शिवाराधनमहिमानुवर्णनम् २ याज्ञवल्क्यप्रोक्तम् Yajnavalkyaproktam Shivaradhanamahimanuvarnanam

महादेवः परो देवो महादेवः परात्परः ।महादेवः परं ज्ञानं महादेवो महानतः ॥ ३४॥

mahādevaḥ paro devo mahādevaḥ parātparaḥ |mahādevaḥ paraṃ jñānaṃ mahādevo mahānataḥ || 34||

महादेवरतस्तावन्महात्मा महतामपि ।सेवनीयः प्रयत्नेन महादेवमनोहरः ॥ ३५॥

mahādevaratastāvanmahātmā mahatāmapi |sevanīyaḥ prayatnena mahādevamanoharaḥ || 35||

महादेवविहाराणां स्थलं शाम्भवमानसम् ।अतः स पूज्यः सततं शाम्भवः शिवतत्परः ॥ ३६॥

mahādevavihārāṇāṃ sthalaṃ śāmbhavamānasam |ataḥ sa pūjyaḥ satataṃ śāmbhavaḥ śivatatparaḥ || 36||

शिवाभिमानस्थलमेकमेव तदेतदेकान्तशिवार्चकस्य ।शिवार्चकादप्यधि कोऽस्ति लोके यतः स एवाप्रतिमप्रभावः ॥ ३७॥

śivābhimānasthalamekameva tadetadekāntaśivārcakasya |śivārcakādapyadhi ko'sti loke yataḥ sa evāpratimaprabhāvaḥ || 37||

तं भावमेवाप्रतिमप्रभावं मन्ये सुराणामपि सेवनीयम् ।स एव मृत्युणञ्जयपूजनेन धन्योऽपि मान्योऽपि महानुभावः ॥ ३८॥

taṃ bhāvamevāpratimaprabhāvaṃ manye surāṇāmapi sevanīyam |sa eva mṛtyuṇañjayapūjanena dhanyo'pi mānyo'pi mahānubhāvaḥ || 38||

यो यस्तिष्ठति शाङ्करो भुवि स मे पूज्यः स पूजार्हतांप्राप्तः शङ्करपूजया सुरगणास्तत्पूजनैः पावनाः ।तत्पादप्रणतास्तदङ्घ्रिजरजोलेशप्रसादं परंवाञ्छत्येव सुधां सुधामपि मुहुस्त्यक्त्वा वृथेत्यादरात् ॥ ३९॥

yo yastiṣṭhati śāṅkaro bhuvi sa me pūjyaḥ sa pūjārhatāṃprāptaḥ śaṅkarapūjayā suragaṇāstatpūjanaiḥ pāvanāḥ |tatpādapraṇatāstadaṅghrijarajoleśaprasādaṃ paraṃvāñchatyeva sudhāṃ sudhāmapi muhustyaktvā vṛthetyādarāt || 39||

कालाद्भीतिः कालकालार्चनेन नाभूद्भीतः प्रत्युतास्माद्यमोऽपि ।तस्मात् को वा कालकालान्यदेवं मोहाद्धातुं पूजितुं वा प्रमत्तः ॥ ४०॥

kālādbhītiḥ kālakālārcanena nābhūdbhītaḥ pratyutāsmādyamo'pi |tasmāt ko vā kālakālānyadevaṃ mohāddhātuṃ pūjituṃ vā pramattaḥ || 40||

प्रवृत्तिरीशान्यसुरार्चनेषु न स्याच्छिवाराधनतत्पराणाम् ।यस्माच्छिवान्यामररूपबुद्धिः हानाय तावद्भवतीति मन्ये ॥ ४१॥

pravṛttirīśānyasurārcaneṣu na syācchivārādhanatatparāṇām |yasmācchivānyāmararūpabuddhiḥ hānāya tāvadbhavatīti manye || 41||

असद्वस्तुहानाय ते वस्तुबुद्धिः प्रवृद्धापि तत्कार्यहेतुः स्वतः स्यात् ।उपादानमप्यस्ति सद्दानवृद्धया सदित्येव बुद्धिः शिवब्रह्मणीति ॥ ४२॥

asadvastuhānāya te vastubuddhiḥ pravṛddhāpi tatkāryahetuḥ svataḥ syāt |upādānamapyasti saddānavṛddhayā sadityeva buddhiḥ śivabrahmaṇīti || 42||

यद्ब्रह्म तत्तावदुमासहायस्वरूपमासाद्य हृदि प्रविष्टम् ।कष्टानि दुष्टानि निराकरोति तत्कष्टनाशाय यतः प्रवृत्तम् ॥ ४३॥

yadbrahma tattāvadumāsahāyasvarūpamāsādya hṛdi praviṣṭam |kaṣṭāni duṣṭāni nirākaroti tatkaṣṭanāśāya yataḥ pravṛttam || 43||

अशिवार्चनभावनानिवृत्तिर्यदि जाता बहुपुण्यसञ्जयैः ।शिव एव सदा विचिन्तनीयो मनसः सृष्टिरपीश पूजनीया ॥ ४४॥

aśivārcanabhāvanānivṛttiryadi jātā bahupuṇyasañjayaiḥ |śiva eva sadā vicintanīyo manasaḥ sṛṣṭirapīśa pūjanīyā || 44||

मनो महेशेन यदा प्रकृष्टं सृष्टं तदा तस्य शिवार्चनेन ।गता भवत्येव स कालवार्ता किं कालकालप्रवणस्य तस्य ॥ ४५॥

mano maheśena yadā prakṛṣṭaṃ sṛṣṭaṃ tadā tasya śivārcanena |gatā bhavatyeva sa kālavārtā kiṃ kālakālapravaṇasya tasya || 45||

कालान्तकाराधकपादुकार्चचर्चापि वर्चश्चिरमातनोति ।तेनैव पापौघलयोऽपि तेन स्वर्गोऽपि मुक्तिश्च भवत्यवश्यम् ॥ ४६॥

kālāntakārādhakapādukārcacarcāpi varcaściramātanoti |tenaiva pāpaughalayo'pi tena svargo'pi muktiśca bhavatyavaśyam || 46||

अहो वदन्ति प्रमथाधिनाथाः कृत्वा कथञ्चिद्गिरिशार्चनानि ।धन्याः परं शङ्करपूजनेन नयन्ति तावद्दिवसानपीति ॥ ४७॥

aho vadanti pramathādhināthāḥ kṛtvā kathañcidgiriśārcanāni |dhanyāḥ paraṃ śaṅkarapūjanena nayanti tāvaddivasānapīti || 47||

इदं परं भाग्यमिति स्मरन्तः संसारवार्तामपि विस्मरन्तः ।महेशनामानि सदा जपन्तः शिवालयेषु प्रचरन्ति सन्तः ॥ ४८॥

idaṃ paraṃ bhāgyamiti smarantaḥ saṃsāravārtāmapi vismarantaḥ |maheśanāmāni sadā japantaḥ śivālayeṣu pracaranti santaḥ || 48||

सन्तस्तावत्सन्ततं साम्बमीशं स्मृत्वा स्मृत्वा देवदेवं च मत्वा ।दत्वा चित्तं शङ्करे साधु नत्वा कृत्वा पूजां यान्ति साम्बं महेशम् ॥ ४९॥

santastāvatsantataṃ sāmbamīśaṃ smṛtvā smṛtvā devadevaṃ ca matvā |datvā cittaṃ śaṅkare sādhu natvā kṛtvā pūjāṃ yānti sāmbaṃ maheśam || 49||

अपर्णास्मणं मत्वा कृपार्णवमनामयम् ।महामृत्युञ्जयं शैवाः पूजयन्ति प्रयत्नतः ॥ ५०॥

aparṇāsmaṇaṃ matvā kṛpārṇavamanāmayam |mahāmṛtyuñjayaṃ śaivāḥ pūjayanti prayatnataḥ || 50||

कः शाम्भवेन सदृशस्तत्वज्ञो न भविष्यति ।तेन तत्त्वं यथा ज्ञातं तथाऽन्येन न बुद्धयते ॥ ५१॥

kaḥ śāmbhavena sadṛśastatvajño na bhaviṣyati |tena tattvaṃ yathā jñātaṃ tathā'nyena na buddhayate || 51||

शिवं शिवङ्करत्वेन ज्ञात्वा केवलमव्ययम् ।सर्वमन्यत्परित्यज्य निरातङ्कोऽधितिष्ठति ॥ ५२॥

śivaṃ śivaṅkaratvena jñātvā kevalamavyayam |sarvamanyatparityajya nirātaṅko'dhitiṣṭhati || 52||

महद्भाग्यमिति ज्ञातं शाम्भवं जन्म केवलम् ।जन्मनामुत्तमं जन्म शाम्भवं तत्किलोत्तमम् ॥ ५३॥

mahadbhāgyamiti jñātaṃ śāmbhavaṃ janma kevalam |janmanāmuttamaṃ janma śāmbhavaṃ tatkilottamam || 53||

शाम्भवं जन्म सम्प्राप्य शम्भुपूजां करोति यः ।स एव धन्यः श्रेष्ठश्च वरिष्ठोऽपि विशेषतः ॥ ५४॥

śāmbhavaṃ janma samprāpya śambhupūjāṃ karoti yaḥ |sa eva dhanyaḥ śreṣṭhaśca variṣṭho'pi viśeṣataḥ || 54||

सर्वकष्टविनाशाय शिपिविष्टार्चने रताः ।भवन्ति बहवो लोके मुक्तास्ते सर्वथा ध्रुवम् ॥ ५५॥

sarvakaṣṭavināśāya śipiviṣṭārcane ratāḥ |bhavanti bahavo loke muktāste sarvathā dhruvam || 55||

शिवस्मरणमात्रेण जीवन्मुक्तो भवेन्नरः ।शिवशब्दोच्चारणेन देवपूज्यो भविष्यति ॥ ५६॥

śivasmaraṇamātreṇa jīvanmukto bhavennaraḥ |śivaśabdoccāraṇena devapūjyo bhaviṣyati || 56||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते याज्ञवल्क्यप्रोक्तं शिवाराधनमहिमानुवर्णनं सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । हराख्यः तृतीयांशः । उत्तरार्धम् । अध्यायः ३८। ३४५६ ॥

|| iti śivarahasyāntargate yājñavalkyaproktaṃ śivārādhanamahimānuvarṇanaṃ sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | harākhyaḥ tṛtīyāṃśaḥ | uttarārdham | adhyāyaḥ 38| 3456 ||

– ॥ श्रीशिवरहस्यम् ।हराख्यः तृतीयांशः ।उत्तरार्धम् ।अध्यायः ३८। ३४-५६ ॥

– || śrīśivarahasyam |harākhyaḥ tṛtīyāṃśaḥ |uttarārdham |adhyāyaḥ 38| 34-56 ||