बालासगुणमानसपूजा Shri Bala Sagunamanasapuja

प्रबोधनं१०\। उषसि मागधमङ्गगायनैः झटिति जागृहि जागृहि जागृहि ।(१०\। ॐ ऐं ह्रीं श्रीं ऐं क्लीं सौः सौः क्लीं ऐं इत्यस्य सङ्केतः)अतिकृपार्द्रकटाक्षनिरीक्षणैः जगदिदं जगदम्ब सुखीकुरु ॥

prabodhanaṃ10\| uṣasi māgadhamaṅgagāyanaiḥ jhaṭiti jāgṛhi jāgṛhi jāgṛhi |(10\| oṃ aiṃ hrīṃ śrīṃ aiṃ klīṃ sauḥ sauḥ klīṃ aiṃ ityasya saṅketaḥ)atikṛpārdrakaṭākṣanirīkṣaṇaiḥ jagadidaṃ jagadamba sukhīkuru ||

मण्डपप्रवेशः१०\। कनकमयवितर्दिशोभमानं दिशिदिशि पूर्णसुवर्णकुम्भयुक्तम् ।मणीमयमण्डपमध्यमेहि मातः मयि कृपयाशु समर्चनं ग्रहीतुम् ॥कनकमयवितर्दिस्थापिते तूलिकाढ्येविविधकुसुमकीर्णे कोटिबालार्कवर्णे ।भगवति रमणीये रत्नसिंहासनेऽस्मिन्उपविश पदयुग्मं हेमपीठे निधाय ॥

maṇḍapapraveśaḥ10\| kanakamayavitardiśobhamānaṃ diśidiśi pūrṇasuvarṇakumbhayuktam |maṇīmayamaṇḍapamadhyamehi mātaḥ mayi kṛpayāśu samarcanaṃ grahītum ||kanakamayavitardisthāpite tūlikāḍhyevividhakusumakīrṇe koṭibālārkavarṇe |bhagavati ramaṇīye ratnasiṃhāsane'sminupaviśa padayugmaṃ hemapīṭhe nidhāya ||

पाद्यं१०\। दूर्वया सरसिजान्वितविष्णुक्रान्तया च सहितं कुसुमाढ्यम् ।पद्मयुग्मसदृशे पदयुग्मे पायमेतदुररीकुरु मातः ॥

pādyaṃ10\| dūrvayā sarasijānvitaviṣṇukrāntayā ca sahitaṃ kusumāḍhyam |padmayugmasadṛśe padayugme pāyametadurarīkuru mātaḥ ||

अर्घ्यं१०\। गन्धपुष्पयवसर्षपदूर्वासंयुतं तिलकुशाक्षतमिश्रम् ।हेमपात्रनिहितं सहरत्नैः अर्ध्यमेतदुररीकुरु मातः ॥

arghyaṃ10\| gandhapuṣpayavasarṣapadūrvāsaṃyutaṃ tilakuśākṣatamiśram |hemapātranihitaṃ saharatnaiḥ ardhyametadurarīkuru mātaḥ ||

आचमनं१०\। जलजद्युतिना करेण जातीफलतक्कोललवङ्गगन्धमिश्रैः ।अमृतैरमृतैरिवातिशीतैः भगवत्याचमनं विधीयताम् ॥

ācamanaṃ10\| jalajadyutinā kareṇa jātīphalatakkolalavaṅgagandhamiśraiḥ |amṛtairamṛtairivātiśītaiḥ bhagavatyācamanaṃ vidhīyatām ||

मधुपर्कः१०\। निहितं कनकस्य सम्पुटे पिहितं रत्नपिधानकेन यत् ।तदिदं जगदम्ब तेऽर्पितं मधुपर्कं जननि प्रगृह्यताम् ॥

madhuparkaḥ10\| nihitaṃ kanakasya sampuṭe pihitaṃ ratnapidhānakena yat |tadidaṃ jagadamba te'rpitaṃ madhuparkaṃ janani pragṛhyatām ||

स्नानं१०\। एतच्चम्पकतैलमम्ब विविधैः पुष्पैर्मुहुर्वासितंन्यस्तं रत्नमये सुवर्णचषके भृङ्गैर्भ्रमद्भिर्वृतम् ।सानन्दं सुरसुन्दरीभिरभितो हस्तैर्धृतं ते मयाकेशेषु भ्रमरभ्रमेषु सकलेष्वङ्गेषु चालिप्यते ॥मातः कुङ्कुमपङ्कनिर्मितमिदं देहे तवोर्द्वर्तनंभक्त्याहं कलयामि हेमरजस सम्मिश्रितं केसरैः ।केशानामलकैर्विशोध्य विशदान्कस्तूरिकोदञ्चितैःस्नानं ते नवरत्नकुम्भसहितैः संवासितोष्णोदकैः ॥दधिदुग्धघृतैः समाक्षिकैः सितया शर्करया समन्वितैः ।स्नपयामि तवाहमादराज्जननि त्वां पुनरुष्णवारिभिः ॥एलोशीरसुवासितैः सुकुसुमैर्गङ्गादितीर्थोदकैःमाणिक्यामलमौक्तिकामृतरसैः स्वच्छैः सुवर्णोदकैः ।मन्त्रान्वैदिकतान्त्रिकान्परिपठन् सानन्दमत्यादरात्स्नानं ते परिकल्पयामि जननि स्नेहात्त्वमङ्गीकुरु ॥

snānaṃ10\| etaccampakatailamamba vividhaiḥ puṣpairmuhurvāsitaṃnyastaṃ ratnamaye suvarṇacaṣake bhṛṅgairbhramadbhirvṛtam |sānandaṃ surasundarībhirabhito hastairdhṛtaṃ te mayākeśeṣu bhramarabhrameṣu sakaleṣvaṅgeṣu cālipyate ||mātaḥ kuṅkumapaṅkanirmitamidaṃ dehe tavordvartanaṃbhaktyāhaṃ kalayāmi hemarajasa sammiśritaṃ kesaraiḥ |keśānāmalakairviśodhya viśadānkastūrikodañcitaiḥsnānaṃ te navaratnakumbhasahitaiḥ saṃvāsitoṣṇodakaiḥ ||dadhidugdhaghṛtaiḥ samākṣikaiḥ sitayā śarkarayā samanvitaiḥ |snapayāmi tavāhamādarājjanani tvāṃ punaruṣṇavāribhiḥ ||elośīrasuvāsitaiḥ sukusumairgaṅgāditīrthodakaiḥmāṇikyāmalamauktikāmṛtarasaiḥ svacchaiḥ suvarṇodakaiḥ |mantrānvaidikatāntrikānparipaṭhan sānandamatyādarātsnānaṃ te parikalpayāmi janani snehāttvamaṅgīkuru ||

वस्त्रधारणं केशप्रसाधनं च१०\। बालार्कद्युतिदाडिमीयकुसुमप्रस्पर्धि सर्वोत्तमंमातस्त्वं परिधेहि दिव्यवसनं भाक्त्या मया कल्पितम् ।मुक्ताभिर्ग्रथितं सुकञ्चुकमिदं स्वीकृत्य पीतप्रभंतप्तस्वर्णसमानवर्णमतुलं प्रावर्णमङ्गीकुरु ॥ १०\। बहुभिरगरुधूपैः सादरं धूपयित्वाभागवति तव केशान्कङ्कतैर्मार्जयित्वा ।सुरभिभिररविन्दैश्चम्पकैश्चर्चयित्वाझटिति कनकसूत्रैर्जूटयन्वेष्टयामि ॥

vastradhāraṇaṃ keśaprasādhanaṃ ca10\| bālārkadyutidāḍimīyakusumapraspardhi sarvottamaṃmātastvaṃ paridhehi divyavasanaṃ bhāktyā mayā kalpitam |muktābhirgrathitaṃ sukañcukamidaṃ svīkṛtya pītaprabhaṃtaptasvarṇasamānavarṇamatulaṃ prāvarṇamaṅgīkuru || 10\| bahubhiragarudhūpaiḥ sādaraṃ dhūpayitvābhāgavati tava keśānkaṅkatairmārjayitvā |surabhibhiraravindaiścampakaiścarcayitvājhaṭiti kanakasūtrairjūṭayanveṣṭayāmi ||

आभरणभूषणं१०\। मञ्जीरे पदयोर्निधाय रुचिरां विन्यस्य काञ्चीं कटौमुक्ताहारमुरोजयोरनुपमां नक्षत्रमालां गले ।केयूराणि भुजेषु रत्नवलयश्रेणीं करेषु क्रमात्ताटङ्के तव कर्णयोर्विनिदधे शीर्षे च चूडामणिम् ॥धम्मिल्ले तव देवि हेमकुसुमान्याधाय फालस्थलेमुक्ताराजिविराजमानतिलकं नासापुटे मौक्तिकम् ।मातर्मौक्तिकजालिकां च कुचयोः सर्वाङ्गुलीषूर्मिकाःकाट्यां काञ्चनकिङ्किणीर्विनिदधे रत्नावतंसं श्रुतौ ॥

ābharaṇabhūṣaṇaṃ10\| mañjīre padayornidhāya rucirāṃ vinyasya kāñcīṃ kaṭaumuktāhāramurojayoranupamāṃ nakṣatramālāṃ gale |keyūrāṇi bhujeṣu ratnavalayaśreṇīṃ kareṣu kramāttāṭaṅke tava karṇayorvinidadhe śīrṣe ca cūḍāmaṇim ||dhammille tava devi hemakusumānyādhāya phālasthalemuktārājivirājamānatilakaṃ nāsāpuṭe mauktikam |mātarmauktikajālikāṃ ca kucayoḥ sarvāṅgulīṣūrmikāḥkāṭyāṃ kāñcanakiṅkiṇīrvinidadhe ratnāvataṃsaṃ śrutau ||

गन्धकुङ्कुमाक्षतधारणं(१०) मातः फालतले तवातिविमले काश्मीरकस्तूरिकाकर्पूरागरुभिः करोमि तिलकं देहेऽङ्गरागं ततः ।वक्षोजादिषु यक्षकर्दमरसं सिक्त्वा च पुष्पद्रवंपादौ चन्दनलेपनादिभिरहं सम्पूजयामि क्रमात् ॥(१०) रत्नाक्षतैस्त्वां परिपूजयामि मुक्ताफलैर्वा रुचिरैरविद्धैः ।अखण्डितैर्देवि यवादिभिर्वा काश्मीरपङ्काङ्किततण्डुलैर्वा ॥(१०) सीमन्ते ते भगवति मया सादरं न्यस्तमेतत्सिन्दूरं मे हृदयकमले हर्षवर्षं तनोति ।बालादित्यद्युतिरिव सदा लोहिता यस्य कान्तिःअन्तर्ध्वान्तं हरति सकलं चेतसा चिन्तयैव ॥

gandhakuṅkumākṣatadhāraṇaṃ(10) mātaḥ phālatale tavātivimale kāśmīrakastūrikākarpūrāgarubhiḥ karomi tilakaṃ dehe'ṅgarāgaṃ tataḥ |vakṣojādiṣu yakṣakardamarasaṃ siktvā ca puṣpadravaṃpādau candanalepanādibhirahaṃ sampūjayāmi kramāt ||(10) ratnākṣataistvāṃ paripūjayāmi muktāphalairvā rucirairaviddhaiḥ |akhaṇḍitairdevi yavādibhirvā kāśmīrapaṅkāṅkitataṇḍulairvā ||(10) sīmante te bhagavati mayā sādaraṃ nyastametatsindūraṃ me hṛdayakamale harṣavarṣaṃ tanoti |bālādityadyutiriva sadā lohitā yasya kāntiḥantardhvāntaṃ harati sakalaṃ cetasā cintayaiva ||

पुष्पालङ्करणं१०\। मन्दाकुन्दकरवीरलवङ्गपुष्पैःत्वां देवि सन्ततमहं परिपूजयामिजातीजपावकुलचम्पककेतकादिनानाविधानि कुसुमानि च तेऽर्पयामि ॥मालतीवकुलहेमपुष्पिका काञ्चनारकरवीरकैतकैः ।कर्णिकारगिरिकर्णिकादिभिः पूजयामि जगदम्ब ते वपुः ॥पारिजातशतपत्रपाटलैर्मल्लिकावकुलचम्पकादिभिः ।अम्बुजैः सुकुसुमैश्च सादरं पूजयामि जगदम्ब ते वपुः ॥

puṣpālaṅkaraṇaṃ10\| mandākundakaravīralavaṅgapuṣpaiḥtvāṃ devi santatamahaṃ paripūjayāmijātījapāvakulacampakaketakādinānāvidhāni kusumāni ca te'rpayāmi ||mālatīvakulahemapuṣpikā kāñcanārakaravīrakaitakaiḥ |karṇikāragirikarṇikādibhiḥ pūjayāmi jagadamba te vapuḥ ||pārijātaśatapatrapāṭalairmallikāvakulacampakādibhiḥ |ambujaiḥ sukusumaiśca sādaraṃ pūjayāmi jagadamba te vapuḥ ||

धूपः१०\। लाक्षासम्मिलितैः सिताभ्रसहितैः श्रीवाससम्मिश्रितैःकर्पूराकलितैः शिरैर्मधुयुतैर्गोसर्पिषा लोडितैः ।श्रीकण्ठागरुगुग्गुलुप्रभृतिभिर्नानाविधैर्वस्तुभिःधूपं ते परिकल्पयामि जननि स्नेहात्त्वमङ्गीकुरु ॥

dhūpaḥ10\| lākṣāsammilitaiḥ sitābhrasahitaiḥ śrīvāsasammiśritaiḥkarpūrākalitaiḥ śirairmadhuyutairgosarpiṣā loḍitaiḥ |śrīkaṇṭhāgarugugguluprabhṛtibhirnānāvidhairvastubhiḥdhūpaṃ te parikalpayāmi janani snehāttvamaṅgīkuru ||

दीपः१०\। रत्नालङ्कृतहेमपात्रनिहितैर्गोसर्पिषा लोडितैःदीपैर्दीर्घतरान्धकारभिदुरैः बालार्ककोटिप्रभैः ।आताम्रज्वलदुज्ज्वलप्रविलसद्रत्नप्रदीपैस्तथामातस्त्वामहमादरादनुदिनं नीराजयाम्युच्चकैः ॥

dīpaḥ10\| ratnālaṅkṛtahemapātranihitairgosarpiṣā loḍitaiḥdīpairdīrghatarāndhakārabhiduraiḥ bālārkakoṭiprabhaiḥ |ātāmrajvaladujjvalapravilasadratnapradīpaistathāmātastvāmahamādarādanudinaṃ nīrājayāmyuccakaiḥ ||

निवेदनं१०\। मातस्त्वां दधिदुग्धपायसमहाशाल्यन्नसन्तानिकासूपापूपसिताघृतैः सवटकैः सक्षौद्ररम्भाफलैः ।एलाजीरकहिङ्गुनागरनिशाकुस्तुम्भरीसंस्कृतैःशाकैः साकमहं सुधाधिकरसैः सन्तर्पयाम्यर्चयन् ॥सापूपसूपदधिदुग्धसुधाघृतानिसुस्वादुभक्तपरमान्नपुरस्सराणि ।शाकोल्लसन्मरिचजीरक बाह्लिकानिभाक्ष्याणि भुङ्क्ष्व जगदम्ब मयार्पितानि ॥क्षीरमेतदिदमुत्तमोत्तमं प्राज्यमाज्यमिदुमुज्ज्वलं मधु ।मातरेतदमृतोपमं पयः सम्भ्रमेण परिपीयतां मुहुः ॥उष्णोदकैः पाणियुगं मुखं च प्रक्षाल्य मातः कलधौतपात्रे ।कर्पूरमिश्रेण सकुङ्कुमेन हस्तौ समुद्वर्तय चन्दनेन ॥अतिशीतमुशीरवासितं तपनीये कलशे निवेशितम् ।पटपूतमिदं जितामृतं शुचि गङ्गाजलमम्ब पीयताम् ॥जम्ब्वाम्ररम्भाफलसंयुतानि द्राक्षाफलक्षौद्रसमन्वितानि ।सनारिकेलानि सदाडिमानि फलानि ते देवि समर्पयामि ॥कूश्माण्डकोशाटकिसंयुतानि जम्बीरनारङ्गसमन्वितानि ।सबीजपूराणि सबादराणि फलानि ते देवि समर्पयामि ॥

nivedanaṃ10\| mātastvāṃ dadhidugdhapāyasamahāśālyannasantānikāsūpāpūpasitāghṛtaiḥ savaṭakaiḥ sakṣaudrarambhāphalaiḥ |elājīrakahiṅgunāgaraniśākustumbharīsaṃskṛtaiḥśākaiḥ sākamahaṃ sudhādhikarasaiḥ santarpayāmyarcayan ||sāpūpasūpadadhidugdhasudhāghṛtānisusvādubhaktaparamānnapurassarāṇi |śākollasanmaricajīraka bāhlikānibhākṣyāṇi bhuṅkṣva jagadamba mayārpitāni ||kṣīrametadidamuttamottamaṃ prājyamājyamidumujjvalaṃ madhu |mātaretadamṛtopamaṃ payaḥ sambhrameṇa paripīyatāṃ muhuḥ ||uṣṇodakaiḥ pāṇiyugaṃ mukhaṃ ca prakṣālya mātaḥ kaladhautapātre |karpūramiśreṇa sakuṅkumena hastau samudvartaya candanena ||atiśītamuśīravāsitaṃ tapanīye kalaśe niveśitam |paṭapūtamidaṃ jitāmṛtaṃ śuci gaṅgājalamamba pīyatām ||jambvāmrarambhāphalasaṃyutāni drākṣāphalakṣaudrasamanvitāni |sanārikelāni sadāḍimāni phalāni te devi samarpayāmi ||kūśmāṇḍakośāṭakisaṃyutāni jambīranāraṅgasamanvitāni |sabījapūrāṇi sabādarāṇi phalāni te devi samarpayāmi ||

ताम्बूलं१०\। कर्पूरेण युतैर्लवङ्गसहितैस्तक्कोलचूर्णान्वितैःसुस्वादुक्रमुकैः सगौरखदिरैः सुस्निग्धजातीफलैः ।मातः कैतकपत्रपाण्डुरुचिभिस्ताम्बूलवल्लीदलैःसानन्दं मुखमण्डनार्थमतुलं ताम्बूलमङ्गीकुरु ॥

tāmbūlaṃ10\| karpūreṇa yutairlavaṅgasahitaistakkolacūrṇānvitaiḥsusvādukramukaiḥ sagaurakhadiraiḥ susnigdhajātīphalaiḥ |mātaḥ kaitakapatrapāṇḍurucibhistāmbūlavallīdalaiḥsānandaṃ mukhamaṇḍanārthamatulaṃ tāmbūlamaṅgīkuru ||

गोधूमदीपाराधनं१०\। सविनयमथ दत्वा जानुयुग्मं धरण्यांसपदि शिरसि धृत्वा पात्रमारार्तिकस्य ।मुखकमलसमीपे तेऽम्ब सार्थं त्रिवारंभ्रमयति मयि भूयात्ते कृपार्द्रः कटाक्षः ॥

godhūmadīpārādhanaṃ10\| savinayamatha datvā jānuyugmaṃ dharaṇyāṃsapadi śirasi dhṛtvā pātramārārtikasya |mukhakamalasamīpe te'mba sārthaṃ trivāraṃbhramayati mayi bhūyātte kṛpārdraḥ kaṭākṣaḥ ||

स्वर्णमन्त्रपुष्पाञ्जलिः१०\। अथ बहुमणीमिश्रैः मौक्तिकैस्त्वां विकीर्यत्रिभुवनकमनीयैः पूजयित्वा च वस्त्रैः ।मिलितविविधमुक्तां दिव्यमाणिक्ययुक्तांजननि कनकवृष्टिं दक्षिणां तेऽर्पयामि ॥चरणनलिनयुग्मं पङ्कजैः पूजयित्वाकनककमलमालां कण्ठदेशेऽर्पयित्वा ।शिरसि विनिहितोऽयं रत्नपुष्पाञ्जलिस्तेहृदयकमलमध्ये देवि हर्षं तनोतु ॥

svarṇamantrapuṣpāñjaliḥ10\| atha bahumaṇīmiśraiḥ mauktikaistvāṃ vikīryatribhuvanakamanīyaiḥ pūjayitvā ca vastraiḥ |militavividhamuktāṃ divyamāṇikyayuktāṃjanani kanakavṛṣṭiṃ dakṣiṇāṃ te'rpayāmi ||caraṇanalinayugmaṃ paṅkajaiḥ pūjayitvākanakakamalamālāṃ kaṇṭhadeśe'rpayitvā |śirasi vinihito'yaṃ ratnapuṣpāñjalistehṛdayakamalamadhye devi harṣaṃ tanotu ||

इति श्रीबालासगुणमानसपूजा समाप्ता ।

iti śrībālāsaguṇamānasapūjā samāptā |