चिदम्बरनटराजविचिन्तनदशकम् सार्थम् Chidambara Nataraja Vichintana Dashakam with Translation

दयाकर सभापते तव तु बिल्वपत्रादिभिःसमर्च्य पदपङ्कजं सुलभमेव कैवल्यदम् ।कदाऽहमभवद्दयो विषयलम्पटोऽज्ञः कथंचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये सन्ततम् ॥ १॥

dayākara sabhāpate tava tu bilvapatrādibhiḥsamarcya padapaṅkajaṃ sulabhameva kaivalyadam |kadā'hamabhavaddayo viṣayalampaṭo'jñaḥ kathaṃcidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye santatam || 1||

न चास्मि कुशलः श्रुतौ स्मृतिपुराणकाव्येषु वाकलासु विविधासु वा परिचितोस्म्यहं नैव भोः ।कथन्नु मयि भूभुजां भवतु हर्षपूरः स्वतःचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये त्वामहम् ॥ २॥

na cāsmi kuśalaḥ śrutau smṛtipurāṇakāvyeṣu vākalāsu vividhāsu vā paricitosmyahaṃ naiva bhoḥ |kathannu mayi bhūbhujāṃ bhavatu harṣapūraḥ svataḥcidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye tvāmaham || 2||

नटेश सुरपूजितं तव तु कुञ्चिताङ्घ्रिं जनाविचिन्त्य सकलेप्सितं समुपयान्ति भक्ता न किम् ।कथन्नु विषयोन्मुखः शिव कपर्दिनं सन्ततंचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये त्वामहम् ॥ ३॥

naṭeśa surapūjitaṃ tava tu kuñcitāṅghriṃ janāvicintya sakalepsitaṃ samupayānti bhaktā na kim |kathannu viṣayonmukhaḥ śiva kapardinaṃ santataṃcidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye tvāmaham || 3||

सदाशिव भवान् स्मृतः क्षणिकतोऽपि सर्वार्तिहाविना समयदेशकावहह भाग्यहीनस्त्वयंत्वदीयपरिचिन्तनारहितनष्टजन्मा सदाचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये त्वामहम् ॥ ४॥

sadāśiva bhavān smṛtaḥ kṣaṇikato'pi sarvārtihāvinā samayadeśakāvahaha bhāgyahīnastvayaṃtvadīyaparicintanārahitanaṣṭajanmā sadācidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye tvāmaham || 4||

त्वमेव जनको मम त्वमसि मे प्रसूरुन्मनाःत्वमेव सुहृदुत्तमः त्वमसि सूनुदारादयः ।भवन्तमगजाधिप त्रिदशसार्वभौम त्वहंचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये सन्ततम् ॥ ५॥

tvameva janako mama tvamasi me prasūrunmanāḥtvameva suhṛduttamaḥ tvamasi sūnudārādayaḥ |bhavantamagajādhipa tridaśasārvabhauma tvahaṃcidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye santatam || 5||

मृकण्डुतनयं पुरा शमनपाशसम्पीडितंयदीयपदपङ्कजं शरणमेतमाव स्वयम् ।निहत्य यमुनाग्रजं शिततमत्रिशूलेन तंचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये त्वामहम् ॥ ६॥

mṛkaṇḍutanayaṃ purā śamanapāśasampīḍitaṃyadīyapadapaṅkajaṃ śaraṇametamāva svayam |nihatya yamunāgrajaṃ śitatamatriśūlena taṃcidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye tvāmaham || 6||

उमासख चिदात्मकं तव तु दिव्यरूपं विभोहृदन्तरनिविष्टमप्यहमपारयन् वीक्षितुम् ।मुधैव विचरन् बहिर्व्यपनयंश्च कालं कदाचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये त्वामहम् ॥ ७॥

umāsakha cidātmakaṃ tava tu divyarūpaṃ vibhohṛdantaraniviṣṭamapyahamapārayan vīkṣitum |mudhaiva vicaran bahirvyapanayaṃśca kālaṃ kadācidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye tvāmaham || 7||

विमृश्य मयि किल्बिषानवगुणोऽस्त्ययं नार्हतिप्रकाममतिदुष्टधीः मम पदाब्जयोः संश्रयम् ।इति क्षिपसि चेत् प्रभो कमुपयामि भीतस्त्वतःचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये त्वामहम् ॥ ८॥

vimṛśya mayi kilbiṣānavaguṇo'styayaṃ nārhatiprakāmamatiduṣṭadhīḥ mama padābjayoḥ saṃśrayam |iti kṣipasi cet prabho kamupayāmi bhītastvataḥcidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye tvāmaham || 8||

जनाः कति कति त्रिगो सकलवेदसारात्मकंपुरातन जनुःकृतैः सुकृतसञ्चयैस्त्वां किल ।समर्च्य कृतिनो न किं दुरितकृत् कथं त्वामहंचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये सन्ततम् ॥ ९॥

janāḥ kati kati trigo sakalavedasārātmakaṃpurātana januḥkṛtaiḥ sukṛtasañcayaistvāṃ kila |samarcya kṛtino na kiṃ duritakṛt kathaṃ tvāmahaṃcidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye santatam || 9||

पतञ्जलितपःफलं मुनिजनौघजीवातुकंप्रपन्नजनकल्पकं यतिहृदब्जसंवासिनम् ।सुपूजितमहर्निशं श्रुतिपथैकनिष्ठैर्द्विजैःचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये त्वामहम् ॥ १०॥

patañjalitapaḥphalaṃ munijanaughajīvātukaṃprapannajanakalpakaṃ yatihṛdabjasaṃvāsinam |supūjitamaharniśaṃ śrutipathaikaniṣṭhairdvijaiḥcidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye tvāmaham || 10||

इति श्री उमापतिशिवाचार्यविरचितंचिदम्बरनटराजविचिन्तनदशकं सम्पूर्णम् ।दयाकर सभापते तव तु बिल्वपत्रादिभिःसमर्च्य पदपङ्कजं सुलभमेव कैवल्यदम् ।कदाऽहमभवद्दयो विषयलम्पटोऽज्ञः कथंचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये सन्ततम् ॥ १॥

iti śrī umāpatiśivācāryaviracitaṃcidambaranaṭarājavicintanadaśakaṃ sampūrṇam |dayākara sabhāpate tava tu bilvapatrādibhiḥsamarcya padapaṅkajaṃ sulabhameva kaivalyadam |kadā'hamabhavaddayo viṣayalampaṭo'jñaḥ kathaṃcidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye santatam || 1||

न चास्मि कुशलः श्रुतौ स्मृतिपुराणकाव्येषु वाकलासु विविधासु वा परिचितोस्म्यहं नैव भोः ।कथन्नु मयि भूभुजां भवतु हर्षपूरः स्वतःचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये त्वामहम् ॥ २॥

na cāsmi kuśalaḥ śrutau smṛtipurāṇakāvyeṣu vākalāsu vividhāsu vā paricitosmyahaṃ naiva bhoḥ |kathannu mayi bhūbhujāṃ bhavatu harṣapūraḥ svataḥcidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye tvāmaham || 2||

नटेश सुरपूजितं तव तु कुञ्चिताङ्घ्रिं जनाविचिन्त्य सकलेप्सितं समुपयान्ति भक्ता न किम् ।कथन्नु विषयोन्मुखः शिव कपर्दिनं सन्ततंचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये त्वामहम् ॥ ३॥

naṭeśa surapūjitaṃ tava tu kuñcitāṅghriṃ janāvicintya sakalepsitaṃ samupayānti bhaktā na kim |kathannu viṣayonmukhaḥ śiva kapardinaṃ santataṃcidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye tvāmaham || 3||

सदाशिव भवान् स्मृतः क्षणिकतोऽपि सर्वार्तिहाविना समयदेशकावहह भाग्यहीनस्त्वयंत्वदीयपरिचिन्तनारहितनष्टजन्मा सदाचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये त्वामहम् ॥ ४॥

sadāśiva bhavān smṛtaḥ kṣaṇikato'pi sarvārtihāvinā samayadeśakāvahaha bhāgyahīnastvayaṃtvadīyaparicintanārahitanaṣṭajanmā sadācidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye tvāmaham || 4||

त्वमेव जनको मम त्वमसि मे प्रसूरुन्मनाःत्वमेव सुहृदुत्तमः त्वमसि सूनुदारादयः ।भवन्तमगजाधिप त्रिदशसार्वभौम त्वहंचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये सन्ततम् ॥ ५॥

tvameva janako mama tvamasi me prasūrunmanāḥtvameva suhṛduttamaḥ tvamasi sūnudārādayaḥ |bhavantamagajādhipa tridaśasārvabhauma tvahaṃcidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye santatam || 5||

मृकण्डुतनयं पुरा शमनपाशसम्पीडितंयदीयपदपङ्कजं शरणमेतमाव स्वयम् ।निहत्य यमुनाग्रजं शिततमत्रिशूलेन तंचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये त्वामहम् ॥ ६॥

mṛkaṇḍutanayaṃ purā śamanapāśasampīḍitaṃyadīyapadapaṅkajaṃ śaraṇametamāva svayam |nihatya yamunāgrajaṃ śitatamatriśūlena taṃcidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye tvāmaham || 6||

उमासख चिदात्मकं तव तु दिव्यरूपं विभोहृदन्तरनिविष्टमप्यहमपारयन् वीक्षितुम् ।मुधैव विचरन् बहिर्व्यपनयंश्च कालं कदाचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये त्वामहम् ॥ ७॥

umāsakha cidātmakaṃ tava tu divyarūpaṃ vibhohṛdantaraniviṣṭamapyahamapārayan vīkṣitum |mudhaiva vicaran bahirvyapanayaṃśca kālaṃ kadācidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye tvāmaham || 7||

विमृश्य मयि किल्बिषानवगुणोऽस्त्ययं नार्हतिप्रकाममतिदुष्टधीः मम पदाब्जयोः संश्रयम् ।इति क्षिपसि चेत् प्रभो कमुपयामि भीतस्त्वतःचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये त्वामहम् ॥ ८॥

vimṛśya mayi kilbiṣānavaguṇo'styayaṃ nārhatiprakāmamatiduṣṭadhīḥ mama padābjayoḥ saṃśrayam |iti kṣipasi cet prabho kamupayāmi bhītastvataḥcidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye tvāmaham || 8||

जनाः कति कति त्रिगो सकलवेदसारात्मकंपुरातन जनुःकृतैः सुकृतसञ्चयैस्त्वां किल ।समर्च्य कृतिनो न किं दुरितकृत् कथं त्वामहंचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये सन्ततम् ॥ ९॥

janāḥ kati kati trigo sakalavedasārātmakaṃpurātana januḥkṛtaiḥ sukṛtasañcayaistvāṃ kila |samarcya kṛtino na kiṃ duritakṛt kathaṃ tvāmahaṃcidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye santatam || 9||

पतञ्जलितपःफलं मुनिजनौघजीवातुकंप्रपन्नजनकल्पकं यतिहृदब्जसंवासिनम् ।सुपूजितमहर्निशं श्रुतिपथैकनिष्ठैर्द्विजैःचिदम्बरमहानटं हृदि विचिन्तये त्वामहम् ॥ १०॥

patañjalitapaḥphalaṃ munijanaughajīvātukaṃprapannajanakalpakaṃ yatihṛdabjasaṃvāsinam |supūjitamaharniśaṃ śrutipathaikaniṣṭhairdvijaiḥcidambaramahānaṭaṃ hṛdi vicintaye tvāmaham || 10||

इति श्री उमापतिशिवाचार्यविरचितंचिदम्बरनटराजविचिन्तनदशकं सम्पूर्णम् ।

iti śrī umāpatiśivācāryaviracitaṃcidambaranaṭarājavicintanadaśakaṃ sampūrṇam |