाकुञ्चितचापमौर्वी ।भग्ना धनुश्चार्जवमाप सद्यस्तेनाभवत्सोऽपि निकृत्तकण्ठः ॥ २३॥

harestadānīmajasṛṣṭavamryā mukhārpaṇākuñcitacāpamaurvī |bhagnā dhanuścārjavamāpa sadyastenābhavatso'pi nikṛttakaṇṭhaḥ || 23||

कायाच्छिरस्तूत्पतितं मुरारेः पश्यत्सु देवेषु पपात सिन्धौ ।चेतः सुराणां कदने निमग्नं हाहेति शब्दः सुमहानभूच्च ॥ २४॥

kāyācchirastūtpatitaṃ murāreḥ paśyatsu deveṣu papāta sindhau |cetaḥ surāṇāṃ kadane nimagnaṃ hāheti śabdaḥ sumahānabhūcca || 24||

किमत्र कृत्यं पतिते हरौ नः कुर्मः कथं वेति मिथो ब्रुवाणान् ।देवान् विधाताऽऽह भवेन्न कार्यमकारणं दैवमहो बलीयः ॥ २५॥

kimatra kṛtyaṃ patite harau naḥ kurmaḥ kathaṃ veti mitho bruvāṇān |devān vidhātā''ha bhavenna kāryamakāraṇaṃ daivamaho balīyaḥ || 25||

ध्यायेत देवीं करुणार्द्रचित्तां ब्रह्माण्डसृष्ट्यादिकहेतुभूताम् ।सर्वाणि कार्याणि विधास्यते नः सा सर्वशक्ता सगुणाऽगुणा च ॥ २६॥

dhyāyeta devīṃ karuṇārdracittāṃ brahmāṇḍasṛṣṭyādikahetubhūtām |sarvāṇi kāryāṇi vidhāsyate naḥ sā sarvaśaktā saguṇā'guṇā ca || 26||

इत्यूचुषः प्रेरणया विधातुस्त्वामेव वेदा नुनुवुः सुराश्च ।दिवि स्थिता देवगणांस्त्वमात्थ भद्रं भवेद्वो हरिणेदृशेन ॥ २७॥

ityūcuṣaḥ preraṇayā vidhātustvāmeva vedā nunuvuḥ surāśca |divi sthitā devagaṇāṃstvamāttha bhadraṃ bhavedvo hariṇedṛśena || 27||

दैत्यो हयग्रीव इति प्रसिद्धो मयैव दत्तेन वरेण वीरः ।वेदान् मुनींश्चापि हयास्यमात्रवध्यो भृशं पीडयति प्रभावात् ॥ २८॥

daityo hayagrīva iti prasiddho mayaiva dattena vareṇa vīraḥ |vedān munīṃścāpi hayāsyamātravadhyo bhṛśaṃ pīḍayati prabhāvāt || 28||

दैवेन कृत्तं हरिशीर्षमद्य संयोज्यतां वाजिशिरोऽस्य काये ।ततो हयग्रीवतया मुरारिर्दैत्यं हयग्रीवमरं निहन्ता ॥ २९॥

daivena kṛttaṃ hariśīrṣamadya saṃyojyatāṃ vājiśiro'sya kāye |tato hayagrīvatayā murārirdaityaṃ hayagrīvamaraṃ nihantā || 29||

त्वमेवमुक्त्वा सदयं तिरोधास्त्वष्ट्रा कबन्धेऽश्वशिरो मुरारेः ।संयोजितं पश्यति देवसङ्घे हयाननः श्रीहरिरुत्थितोऽभूत् ॥ २१०॥

tvamevamuktvā sadayaṃ tirodhāstvaṣṭrā kabandhe'śvaśiro murāreḥ |saṃyojitaṃ paśyati devasaṅghe hayānanaḥ śrīharirutthito'bhūt || 210||

दैत्यं हयग्रीवमहन् हयास्यो रणे मुरारिस्त्वदनुग्रहेण ।सदा जगन्मङ्गलदे त्वदीयाः पतन्तु मे मूर्ध्नि कृपाकटाक्षाः ॥ २११॥

daityaṃ hayagrīvamahan hayāsyo raṇe murāristvadanugraheṇa |sadā jaganmaṅgalade tvadīyāḥ patantu me mūrdhni kṛpākaṭākṣāḥ || 211||

जगत्सु सर्वेषु पुरा विलीनेष्वेकार्णवे शेषतनौ प्रसुप्ते ।हरौ सुरारी मधुकैटभाख्यौ महाबलावप्सु विजह्रतुर्द्वौ ॥ ३१॥

jagatsu sarveṣu purā vilīneṣvekārṇave śeṣatanau prasupte |harau surārī madhukaiṭabhākhyau mahābalāvapsu vijahraturdvau || 31||

समाः सहस्रं यतचित्तवृत्ती वाग्बीजमन्त्रं वरदे जपन्तौ ।प्रसादिताया असुरौ भवत्याः स्वच्छन्दमृत्युत्वमवापतुस्तौ ॥ ३२॥

samāḥ sahasraṃ yatacittavṛttī vāgbījamantraṃ varade japantau |prasāditāyā asurau bhavatyāḥ svacchandamṛtyutvamavāpatustau || 32||

एकाम्बुधौ तौ तरलोर्मिमाले निमज्जनोन्मज्जनकेलिलोलौ ।यदृच्छया वीक्षितमब्जयोनिं रणोत्सुकावूचतुरिद्धगर्वौ ॥ ३३॥

ekāmbudhau tau taralormimāle nimajjanonmajjanakelilolau |yadṛcchayā vīkṣitamabjayoniṃ raṇotsukāvūcaturiddhagarvau || 33||

पद्मासनं वीरवरोपभोग्यं न भीरुभोग्यं न वराकभोग्यम् ।मुञ्चेदमद्यैव न यासि चेत्त्वं प्रदर्शय स्वं युधि शौर्यवत्त्वम् ॥ ३४॥

padmāsanaṃ vīravaropabhogyaṃ na bhīrubhogyaṃ na varākabhogyam |muñcedamadyaiva na yāsi cettvaṃ pradarśaya svaṃ yudhi śauryavattvam || 34||

इदं समाकर्ण्य भयाद्विरिञ्चः सुषुप्तिनिष्पन्दममोघशक्तिम् ।प्रबोधनार्थं हरिमिद्धभक्त्या तुष्टाव नैवाचलदम्बुजाक्षः ॥ ३५॥

idaṃ samākarṇya bhayādviriñcaḥ suṣuptiniṣpandamamoghaśaktim |prabodhanārthaṃ harimiddhabhaktyā tuṣṭāva naivācaladambujākṣaḥ || 35||

अस्पन्दता त्वस्य कयापि शक्त्या कृतेति मत्वा मतिमान् विरिञ्चः ।प्रबोधयैनं हरिमेवमुक्त्वा स्तोत्रैर्विचित्रैर्भवतीमनौषीत् ॥ ३६॥

aspandatā tvasya kayāpi śaktyā kṛteti matvā matimān viriñcaḥ |prabodhayainaṃ harimevamuktvā stotrairvicitrairbhavatīmanauṣīt || 36||

नुतिप्रसन्नाऽब्जभवस्य तूर्णं निःसृत्य विष्णोः सकलाङ्गतस्त्वम् ।दिवि स्थिता तत्क्षणमेव देवो निद्राविमुक्तो हरिरुत्थितोऽभूत् ॥ ३७॥

nutiprasannā'bjabhavasya tūrṇaṃ niḥsṛtya viṣṇoḥ sakalāṅgatastvam |divi sthitā tatkṣaṇameva devo nidrāvimukto harirutthito'bhūt || 37||

अथैष भीतं मधुकैटभाभ्यां विरिञ्चमालोक्य हरिर्जगाद ।अलं भयेनाहमिमौ सुरारी हन्तास्मि शीघ्रं समरेऽत्र पश्य ॥ ३८॥

athaiṣa bhītaṃ madhukaiṭabhābhyāṃ viriñcamālokya harirjagāda |alaṃ bhayenāhamimau surārī hantāsmi śīghraṃ samare'tra paśya || 38||

एवं हरौ वक्तरि तत्र दैत्यौ रणोत्सुकौ प्रापतुरिद्धगर्वौ ।तयोरविज्ञाय बलं मुरारिर्युद्धोद्यतोऽभूदजरक्षणार्थम् ॥ ३९॥

evaṃ harau vaktari tatra daityau raṇotsukau prāpaturiddhagarvau |tayoravijñāya balaṃ murāriryuddhodyato'bhūdajarakṣaṇārtham || 39||

बिभेमि रागादिमहारिपुभ्यो जेतुं यतिष्येऽहमिमान् सुशक्तान् ।तदर्थशक्तिं मम देहि नित्यं निद्रालसो मा च भवानि मातः ॥ ३१०॥

bibhemi rāgādimahāripubhyo jetuṃ yatiṣye'hamimān suśaktān |tadarthaśaktiṃ mama dehi nityaṃ nidrālaso mā ca bhavāni mātaḥ || 310||

त्वं तामसी सुप्तरमाधवाङ्गजा श्यामा रुचा मोहनताम्रलोचना ।एकार्णवे घोररणोत्सुकान् हरिं दैत्यौ च तौ स्मेरमुखी समैक्षथाः ॥ ४१॥

tvaṃ tāmasī suptaramādhavāṅgajā śyāmā rucā mohanatāmralocanā |ekārṇave ghoraraṇotsukān hariṃ daityau ca tau smeramukhī samaikṣathāḥ || 41||

पश्यत्यजे बाहुरणं मुरारिणा कृत्वा मधुः श्रान्तिमवाप सत्वरम् ।अभ्येत्य युद्धं कुरुते स्म कैटभः श्रान्ते च तस्मिन्नकृताहवं मधुः ॥ ४२॥

paśyatyaje bāhuraṇaṃ murāriṇā kṛtvā madhuḥ śrāntimavāpa satvaram |abhyetya yuddhaṃ kurute sma kaiṭabhaḥ śrānte ca tasminnakṛtāhavaṃ madhuḥ || 42||

एवं मुहुः सङ्गरविश्रमावुभौ पर्यायतो वर्षसहस्रपञ्चकम् ।ग्लानिं विना चक्रतुरच्युतः क्लमाद्विश्रान्तिमिच्छन्नसुरौ जगाद तौ ॥ ४३॥

evaṃ muhuḥ saṅgaraviśramāvubhau paryāyato varṣasahasrapañcakam |glāniṃ vinā cakraturacyutaḥ klamādviśrāntimicchannasurau jagāda tau || 43||

श्रान्तेन भीतेन च बालकेन च प्रभुः पुमान्नैव करोति संयुगम् ।मध्येरणं द्वौ कृतविश्रमौ युवामेकः करोम्येव निरन्तराहवम् ॥ ४४॥

śrāntena bhītena ca bālakena ca prabhuḥ pumānnaiva karoti saṃyugam |madhyeraṇaṃ dvau kṛtaviśramau yuvāmekaḥ karomyeva nirantarāhavam || 44||

ज्ञात्वा हरिं श्रान्तमुभौ विदूरतः सन्तस्थतुर्विश्रमसौख्यवांस्ततः ।त्वामेव तुष्टाव कृपातरङ्गिणीं सर्वेश्वरीं दैत्यजयाय माधवः ॥ ४५॥

jñātvā hariṃ śrāntamubhau vidūrataḥ santasthaturviśramasaukhyavāṃstataḥ |tvāmeva tuṣṭāva kṛpātaraṅgiṇīṃ sarveśvarīṃ daityajayāya mādhavaḥ || 45||

देवि प्रसीदैष रणे जितोऽस्म्यहं दैत्यद्वयेनाब्जभवं जिघांसुना ।सर्वं कटाक्षैस्तव साध्यमत्र मां रक्षेति वक्तारमभाषथा हरिम् ॥ ४६॥

devi prasīdaiṣa raṇe jito'smyahaṃ daityadvayenābjabhavaṃ jighāṃsunā |sarvaṃ kaṭākṣaistava sādhyamatra māṃ rakṣeti vaktāramabhāṣathā harim || 46||

युद्धं कुरु त्वं जहि तौ मया भृशं सम्मोहितौ वक्रदृशेत्ययं त्वया ।सञ्चोदितो हृष्टमना महार्णवे तस्थौ रणायाययतुश्च दानवौ ॥ ४७॥

yuddhaṃ kuru tvaṃ jahi tau mayā bhṛśaṃ sammohitau vakradṛśetyayaṃ tvayā |sañcodito hṛṣṭamanā mahārṇave tasthau raṇāyāyayatuśca dānavau || 47||

भूयोऽपि कुर्वन् रणमच्युतो हसन् कामातुरौ ते मुखपद्मदर्शनात् ।तावाह तुष्टोऽस्म्यतुलौ रणे युवां ददाम्यहं वां वरमेष वाञ्छितम् ॥ ४८॥

bhūyo'pi kurvan raṇamacyuto hasan kāmāturau te mukhapadmadarśanāt |tāvāha tuṣṭo'smyatulau raṇe yuvāṃ dadāmyahaṃ vāṃ varameṣa vāñchitam || 48||

तावूचतुर्विद्धि हरे न याचकावावां ददावस्तव वाञ्छितं वरम् ।नासत्यवाचौ स्व इतीरितो हरिस्त्वां संस्मरन् शत्रुजिगीषयाऽब्रवीत् ॥ ४९॥

tāvūcaturviddhi hare na yācakāvāvāṃ dadāvastava vāñchitaṃ varam |nāsatyavācau sva itīrito haristvāṃ saṃsmaran śatrujigīṣayā'bravīt || 49||

मह्यं वरं यच्छतमद्य मे यतो वध्यौ युवां स्यातमितीरितावुभौ ।दृष्ट्वाऽप्सु लीनं सकलं समूचतुस्त्वं सत्यवाङ्नौ जहि निर्जले स्थले ॥ ४१०॥

mahyaṃ varaṃ yacchatamadya me yato vadhyau yuvāṃ syātamitīritāvubhau |dṛṣṭvā'psu līnaṃ sakalaṃ samūcatustvaṃ satyavāṅnau jahi nirjale sthale || 410||

अस्त्वेवमित्यादृतवाङ्मुदा हरिः स्वोरौ पृथावुन्नमिते जलोपरि ।कृत्वाऽरिणा तच्छिरसी तदाऽच्छिनत्स्वच्छन्दमृत्यू तव मायया हतौ ॥ ४११॥

astvevamityādṛtavāṅmudā hariḥ svorau pṛthāvunnamite jalopari |kṛtvā'riṇā tacchirasī tadā'cchinatsvacchandamṛtyū tava māyayā hatau || 411||

द्वेषश्च रागश्च सदा ममाम्बिके दैत्यौ हृदि स्तोऽत्र विवेकमाधवः ।आभ्यां करोत्येव रणं जयत्वयं तुभ्यं महाकालि नमः प्रसीद मे ॥ ४१२॥

dveṣaśca rāgaśca sadā mamāmbike daityau hṛdi sto'tra vivekamādhavaḥ |ābhyāṃ karotyeva raṇaṃ jayatvayaṃ tubhyaṃ mahākāli namaḥ prasīda me || 412||

जाता सुतेला मनुसप्तमस्य संप्रार्थितोऽनेन मुनिर्वसिष्ठः ।शम्भोः कटाक्षेण सुतां कुमारं चक्रे स कालेन बभूव राजा ॥ ५१॥

jātā sutelā manusaptamasya saṃprārthito'nena munirvasiṣṭhaḥ |śambhoḥ kaṭākṣeṇa sutāṃ kumāraṃ cakre sa kālena babhūva rājā || 51||

सुद्युम्ननामा मृगयाविहारी गतो हयारूढ इलावृतं सः ।स्त्रीत्वं पुनः प्राप्य सुतं हिमांशोर्वव्रे पतिं पुत्रमसूत चैषा ॥ ५२॥

sudyumnanāmā mṛgayāvihārī gato hayārūḍha ilāvṛtaṃ saḥ |strītvaṃ punaḥ prāpya sutaṃ himāṃśorvavre patiṃ putramasūta caiṣā || 52||

न्यवेदयत्सा गुरवे वसिष्ठायैषा कदाचिन्निजपुंस्त्वकामम् ।तत्साधनार्थं हरमेव दध्यौ मुनिः प्रसन्नस्तमुवाच शम्भुः ॥ ५३॥

nyavedayatsā gurave vasiṣṭhāyaiṣā kadācinnijapuṃstvakāmam |tatsādhanārthaṃ harameva dadhyau muniḥ prasannastamuvāca śambhuḥ || 53||

इलावृतं मा पुरुषः प्रयातु प्रयाति चेत्सोऽस्त्वबला तदैव ।एवं मया निश्चितमेव सौम्य गौर्याः प्रसादाय भवान् प्रियो मे ॥ ५४॥

ilāvṛtaṃ mā puruṣaḥ prayātu prayāti cetso'stvabalā tadaiva |evaṃ mayā niścitameva saumya gauryāḥ prasādāya bhavān priyo me || 54||

न पक्षभेदोऽत्र ममास्ति गौरी भवांश्च तृप्तौ भवतां मदीयौ ।इतः परं तस्य मनोरपत्यं मासं पुमान् स्याद्वनिता च मासम् ॥ ५५॥

na pakṣabhedo'tra mamāsti gaurī bhavāṃśca tṛptau bhavatāṃ madīyau |itaḥ paraṃ tasya manorapatyaṃ māsaṃ pumān syādvanitā ca māsam || 55||

एवं शिवोक्तेन मनोरपत्यं लब्ध्वा च पुंस्त्वं धरणीं शशास ।स्त्रीत्वे च हर्म्येषु निनाय कालं जनो न चैनं नृपमभ्यनन्दत् ॥ ५६॥

evaṃ śivoktena manorapatyaṃ labdhvā ca puṃstvaṃ dharaṇīṃ śaśāsa |strītve ca harmyeṣu nināya kālaṃ jano na cainaṃ nṛpamabhyanandat || 56||