हरिद्वारेश्वरलिङ्गस्थानवर्णनम् Haridvareshvaralingasthana Varnanam

देवीत्वत्तः श्रुतानि क्षेत्राणि पुण्यानि परमेश्वर ।लिङ्गानि देवदेवेश दर्शनात् पुण्यदानि च ॥ १॥

devītvattaḥ śrutāni kṣetrāṇi puṇyāni parameśvara |liṅgāni devadeveśa darśanāt puṇyadāni ca || 1||

स्मरणान्मुक्तिदानीश पूजनाद् ज्ञानदानि च ।अविमुक्तस्य महिमा त्वया नैवोपवर्णितः ॥ २॥

smaraṇānmuktidānīśa pūjanād jñānadāni ca |avimuktasya mahimā tvayā naivopavarṇitaḥ || 2||

किं वा तत्कारणं शम्भो किमन्यत् त्वत्प्रियङ्करम् ।क्षेत्रमस्ति महादेव वद गुह्यमपि प्रभो ॥ ३॥

kiṃ vā tatkāraṇaṃ śambho kimanyat tvatpriyaṅkaram |kṣetramasti mahādeva vada guhyamapi prabho || 3||

इति देव्या वचः श्रुत्वा करुणारससागरः ।शङ्करः प्राह तां देवीं शृणुध्वं मुनिपुङ्गवाः ॥ ४॥

iti devyā vacaḥ śrutvā karuṇārasasāgaraḥ |śaṅkaraḥ prāha tāṃ devīṃ śṛṇudhvaṃ munipuṅgavāḥ || 4||

ईश्वरःएष द्वादशलिङ्गानां महिमा ज्योतिषां शिवे ।मया तवानुपूर्वेण सेतिहासं च कृत्स्नशः ॥ ५॥

īśvaraḥeṣa dvādaśaliṅgānāṃ mahimā jyotiṣāṃ śive |mayā tavānupūrveṇa setihāsaṃ ca kṛtsnaśaḥ || 5||

अविमुक्तस्य महिमा विश्वेशस्यापि वैभवम् ।कथयाम्यग्रतो देवि सङ्ग्रहादधुनोदितः ॥ ६॥

avimuktasya mahimā viśveśasyāpi vaibhavam |kathayāmyagrato devi saṅgrahādadhunoditaḥ || 6||

त्रियम्बकस्य महिमा तत्र किञ्चिन्मयोदितः ।अस्मिन्नेवाग्रतो देवि सप्तमांशे महेश्वरि ॥ ७॥

triyambakasya mahimā tatra kiñcinmayoditaḥ |asminnevāgrato devi saptamāṃśe maheśvari || 7||

वैभवं विश्वनाथस्य लिङ्गानां चानुपूर्वशः ।कावेरी नाम देवेशि नदी पुण्या सरिद्वरा ॥ ८॥

vaibhavaṃ viśvanāthasya liṅgānāṃ cānupūrvaśaḥ |kāverī nāma deveśi nadī puṇyā saridvarā || 8||

यथा भागीरथी गङ्गा विन्ध्यस्योत्तरवाहिनी ।तथैव सा महादेवि विन्ध्याद्दक्षिणमास्थिता ॥ ९॥

yathā bhāgīrathī gaṅgā vindhyasyottaravāhinī |tathaiva sā mahādevi vindhyāddakṣiṇamāsthitā || 9||

तत्रत्यदिव्यलिङ्गानां क्षेत्राणामपि शङ्करि ।वैभवं कथयाम्यग्रे अस्मिन्नंशे हि सप्तमे ॥ १०॥

tatratyadivyaliṅgānāṃ kṣetrāṇāmapi śaṅkari |vaibhavaṃ kathayāmyagre asminnaṃśe hi saptame || 10||

अधुनां सम्प्रवक्ष्यामि हरिद्वारस्य वैभवम् ।सावधानमनाः पुण्यं शृणु भूधरकन्यके ॥ ११॥

adhunāṃ sampravakṣyāmi haridvārasya vaibhavam |sāvadhānamanāḥ puṇyaṃ śṛṇu bhūdharakanyake || 11||

हरिद्वारमिति ख्यातं तीर्थमीशानतुष्टिदम् ।गङ्गायमुनयोर्यत्र प्रभेदो दृश्यतेंऽबिके ॥ १२॥

haridvāramiti khyātaṃ tīrthamīśānatuṣṭidam |gaṅgāyamunayoryatra prabhedo dṛśyateṃ'bike || 12||

तत्रास्ति लिङ्गमुत्कृष्टं हरिणा पूजितं पुरा ।तत्रास्ति वनमुन्मत्तगजेन्द्रपरिसेवितम् ॥ १३॥

tatrāsti liṅgamutkṛṣṭaṃ hariṇā pūjitaṃ purā |tatrāsti vanamunmattagajendraparisevitam || 13||

करेणुभिः परिवृतं मृगेन्द्रैरुपशोभितम् ।हिमवच्छिखरं चान्यत् केदारात् पश्चिमे स्थितम् ॥ १४॥

kareṇubhiḥ parivṛtaṃ mṛgendrairupaśobhitam |himavacchikharaṃ cānyat kedārāt paścime sthitam || 14||

नानाद्रुमशतोपेतं तपस्विजनसेवितम् ।वैखानसैर्वालखिल्यैस्तथा मुनिगणैरपि ॥ १५॥

nānādrumaśatopetaṃ tapasvijanasevitam |vaikhānasairvālakhilyaistathā munigaṇairapi || 15||

तपसः सिद्धिमिच्छद्भिः तपःस्थानमनुत्तमम् ।रम्यशार्दूलसंयुक्तः (?) सरिद्भिः सागरोपमैः ॥ १६॥

tapasaḥ siddhimicchadbhiḥ tapaḥsthānamanuttamam |ramyaśārdūlasaṃyuktaḥ (?) saridbhiḥ sāgaropamaiḥ || 16||

नीलतालीवनोपेतं वातझर्झरपत्रकम् ।गङ्गा प्रभूता यत्रासीत्तत्रास्ति विमलं सरः ॥ १७॥

nīlatālīvanopetaṃ vātajharjharapatrakam |gaṅgā prabhūtā yatrāsīttatrāsti vimalaṃ saraḥ || 17||

कल्लोलमालाकलितं तमालकदलीवृतम् ।मन्दारतरुभिः छन्नं मन्दमारुतवीजितम् ॥ १८॥

kallolamālākalitaṃ tamālakadalīvṛtam |mandāratarubhiḥ channaṃ mandamārutavījitam || 18||

सहस्रपत्रैः कमलैः शोभितं स्वच्छवालुकम् ।तत्रास्ति लिङ्गमीशानि हरिद्वारेश्वराभिधम् ॥ १९॥

sahasrapatraiḥ kamalaiḥ śobhitaṃ svacchavālukam |tatrāsti liṅgamīśāni haridvāreśvarābhidham || 19||

तल्लिङ्गमूलतो देवि गङ्गा यत्र विनिर्गता ।देवीकथं गङ्गा महादेव हरिद्वारद्विनिर्गता ।किञ्च तत्करणं शम्भो वद मह्यं महेश्वर ॥ २०॥

talliṅgamūlato devi gaṅgā yatra vinirgatā |devīkathaṃ gaṅgā mahādeva haridvāradvinirgatā |kiñca tatkaraṇaṃ śambho vada mahyaṃ maheśvara || 20||

महेश्वरःशृणु शैलसुते बाले विशालनयनेऽम्बिके ।विष्णुः पुरा तपस्तप्यन् मामाराध्यावसच्छिवे ॥ २१॥

maheśvaraḥśṛṇu śailasute bāle viśālanayane'mbike |viṣṇuḥ purā tapastapyan māmārādhyāvasacchive || 21||

भस्माभ्यक्ततनुर्देवि त्रिपुण्ड्रावलिभासुरः ।नीलिमाननभभ्राजच्छारदाभ्रगणो यथा ॥ २२॥

bhasmābhyaktatanurdevi tripuṇḍrāvalibhāsuraḥ |nīlimānanabhabhrājacchāradābhragaṇo yathā || 22||

नीलतोयदमध्यस्थत्रिपुण्ड्रनडिदुद्यतः ।रुद्रमावर्तयंस्तस्थौ मम पञ्चाक्षरादरः ॥ २३॥

nīlatoyadamadhyasthatripuṇḍranaḍidudyataḥ |rudramāvartayaṃstasthau mama pañcākṣarādaraḥ || 23||

हरिद्वारेश्वरं लिङ्गं बिल्वैरभ्यर्च्य संस्थितः ।त्वत्पितुर्वारुणे देवि शिखरे रमया तदा ॥ २४॥

haridvāreśvaraṃ liṅgaṃ bilvairabhyarcya saṃsthitaḥ |tvatpiturvāruṇe devi śikhare ramayā tadā || 24||

कालं नित्ये तपोराशिः कालकालार्चनेन हि ।रमन्तं तं तपस्यन्तं रुद्राक्षवरधारिणम् ॥ २५॥

kālaṃ nitye taporāśiḥ kālakālārcanena hi |ramantaṃ taṃ tapasyantaṃ rudrākṣavaradhāriṇam || 25||

रुद्रविन्यस्तमनसं रुद्राध्यायजपादरम् ।फलपुष्पाणि चिन्वन्ती भर्तुः पूजाप्रकल्पने ॥ २६॥

rudravinyastamanasaṃ rudrādhyāyajapādaram |phalapuṣpāṇi cinvantī bhartuḥ pūjāprakalpane || 26||

दीपदा शङ्करस्याग्रे पाककर्त्री शिवाय वै ।नैवेद्यैस्तर्पयामास हरिद्वारेशमीश्वरम् ॥ २७॥

dīpadā śaṅkarasyāgre pākakartrī śivāya vai |naivedyaistarpayāmāsa haridvāreśamīśvaram || 27||

उत्फुल्लकमलैरीशं कमलापि समार्चयत् ।हरिद्वारेश्वरं लिङ्गं बिल्वपत्रैश्च कोमलैः ॥ २८॥

utphullakamalairīśaṃ kamalāpi samārcayat |haridvāreśvaraṃ liṅgaṃ bilvapatraiśca komalaiḥ || 28||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते शिवगौरीसंवादे हरिद्वारेश्वरलिङ्गस्थानवर्णनं सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । भर्गाख्यः पञ्चमांशः । अध्यायः २९॥– ॥ श्रीशिवरहस्यम् । भर्गाख्यः पन्चमांशः । अध्यायः २९॥ –

|| iti śivarahasyāntargate śivagaurīsaṃvāde haridvāreśvaraliṅgasthānavarṇanaṃ sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | bhargākhyaḥ pañcamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 29||– || śrīśivarahasyam | bhargākhyaḥ pancamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 29|| –