शिवाष्टमूर्तिस्तोत्रम् Shri Shivashtamurtistotram

ॐ तत्सदित्यमलधीभिरधीयमानमानन्दकन्दमवबोधमसद्विविक्तम् ।यं ग्राहयन्ति निगमागमशासनानिप्रत्यक्तया तमगजापतिमाश्रयामः ॥ १॥

oṃ tatsadityamaladhībhiradhīyamānamānandakandamavabodhamasadviviktam |yaṃ grāhayanti nigamāgamaśāsanānipratyaktayā tamagajāpatimāśrayāmaḥ || 1||

ॐ भूर्भुवःस्वरिति तत्सवितुर्वरेण्यंध्यायेम मन्मथरिपोर्धिषणाः क्रियासु ।यन्नः प्रचोदयति भर्ग ऋगादिभिस्तद्गीतस्य शम्भुशिवरुद्रमुखैः पदौघैः ॥ २॥

oṃ bhūrbhuvaḥsvariti tatsaviturvareṇyaṃdhyāyema manmatharipordhiṣaṇāḥ kriyāsu |yannaḥ pracodayati bharga ṛgādibhistadgītasya śambhuśivarudramukhaiḥ padaughaiḥ || 2||

यस्मादिदं जगदशेषविशेषहीनाज्जातं भुजङ्गम इव प्रतिभाति रज्ज्वाम् ।यस्मिन्विनश्यदखिलं न खिलं यमेतिहंसं नुमस्तममलं मुनिमानसानाम् ॥ ३॥

yasmādidaṃ jagadaśeṣaviśeṣahīnājjātaṃ bhujaṅgama iva pratibhāti rajjvām |yasminvinaśyadakhilaṃ na khilaṃ yametihaṃsaṃ numastamamalaṃ munimānasānām || 3||

ब्रह्माच्युतादिमुकुटव्यतिषक्तपुष्पमालाविलासरसतुन्दिलितारुणश्रीः ।भूयान्मृगाङ्ककलिकाललितावतंसपादाब्जरेणुरभिवाञ्छितसिद्धये नः ॥ ४॥

brahmācyutādimukuṭavyatiṣaktapuṣpamālāvilāsarasatundilitāruṇaśrīḥ |bhūyānmṛgāṅkakalikālalitāvataṃsapādābjareṇurabhivāñchitasiddhaye naḥ || 4||

आमोदितो दितिजनाथशिरःप्रसूनैर्देवेन्द्रमौलिसुमनोमकरन्दपीनः ।बुद्।ह्ध्या युनक्तु शुभया भवतापहारीमुग्धेन्दुमौलिचरणाम्बुजरेणुरस्मान् ॥ ५॥

āmodito ditijanāthaśiraḥprasūnairdevendramaulisumanomakarandapīnaḥ |bud|hdhyā yunaktu śubhayā bhavatāpahārīmugdhendumaulicaraṇāmbujareṇurasmān || 5||

आह्लादकत्वमपि चिन्तनतोऽधिगन्तुंशीतांशुरग्निरखिलाशनदोषहानिम् ।हार्दान्धकारपरिहारपटुत्वमर्कोयं सेवते नयनभावगतस्तमीडे ॥ ६॥

āhlādakatvamapi cintanato'dhigantuṃśītāṃśuragnirakhilāśanadoṣahānim |hārdāndhakāraparihārapaṭutvamarkoyaṃ sevate nayanabhāvagatastamīḍe || 6||

जूटेऽपगां शिरसि चन्द्रकलां कृशानुंभानुं सुधांशुमधिदृष्ट्यधरे स्मितं च ।कण्ठे विषं हृदि कृपाममृतं करे चकृत्तिं कटौ मृगपतेरगराजपुत्रीम् ॥ ७॥

jūṭe'pagāṃ śirasi candrakalāṃ kṛśānuṃbhānuṃ sudhāṃśumadhidṛṣṭyadhare smitaṃ ca |kaṇṭhe viṣaṃ hṛdi kṛpāmamṛtaṃ kare cakṛttiṃ kaṭau mṛgapateragarājaputrīm || 7||

अङ्के शिरांस्यपि मनांसि पदाब्जयुग्मेदेवासुरेशयमिनां भसितं सितं च ।भूषाविधौ च भुजगान्भवमादधानंज्योत्स्नाब्धिफेनघटितामिव मूर्तिमीडे ॥ ८॥

aṅke śirāṃsyapi manāṃsi padābjayugmedevāsureśayamināṃ bhasitaṃ sitaṃ ca |bhūṣāvidhau ca bhujagānbhavamādadhānaṃjyotsnābdhiphenaghaṭitāmiva mūrtimīḍe || 8||

रङ्गःस्थलीश पुरुषार्थचतुष्टयस्यरक्षास्पदं कृतलयस्खलितामराणाम् ।पुष्णाति मातृवदशेषजनानसौ यासर्वंसहा विजयते तव मूर्तिरेषा ॥ ९॥

raṅgaḥsthalīśa puruṣārthacatuṣṭayasyarakṣāspadaṃ kṛtalayaskhalitāmarāṇām |puṣṇāti mātṛvadaśeṣajanānasau yāsarvaṃsahā vijayate tava mūrtireṣā || 9||

आप्यायिनी तनुभृतां मलनाशिनी चधात्रीव नाकफलकर्मनिदानमेकम् ।येयं त्रिलोकसुखदा विविधात्मना सामूर्तिर्विभो विजयते तव जीवनाख्या ॥ १०॥

āpyāyinī tanubhṛtāṃ malanāśinī cadhātrīva nākaphalakarmanidānamekam |yeyaṃ trilokasukhadā vividhātmanā sāmūrtirvibho vijayate tava jīvanākhyā || 10||

आधाय वेदविधिना शिव पञ्चधा यांप्रीणन्ति दानवरिपून् कृतिनो वितानैः ।कर्त्री लयस्य जगतामपि पालनस्यसा ते तनुर्विजयते हुतभुक्स्वरूपा ॥ ११॥

ādhāya vedavidhinā śiva pañcadhā yāṃprīṇanti dānavaripūn kṛtino vitānaiḥ |kartrī layasya jagatāmapi pālanasyasā te tanurvijayate hutabhuksvarūpā || 11||

यां जीवनौषधमिमां पवनाभिधानांत्यक्त्वा न जीवितुमपि क्षणमेकमीष्टे ।कोऽपीह गन्तुमपरत्र च लोकयात्रानेत्री तनुर्विजयते तव सा महेश ॥ १२॥

yāṃ jīvanauṣadhamimāṃ pavanābhidhānāṃtyaktvā na jīvitumapi kṣaṇamekamīṣṭe |ko'pīha gantumaparatra ca lokayātrānetrī tanurvijayate tava sā maheśa || 12||

आधारमीश गणनातिगताण्डकानांसीम्नामभूमिरखिलान्तरबाह्यलीना ।मीना इवान्तरुदकं भुवनानि यस्यामाभान्ति सा विजयते तनुरम्बरं ते ॥ १३॥

ādhāramīśa gaṇanātigatāṇḍakānāṃsīmnāmabhūmirakhilāntarabāhyalīnā |mīnā ivāntarudakaṃ bhuvanāni yasyāmābhānti sā vijayate tanurambaraṃ te || 13||

उच्चावचासु तनुषु प्रविशन्सुखैकोनानाविधः स्फुरति यः पुरुषोऽविवेकात् ।मुक्तोऽपि बद्ध इव भाति च सच्चिदात्मासा ते तनुर्विजयते जगदेकबन्धो ॥ १४॥

uccāvacāsu tanuṣu praviśansukhaikonānāvidhaḥ sphurati yaḥ puruṣo'vivekāt |mukto'pi baddha iva bhāti ca saccidātmāsā te tanurvijayate jagadekabandho || 14||

ह्लादं तनोति कुरुते तमसो विनाशंतापं धुनोति विबुधानपि चौषधीर्या ।पुष्णाति सा त्रिभुवनाभरणोज्ज्वलश्रीरीशान ते विजयतेऽमृतभानुमूर्तिः ॥ १५॥

hlādaṃ tanoti kurute tamaso vināśaṃtāpaṃ dhunoti vibudhānapi cauṣadhīryā |puṣṇāti sā tribhuvanābharaṇojjvalaśrīrīśāna te vijayate'mṛtabhānumūrtiḥ || 15||

या स्तूयते श्रुतिभिरीश तनूरशेषलोकप्रवृत्तिजननी तिमिरं धुनाना ।देवैः कृताञ्जलिपुटैर्मुनिभिश्च सा तेनित्यं नुता विजयते तपनाभिधाना ॥ १६॥

yā stūyate śrutibhirīśa tanūraśeṣalokapravṛttijananī timiraṃ dhunānā |devaiḥ kṛtāñjalipuṭairmunibhiśca sā tenityaṃ nutā vijayate tapanābhidhānā || 16||

अष्टाभिराभिरशरीर तनूभिरस्मांस्त्रायस्व लोकधिषणातिगतप्रभाव ।बन्धुर्न कोऽपि भवदुःखशतार्दितानांकारुण्यमङ्गलगृहाद्भवतः परोऽस्ति ॥ १७॥

aṣṭābhirābhiraśarīra tanūbhirasmāṃstrāyasva lokadhiṣaṇātigataprabhāva |bandhurna ko'pi bhavaduḥkhaśatārditānāṃkāruṇyamaṅgalagṛhādbhavataḥ paro'sti || 17||

आर्ता वयं भव भवप्रभवामयैस्त्वंचार्तार्तिनाशनमखे खलु दीक्षितोऽतः ।अर्थामहे निहतकाम निकाममेतद्बाधौघबाधनविधौ कुरु मावहेलाम् ॥ १८॥

ārtā vayaṃ bhava bhavaprabhavāmayaistvaṃcārtārtināśanamakhe khalu dīkṣito'taḥ |arthāmahe nihatakāma nikāmametadbādhaughabādhanavidhau kuru māvahelām || 18||

संसारवाडवशिखापरिलीढगात्रान्पात्रान्सुधारसभराकुलदृक्छटानाम् ।त्वं चेदकारणकृपाकुलवासभूमिर्भूमञ्जहासि बत कं कृपणाः श्रयन्तु ॥ १९॥

saṃsāravāḍavaśikhāparilīḍhagātrānpātrānsudhārasabharākuladṛkchaṭānām |tvaṃ cedakāraṇakṛpākulavāsabhūmirbhūmañjahāsi bata kaṃ kṛpaṇāḥ śrayantu || 19||

संसारसागरभयङ्करगोधिकानांचेञ्त्रायसे बत न मां कवलीभवन्तम् ।ब्रूयान्न कः कृपणशोकविमोककारिन्कारुण्यमस्तमगमत्किल निर्निमित्तम् ॥ २०॥

saṃsārasāgarabhayaṅkaragodhikānāṃceñtrāyase bata na māṃ kavalībhavantam |brūyānna kaḥ kṛpaṇaśokavimokakārinkāruṇyamastamagamatkila nirnimittam || 20||

शम्भो सुधाकरकलाकलितावतंसस्थाणो सुधाशनसरिल्ललितावचूड ।श्रीकण्ठ कातरमनाथमनाथबन्धोत्रायस्व शोकदलितं करुणाम्बुधे माम् ॥ २१॥

śambho sudhākarakalākalitāvataṃsasthāṇo sudhāśanasarillalitāvacūḍa |śrīkaṇṭha kātaramanāthamanāthabandhotrāyasva śokadalitaṃ karuṇāmbudhe mām || 21||

स्वर्गापगाच्छुरितशीतमयूखभानुवर्धिष्णुगौररुचिरञ्जितरम्यमूर्तिः ।भूयादनङ्गदमनो दमनो रिपूणांनालिङ्गितार्थकरुणावरुणालयो नः ॥ २२॥

svargāpagācchuritaśītamayūkhabhānuvardhiṣṇugaurarucirañjitaramyamūrtiḥ |bhūyādanaṅgadamano damano ripūṇāṃnāliṅgitārthakaruṇāvaruṇālayo naḥ || 22||

गङ्गगधरा शशिकलाललिता त्रिनेत्रानीला गले करतलेऽमृतकुम्भभर्त्री ।कर्पूरपूरघटितेव पुनातु काचित्सौभाग्यसम्पदतुला गिरिराजपुत्र्याः ॥ २३॥

gaṅgagadharā śaśikalālalitā trinetrānīlā gale karatale'mṛtakumbhabhartrī |karpūrapūraghaṭiteva punātu kācitsaubhāgyasampadatulā girirājaputryāḥ || 23||

क्षीराब्धिफेनशरदिन्दुसुधावदातकृत्या भवाति न कदापि भवामयानाम् ।यस्मात्कृपारसमवाप्य भुवः स विज्ञःपीयूषपाणिरवताद्भिषजां वरेण्यः ॥ २४॥

kṣīrābdhiphenaśaradindusudhāvadātakṛtyā bhavāti na kadāpi bhavāmayānām |yasmātkṛpārasamavāpya bhuvaḥ sa vijñaḥpīyūṣapāṇiravatādbhiṣajāṃ vareṇyaḥ || 24||

येनाक्रियन्त भुवनानि विचित्रभोगयोगाभिरामविषमाणि कपालयुग्मे ।कीर्णानि नाकिनरनागमुखैः स नोऽव्याद्ब्रह्माण्डभाण्डघटनाचतुरः कुलालः ॥ २५॥

yenākriyanta bhuvanāni vicitrabhogayogābhirāmaviṣamāṇi kapālayugme |kīrṇāni nākinaranāgamukhaiḥ sa no'vyādbrahmāṇḍabhāṇḍaghaṭanācaturaḥ kulālaḥ || 25||

ससारदुर्जरपटं त्रिभिरेव तेनेचित्रं गुणैरपगताखिलतर्कचर्चाम् ।बिभ्रच्चमत्कृतिकरीं रचनामसौ यःपायान्मृगाङ्कमुकुटः प्रथमः कुविन्दः ॥ २६॥

sasāradurjarapaṭaṃ tribhireva tenecitraṃ guṇairapagatākhilatarkacarcām |bibhraccamatkṛtikarīṃ racanāmasau yaḥpāyānmṛgāṅkamukuṭaḥ prathamaḥ kuvindaḥ || 26||

आह्लादिनो विजयिनः शमिनोऽपि चार्तान्क्रूरान्विधाय नटयन्नृसुरादिपात्रान् ।यो मोदते स सुखयत्वनपेक्षकोऽस्मान्ब्रह्माण्डनाटकमहामतिसूत्रधारः ॥ २७॥

āhlādino vijayinaḥ śamino'pi cārtānkrūrānvidhāya naṭayannṛsurādipātrān |yo modate sa sukhayatvanapekṣako'smānbrahmāṇḍanāṭakamahāmatisūtradhāraḥ || 27||

पापं दृशा शासितकामकालयातापं सुधासूतिमरीचिमालया ।मोहान्धकारं निशितांशुजालयानाशं नयोमेश्वर मे विशालया ॥ २८॥

pāpaṃ dṛśā śāsitakāmakālayātāpaṃ sudhāsūtimarīcimālayā |mohāndhakāraṃ niśitāṃśujālayānāśaṃ nayomeśvara me viśālayā || 28||

जटास्खलद्देवनदीतरङ्गैऽर्भालेन्दुरश्मिच्छुरितैः सदा नः ।सुरासुराराधितपादपद्मःश्रीशङ्करस्तापमपाकरोतु ॥ २९॥

jaṭāskhaladdevanadītaraṅgai'rbhālenduraśmicchuritaiḥ sadā naḥ |surāsurārādhitapādapadmaḥśrīśaṅkarastāpamapākarotu || 29||

स्तोत्रं महेशचरणप्रवणप्रबोधानन्देन निर्मितमिदं यमिना नराणाम् ।एणाङ्कखण्डशिखराङ्घ्रिसरोजचिन्तासन्तानपूतमनसां तनुतां प्रमोदम् ॥ ३०॥

stotraṃ maheśacaraṇapravaṇaprabodhānandena nirmitamidaṃ yaminā narāṇām |eṇāṅkakhaṇḍaśikharāṅghrisarojacintāsantānapūtamanasāṃ tanutāṃ pramodam || 30||

इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्वामिप्रकाशानन्दपुरीविरचितंशिवाष्टमूर्तिस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasvāmiprakāśānandapurīviracitaṃśivāṣṭamūrtistotraṃ sampūrṇam ||