शिवस्तुतिः ०२ अरुणाचलस्तोत्रम् Shri Shivastutih (3)

श्रीअरुणाचलस्तोत्रम् चवन्दे देवमुमापतिं सुरगुरुं वन्दे जगत्कारणं (शम्भुमुमापतिं)वन्दे पन्नगभूषणं मृगधरं वन्दे पशूनां पतिम् ।वन्दे सूर्यशशाङ्कवह्निनयनं वन्दे मुकुन्दप्रियंवन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ १॥

śrīaruṇācalastotram cavande devamumāpatiṃ suraguruṃ vande jagatkāraṇaṃ (śambhumumāpatiṃ)vande pannagabhūṣaṇaṃ mṛgadharaṃ vande paśūnāṃ patim |vande sūryaśaśāṅkavahninayanaṃ vande mukundapriyaṃvande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 1||

पार्वतीपति भगवान शंकरको मैं प्रणाम करता हूँ\, देवताओंके गुरु तथा सृष्टिके कारणरूप परमेश्वर भगवान शंकरको मैं प्रणाम करता हूँ\, नागोंको आभूषणके रूपमें तथा हाथमें मृगमुद्रा धारण करनेवाले एवं समस्त जीवोंके गुरुस्वामी भगवान शंकरको मैं नमस्कार करता हूँ\, नमस्कार करता हूँ ।सूर्य\, चन्द्र और अग्निदेवको नेत्ररूपमें धारण करनेवाले भगवान नारायणके परम प्रिय भगवान् शंकरको मैं प्रणाम करता हूँ ।भक्तजनोंको आश्रय देनेवाले वरदानी कल्याणस्वरूप भगवान शंकरको मैं प्रणाम करता हूँ ॥ १॥

pārvatīpati bhagavāna śaṃkarako maiṃ praṇāma karatā hūm̐\, devatāoṃke guru tathā sṛṣṭike kāraṇarūpa parameśvara bhagavāna śaṃkarako maiṃ praṇāma karatā hūm̐\, nāgoṃko ābhūṣaṇake rūpameṃ tathā hāthameṃ mṛgamudrā dhāraṇa karanevāle evaṃ samasta jīvoṃke gurusvāmī bhagavāna śaṃkarako maiṃ namaskāra karatā hūm̐\, namaskāra karatā hūm̐ |sūrya\, candra aura agnidevako netrarūpameṃ dhāraṇa karanevāle bhagavāna nārāyaṇake parama priya bhagavān śaṃkarako maiṃ praṇāma karatā hūm̐ |bhaktajanoṃko āśraya denevāle varadānī kalyāṇasvarūpa bhagavāna śaṃkarako maiṃ praṇāma karatā hūm̐ || 1||

वन्दे सर्वजगद्विहारमतुलं वन्देऽन्धकध्वंसिनंवन्दे देवशिखामणिं शशिनिभं वन्दे हरेर्वल्लभम् ।वन्दे नागभुजङ्गभूषणधरं वन्दे शिवं चिन्मयंवन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ २॥

vande sarvajagadvihāramatulaṃ vande'ndhakadhvaṃsinaṃvande devaśikhāmaṇiṃ śaśinibhaṃ vande harervallabham |vande nāgabhujaṅgabhūṣaṇadharaṃ vande śivaṃ cinmayaṃvande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 2||

वन्दे दिव्यमचिन्त्यमद्दयमहं वन्देऽर्कदर्पापहं (सोममचिन्त्यमद्वयमजं)(वन्दे व्योमसभापतिं नटपतिं वन्देऽर्कदन्तापहं)वन्दे निर्मलमादिमूलमनिशं वन्दे मखध्वंसिनम् ।वन्दे सत्यमनन्तमाद्यमभयं वन्देऽतिशान्ताकृतिं (वन्दे नित्यमगेन्द्रजाप्रियकरं)वन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ ३॥

vande divyamacintyamaddayamahaṃ vande'rkadarpāpahaṃ (somamacintyamadvayamajaṃ)(vande vyomasabhāpatiṃ naṭapatiṃ vande'rkadantāpahaṃ)vande nirmalamādimūlamaniśaṃ vande makhadhvaṃsinam |vande satyamanantamādyamabhayaṃ vande'tiśāntākṛtiṃ (vande nityamagendrajāpriyakaraṃ)vande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 3||

वन्दे भूरथमम्बुजाक्षविशिखं वन्दे श्रुतित्रोटकं (वन्दे त्रयीवाजिनं)वन्दे शैलशरासनं फणिगुणं वन्देऽब्धितूणीरकम् ।वन्दे पद्म्जसारथिं पुरहरं वन्दे महाभैरवंवन्दे भक्तजनाश्रयञ्च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ ४॥

vande bhūrathamambujākṣaviśikhaṃ vande śrutitroṭakaṃ (vande trayīvājinaṃ)vande śailaśarāsanaṃ phaṇiguṇaṃ vande'bdhitūṇīrakam |vande padmjasārathiṃ puraharaṃ vande mahābhairavaṃvande bhaktajanāśrayañca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 4||

त्रिपुरासुरको दग्ध करनेके लिये पृथ्वीको रथ\, ब्रह्माको सारथि\, सुमेरु पर्वतको धनुष\, श्रुतिको त्रोटक\, शेषको प्रत्यंचा\, आकाशको तूणीर और कमलनयन भगवान विष्णुको बाण बनानेवाले\, महाभैरव रूपधारी\, भक्तजनोंको आश्रय देनेवाले तथा वरदानी कल्याणस्वरूप भगवान शंकरको मैं प्रणाम करता हूँ ॥ ४॥

tripurāsurako dagdha karaneke liye pṛthvīko ratha\, brahmāko sārathi\, sumeru parvatako dhanuṣa\, śrutiko troṭaka\, śeṣako pratyaṃcā\, ākāśako tūṇīra aura kamalanayana bhagavāna viṣṇuko bāṇa banānevāle\, mahābhairava rūpadhārī\, bhaktajanoṃko āśraya denevāle tathā varadānī kalyāṇasvarūpa bhagavāna śaṃkarako maiṃ praṇāma karatā hūm̐ || 4||

वन्दे पञ्चमुखाम्बुजं त्रिनयनं वन्दे ललाटेक्षणंवन्दे व्योमगतं जटासुमुकुटं चन्द्रार्धगङ्गाधरम् ।(वन्दे व्योमकचं जटासुमकुटं वन्देऽजगङ्गाधरम् ।)वन्दे भस्मकृतत्रिपुण्डुजटिलं वन्देष्टमूर्त्यात्मकं (वन्दे व्योमकचञ्जटासुमकुटं)वन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ ५॥

vande pañcamukhāmbujaṃ trinayanaṃ vande lalāṭekṣaṇaṃvande vyomagataṃ jaṭāsumukuṭaṃ candrārdhagaṅgādharam |(vande vyomakacaṃ jaṭāsumakuṭaṃ vande'jagaṅgādharam |)vande bhasmakṛtatripuṇḍujaṭilaṃ vandeṣṭamūrtyātmakaṃ (vande vyomakacañjaṭāsumakuṭaṃ)vande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 5||

वन्दे कालहरं हरं विषधरं वन्दे मृडं धूर्जटिंवन्दे सर्वगतं दयामृतनिधिं वन्दे नृसिंहापहम् ।वन्दे विप्रसुराचिताङ्घ्रिकमलं वन्दे भगाक्षापहंवन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ ६॥

vande kālaharaṃ haraṃ viṣadharaṃ vande mṛḍaṃ dhūrjaṭiṃvande sarvagataṃ dayāmṛtanidhiṃ vande nṛsiṃhāpaham |vande viprasurācitāṅghrikamalaṃ vande bhagākṣāpahaṃvande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 6||

वन्दे मङ्गलराजताद्रिनिलयं वन्दे सुराधीश्वरं (वन्दे राजतपर्वताग्रनिलयं, तारकपर्वताप्रनिलयं)वन्दे शङ्करमप्रमेयमतुलं वन्दे यमद्वेषिणम् ।वन्दे कुण्डलिराजकुण्डलधरं वन्दे सहस्राननंवन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ ७॥

vande maṅgalarājatādrinilayaṃ vande surādhīśvaraṃ (vande rājataparvatāgranilayaṃ, tārakaparvatāpranilayaṃ)vande śaṅkaramaprameyamatulaṃ vande yamadveṣiṇam |vande kuṇḍalirājakuṇḍaladharaṃ vande sahasrānanaṃvande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 7||

वन्दे हंसमतीन्द्रियं स्मरहरं वन्दे विरूपेक्षणंवन्दे भूतगणेशमव्ययमहं वन्देऽर्थराज्यप्रदम् ।वन्दे सुन्दरसौरभेयगमनं वन्दे त्रिशूलायुधंवन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ ८॥

vande haṃsamatīndriyaṃ smaraharaṃ vande virūpekṣaṇaṃvande bhūtagaṇeśamavyayamahaṃ vande'rtharājyapradam |vande sundarasaurabheyagamanaṃ vande triśūlāyudhaṃvande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 8||

वन्दे सूक्ष्ममनन्तमाद्यमभयं वन्देऽन्धकारापहं (सूक्ष्ममनन्तमाद्यमनघं)वन्दे फूलननन्दिभृङ्गिविनतं वन्दे सुपर्णावृतम् । (रावणबाणभृङ्गिविनुतं)वन्दे शैलसुतार्धभागवपुषं वन्देऽभयं त्र्यम्बकंवन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ ९॥

vande sūkṣmamanantamādyamabhayaṃ vande'ndhakārāpahaṃ (sūkṣmamanantamādyamanaghaṃ)vande phūlananandibhṛṅgivinataṃ vande suparṇāvṛtam | (rāvaṇabāṇabhṛṅgivinutaṃ)vande śailasutārdhabhāgavapuṣaṃ vande'bhayaṃ tryambakaṃvande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 9||

वन्दे पावनमम्बरात्मविभवं वन्दे महेन्द्रेश्वरं(वन्दे पावनमम्बरात्मममलं वन्दे महादैवतं)वन्दे भक्तजनाश्रयामरतरुं वन्दे नताभीष्टदम् । (भक्तवराश्रयामरतरं)वन्दे जह्नुसुताम्बिकेशमनिशं वन्दे गणाधीश्वरंवन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ १०॥

vande pāvanamambarātmavibhavaṃ vande mahendreśvaraṃ(vande pāvanamambarātmamamalaṃ vande mahādaivataṃ)vande bhaktajanāśrayāmarataruṃ vande natābhīṣṭadam | (bhaktavarāśrayāmarataraṃ)vande jahnusutāmbikeśamaniśaṃ vande gaṇādhīśvaraṃvande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 10||

॥ इति श्रीशिवस्तुतिः सम्पूर्णा ॥॥ इस प्रकार श्रीशिवस्तुतिं सम्पूर्ण हुई ॥ ०२ १४ श्रीअरुणाचलस्तोत्रम्वन्दे शम्भुमुमापतिं सुरगुरुं वन्दे जगत्कारणंवन्दे पन्नगभूषणं मृगधरं वन्दे पशूनां पतिम् ।वन्दे सूर्यशशाङ्कवह्रिनयनं वन्दे मुकुन्दप्रियंवन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ १॥

|| iti śrīśivastutiḥ sampūrṇā |||| isa prakāra śrīśivastutiṃ sampūrṇa huī || 02 14 śrīaruṇācalastotramvande śambhumumāpatiṃ suraguruṃ vande jagatkāraṇaṃvande pannagabhūṣaṇaṃ mṛgadharaṃ vande paśūnāṃ patim |vande sūryaśaśāṅkavahrinayanaṃ vande mukundapriyaṃvande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 1||

वन्दे सर्वजगद्विहारमतलं वन्दे करित्वग्धरंवन्दे देवशिखामणिं शशिनिभं बन्दे हरेर्वल्लभम् ।वन्दे नागभुजङ्गभूषणधरं वन्दे शिवं चिन्मयंवन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ २॥

vande sarvajagadvihāramatalaṃ vande karitvagdharaṃvande devaśikhāmaṇiṃ śaśinibhaṃ bande harervallabham |vande nāgabhujaṅgabhūṣaṇadharaṃ vande śivaṃ cinmayaṃvande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 2||

वन्दे सोममचिन्त्यमद्वयमजं वन्देऽर्कदोपहंवन्दे निर्मलमादिमूलमनिशं वन्दे मखध्वंसिनम् ।वन्दे नित्यनमशिशवायमभयं वन्देऽतिशान्ताकृतिवन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ ३॥

vande somamacintyamadvayamajaṃ vande'rkadopahaṃvande nirmalamādimūlamaniśaṃ vande makhadhvaṃsinam |vande nityanamaśiśavāyamabhayaṃ vande'tiśāntākṛtivande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 3||

वन्दे भूरथमम्बुजाक्षविशिखं वन्दे त्रयीघोटकंवन्दे शौलशरासनं फणिगुणं वन्देऽधितूणीरकम् ।वन्दे पद्मजसारथिं पुरहरं वन्दे महावैभवंवन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ ४॥

vande bhūrathamambujākṣaviśikhaṃ vande trayīghoṭakaṃvande śaulaśarāsanaṃ phaṇiguṇaṃ vande'dhitūṇīrakam |vande padmajasārathiṃ puraharaṃ vande mahāvaibhavaṃvande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 4||

वन्दे पञ्चमुखाम्बुजं त्रिनयनं वन्दे ललाटेक्षणंवन्दे व्योमकचं जटासुमकुटं वन्देन्दुऽब्जगङ्गाधरम् ।वन्दे नागभरं त्रिपुण्डनिटिलं वन्देऽष्टमूर्त्यात्मकंवन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ ५॥

vande pañcamukhāmbujaṃ trinayanaṃ vande lalāṭekṣaṇaṃvande vyomakacaṃ jaṭāsumakuṭaṃ vandendu'bjagaṅgādharam |vande nāgabharaṃ tripuṇḍaniṭilaṃ vande'ṣṭamūrtyātmakaṃvande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 5||

वन्दे तारकपर्वताप्रनिलयं वन्दे सुराधीश्वरंवन्दे शङ्करमप्रमेयमतुलं वन्दे यमद्वेषिणम् ।वन्दे कुण्डलिराजकुण्डलधरं वन्दे सहस्राननम् ।वन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ ६॥

vande tārakaparvatāpranilayaṃ vande surādhīśvaraṃvande śaṅkaramaprameyamatulaṃ vande yamadveṣiṇam |vande kuṇḍalirājakuṇḍaladharaṃ vande sahasrānanam |vande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 6||

वन्देऽनन्तशशिप्रकाशमतुलं वन्देऽर्कतेजोमयम् ।वन्दे पद्मजविष्णुगर्वकुलिशं वन्दे परब्रह्म ओम् ।वन्दे शोणगिरीश्वरं स्वरमयं वन्दे त्रिमात्मकंवन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ ७॥

vande'nantaśaśiprakāśamatulaṃ vande'rkatejomayam |vande padmajaviṣṇugarvakuliśaṃ vande parabrahma om |vande śoṇagirīśvaraṃ svaramayaṃ vande trimātmakaṃvande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 7||

वन्दे कालहरं हरं वृषधरं वन्दे मृडं धूर्जटिंवन्दे सर्वजगत्त्रयामृतनिधिं वन्दे नृसिंहापहम् ।वन्दे विप्रसुरासुरार्चितपदं वन्दे भगाक्षापहंवन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ ८॥

vande kālaharaṃ haraṃ vṛṣadharaṃ vande mṛḍaṃ dhūrjaṭiṃvande sarvajagattrayāmṛtanidhiṃ vande nṛsiṃhāpaham |vande viprasurāsurārcitapadaṃ vande bhagākṣāpahaṃvande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 8||

वन्दे सूक्ष्ममनन्तमाद्यमनघं वन्देऽन्धकारापहंवन्दे रावणबाणभृङ्गिविनुतं वन्दे सुपर्णावृतम् ।वन्दे शैलसुतार्धभागवपुष वन्दे त्रियम्बात्मकंवन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ ९॥

vande sūkṣmamanantamādyamanaghaṃ vande'ndhakārāpahaṃvande rāvaṇabāṇabhṛṅgivinutaṃ vande suparṇāvṛtam |vande śailasutārdhabhāgavapuṣa vande triyambātmakaṃvande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 9||

वन्दे हंसमतीन्द्रियं स्मरहरं वन्दे विरूपेक्षणंवन्दे भूतगणेशमव्ययमजं वन्देऽर्थराजप्रियम् ।वन्दे सुन्दरसौरभेन्द्रगमनं वन्दे त्रिशूलायुधंयन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ १०॥

vande haṃsamatīndriyaṃ smaraharaṃ vande virūpekṣaṇaṃvande bhūtagaṇeśamavyayamajaṃ vande'rtharājapriyam |vande sundarasaurabhendragamanaṃ vande triśūlāyudhaṃyande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 10||

वन्दे मन्दकटाक्षलब्धदत्तविभवं वन्दे विरिश्चस्तुतंवन्देन्द्राऽब्जाच्युतपूजिताविकमलं वन्दे वृषेन्द्रध्वजम् ।वन्दे हाटकरत्नभूषणधरं वन्दे भवानीप्रियवन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ ११॥

vande mandakaṭākṣalabdhadattavibhavaṃ vande viriścastutaṃvandendrā'bjācyutapūjitāvikamalaṃ vande vṛṣendradhvajam |vande hāṭakaratnabhūṣaṇadharaṃ vande bhavānīpriyavande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 11||

वन्दे पावनमम्बरात्मममलं वन्दे महादैवतंवन्दे भक्तवराश्रयामरतरं वन्दे नताभीष्टदम् ।वन्देऽपीतकुचाम्बिकेशमनिशं वन्देऽरुणाधीश्वरंवन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥ १२॥

vande pāvanamambarātmamamalaṃ vande mahādaivataṃvande bhaktavarāśrayāmarataraṃ vande natābhīṣṭadam |vande'pītakucāmbikeśamaniśaṃ vande'ruṇādhīśvaraṃvande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram || 12||

शान्तं जम्भवरापहं शुभकर धर्मार्थकामप्रदंधन्यं श्रेयः पुण्यफलप्रदं शुचिकर दारिद्र्यदुःखापहम् ।भूतप्रेतपिशाचराक्षसहरं पापन्नमायुष्करनित्यं शोणगिरेः स्तवं पठति यो मोक्षं लभेच्छाश्वतम् ॥ १३॥

śāntaṃ jambhavarāpahaṃ śubhakara dharmārthakāmapradaṃdhanyaṃ śreyaḥ puṇyaphalapradaṃ śucikara dāridryaduḥkhāpaham |bhūtapretapiśācarākṣasaharaṃ pāpannamāyuṣkaranityaṃ śoṇagireḥ stavaṃ paṭhati yo mokṣaṃ labhecchāśvatam || 13||

॥ इति श्री अरुणाचलस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥(७, ११, १२, १३ अप्पेअर् नेव्)

|| iti śrī aruṇācalastotraṃ sampūrṇam ||(7, 11, 12, 13 appear nev)