दक्षिणामूर्तिस्तोत्रम् २ Shri Dakshinamurti Stotram 2

उपासकानां यदुपासनीयमुपात्तवासं वटशाखिमूले ।तद्धाम दाक्षिण्यजुषा स्वमूर्त्या जागर्तु चित्ते मम बोधरूपम् ॥ १॥

upāsakānāṃ yadupāsanīyamupāttavāsaṃ vaṭaśākhimūle |taddhāma dākṣiṇyajuṣā svamūrtyā jāgartu citte mama bodharūpam || 1||

अद्राक्षमक्षीणदयानिधानमाचार्यमाद्यं वटमूलभागे ।मौनेन मन्दस्मितभूषितेन महर्षिलोकस्य तमो नुदन्तम् ॥ २॥

adrākṣamakṣīṇadayānidhānamācāryamādyaṃ vaṭamūlabhāge |maunena mandasmitabhūṣitena maharṣilokasya tamo nudantam || 2||

विद्राविताशेषतमोगणेन मुद्राविशेषेण मुहुर्मुनीनाम् ।निरस्य मायां दयया विधत्ते देवो महांस्तत्त्वमसीति बोधम् ॥ ३॥

vidrāvitāśeṣatamogaṇena mudrāviśeṣeṇa muhurmunīnām |nirasya māyāṃ dayayā vidhatte devo mahāṃstattvamasīti bodham || 3||

अपारकारुण्यसुधातरङ्गैरपाङ्गपातैरवलोकयन्तम् ।कठोरसंसारनिदाघतप्तान्मुनीनहं नौमि गुरुं गुरूणाम् ॥ ४॥

apārakāruṇyasudhātaraṅgairapāṅgapātairavalokayantam |kaṭhorasaṃsāranidāghataptānmunīnahaṃ naumi guruṃ gurūṇām || 4||

ममाद्यदेवो वटमूलवासी कृपाविशेषात्कृतसन्निधानः ।ओंकाररूपामुपदिश्य विद्यामाविद्यकध्वान्तमपाकरोतु ॥ ५॥

mamādyadevo vaṭamūlavāsī kṛpāviśeṣātkṛtasannidhānaḥ |oṃkārarūpāmupadiśya vidyāmāvidyakadhvāntamapākarotu || 5||

कलाभिरिन्दोरिव कल्पिताङ्गं मुक्ताकलापैरिव बद्धमूर्तिम् ।आलोकये देशिकमप्रमेयमनाद्यविद्यातिमिरप्रभातम् ॥ ६॥

kalābhirindoriva kalpitāṅgaṃ muktākalāpairiva baddhamūrtim |ālokaye deśikamaprameyamanādyavidyātimiraprabhātam || 6||

स्वदक्षजानुस्थितवामपादं पादोदरालंकृतयोगपट्टम् ।अपस्मृतेराहितपादमङ्गे प्रणौमि देवं प्रणिधानवन्तम् ॥ ७॥

svadakṣajānusthitavāmapādaṃ pādodarālaṃkṛtayogapaṭṭam |apasmṛterāhitapādamaṅge praṇaumi devaṃ praṇidhānavantam || 7||

तत्त्वार्थमन्तेवसतामृषीणां युवाऽपि यः सन्नुपदेष्टुमीष्टे ।प्रणौमि तं प्राक्तनपुण्यजालैराचार्यमाश्चर्यगुणाधिवासम् ॥ ८॥

tattvārthamantevasatāmṛṣīṇāṃ yuvā'pi yaḥ sannupadeṣṭumīṣṭe |praṇaumi taṃ prāktanapuṇyajālairācāryamāścaryaguṇādhivāsam || 8||

एकेन मुद्रां परशुं करेण करेण चान्येन मृगं दधानः ।स्वजानुविन्यस्तकरः पुरस्तादाचार्यचूडामणिराविरस्तु ॥ ९॥

ekena mudrāṃ paraśuṃ kareṇa kareṇa cānyena mṛgaṃ dadhānaḥ |svajānuvinyastakaraḥ purastādācāryacūḍāmaṇirāvirastu || 9||

आलेपवन्तं मदनाङ्गभूत्या शार्दूलकृत्त्या परिधानवन्तम् ।आलोकये कञ्चन देशिकेन्द्रमज्ञानवाराकरवाडवाग्निम् ॥ १०॥

ālepavantaṃ madanāṅgabhūtyā śārdūlakṛttyā paridhānavantam |ālokaye kañcana deśikendramajñānavārākaravāḍavāgnim || 10||

चारुस्मितं सोमकलावतंसं वीणाधरं व्यक्तजटाकलापम् ।उपासते केचन योगिनस्त्वामुपात्तनादानुभवप्रमोदम् ॥ ११॥

cārusmitaṃ somakalāvataṃsaṃ vīṇādharaṃ vyaktajaṭākalāpam |upāsate kecana yoginastvāmupāttanādānubhavapramodam || 11||

उपासते यं मुनयः शुकाद्या निराशिषो निर्ममताधिवासाः ।तं दक्षिणामूर्तितनुं महेशमुपास्महे मोहमहार्तिशान्त्यै ॥ १२॥

upāsate yaṃ munayaḥ śukādyā nirāśiṣo nirmamatādhivāsāḥ |taṃ dakṣiṇāmūrtitanuṃ maheśamupāsmahe mohamahārtiśāntyai || 12||

कान्त्या निन्दितकुन्दकन्दलवपुर्न्यग्रोधमूले वसन्कारुण्यामृतवारिभिर्मुनिजनं संभावयन्वीक्षितैः ।मोहध्वान्तविभेदनं विरचयन्बोधेन तत्तादृशादेवस्तत्त्वमसीति बोधयतु मां मुद्रावता पाणिना ॥ १३॥

kāntyā ninditakundakandalavapurnyagrodhamūle vasankāruṇyāmṛtavāribhirmunijanaṃ saṃbhāvayanvīkṣitaiḥ |mohadhvāntavibhedanaṃ viracayanbodhena tattādṛśādevastattvamasīti bodhayatu māṃ mudrāvatā pāṇinā || 13||

अगौरगात्रैरललाटनेत्रैरशान्तवेषैरभुजङ्गभूषैः ।अबोधमुद्रैरनपास्तनिद्रैरपूर्णकामैरमरैरलं नः ॥ १४॥

agauragātrairalalāṭanetrairaśāntaveṣairabhujaṅgabhūṣaiḥ |abodhamudrairanapāstanidrairapūrṇakāmairamarairalaṃ naḥ || 14||

दैवतानि कति सन्ति चावनौ नैव तानि मनसो मतानि मे ।दीक्षितं जडधियामनुग्रहे दक्षिणाभिमुखमेव दैवतम् ॥ १५॥

daivatāni kati santi cāvanau naiva tāni manaso matāni me |dīkṣitaṃ jaḍadhiyāmanugrahe dakṣiṇābhimukhameva daivatam || 15||

मुदिताय मुग्धशशिनावतंसिने भसितावलेपरमणीयमूर्तये ।जगदीन्द्रजालरचनापटीयसे महसे नमोऽस्तु वटमूलवासिने ॥ १६॥

muditāya mugdhaśaśināvataṃsine bhasitāvaleparamaṇīyamūrtaye |jagadīndrajālaracanāpaṭīyase mahase namo'stu vaṭamūlavāsine || 16||

व्यालम्बिनीभिः परितो जटाभिः कलावशेषेण कलाधरेण ।पश्यँल्ललाटेन मुखेन्दुना च प्रकाशसे चेतसि निर्मलानाम् ॥ १७॥

vyālambinībhiḥ parito jaṭābhiḥ kalāvaśeṣeṇa kalādhareṇa |paśyam̐llalāṭena mukhendunā ca prakāśase cetasi nirmalānām || 17||

उपासकानां त्वमुमासहायः पूर्णेन्दुभावं प्रकटीकरोषि ।यदद्य ते दर्शनमात्रतो मे द्रवत्यहो मानसचन्द्रकान्तः ॥ १८॥

upāsakānāṃ tvamumāsahāyaḥ pūrṇendubhāvaṃ prakaṭīkaroṣi |yadadya te darśanamātrato me dravatyaho mānasacandrakāntaḥ || 18||

यस्ते प्रसन्नामनुसन्दधानो मूर्तिं मुदा मुग्धशशाङ्कमौलेः ।ऐश्वर्यमायुर्लभते च विद्यामन्ते च वेदान्तमहारहस्यम् ॥ १९॥

yaste prasannāmanusandadhāno mūrtiṃ mudā mugdhaśaśāṅkamauleḥ |aiśvaryamāyurlabhate ca vidyāmante ca vedāntamahārahasyam || 19||

॥ इति दक्षिणामूर्तिस्तोत्रं (२) सम्पूर्णम्॥

|| iti dakṣiṇāmūrtistotraṃ (2) sampūrṇam||