क्षमास्तोत्रम् Kshama Stotram

ॐ श्रीमहागणपतये नमः ।शुभानामेकान्तं परमशि वपादाब्जयुगलंगुरूणामाचार्यं शिरसि परिभाव्य स्मृतिशतैः ।क्षमास्तोत्रं कर्तुं व्यवसितमतेः साहसमिदंसहन्तां सन्तोऽमी भुवि सनकयोगीन्द्रसदृशाः ॥ १॥

oṃ śrīmahāgaṇapataye namaḥ |śubhānāmekāntaṃ paramaśi vapādābjayugalaṃgurūṇāmācāryaṃ śirasi paribhāvya smṛtiśataiḥ |kṣamāstotraṃ kartuṃ vyavasitamateḥ sāhasamidaṃsahantāṃ santo'mī bhuvi sanakayogīndrasadṛśāḥ || 1||

शिव त्वं न प्रीतो यदि मदपराधैककुपितस्ततः किं वा स्वामिन् पशुरयमनाथः कलयति ।अहो ज्ञातं दैवान्मम तु शरणं ते सहचरीक्षमास्तीत्येतस्याश्चरणकमलं यामि शरणम् ॥ २॥

śiva tvaṃ na prīto yadi madaparādhaikakupitastataḥ kiṃ vā svāmin paśurayamanāthaḥ kalayati |aho jñātaṃ daivānmama tu śaraṇaṃ te sahacarīkṣamāstītyetasyāścaraṇakamalaṃ yāmi śaraṇam || 2||

अहं जाने सत्यं सततमपराधैकनिलयंमदात्मानं साक्षादपि परशिवोऽपि स्फुटतरम् ।तथापि क्षान्ते त्वं कलयसि शिवप्रेमविषयंमुहुर्मां तस्यास्ते किमहमधुना हन्त करवै ॥ ३॥

ahaṃ jāne satyaṃ satatamaparādhaikanilayaṃmadātmānaṃ sākṣādapi paraśivo'pi sphuṭataram |tathāpi kṣānte tvaṃ kalayasi śivapremaviṣayaṃmuhurmāṃ tasyāste kimahamadhunā hanta karavai || 3||

क्षमे त्वं माता त्वं शिवविभवसम्पत्तिलहरीत्वमानन्दोन्मेषस्फुरणलहरी त्वं परङ्गतिः ।त्वमात्मा त्वं विद्या मम तु सकलक्षेमपटलीत्यहं मत्या धृत्या श्वसिमि कलुषी निर्भयमपि ॥ ४॥

kṣame tvaṃ mātā tvaṃ śivavibhavasampattilaharītvamānandonmeṣasphuraṇalaharī tvaṃ paraṅgatiḥ |tvamātmā tvaṃ vidyā mama tu sakalakṣemapaṭalītyahaṃ matyā dhṛtyā śvasimi kaluṣī nirbhayamapi || 4||

सदाप्याज्ञोल्लङ्घीत्यहह मयि कोपेन भगवान्न कर्तुं किं किं वा स्मरति तदयुक्तं न च मम ।त्रायुक्तं मातः स्फुरति मयि वात्सल्यवशतःक्षमे तादृश्यास्ते प्रकृतिरियमेवं विजयते ॥ ५॥

sadāpyājñollaṅghītyahaha mayi kopena bhagavānna kartuṃ kiṃ kiṃ vā smarati tadayuktaṃ na ca mama |trāyuktaṃ mātaḥ sphurati mayi vātsalyavaśataḥkṣame tādṛśyāste prakṛtiriyamevaṃ vijayate || 5||

क्षमे दुष्टात्माहं शिव शिव शिवेन श्रुतिमुखान्निषिद्धं यद्यद्वा विहितमुभयोरप्यमुकयोः ।विपर्यासं कुर्वे सततमधुना मां स्वजनतोनिराकुर्याच्छम्भुर्घटय घटयाम्ब त्वमनिशम् ॥ ६॥

kṣame duṣṭātmāhaṃ śiva śiva śivena śrutimukhānniṣiddhaṃ yadyadvā vihitamubhayorapyamukayoḥ |viparyāsaṃ kurve satatamadhunā māṃ svajanatonirākuryācchambhurghaṭaya ghaṭayāmba tvamaniśam || 6||

शिवक्षान्ते मां ते पदयुगलदासं पशुपतेरयोग्यं योग्यं त्वं कलय दयया क्षेमकलया ।इदानीं याहीति क्षणमितरचिन्तामुपगतायदि स्याः कस्या वा जननि पुरतो रोदिमि वद ॥ ७॥

śivakṣānte māṃ te padayugaladāsaṃ paśupaterayogyaṃ yogyaṃ tvaṃ kalaya dayayā kṣemakalayā |idānīṃ yāhīti kṣaṇamitaracintāmupagatāyadi syāḥ kasyā vā janani purato rodimi vada || 7||

पुरारातिक्रोधप्रशमनविधे देवि पुरतोविषीदन्तं भीत्या चरणपतितं पश्यसि न किम् ।घिगेतज्जन्मेदं भवति दुरदृष्टं मयि यतःस्वभावो मातस्ते प्रकृतिसुलभाया अपि मृषा ॥ ८॥

purārātikrodhapraśamanavidhe devi puratoviṣīdantaṃ bhītyā caraṇapatitaṃ paśyasi na kim |ghigetajjanmedaṃ bhavati duradṛṣṭaṃ mayi yataḥsvabhāvo mātaste prakṛtisulabhāyā api mṛṣā || 8||

हरक्षान्ते किं ते मयि परमसूयास्ति महतीक्व गच्छेयं केयं नियतिरहहाम्भोधिपतितम् ।मनो ज्वालामालाकुलमनलमद्यैव विशतीत्यहं मन्ये मातर्जहिहि जहिहीमां करुणया ॥ ९॥

harakṣānte kiṃ te mayi paramasūyāsti mahatīkva gaccheyaṃ keyaṃ niyatirahahāmbhodhipatitam |mano jvālāmālākulamanalamadyaiva viśatītyahaṃ manye mātarjahihi jahihīmāṃ karuṇayā || 9||

स्मरारिक्रोधाग्निप्रसरभरशान्ते करुणयास्वतो मायावत्त्वात् क्रुधमसकृदादाय झटिति ।ममाजस्रं त्रासीकरणचणदौर्भाग्यपटलीजरत्तृण्याकक्षे क्षिपतु भवतीत्येव वृणवै ॥ १०॥

smarārikrodhāgniprasarabharaśānte karuṇayāsvato māyāvattvāt krudhamasakṛdādāya jhaṭiti |mamājasraṃ trāsīkaraṇacaṇadaurbhāgyapaṭalījarattṛṇyākakṣe kṣipatu bhavatītyeva vṛṇavai || 10||

क्षमे घोरा मूर्तिर्ज्वलति बहुलज्वालजटिलीकृतक्रोघाटोपस्फुरितनयनालोकविषमा ।अहं कम्पे कम्पे भृशमसकृदागस्करतयात्वमेवाद्य प्राणान् विभवमपि पातुं प्रभवसि ॥ ११॥

kṣame ghorā mūrtirjvalati bahulajvālajaṭilīkṛtakroghāṭopasphuritanayanālokaviṣamā |ahaṃ kampe kampe bhṛśamasakṛdāgaskaratayātvamevādya prāṇān vibhavamapi pātuṃ prabhavasi || 11||

परं निर्विण्णोऽस्मि त्रिपुरहरकोपप्रशमनप्रवृत्त्यामत्यन्तं चपलमतिरालोलनयनः ।भवत्याः पादाब्जाकलितमणिमञ्जीरकुहरेनिलीयैव क्षान्ते श्वसितुमहमिच्छामि सम्पदि ॥ १२॥

paraṃ nirviṇṇo'smi tripuraharakopapraśamanapravṛttyāmatyantaṃ capalamatirālolanayanaḥ |bhavatyāḥ pādābjākalitamaṇimañjīrakuharenilīyaiva kṣānte śvasitumahamicchāmi sampadi || 12||

कथङ्कारं लोकाः सुरदनुजदैतेयमनुजप्रधाना वर्तन्ते कुशलमुदिताः सम्प्रति किल ।इमे सर्वेऽप्यागांस्यपरिमितसङ्ख्यानि दधतेस्मृतं क्षान्ते त्वत्तो ननु भवति सौख्यं त्रिजगताम् ॥ १३॥

kathaṅkāraṃ lokāḥ suradanujadaiteyamanujapradhānā vartante kuśalamuditāḥ samprati kila |ime sarve'pyāgāṃsyaparimitasaṅkhyāni dadhatesmṛtaṃ kṣānte tvatto nanu bhavati saukhyaṃ trijagatām || 13||

क्षमे साधारण्यादिममपि समुद्धर्तुमलमित्यवैषि प्रायोऽहं शिव शिव महापापनिकरैः ।समुद्भूतस्वात्मा ह्यधिकतरयत्नेन जननिद्रुतं मध्यं बद्धाप्यनिमिषतया तिष्ठतु पुरः ॥ १४॥

kṣame sādhāraṇyādimamapi samuddhartumalamityavaiṣi prāyo'haṃ śiva śiva mahāpāpanikaraiḥ |samudbhūtasvātmā hyadhikatarayatnena jananidrutaṃ madhyaṃ baddhāpyanimiṣatayā tiṣṭhatu puraḥ || 14||

यथा मामानन्दस्फुरदमलनेत्राब्जयुगलीकटाक्षैराप्लाव्य स्मितमधुरवाचा स्मरहरः ।अये वत्साजस्रं जगति न बिभीहीति निगदेत्तथा कर्तुं क्षान्ते प्रभवसि दया चेत् तव मयि ॥ १५॥

yathā māmānandasphuradamalanetrābjayugalīkaṭākṣairāplāvya smitamadhuravācā smaraharaḥ |aye vatsājasraṃ jagati na bibhīhīti nigadettathā kartuṃ kṣānte prabhavasi dayā cet tava mayi || 15||

निषिद्धानुष्ठानैर्जनितमपराधं शमयितुंवृथा प्रायश्चित्ताद्यकरवमनेकैर्जनिशतैः ।केयन्तो जायन्ते निमिषसमयेऽप्येतदधिकास्ततः शान्ति क्षान्ते कलय सकलानां त्वमधुना ॥ १६॥

niṣiddhānuṣṭhānairjanitamaparādhaṃ śamayituṃvṛthā prāyaścittādyakaravamanekairjaniśataiḥ |keyanto jāyante nimiṣasamaye'pyetadadhikāstataḥ śānti kṣānte kalaya sakalānāṃ tvamadhunā || 16||

यथैव क्षान्ते मे सततमपराधप्रणयितास्वभावस्तद्वत् ते परमशिवकोपप्रशमनम् ।ततः का वा ग्लानिस्तव मम समुद्धारणविधौकिमालोच्यं मातः सुलभहृदयेत्येव वृणवै ॥ १७॥

yathaiva kṣānte me satatamaparādhapraṇayitāsvabhāvastadvat te paramaśivakopapraśamanam |tataḥ kā vā glānistava mama samuddhāraṇavidhaukimālocyaṃ mātaḥ sulabhahṛdayetyeva vṛṇavai || 17||

अये क्षान्ते मातः शिवमनसि कोपेन कलुषेप्रविश्यैनं शीघ्रं स्वगुणनिकरैर्बन्धय दृढम् ।प्रसीदेद् देवोऽयं सुलभकरुणत्वादिह पुनर्न सन्देहो लेशोऽप्यहमपि सुतीर्णार्तिजलधिः ॥ १८॥

aye kṣānte mātaḥ śivamanasi kopena kaluṣepraviśyainaṃ śīghraṃ svaguṇanikarairbandhaya dṛḍham |prasīded devo'yaṃ sulabhakaruṇatvādiha punarna sandeho leśo'pyahamapi sutīrṇārtijaladhiḥ || 18||

कियन्मे प्रारब्धं प्रभवति कियत् सञ्चितमिदंतृणायैतन्मन्ये स्मरणमपि नागामिनि मम ।परं शम्भोरेतज्जनिरसकृदागस्करमभूदिति क्षान्ते तप्तं हृदयमिदमेकं तु शमय ॥ १९॥

kiyanme prārabdhaṃ prabhavati kiyat sañcitamidaṃtṛṇāyaitanmanye smaraṇamapi nāgāmini mama |paraṃ śambhoretajjanirasakṛdāgaskaramabhūditi kṣānte taptaṃ hṛdayamidamekaṃ tu śamaya || 19||

त्वया स्वाधीनश्चेदखिलभुवनानामधिपतिःक्व संसारो मातर्जननमरणाख्यः प्रभवति ।न शङ्केऽतश्चेतस्तव तु नवनीताच्च सुलभंद्रवीभूयात् क्षान्ते मम हृदयसन्तापविसरैः ॥ २०॥

tvayā svādhīnaścedakhilabhuvanānāmadhipatiḥkva saṃsāro mātarjananamaraṇākhyaḥ prabhavati |na śaṅke'taścetastava tu navanītācca sulabhaṃdravībhūyāt kṣānte mama hṛdayasantāpavisaraiḥ || 20||

अहं याचे मातस्तव पदसरोजातयुगलीपुरः पातम्पातं पशुपतिरयं मामपि पशुम् ।स्वकीयं मत्वैव व्यपनयतु पाशं करुणयायथा वा क्षान्ते त्वं विरचय तथेत्येव वृणवै ॥ २१॥

ahaṃ yāce mātastava padasarojātayugalīpuraḥ pātampātaṃ paśupatirayaṃ māmapi paśum |svakīyaṃ matvaiva vyapanayatu pāśaṃ karuṇayāyathā vā kṣānte tvaṃ viracaya tathetyeva vṛṇavai || 21||

कुतश्चिन्तामन्तःक्र् कलयसि हरक्रोधशमनक्षमे नाहं शक्तः क्षणमपि च सोढुं विमुखताम् ।मदीयं सन्तापं न गणयसि किं वा बहुतरंबतात्यन्तं बालः शिरसि हिमवन्तं वहति किम् ॥ २२॥

kutaścintāmantaḥkr kalayasi harakrodhaśamanakṣame nāhaṃ śaktaḥ kṣaṇamapi ca soḍhuṃ vimukhatām |madīyaṃ santāpaṃ na gaṇayasi kiṃ vā bahutaraṃbatātyantaṃ bālaḥ śirasi himavantaṃ vahati kim || 22||

कदा वा क्षान्ते त्वं गिरिशहृदयारामपदवीमुपस्थातुं सङ्ख्या सह करुणया संज्ञपयसि ।इति प्रेम्णा मातर्बत सपदि पश्याम्यनिमिषंयथा कादम्बिन्याः स्फुरणमभितश्चातक शिशुः ॥ २३॥

kadā vā kṣānte tvaṃ giriśahṛdayārāmapadavīmupasthātuṃ saṅkhyā saha karuṇayā saṃjñapayasi |iti premṇā mātarbata sapadi paśyāmyanimiṣaṃyathā kādambinyāḥ sphuraṇamabhitaścātaka śiśuḥ || 23||

कदा शम्भुक्षान्ते कुवलयदलश्यामलदयाकटाक्षैः पश्येस्त्वं पुरभिदपि सन्तुष्टमनसा ।स्वकीयं जानीयादिति बहुलचिन्तापरवशंस्वसन्ध्याकर्मादीन्यपि बत विसस्मार हृदयम् ॥ २४॥

kadā śambhukṣānte kuvalayadalaśyāmaladayākaṭākṣaiḥ paśyestvaṃ purabhidapi santuṣṭamanasā |svakīyaṃ jānīyāditi bahulacintāparavaśaṃsvasandhyākarmādīnyapi bata visasmāra hṛdayam || 24||

कुतो वा माहात्म्यं परशिवगुणानां प्रभवतित्वया सर्वेऽप्येते परमियदुदात्तत्वमहिताः ।अहं जाने क्षान्ते विशदमनुकम्पामपि सखींतथाप्येषा मातस्त्वयि निहितभारा विरमति ॥ २५॥

kuto vā māhātmyaṃ paraśivaguṇānāṃ prabhavatitvayā sarve'pyete paramiyadudāttatvamahitāḥ |ahaṃ jāne kṣānte viśadamanukampāmapi sakhīṃtathāpyeṣā mātastvayi nihitabhārā viramati || 25||

सखीमाहूय त्वं सपदि परिपृच्छाम्ब करुणांतदा जानास्येतद् वितथमथवा स्यादवितथम् ।ततः पश्चाद्वा मां पशुपतिपदाम्भोजशरणंस्वयं कुर्याः क्षान्ते मयि कलितविश्वासलहरी ॥ २६॥

sakhīmāhūya tvaṃ sapadi paripṛcchāmba karuṇāṃtadā jānāsyetad vitathamathavā syādavitatham |tataḥ paścādvā māṃ paśupatipadāmbhojaśaraṇaṃsvayaṃ kuryāḥ kṣānte mayi kalitaviśvāsalaharī || 26||

पुरा भर्गक्षान्ते भ्रमशतपरीपाकवशतःपुराणैराम्नायैः शमदमपुरोगैर्बहुविधैः ।मदागोऽब्धिं तर्तुं विहितबहुयत्नो बत जडःपरिश्रान्तो दैवात् तरणिमवलम्बेऽद्य भवतीम् ॥ २७॥

purā bhargakṣānte bhramaśataparīpākavaśataḥpurāṇairāmnāyaiḥ śamadamapurogairbahuvidhaiḥ |madāgo'bdhiṃ tartuṃ vihitabahuyatno bata jaḍaḥpariśrānto daivāt taraṇimavalambe'dya bhavatīm || 27||

प्रसन्नत्वं शम्भोर्विलसति कया वेति भुवनेविचार्याहं क्षान्ते त्वयि निहितभारोऽस्मि सपदि ।कुतो मातः कालं चकितमनसो यापयसि मेमुहूर्तं किं सह्या मम हृदयसन्तापलहरी ॥ २८॥

prasannatvaṃ śambhorvilasati kayā veti bhuvanevicāryāhaṃ kṣānte tvayi nihitabhāro'smi sapadi |kuto mātaḥ kālaṃ cakitamanaso yāpayasi memuhūrtaṃ kiṃ sahyā mama hṛdayasantāpalaharī || 28||

क्षमे त्वं वैमुख्यं यदि मयि दधास्यम्ब निमिषंपतेयं पातालेऽकटकट निमज्जेयमुदधौ ।ततः का वा क्षान्ते मम गतिरिदं चिन्तय मनागलं पश्चाद्यन्मां नयसि तदिदं मेऽस्तु कुशलम् ॥ २९॥

kṣame tvaṃ vaimukhyaṃ yadi mayi dadhāsyamba nimiṣaṃpateyaṃ pātāle'kaṭakaṭa nimajjeyamudadhau |tataḥ kā vā kṣānte mama gatiridaṃ cintaya manāgalaṃ paścādyanmāṃ nayasi tadidaṃ me'stu kuśalam || 29||

यतो घोरां मूर्तिं शमयसि समाश्लिष्य मधुरस्मितज्योत्स्नाहृद्यं कलयसि मुखं शाङ्करमतः ।शिवा मूर्तिः शम्भोर्भवसि जननीत्येव मनवैततस्त्वत्तो भिन्नो न भवति शिवः कापि विषये ॥ ३०॥

yato ghorāṃ mūrtiṃ śamayasi samāśliṣya madhurasmitajyotsnāhṛdyaṃ kalayasi mukhaṃ śāṅkaramataḥ |śivā mūrtiḥ śambhorbhavasi jananītyeva manavaitatastvatto bhinno na bhavati śivaḥ kāpi viṣaye || 30||

यदा कोपार्भट्याः प्रभवसमयः स्यात् तव तदाप्रभावोन्मेषस्य प्रकटनमहोत्साहसमयः ।तदन्यस्मिन् काले किमु महिमलेशोऽपि विदितोभवेद् देवि क्षान्ते विलसति मया सोऽप्यवसरः ॥ ३१॥

yadā kopārbhaṭyāḥ prabhavasamayaḥ syāt tava tadāprabhāvonmeṣasya prakaṭanamahotsāhasamayaḥ |tadanyasmin kāle kimu mahimaleśo'pi viditobhaved devi kṣānte vilasati mayā so'pyavasaraḥ || 31||

क्षमाया वश्योऽयं निखिलजगतामीश्वर इतिप्रणम्रा देवाद्याः खलु शिवपदाम्भोजयुगले ।अये मातः सेयं प्रणतिरभवत् ते ननु ततःप्रपद्ये त्वामेव प्रकृतहरकोपाञ्चपलधीः ॥ ३२॥

kṣamāyā vaśyo'yaṃ nikhilajagatāmīśvara itipraṇamrā devādyāḥ khalu śivapadāmbhojayugale |aye mātaḥ seyaṃ praṇatirabhavat te nanu tataḥprapadye tvāmeva prakṛtaharakopāñcapaladhīḥ || 32||

प्रपद्येऽहं शम्भोः प्रकृतिसुगुणायुष्करकलाक्षमामास्माकीनान् प्रसभमपराधान् शमयितुम् ।क्षणं जाग्रत्वात्मन्यधिकमयभक्त्येन्द्रियगणाभवन्तः पश्चाद्वो भवति सफलं वाञ्छितमपि ॥ ३३॥

prapadye'haṃ śambhoḥ prakṛtisuguṇāyuṣkarakalākṣamāmāsmākīnān prasabhamaparādhān śamayitum |kṣaṇaṃ jāgratvātmanyadhikamayabhaktyendriyagaṇābhavantaḥ paścādvo bhavati saphalaṃ vāñchitamapi || 33||

इयानात्मन्यासः प्रभवतु शिवायैव सकलप्रपञ्चव्यापारे विषयविषयीभाववशतः ।यदानन्दप्रायं यदपि परमानन्दमयमित्युपात्तं क्षान्ते तज्जननि घटय त्वं पतिपशु ॥ ३४॥

iyānātmanyāsaḥ prabhavatu śivāyaiva sakalaprapañcavyāpāre viṣayaviṣayībhāvavaśataḥ |yadānandaprāyaṃ yadapi paramānandamayamityupāttaṃ kṣānte tajjanani ghaṭaya tvaṃ patipaśu || 34||

इयान् वाञ्छापूरः शृणु जननि सर्वसहपदेस्थितः शम्भुर्देव्या सह वृषभमारुह्य पुरतः ।प्रसन्नोऽहं वत्स त्वमपि वरयाभीष्टमिति मांकदा क्षान्ते ब्रूयादिति तदितरं नास्ति मनसि ॥ ३५॥

iyān vāñchāpūraḥ śṛṇu janani sarvasahapadesthitaḥ śambhurdevyā saha vṛṣabhamāruhya purataḥ |prasanno'haṃ vatsa tvamapi varayābhīṣṭamiti māṃkadā kṣānte brūyāditi taditaraṃ nāsti manasi || 35||

यजेऽहं बुध्येऽहं बहुतपसि तिष्ठाम्यहमितिभ्रमादात्मप्राप्तिं ह्यभिदधति निश्रेयसममी ।कथा का वा तस्य त्वमिह विमुखा चेदलमलंमहादेवक्षान्ते स्मरतु भवती तानिव न माम् ॥ ३६॥

yaje'haṃ budhye'haṃ bahutapasi tiṣṭhāmyahamitibhramādātmaprāptiṃ hyabhidadhati niśreyasamamī |kathā kā vā tasya tvamiha vimukhā cedalamalaṃmahādevakṣānte smaratu bhavatī tāniva na mām || 36||

तपस्यात्मद्रोहः सवनविषये जीवहननंवृथा तिष्ठेयं चेदहह सुतरां कर्मविरहः ।ततः सर्वत्रापि स्फुरितमपराधं गमयितुंविना त्वां हे क्षान्ते कुशलमवलम्बं न मनवै ॥ ३७॥

tapasyātmadrohaḥ savanaviṣaye jīvahananaṃvṛthā tiṣṭheyaṃ cedahaha sutarāṃ karmavirahaḥ |tataḥ sarvatrāpi sphuritamaparādhaṃ gamayituṃvinā tvāṃ he kṣānte kuśalamavalambaṃ na manavai || 37||

विना चेत् त्वामेकां सकलमपि लोकप्रयतनंभवेन्मातः सत्यं करकृतमकूपारतरणम् ।अहं दैवात् त्वय्याकलितनिजभारोऽस्मि परतोभवक्षान्ते चित्तं तव मम तु भाग्यं कथमिव ॥ ३८॥

vinā cet tvāmekāṃ sakalamapi lokaprayatanaṃbhavenmātaḥ satyaṃ karakṛtamakūpārataraṇam |ahaṃ daivāt tvayyākalitanijabhāro'smi paratobhavakṣānte cittaṃ tava mama tu bhāgyaṃ kathamiva || 38||

प्रसादं वाञ्छन्ति प्रबलमपराधं तिरयितुंन मन्यन्ते किं ते निपुणमतयः शास्त्रकुशलाः ।इमं तं धीमन्तं जननि मनवै यस्तव पदेप्रान्नः श्रीक्षान्ते सकृदपि भयाविष्टमनसा ॥ ३९॥

prasādaṃ vāñchanti prabalamaparādhaṃ tirayituṃna manyante kiṃ te nipuṇamatayaḥ śāstrakuśalāḥ |imaṃ taṃ dhīmantaṃ janani manavai yastava padeprānnaḥ śrīkṣānte sakṛdapi bhayāviṣṭamanasā || 39||

महादेवस्यैव श्रुतिमतमनुग्राहनिपुणंशिवां मूर्तिं प्राहुः कतिचिदपरे हन्त करुणाम् ।अहं मन्ये क्षान्ते त्वमिति सकलानामुपरि तेप्रकाशो मन्तूनां सहनसमये जाग्रति मुहुः ॥ ४०॥

mahādevasyaiva śrutimatamanugrāhanipuṇaṃśivāṃ mūrtiṃ prāhuḥ katicidapare hanta karuṇām |ahaṃ manye kṣānte tvamiti sakalānāmupari teprakāśo mantūnāṃ sahanasamaye jāgrati muhuḥ || 40||

दयानाम्नी क्षान्ते तव निजसखी क्काप्यणुतरंन वैमुख्यं कर्त्रीं स्मरति हृदि पत्युर्विमुखताम् ।न वैयात्यं तस्या ननु सकलकालेऽपि भवतीमनुज्ञाप्यैवेयं रमयति शिवं वल्लभमपि ॥ ४१॥

dayānāmnī kṣānte tava nijasakhī kkāpyaṇutaraṃna vaimukhyaṃ kartrīṃ smarati hṛdi patyurvimukhatām |na vaiyātyaṃ tasyā nanu sakalakāle'pi bhavatīmanujñāpyaiveyaṃ ramayati śivaṃ vallabhamapi || 41||

तव स्वाधीनाया जननि करुणाया अपि भृशंमदर्थं वक्तव्यं स्मरसि किमु सापत्न्यमसहम् ।स्वभावो भज्येत त्रिणयनवशीकारकुहनामहाविद्ये क्षान्ते तदलमनयेर्ष्याकुलतया ॥ ४२॥

tava svādhīnāyā janani karuṇāyā api bhṛśaṃmadarthaṃ vaktavyaṃ smarasi kimu sāpatnyamasaham |svabhāvo bhajyeta triṇayanavaśīkārakuhanāmahāvidye kṣānte tadalamanayerṣyākulatayā || 42||

मदीयानन्दश्रीमुखकमलसूर्योदयकलाहरक्रोधार्भट्या शिव शिव घृणा मूर्च्छितवती ।त्वया सञ्जीविन्या सपदि सुखमुज्जीवतुतरामिति क्षान्ते याचे व्यसनमयपाशेन चपलः ॥ ४३॥

madīyānandaśrīmukhakamalasūryodayakalāharakrodhārbhaṭyā śiva śiva ghṛṇā mūrcchitavatī |tvayā sañjīvinyā sapadi sukhamujjīvatutarāmiti kṣānte yāce vyasanamayapāśena capalaḥ || 43||

मनःशल्यं क्षान्ते शृणु दिविषदाराध्यचरणोमदर्थं सम्प्राप्तां दयितदयितां तामपि दयाम् ।निराकृत्याप्यागःशतनियुतकोट्यादिगणनेप्रवृत्तो हा किं स्यात् त्वमसि परमम्बाम्ब शरणम् ॥ ४४॥

manaḥśalyaṃ kṣānte śṛṇu diviṣadārādhyacaraṇomadarthaṃ samprāptāṃ dayitadayitāṃ tāmapi dayām |nirākṛtyāpyāgaḥśataniyutakoṭyādigaṇanepravṛtto hā kiṃ syāt tvamasi paramambāmba śaraṇam || 44||

न मां त्वं जानासि स्मरहरदयामन्दिरशिलाबहिर्द्वारप्रान्तस्थितशुनकदासोऽस्मि जननि ।किमाब्रह्मस्तम्बान्तमपि समदृष्ट्या निजजनंन पश्येर्हे क्षान्ते मयि विमुखतायां किमु फलम् ॥ ४५॥

na māṃ tvaṃ jānāsi smaraharadayāmandiraśilābahirdvāraprāntasthitaśunakadāso'smi janani |kimābrahmastambāntamapi samadṛṣṭyā nijajanaṃna paśyerhe kṣānte mayi vimukhatāyāṃ kimu phalam || 45||

सदा मातर्ब्रह्मादिभिरपि बहु स्तूयस इतिप्रसिद्धिर्व्याप्नोति त्रिजगदपि मन्तुं मम पुनः ।स्वभावारिर्देव्या भुवनमपि जित्वा विजयतेक्षमे विज्ञाप्यत्वादिदमवदमालोच्यमपरम् ॥ ४६॥

sadā mātarbrahmādibhirapi bahu stūyasa itiprasiddhirvyāpnoti trijagadapi mantuṃ mama punaḥ |svabhāvārirdevyā bhuvanamapi jitvā vijayatekṣame vijñāpyatvādidamavadamālocyamaparam || 46||

कदाचिद् यो मन्तुं विरचयति तस्मै पशुपतिःप्रसीदेत् कारुण्यादिति भवतु नाहं तदुपमः ।यतोऽसङ्ख्यान्यागांस्ययि शिवमनस्तापशमनप्रभे नित्यं कुर्वे तदिदमवितुं त्वं प्रभवसि ॥ ४७॥

kadācid yo mantuṃ viracayati tasmai paśupatiḥprasīdet kāruṇyāditi bhavatu nāhaṃ tadupamaḥ |yato'saṅkhyānyāgāṃsyayi śivamanastāpaśamanaprabhe nityaṃ kurve tadidamavituṃ tvaṃ prabhavasi || 47||

मृषा कोपत्रासाज्जननि तव पादाब्जपतितंवितन्यत्वादेतद्व्यसनतरलामीक्षितुमपि ।परीहासाद्यत्नो भवति न पुनः सत्यमिति मेततः क्षान्ते किञ्चिन्निगद् सुमुखः स्यात् तव पतिः ॥ ४८॥

mṛṣā kopatrāsājjanani tava pādābjapatitaṃvitanyatvādetadvyasanataralāmīkṣitumapi |parīhāsādyatno bhavati na punaḥ satyamiti metataḥ kṣānte kiñcinnigad sumukhaḥ syāt tava patiḥ || 48||

अहं क्व ब्रह्माण्डप्रलयभयदाटोपनिटिलज्वलन्नेत्रालोकः क्व नु स भगवानम्ब तदलम् ।मनःपूर्वं कोपं मयि पशुपतिनैव कुरुतेक्षमे मां सौलभ्यादपि सपदि पातुं प्रभवसि ॥ ४९॥

ahaṃ kva brahmāṇḍapralayabhayadāṭopaniṭilajvalannetrālokaḥ kva nu sa bhagavānamba tadalam |manaḥpūrvaṃ kopaṃ mayi paśupatinaiva kurutekṣame māṃ saulabhyādapi sapadi pātuṃ prabhavasi || 49||

यदण्डे विष्ण्वाद्यैः पशुविजयमत्तैः प्रमुदितंतदण्डं यस्यैकक्षणविकचफालाक्षिनिहतम् ।तदीयक्षान्तिस्त्वं किमिति वचनीयाम्ब पशुभिर्यथाशक्ति स्तोत्रं कृतमिदमुपाश्रुत्य दयताम् ॥ ५०॥

yadaṇḍe viṣṇvādyaiḥ paśuvijayamattaiḥ pramuditaṃtadaṇḍaṃ yasyaikakṣaṇavikacaphālākṣinihatam |tadīyakṣāntistvaṃ kimiti vacanīyāmba paśubhiryathāśakti stotraṃ kṛtamidamupāśrutya dayatām || 50||

तनुर्घोरा कोपप्रकटनमयी सार्धमुदिताशिवा मूर्तिः शान्तिप्रकटनमयी सार्धमुदिता ।तदन्योन्यं साम्यादविरतसमाश्लेषसुभगःशिवः साक्षादास्ते सपदि करुणे त्वं विजयतात् ॥ ५१॥

tanurghorā kopaprakaṭanamayī sārdhamuditāśivā mūrtiḥ śāntiprakaṭanamayī sārdhamuditā |tadanyonyaṃ sāmyādaviratasamāśleṣasubhagaḥśivaḥ sākṣādāste sapadi karuṇe tvaṃ vijayatāt || 51||

भवान्यापो ज्योतिः पशुपतिरियं शीतकिरणःस सूर्यः सा शान्तिः क्रुदयमिति वेदान्तहृदयम् ।तयोरैक्यं साक्षादुदयति सुषुम्नात्मकमहस्तदोमोमों क्षान्तिस्तुतिरिति मया पूर्णमुदितम् ॥ ५२॥

bhavānyāpo jyotiḥ paśupatiriyaṃ śītakiraṇaḥsa sūryaḥ sā śāntiḥ krudayamiti vedāntahṛdayam |tayoraikyaṃ sākṣādudayati suṣumnātmakamahastadomomoṃ kṣāntistutiriti mayā pūrṇamuditam || 52||

स्तोत्रं क्षमाविषयमात्मसुखैकहेतुंसाक्षाच्चकार परमेश्वरराजयोगी ।क्षाम्यन्ति तस्य पठनादपराधकोट्योनिःसंशयं भुवि भवन्ति च मङ्गलानि ॥ ५३॥

stotraṃ kṣamāviṣayamātmasukhaikahetuṃsākṣāccakāra parameśvararājayogī |kṣāmyanti tasya paṭhanādaparādhakoṭyoniḥsaṃśayaṃ bhuvi bhavanti ca maṅgalāni || 53||

॥ इति परमेश्वरयोगिकृतं श्रीक्षमास्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

|| iti parameśvarayogikṛtaṃ śrīkṣamāstotraṃ sampūrṇam ||