भक्तिस्तोत्रम् Bhaktistotram by Avadhutasiddha with Hindi Translation

प्रत्यक्षवस्तुविषयाय जगद्धितायविश्वस्थितिप्रलयसम्भवकारणाय ।सर्वात्मने विजितकोपमनोभवायतुभ्यं नमस्त्रिभुवनप्रभवे शिवाय ॥ १॥

pratyakṣavastuviṣayāya jagaddhitāyaviśvasthitipralayasambhavakāraṇāya |sarvātmane vijitakopamanobhavāyatubhyaṃ namastribhuvanaprabhave śivāya || 1||

सत्यं न वेद्मि किमहं यदगोचरोऽसिवाचस्पतेरपि गिरां किमुतास्मदादेः ।भक्तिस्तथापि भवतो गुणकीर्तनेषुयन्मां नियोजयति किं तदहं करोमि ॥ २॥

satyaṃ na vedmi kimahaṃ yadagocaro'sivācaspaterapi girāṃ kimutāsmadādeḥ |bhaktistathāpi bhavato guṇakīrtaneṣuyanmāṃ niyojayati kiṃ tadahaṃ karomi || 2||

रवार्केन्दुवह्निमरुदात्ममहीपयोधिरष्टाभिरेव तनुभिर्भवता समस्ते ।व्याप्ते जगत्यपरमिच्छति योऽत्र वक्तुंकोऽन्यो हतत्रपतया सदृशोऽस्ति तेन ॥ ३॥

ravārkenduvahnimarudātmamahīpayodhiraṣṭābhireva tanubhirbhavatā samaste |vyāpte jagatyaparamicchati yo'tra vaktuṃko'nyo hatatrapatayā sadṛśo'sti tena || 3||

धृत्यादिभिः स्वतनुवृत्तिभिरेव यद्वद्एको भवान् वहति संप्रति लोकमात्राम् ।तद्वद् विभो यदि जगत्यपरोऽस्ति कश्चिन्निर्मत्सराः किमिति न प्रवदन्ति सन्तः ॥ ४॥

dhṛtyādibhiḥ svatanuvṛttibhireva yadvadeko bhavān vahati saṃprati lokamātrām |tadvad vibho yadi jagatyaparo'sti kaścinnirmatsarāḥ kimiti na pravadanti santaḥ || 4||

योगादपास्ततमसो भुवनत्रयेऽपिमुख्या पितामहपुरन्दरविष्णवोऽपि ।अद्यापि देव न विदन्ति कृतप्रयत्नास्तत्वं तवेति तदहो महदिन्द्रजालम् ॥ ५॥

yogādapāstatamaso bhuvanatraye'pimukhyā pitāmahapurandaraviṣṇavo'pi |adyāpi deva na vidanti kṛtaprayatnāstatvaṃ taveti tadaho mahadindrajālam || 5||

भावोद्भवस्थितिविपत्करणप्रवृत्तौसंज्ञा विभिन्नरचनास्त्वयि सम्भवन्ति ।साम्ये स्थितः प्रतिनिवृत्तसमस्तकार्योनेन्द्रो न विष्णुरसि नापि पितामहोऽसि ॥ ६॥

bhāvodbhavasthitivipatkaraṇapravṛttausaṃjñā vibhinnaracanāstvayi sambhavanti |sāmye sthitaḥ pratinivṛttasamastakāryonendro na viṣṇurasi nāpi pitāmaho'si || 6||

केचिद् भवन्तमनुपाधिमनामरूपंविज्ञानमेव परमार्थतया प्रपन्नाः ।अन्ये त्रिधातुपरिकल्पनया विशुद्धमूचुः स्वशास्त्रसमयं परिपालयन्तः ॥ ७॥

kecid bhavantamanupādhimanāmarūpaṃvijñānameva paramārthatayā prapannāḥ |anye tridhātuparikalpanayā viśuddhamūcuḥ svaśāstrasamayaṃ paripālayantaḥ || 7||

साङ्ख्यैः समस्तजगदुद्भवकारणानिप्रोक्तानि यानि खलु सत्त्वरजस्तमांसि ।रूपाणि तान्यपि तवैव समग्रशक्तेःकिं तन्न यत् परिगतं भुवि शक्तिभिस्ते ॥ ८॥

sāṅkhyaiḥ samastajagadudbhavakāraṇāniproktāni yāni khalu sattvarajastamāṃsi |rūpāṇi tānyapi tavaiva samagraśakteḥkiṃ tanna yat parigataṃ bhuvi śaktibhiste || 8||

नित्यं विनाशि यदरूपमनेकमेकमुग्रं प्रशान्तमगुणं गुणसन्निविष्टम् ।संसारिणं वशिनमध्रुवमस्वतन्त्रंदेवं भवन्तमसकृत् कवयः स्तुवन्ति ॥ ९॥

nityaṃ vināśi yadarūpamanekamekamugraṃ praśāntamaguṇaṃ guṇasanniviṣṭam |saṃsāriṇaṃ vaśinamadhruvamasvatantraṃdevaṃ bhavantamasakṛt kavayaḥ stuvanti || 9||

वाचामतीतविषयो निरुपाख्यभावात्प्रोक्तोऽसि शून्यमिति कैश्चिदसत्प्रतिज्ञैः ।त्वामेव केचिदपि वाचकवाच्ययोगात्सन्तं विशेषणवशात् परिकल्पयन्ति ॥ १०॥

vācāmatītaviṣayo nirupākhyabhāvātprokto'si śūnyamiti kaiścidasatpratijñaiḥ |tvāmeva kecidapi vācakavācyayogātsantaṃ viśeṣaṇavaśāt parikalpayanti || 10||

आद्यन्तयोस्त्रिभुवनस्य भवन्तमेवयं वैदिकाः पुरुषमाहुरभेद्यमाद्यम् ।भयस्तमेव जननप्रलयान्तरालेसंसारजालमिति जातविकारमूचुः ॥ ११॥

ādyantayostribhuvanasya bhavantamevayaṃ vaidikāḥ puruṣamāhurabhedyamādyam |bhayastameva jananapralayāntarālesaṃsārajālamiti jātavikāramūcuḥ || 11||

आत्मानमात्मनि यदा स्वयमात्मनैवसंयम्य तिष्ठसि निमीलितसर्वशक्ते!।लीनं तदा त्वयि जगत् खलु तावदास्तेयावत् तवोद्भवति नाथ पुनः सिसृक्षा ॥ १२॥

ātmānamātmani yadā svayamātmanaivasaṃyamya tiṣṭhasi nimīlitasarvaśakte!|līnaṃ tadā tvayi jagat khalu tāvadāsteyāvat tavodbhavati nātha punaḥ sisṛkṣā || 12||

त्वत्तः परं जगति नाथ न चास्ति किञ्चिन्नाणुः क्वचिन्न च महान् भवतः सकाशात् ।सर्वात्मकोऽसि भवतैव समस्तमेतदन्तः कृतं ननु जगन्मणिनेव सूत्रम् ॥ १३॥

tvattaḥ paraṃ jagati nātha na cāsti kiñcinnāṇuḥ kvacinna ca mahān bhavataḥ sakāśāt |sarvātmako'si bhavataiva samastametadantaḥ kṛtaṃ nanu jaganmaṇineva sūtram || 13||

चेतांसि यानि सुखदुःखविशेषभाञ्जिये च प्रधानपरिणामविकारभेदाः ।त्वं देव जन्मनि पुनः प्रलये च तेषांहेतुः समस्तपयसामिव तोयराशिः ॥ १४॥

cetāṃsi yāni sukhaduḥkhaviśeṣabhāñjiye ca pradhānapariṇāmavikārabhedāḥ |tvaṃ deva janmani punaḥ pralaye ca teṣāṃhetuḥ samastapayasāmiva toyarāśiḥ || 14||

अस्तास्त्वया सुरगुरो! स्वतनौ यदैवस्वात्मानलानिलजलावनिचन्द्रसूर्याः ।लोकेऽपरस्य भवता ननु कारणस्यमूले तदैव निहितः सकले कुठारः ॥ १५॥

astāstvayā suraguro! svatanau yadaivasvātmānalānilajalāvanicandrasūryāḥ |loke'parasya bhavatā nanu kāraṇasyamūle tadaiva nihitaḥ sakale kuṭhāraḥ || 15||

स्तौति प्रसह्य तव षोडशधा विभज्यमूर्तिं प्रमाणरचनो मुनिरक्षपादः ।द्रव्यादिवस्तुरचनाभिरुपात्तभेदैर्वैशेषिके कणभुजाऽपि ननु स्तुतोऽसि ॥ १६॥

stauti prasahya tava ṣoḍaśadhā vibhajyamūrtiṃ pramāṇaracano munirakṣapādaḥ |dravyādivasturacanābhirupāttabhedairvaiśeṣike kaṇabhujā'pi nanu stuto'si || 16||

बध्नाति काचिदपि शक्तिरनन्तशक्तेःक्षेत्रज्ञमप्रतिहता तव पाशजालैः ।ज्ञानासिना च विनिकृत्य गुणानशेषानन्या करोत्यभिमुखं पुरुषं विमुक्तौ ॥ १७॥

badhnāti kācidapi śaktiranantaśakteḥkṣetrajñamapratihatā tava pāśajālaiḥ |jñānāsinā ca vinikṛtya guṇānaśeṣānanyā karotyabhimukhaṃ puruṣaṃ vimuktau || 17||

एकां बत च्युतसमस्तभवप्रवृत्तिमाहुर्विमुक्तिमिति शान्ततमामवस्थाम् ।स्थित्युद्भवप्रलयिनीमपरामवस्थांसंसारिणीमिति वदन्ति तवैव सन्तः ॥ १८॥

ekāṃ bata cyutasamastabhavapravṛttimāhurvimuktimiti śāntatamāmavasthām |sthityudbhavapralayinīmaparāmavasthāṃsaṃsāriṇīmiti vadanti tavaiva santaḥ || 18||

अज्ञानतीव्रतिमिरोपहतप्रकाशास्त्वद्दूषणं प्रति विनष्टधियोऽपि सन्तः ।तावत् त्यजन्ति न भवं भगवन्स्त्वयैवयावत् स्वशक्तिविभवैर्न विबोधिताः स्युः ॥ १९॥

ajñānatīvratimiropahataprakāśāstvaddūṣaṇaṃ prati vinaṣṭadhiyo'pi santaḥ |tāvat tyajanti na bhavaṃ bhagavanstvayaivayāvat svaśaktivibhavairna vibodhitāḥ syuḥ || 19||

गुह्यं गुहाश्रयमजं परमं पवित्रमेकं विभुं सकलवाङ्मयबीजमाद्यम् ।सम्यक्प्रयुक्तमभिवाञ्छितहेतुभूतमाहुर्भवन्तमपरे ननु शब्दतत्वम् ॥ २०॥

guhyaṃ guhāśrayamajaṃ paramaṃ pavitramekaṃ vibhuṃ sakalavāṅmayabījamādyam |samyakprayuktamabhivāñchitahetubhūtamāhurbhavantamapare nanu śabdatatvam || 20||

तीर्थक्रियाव्यसनिनः स्वमनीषिकाभिरुत्प्रेक्ष्य तत्त्वमिति यद्यदमी वदन्ति ।तत्तत् त्वमेव भवतोऽस्ति न किञ्चिदन्यत्संज्ञासु केवलमयं विदुषां विवादः ॥ २१॥

tīrthakriyāvyasaninaḥ svamanīṣikābhirutprekṣya tattvamiti yadyadamī vadanti |tattat tvameva bhavato'sti na kiñcidanyatsaṃjñāsu kevalamayaṃ viduṣāṃ vivādaḥ || 21||

सर्वज्ञबीजमविकारमलुप्तशक्तिंनिश्रेयसाभ्युदयमार्गविधानहेतुम् ।त्वामेव देव! गुरवः प्रथमेऽपि सम्यगाराध्य तीर्थकरभा महिमानमापुः ॥ २२॥

sarvajñabījamavikāramaluptaśaktiṃniśreyasābhyudayamārgavidhānahetum |tvāmeva deva! guravaḥ prathame'pi samyagārādhya tīrthakarabhā mahimānamāpuḥ || 22||

सर्वज्ञता यदपि लक्षणया परस्यमुख्या तथापि भवतः परमेश्वरत्वात् ।स्वातन्त्र्यमप्यनुपचारमुपैति योगंत्वय्येव नाथ जगतः खलु कर्तृभावात् ॥ २३॥

sarvajñatā yadapi lakṣaṇayā parasyamukhyā tathāpi bhavataḥ parameśvaratvāt |svātantryamapyanupacāramupaiti yogaṃtvayyeva nātha jagataḥ khalu kartṛbhāvāt || 23||

दृश्येत कश्चिदधिगच्छति वस्तुजातमन्योऽनुमानसमयैरपरोऽपि शब्दैः ।प्रत्यक्षवत्तु भवतः पुनरक्रमेणसर्वं करामलकवद्विदितं प्रमेयम् ॥ २४॥

dṛśyeta kaścidadhigacchati vastujātamanyo'numānasamayairaparo'pi śabdaiḥ |pratyakṣavattu bhavataḥ punarakrameṇasarvaṃ karāmalakavadviditaṃ prameyam || 24||

अस्यात्मनो विषयिणः परतन्त्रवृत्तेरस्याश्च नाथ जगतः प्रकृते परायाः ।संयोजने च विरतौ च परोऽसि हेतुःसंसारचक्रपरिवर्तनयन्त्रवाहः ॥ २५॥

asyātmano viṣayiṇaḥ paratantravṛtterasyāśca nātha jagataḥ prakṛte parāyāḥ |saṃyojane ca viratau ca paro'si hetuḥsaṃsāracakraparivartanayantravāhaḥ || 25||

कुर्वन् मुहुः स्वयमतन्द्रितयाऽपि बुद्।ह्ध्याकर्माणि शास्त्रसमयोपनिबन्धनानि ।संयुज्यते समुचितेन तु यत्फलेनतच्चेष्टितस्य फलमप्रतिमं तवैव ॥ २६॥

kurvan muhuḥ svayamatandritayā'pi bud|hdhyākarmāṇi śāstrasamayopanibandhanāni |saṃyujyate samucitena tu yatphalenatacceṣṭitasya phalamapratimaṃ tavaiva || 26||

उत्साहशक्तिरहितान् विकलानपुण्यान्मन्दान् निरस्तसमयानघृणानसत्यान् ।आवाञ्छितेन विनियोजयता फलेनलुप्तस्त्वया पुरुषकारविशेषवादः ॥ २७॥

utsāhaśaktirahitān vikalānapuṇyānmandān nirastasamayānaghṛṇānasatyān |āvāñchitena viniyojayatā phalenaluptastvayā puruṣakāraviśeṣavādaḥ || 27||

कर्माणि वेदविहितानि सुखप्रदानिप्रेत्यैति तत्फलमिदं फलमन्तवच्च ।त्वच्छासने सुखमनन्तमशेषदोषप्लोषाय भक्तिविहितां प्रणतिं यदाहुः ॥ २८॥

karmāṇi vedavihitāni sukhapradānipretyaiti tatphalamidaṃ phalamantavacca |tvacchāsane sukhamanantamaśeṣadoṣaploṣāya bhaktivihitāṃ praṇatiṃ yadāhuḥ || 28||

प्राकाम्यमात्मनि यदा प्रकटीकरोषिव्यक्तीः प्रतिक्षणमनेकविद्या दधानः ।त्वय्येव सोऽपि भगवन्! भजतेऽर्थवत्तांप्रायो विदग्धरचितः क्षणभङ्गवादः ॥ २९॥

prākāmyamātmani yadā prakaṭīkaroṣivyaktīḥ pratikṣaṇamanekavidyā dadhānaḥ |tvayyeva so'pi bhagavan! bhajate'rthavattāṃprāyo vidagdharacitaḥ kṣaṇabhaṅgavādaḥ || 29||

यत्तीर्थिकैर्जगति जन्मभिरप्रमेयैर्नासाद्यते पदमिति स्वमतेषु गीतम् ।बुद्।ह्ध्येकजन्मिकमिति ब्रुवतां विगृह्यतेषां त्वया ननु कृतश्चरणः शिरस्सु ॥ ३०॥

yattīrthikairjagati janmabhiraprameyairnāsādyate padamiti svamateṣu gītam |bud|hdhyekajanmikamiti bruvatāṃ vigṛhyateṣāṃ tvayā nanu kṛtaścaraṇaḥ śirassu || 30||

लुब्धा मलीमसधियः समयादपेतारागोपरक्तमनसो वशिनोऽप्यसन्तः ।त्वच्छासने विहितलिङ्गपरिग्रहेणमुच्यन्त इत्यतिमहांस्तव सिंहनादः ॥ ३१॥

lubdhā malīmasadhiyaḥ samayādapetārāgoparaktamanaso vaśino'pyasantaḥ |tvacchāsane vihitaliṅgaparigraheṇamucyanta ityatimahāṃstava siṃhanādaḥ || 31||

अव्याहतस्य भगवन्! भवदागमस्यचिन्तामणेरिव महानसमः प्रभावः ।सम्यग् विधानविहितां यदवाप्य दीक्षांज्ञानादृतेऽपि खलु केवलतामुपैति ॥ ३२॥

avyāhatasya bhagavan! bhavadāgamasyacintāmaṇeriva mahānasamaḥ prabhāvaḥ |samyag vidhānavihitāṃ yadavāpya dīkṣāṃjñānādṛte'pi khalu kevalatāmupaiti || 32||

ज्ञानं तिरस्कृतमिदं पशुवासनाभिरास्तां यदात्मनि विमुक्तिफलस्य बीजम् ।तद्वारिणेव भगवन्! भवदागमेनसम्पादितं भवति मोक्षफलप्रसूत्यै ॥ ३३॥

jñānaṃ tiraskṛtamidaṃ paśuvāsanābhirāstāṃ yadātmani vimuktiphalasya bījam |tadvāriṇeva bhagavan! bhavadāgamenasampāditaṃ bhavati mokṣaphalaprasūtyai || 33||

जन्तौ यदा तव कदाचिदनुग्रहेच्छाक्षीणाशये भवति जन्मभिरप्रमेयैः ।संसारजालमतिवाह्य तदैव शान्तिमात्यन्तिकीं व्रजति बोधविवर्जितोऽपि ॥ ३४॥

jantau yadā tava kadācidanugrahecchākṣīṇāśaye bhavati janmabhiraprameyaiḥ |saṃsārajālamativāhya tadaiva śāntimātyantikīṃ vrajati bodhavivarjito'pi || 34||

एतच्चतुर्दशविधं भुवनं समस्तंसंसारमण्डलमवान्तरभेदभिन्नम् ।त्वं पासि हंसि विदधासि यदृच्छयेतिमत्वा न लिप्यत इति प्रवदन्ति सन्तः ॥ ३५॥

etaccaturdaśavidhaṃ bhuvanaṃ samastaṃsaṃsāramaṇḍalamavāntarabhedabhinnam |tvaṃ pāsi haṃsi vidadhāsi yadṛcchayetimatvā na lipyata iti pravadanti santaḥ || 35||

ऐश्वर्यमप्रतिहतं सहजो विरागस्तृप्तिर्निसर्गजनिता वशितेन्द्रियेषु ।आत्यन्तिकं सुखमनावरणा च शक्तिर्ज्ञानं च सर्वविषयं भगवन्स्तवैव ॥ ३६॥

aiśvaryamapratihataṃ sahajo virāgastṛptirnisargajanitā vaśitendriyeṣu |ātyantikaṃ sukhamanāvaraṇā ca śaktirjñānaṃ ca sarvaviṣayaṃ bhagavanstavaiva || 36||

यत्नादुपात्ततपसोऽपि हि यद् दुरापमात्यन्तिकं सुखमपास्तसमस्तदुःखम् ।नीताः खरोष्ट्रतरवोऽपि यदित्यहो तेस्वातन्त्र्यमप्रतिहतं भुवनत्रयेऽपि ॥ ३७॥

yatnādupāttatapaso'pi hi yad durāpamātyantikaṃ sukhamapāstasamastaduḥkham |nītāḥ kharoṣṭrataravo'pi yadityaho tesvātantryamapratihataṃ bhuvanatraye'pi || 37||

येनामलस्फुरितरत्नशिखावितानोहेमीकृतो निपतता सकलः सुमेरुः ।तस्यातुलं फलमिदं तव शुक्रविन्दोरेकस्य यत्कनकभूषणमाप लोकः ॥ ३८॥

yenāmalasphuritaratnaśikhāvitānohemīkṛto nipatatā sakalaḥ sumeruḥ |tasyātulaṃ phalamidaṃ tava śukravindorekasya yatkanakabhūṣaṇamāpa lokaḥ || 38||

कालेन सञ्चितमपुण्यमनन्तकल्पंलोकत्रयस्य यदभूत् त्रिपुरप्रकारम् ।दग्धं त्वया तदिति सम्यगवेत्य कस्यमूढादृते भवति न त्वयि पक्षपातः ॥ ३९॥

kālena sañcitamapuṇyamanantakalpaṃlokatrayasya yadabhūt tripuraprakāram |dagdhaṃ tvayā taditi samyagavetya kasyamūḍhādṛte bhavati na tvayi pakṣapātaḥ || 39||

क्षीरोदसारमथनप्रतिलब्धजन्मवित्रासितत्रिदशसंहतिकालकूटम् ।निर्मत्सरेण पिबता जगतो हितायपीतस्त्वयैव सकलो ननु साधुवादः ॥ ४०॥

kṣīrodasāramathanapratilabdhajanmavitrāsitatridaśasaṃhatikālakūṭam |nirmatsareṇa pibatā jagato hitāyapītastvayaiva sakalo nanu sādhuvādaḥ || 40||

शान्तात्मनाऽपि भगवन्! भवता प्रसह्यनेत्रोद्भवेन दहता दहनेन कामम् ।अल्पीयसोऽपि महतां समतिक्रमस्यमन्ये जनाय विषमः कथितो विपाकः ॥ ४१॥

śāntātmanā'pi bhagavan! bhavatā prasahyanetrodbhavena dahatā dahanena kāmam |alpīyaso'pi mahatāṃ samatikramasyamanye janāya viṣamaḥ kathito vipākaḥ || 41||

स्नेहाद् विधाय दयितां वपुषोऽर्धभागेधुर्यस्तथापि भगवन्! शमिनां त्वमेव ।त्रैलोक्यविस्मयकृतां तव चेष्टितानामद्यापि कश्चिदपि नानुकृतिं करोति ॥ ४२॥

snehād vidhāya dayitāṃ vapuṣo'rdhabhāgedhuryastathāpi bhagavan! śamināṃ tvameva |trailokyavismayakṛtāṃ tava ceṣṭitānāmadyāpi kaścidapi nānukṛtiṃ karoti || 42||

उच्चैस्तिरस्कृतमिदं भुवनं समस्तंयोगप्रभावजनितेन बलेन येन ।तस्य प्रजापतिसुतस्य हृतः प्रसह्यगर्वस्त्वयेति बत कस्य न विस्मयोऽत्र ॥ ४३॥

uccaistiraskṛtamidaṃ bhuvanaṃ samastaṃyogaprabhāvajanitena balena yena |tasya prajāpatisutasya hṛtaḥ prasahyagarvastvayeti bata kasya na vismayo'tra || 43||

अङ्गुष्ठकेन भवता विनिपीडितस्ययस्यासवो न विगताः सहसा कथञ्चित् ।यत्नात् स एव हरिणा विजितश्चिरेणनीत्या दशानन इति क्व नु विस्मयोऽयम् ॥ ४४॥

aṅguṣṭhakena bhavatā vinipīḍitasyayasyāsavo na vigatāḥ sahasā kathañcit |yatnāt sa eva hariṇā vijitaścireṇanītyā daśānana iti kva nu vismayo'yam || 44||

मन्दाकिनीकनकपङ्कजपारिजातपुष्पाधिवासितजला नभसः पतन्ती ।लग्ना तुषारकणिकेव जटाग्रभागेकेनापरेण भवतेव धृताऽनुगृह्य ॥ ४५॥

mandākinīkanakapaṅkajapārijātapuṣpādhivāsitajalā nabhasaḥ patantī |lagnā tuṣārakaṇikeva jaṭāgrabhāgekenāpareṇa bhavateva dhṛtā'nugṛhya || 45||

आस्तां तवान्यदपि तावदतुल्यकक्ष्यमैश्वर्यमीश्वरपदस्य निमित्तभूतम् ।त्वच्छेफसोऽपि भगवन्! न गतोऽवसानंविष्णुः पितामहयुतः किमुतापरस्य ॥ ४६॥

āstāṃ tavānyadapi tāvadatulyakakṣyamaiśvaryamīśvarapadasya nimittabhūtam |tvacchephaso'pi bhagavan! na gato'vasānaṃviṣṇuḥ pitāmahayutaḥ kimutāparasya || 46||

श्वेतस्य मृत्युदशनान्तरवर्तिनोऽपिसूनापशोरिव वधावसरे स्थितस्य ।प्राणान् निगृह्य भवता यदकारि तस्यतत्कस्य विस्मयमलं न करोति लोके ॥ ४७॥

śvetasya mṛtyudaśanāntaravartino'pisūnāpaśoriva vadhāvasare sthitasya |prāṇān nigṛhya bhavatā yadakāri tasyatatkasya vismayamalaṃ na karoti loke || 47||

प्रीतेन यद्वदुपमन्युरपास्तमन्युःक्षीरोदसंविभजनेन कृतस्त्वयाऽसौ ।तद्वद्विभो! यदि जगत्यपरोऽस्ति कश्चिन्निर्मुच्य मत्सरममी प्रवदन्तु सन्तः ॥ ४८॥

prītena yadvadupamanyurapāstamanyuḥkṣīrodasaṃvibhajanena kṛtastvayā'sau |tadvadvibho! yadi jagatyaparo'sti kaścinnirmucya matsaramamī pravadantu santaḥ || 48||

वृत्रद्विषः सकुलिशस्य भुजस्य शक्तिरुत्तम्भिता विहसता भवता यथैव ।पूष्णस्तथैव दशनेषु भगस्य चाक्ष्णोर्दक्षस्य च क्रतुफले ममता निरस्ता ॥ ४९॥

vṛtradviṣaḥ sakuliśasya bhujasya śaktiruttambhitā vihasatā bhavatā yathaiva |pūṣṇastathaiva daśaneṣu bhagasya cākṣṇordakṣasya ca kratuphale mamatā nirastā || 49||

विष्णुप्रजापतिपुरन्दरलोकपालैस्तिर्यक्सुरासुरनरैरपरैश्च दिव्यैः ।लोके यथा पशुपते! तव कल्पितानिस्थानानि तद्वदपरस्य वदन्तु कस्य ॥ ५०॥

viṣṇuprajāpatipurandaralokapālaistiryaksurāsuranarairaparaiśca divyaiḥ |loke yathā paśupate! tava kalpitānisthānāni tadvadaparasya vadantu kasya || 50||

शक्रात्मजस्य निजशार्ङ्गरथाङ्गपाणौकृष्णे स्थितेऽपि शकलीकृतदानवेन्द्रे ।द्रोणापगेयकृपकर्णभयार्दितस्यशं शङ्कर त्वमकृथा भृशमर्जुनस्य ॥ ५१॥

śakrātmajasya nijaśārṅgarathāṅgapāṇaukṛṣṇe sthite'pi śakalīkṛtadānavendre |droṇāpageyakṛpakarṇabhayārditasyaśaṃ śaṅkara tvamakṛthā bhṛśamarjunasya || 51||

आराधितेन भगवन्! भवता हिरण्यवृष्टिं मरुत्तनृपतेः किरता यियक्षोः ।ये ख्यापिता जगति भक्तजनप्रसादास्तन्नाद्भुतं तव विभो! परमेश्वरत्वम् ॥ ५२॥

ārādhitena bhagavan! bhavatā hiraṇyavṛṣṭiṃ maruttanṛpateḥ kiratā yiyakṣoḥ |ye khyāpitā jagati bhaktajanaprasādāstannādbhutaṃ tava vibho! parameśvaratvam || 52||

तीव्रव्रतस्य कणधूमनिपानतप्तसर्वेन्द्रियस्य भवता भृगुनन्दनस्य ।तुष्टेन शर्म यदकारि तदा स शुक्रःशीतोष्णवातजलदैर्दिवि भासमानः ॥ ५३॥

tīvravratasya kaṇadhūmanipānataptasarvendriyasya bhavatā bhṛgunandanasya |tuṣṭena śarma yadakāri tadā sa śukraḥśītoṣṇavātajaladairdivi bhāsamānaḥ || 53||

एतानि पासि भुवनानि यदा विगृह्यसेयं विभूतिरतुला तव तावदास्ताम् ।दक्षप्रसूतिमपि ते भुवनत्रयेऽपिकश्चिन्न वेत्ति भवता सह को विवादः ॥ ५४॥

etāni pāsi bhuvanāni yadā vigṛhyaseyaṃ vibhūtiratulā tava tāvadāstām |dakṣaprasūtimapi te bhuvanatraye'pikaścinna vetti bhavatā saha ko vivādaḥ || 54||

उन्मार्गवर्ति गुण दोषविवेकमन्दमुग्रं मलीमसमसंयतमल्पसारम् ।भीतार्तिनाशन दयापर लोकनाथदेव प्रसीद मम चित्तमिदं प्रशाधि ॥ ५५॥

unmārgavarti guṇa doṣavivekamandamugraṃ malīmasamasaṃyatamalpasāram |bhītārtināśana dayāpara lokanāthadeva prasīda mama cittamidaṃ praśādhi || 55||

एतानि नाथ! चपलानि दुराशयानिलुब्धानि रम्यविषयोपनिबन्धनानि ।दुर्दान्तवाजिसदृशान्यविधेभावाद्वश्यानि मे कुरु सदैव षडिन्द्रियाणि ॥ ५६॥

etāni nātha! capalāni durāśayānilubdhāni ramyaviṣayopanibandhanāni |durdāntavājisadṛśānyavidhebhāvādvaśyāni me kuru sadaiva ṣaḍindriyāṇi || 56||

नन्दीश्वरस्य मनुजस्य सतोऽतिकष्टंकालेन मृत्युमचिरेण निनीषितस्य ।सर्वात्मनाऽऽत्मसमता यदकारि तुष्ट्यानाश्चर्यमेतदभवन्न च भावि नास्ति ॥ ५७॥

nandīśvarasya manujasya sato'tikaṣṭaṃkālena mṛtyumacireṇa ninīṣitasya |sarvātmanā''tmasamatā yadakāri tuṣṭyānāścaryametadabhavanna ca bhāvi nāsti || 57||

संसारपाशवशमेतदनीशमीश!मिथ्याकुतर्कतिमिरोपहतप्रकाशम् ।चेतो मम क्षपितमन्मथ! दग्धकाल !सत्सेविते पथि नियोजय देवदेव! ॥ ५८॥

saṃsārapāśavaśametadanīśamīśa!mithyākutarkatimiropahataprakāśam |ceto mama kṣapitamanmatha! dagdhakāla !satsevite pathi niyojaya devadeva! || 58||

कायानुबन्धिभिरनेकविधैरपायैरागादिभिश्च मनसि प्रतिलब्धभावैः ।मूढः पृथक् पृथगहं प्रविलुप्यमानस्त्वत्तः परं कथय कं शरणं व्रजामि ॥ ५९॥

kāyānubandhibhiranekavidhairapāyairāgādibhiśca manasi pratilabdhabhāvaiḥ |mūḍhaḥ pṛthak pṛthagahaṃ pravilupyamānastvattaḥ paraṃ kathaya kaṃ śaraṇaṃ vrajāmi || 59||

आयासकेन खलु कामपिशाचकेनक्रोधग्रहेण च पुनर्निरवग्रहेण ।ग्रस्तस्य विक्लवधियः प्रविमुक्तिहेतोर्यत्कृत्यमत्र मम तत्र तवैव शक्तिः ॥ ६०॥

āyāsakena khalu kāmapiśācakenakrodhagraheṇa ca punarniravagraheṇa |grastasya viklavadhiyaḥ pravimuktihetoryatkṛtyamatra mama tatra tavaiva śaktiḥ || 60||

या सा जगत्परिभवस्य निमित्तभूताहेतुः स्वयं सुरपतेरपि लाघवस्य ।सा मां विडम्बयति नाथ! सदैव तृष्णांभिन्धि प्रसह्य भगवन्नपुनर्भवाय ॥ ६१॥

yā sā jagatparibhavasya nimittabhūtāhetuḥ svayaṃ surapaterapi lāghavasya |sā māṃ viḍambayati nātha! sadaiva tṛṣṇāṃbhindhi prasahya bhagavannapunarbhavāya || 61||

येनावृतः पशुरयं हृतबोधशक्तिस्तत्त्वं न वेत्ति जगते हितमात्मने वा ।छिन्धि प्रसह्य भगवन्! मम तत्समस्तमज्ञानजं तिमिरमस्तु महान् प्रकाशः ॥ ६२॥

yenāvṛtaḥ paśurayaṃ hṛtabodhaśaktistattvaṃ na vetti jagate hitamātmane vā |chindhi prasahya bhagavan! mama tatsamastamajñānajaṃ timiramastu mahān prakāśaḥ || 62||

सर्वापदां निलयमध्रुवमस्वतन्त्रमासन्नपातमविवेकमसारमज्ञम् ।यावच्छरीरकमिदं न विपद्यते मेतावन्नियोजय विभो! कुशलक्रियासु ॥ ६३॥

sarvāpadāṃ nilayamadhruvamasvatantramāsannapātamavivekamasāramajñam |yāvaccharīrakamidaṃ na vipadyate metāvanniyojaya vibho! kuśalakriyāsu || 63||

यत् खिद्यते कमलयोनिरपि स्तुवानःसाक्षाच्चतुर्भिरपि नाम मुखैर्भवन्तम् ।तत् के वयं तव गुणस्तवनक्रियासुभक्तिः प्रमाणमिति सर्वमिदं क्षमस्व ॥ ६४॥

yat khidyate kamalayonirapi stuvānaḥsākṣāccaturbhirapi nāma mukhairbhavantam |tat ke vayaṃ tava guṇastavanakriyāsubhaktiḥ pramāṇamiti sarvamidaṃ kṣamasva || 64||

कृत्वा मया तव नुतिं जगदेकबन्धो!भक्त्या स्वबुद्धिसदृशीमवधूतनाम्ना ।पुण्यं यदल्पमपि किञ्चिदुपात्तमत्रलोकस्य तेन भगवन्स्त्वयि भक्तिरस्तु ॥इति श्रीमदवधूतसिद्धविरचितं भक्तिस्तोत्रं समाप्तम् ।

kṛtvā mayā tava nutiṃ jagadekabandho!bhaktyā svabuddhisadṛśīmavadhūtanāmnā |puṇyaṃ yadalpamapi kiñcidupāttamatralokasya tena bhagavanstvayi bhaktirastu ||iti śrīmadavadhūtasiddhaviracitaṃ bhaktistotraṃ samāptam |

जगत् की समस्त प्रत्यक्ष वस्तुएं जिनका विषय हैं, संसार

jagat kī samasta pratyakṣa vastueṃ jinakā viṣaya haiṃ, saṃsāra

आकाश, सूर्य, चन्द्र, वह्नि, वायु, आत्मा, पृथ्वी तथा

ākāśa, sūrya, candra, vahni, vāyu, ātmā, pṛthvī tathā

कुछ नहीं कहते ? ॥ ४॥

kucha nahīṃ kahate ? || 4||

योग द्वारा अपने अज्ञानान्धकार को दूर करने वाले, त्रिलोकी

yoga dvārā apane ajñānāndhakāra ko dūra karane vāle, trilokī

इसी प्रकार आपके समस्त कार्यप्रपञ्च को समेट कर साम्यावस्थाकी कोई स्थिति नहीं रह जाती ॥ ६॥

isī prakāra āpake samasta kāryaprapañca ko sameṭa kara sāmyāvasthākī koī sthiti nahīṃ raha jātī || 6||

विज्ञानवादी बौद्ध दार्शनिक आपको उपाधि से विनिर्मुक्त, नाम

vijñānavādī bauddha dārśanika āpako upādhi se vinirmukta, nāma

प्रवृत्त नहीं हो सकती, इसलिये कुछ अपसिद्धान्ती दार्शनिकआपको शून्य अर्थात् अभावात्मक मानते हैं । इसके विपरीत कुछहैं ॥ १०॥

pravṛtta nahīṃ ho sakatī, isaliye kucha apasiddhāntī dārśanikaāpako śūnya arthāt abhāvātmaka mānate haiṃ | isake viparīta kuchahaiṃ || 10||

प्रभो! जब आप स्वयं अपने को, अपने में नियन्त्रित कर लेतेआपकी पुनः सृष्टि करने की इच्छा उत्पन्न नहीं हो जाती ॥ १२॥

prabho! jaba āpa svayaṃ apane ko, apane meṃ niyantrita kara leteāpakī punaḥ sṛṣṭi karane kī icchā utpanna nahīṃ ho jātī || 12||

हे देवगुरो! जब आपने अपने अष्ट मूर्ति शिव रूप में आकाश,अन्तर्हित कर लिया, तभी आपने अपने से भिन्न, अन्य दर्शनोंनहीं है ॥ १५॥

he devaguro! jaba āpane apane aṣṭa mūrti śiva rūpa meṃ ākāśa,antarhita kara liyā, tabhī āpane apane se bhinna, anya darśanoṃnahīṃ hai || 15||

प्रमाण शास्त्र न्यायदर्शन के रचयिता अक्षपाद मुनि गौतम आपकीकारण माना है, वह सब केवल उनके बुद्धि विकास का द्योतक हैं,

pramāṇa śāstra nyāyadarśana ke racayitā akṣapāda muni gautama āpakīkāraṇa mānā hai, vaha saba kevala unake buddhi vikāsa kā dyotaka haiṃ,

अनन्त शक्तियों से सम्पन्न आपकी एक शक्ति (अज्ञान) ऐसी है,

ananta śaktiyoṃ se sampanna āpakī eka śakti (ajñāna) aisī hai,

साधुजन आपकी ही एक शान्ततम अवस्था को, जिसमें सभीसांसारिक प्रवृत्तियां निःशेष हो चुकी रहती हैं, विमुक्ति कीसंहार रूपी कार्य चलता रहता है, संसारिणी अर्थात् बन्धावस्थाकहते हैं ॥ १८॥

sādhujana āpakī hī eka śāntatama avasthā ko, jisameṃ sabhīsāṃsārika pravṛttiyāṃ niḥśeṣa ho cukī rahatī haiṃ, vimukti kīsaṃhāra rūpī kārya calatā rahatā hai, saṃsāriṇī arthāt bandhāvasthākahate haiṃ || 18||

हे भगवन्! तीव्र अज्ञान रूपी अन्धकार से जिनका ज्ञान रूपीप्रकाश नष्ट हो चुका है, ज्ञान रूपी प्रकाश के नष्ट हो

he bhagavan! tīvra ajñāna rūpī andhakāra se jinakā jñāna rūpīprakāśa naṣṭa ho cukā hai, jñāna rūpī prakāśa ke naṣṭa ho

वैयाकरण गण आपको गुह्य, गुहाश्रय, अज, परम पवित्र,एक, विभु, सकल शास्त्रों के आदि कारण, विधि पूर्वक

vaiyākaraṇa gaṇa āpako guhya, guhāśraya, aja, parama pavitra,eka, vibhu, sakala śāstroṃ ke ādi kāraṇa, vidhi pūrvaka

हे देव! आप सर्वज्ञता के बीज हैं, अविकारी हैं, आप नित्यउद्यतशक्तिमान् हैं, निःश्रेयस् तथा अभ्युदय (श्रेयस् तथाहैं । हमारे पूर्व गुरुजनों ने आपकी ही उपासना करके नाना शास्त्रों

he deva! āpa sarvajñatā ke bīja haiṃ, avikārī haiṃ, āpa nityaudyataśaktimān haiṃ, niḥśreyas tathā abhyudaya (śreyas tathāhaiṃ | hamāre pūrva gurujanoṃ ne āpakī hī upāsanā karake nānā śāstroṃ

हाथ मे रखे हुए आंवले के समान समस्त प्रमेय प्रत्यक्ष

hātha me rakhe hue āṃvale ke samāna samasta prameya pratyakṣa

हे नाथ! पराधीन वृत्तिवाले इस विषयी जीवात्मा के साथ जगत्उसको चलाने वाले आप ही हैं ॥ २५॥

he nātha! parādhīna vṛttivāle isa viṣayī jīvātmā ke sātha jagatusako calāne vāle āpa hī haiṃ || 25||

मनुष्य स्वयं प्रमाद रहित बुद्धि से शास्त्रों मे वर्णित नियमोंके अनुसार निरन्तर कर्म करता रहता है, उसको अपने कर्मों

manuṣya svayaṃ pramāda rahita buddhi se śāstroṃ me varṇita niyamoṃke anusāra nirantara karma karatā rahatā hai, usako apane karmoṃ

उत्साह शक्ति से रहित, आतुर, पापात्मा, मन्दमति, मर्यादाका कोई महत्त्व नहीं रह जाता ॥ २७॥

utsāha śakti se rahita, ātura, pāpātmā, mandamati, maryādākā koī mahattva nahīṃ raha jātā || 27||

वेदविहित कर्म सुखप्रद हैं, स्वर्ग देने वाले हैं, किन्तु यहदेती है ॥ २८॥

vedavihita karma sukhaprada haiṃ, svarga dene vāle haiṃ, kintu yahadetī hai || 28||

धारण करने वाली अपनी प्राकाम्य शक्ति अर्थात् इच्छानुसारकल्पना मानी जानी चाहिये ॥ २९॥

dhāraṇa karane vālī apanī prākāmya śakti arthāt icchānusārakalpanā mānī jānī cāhiye || 29||

हे भगवन्! आपके द्वारा उपदिष्ट आगमशास्त्र अन्य शास्त्रों से

he bhagavan! āpake dvārā upadiṣṭa āgamaśāstra anya śāstroṃ se

उसी प्रकार आपके द्वारा उपदिष्ट शैवागम में प्रदर्शित विधि

usī prakāra āpake dvārā upadiṣṭa śaivāgama meṃ pradarśita vidhi

पा लेता है, चाहे उसे ज्ञान प्राप्त हो या न हो ॥ ३४॥

pā letā hai, cāhe use jñāna prāpta ho yā na ho || 34||

अवान्तर भेदों से युक्त, चतुर्दश भुवनमय इस सारे संसारलिप्त नहीं होते ॥ ३५॥

avāntara bhedoṃ se yukta, caturdaśa bhuvanamaya isa sāre saṃsāralipta nahīṃ hote || 35||

हे भगवन्! अप्रतिहत ऐश्वर्य, सहज विराग, स्वाभाविकतृप्ति, इन्द्रियों पर वशिता, सर्वातिशायी सुख, आवरण रहित

he bhagavan! apratihata aiśvarya, sahaja virāga, svābhāvikatṛpti, indriyoṃ para vaśitā, sarvātiśāyī sukha, āvaraṇa rahita

किस सहृदय व्यक्ति का आपकी तरफ पक्षपात नहीं होगा ॥ ३९॥

kisa sahṛdaya vyakti kā āpakī tarapha pakṣapāta nahīṃ hogā || 39||

जगत् का साधुवाद प्राप्त किया ॥ ४०॥

jagat kā sādhuvāda prāpta kiyā || 40||

पूर्वक दूर कर दिया । आपके इस सामर्थ्य पर किसको आश्चर्यनहीं होगा ? ॥ ४३॥

pūrvaka dūra kara diyā | āpake isa sāmarthya para kisako āścaryanahīṃ hogā ? || 43||

नहीं है ॥ ४४॥

nahīṃ hai || 44||

बात करना ही व्यर्थ है ॥ ४६॥

bāta karanā hī vyartha hai || 46||

॥ ४७॥

|| 47||

हे विभो! आपने जिस प्रकार प्रसन्न होकर उपमन्यु ऋषि को

he vibho! āpane jisa prakāra prasanna hokara upamanyu ṛṣi ko

हे पशुपते! विष्णु, प्रजापति, इन्द्र, लोकपाल, पशुपक्षी,देवदानव, मनुष्य एवं अन्य दिव्य योनि के जीवों ने इस लोकगयी हो, ऐसा कहीं देखने को नहीं मिलता ॥ ५०॥

he paśupate! viṣṇu, prajāpati, indra, lokapāla, paśupakṣī,devadānava, manuṣya evaṃ anya divya yoni ke jīvoṃ ne isa lokagayī ho, aisā kahīṃ dekhane ko nahīṃ milatā || 50||

हे कल्याणकारी शङ्कर! बड़े बड़े दानवों को टुकडा टुकडा कर देनेका दान कर आपने ही भय मुक्त कर सुखी किया था ॥ ५१॥

he kalyāṇakārī śaṅkara! baड़e baड़e dānavoṃ ko ṭukaḍā ṭukaḍā kara denekā dāna kara āpane hī bhaya mukta kara sukhī kiyā thā || 51||

हे भगवन्! बार बार यज्ञ करने वाले मरुत्त नामक राजा की

he bhagavan! bāra bāra yajña karane vāle marutta nāmaka rājā kī

महर्षि भृगु के पुत्र शुक्राचार्य जब कठोर तपस्या करगई थी । उनकी इस तपस्या से सन्तुष्ट होकर आपने उनको आकाशप्रकाशमय स्थान देकर सुखी कर दिया था ॥ ५३॥

maharṣi bhṛgu ke putra śukrācārya jaba kaṭhora tapasyā karagaī thī | unakī isa tapasyā se santuṣṭa hokara āpane unako ākāśaprakāśamaya sthāna dekara sukhī kara diyā thā || 53||

ऐसे में आपके साथ विवाद ही क्या ? ॥ ५४॥

aise meṃ āpake sātha vivāda hī kyā ? || 54||

कल्पप्राण है ॥ ५५॥

kalpaprāṇa hai || 55||

दुष्ट वासनाओं से भरी हुई, आपाततः रमणीय वैषयिक प्रपञ्चोंमें कर दीजिये ॥ ५६॥

duṣṭa vāsanāoṃ se bharī huī, āpātataḥ ramaṇīya vaiṣayika prapañcoṃmeṃ kara dījiye || 56||

नन्दीश्वर एक साधारण मानव थे । काल के पाश मे बंधे हुएवह अतीव कष्टदायिनी मृत्यु के मुँह मे तुरन्त ही ले जाये जानेवाले थे । उनके ऊपर प्रसन्न होकर आपने सब प्रकार से उनकोहोगा ॥ ५७॥

nandīśvara eka sādhāraṇa mānava the | kāla ke pāśa me baṃdhe huevaha atīva kaṣṭadāyinī mṛtyu ke mum̐ha me turanta hī le jāye jānevāle the | unake ūpara prasanna hokara āpane saba prakāra se unakohogā || 57||

अधिपति! मेरा मन सांसारिक पाशों मे बंधा हुआ असहाय पड़ाज्ञान का प्रकाश इसके पास नहीं पहुँच पाता । अतः हे नाथ!

adhipati! merā mana sāṃsārika pāśoṃ me baṃdhā huā asahāya paड़ājñāna kā prakāśa isake pāsa nahīṃ pahum̐ca pātā | ataḥ he nātha!

बताइये नाथ! आप के सिवाय मैं किसकी शरण मे जाऊँ ॥ ५९॥

batāiye nātha! āpa ke sivāya maiṃ kisakī śaraṇa me jāūm̐ || 59||

उसमें केवल आपकी शक्ति ही सहायक हो सकती है ॥ ६०॥

usameṃ kevala āpakī śakti hī sahāyaka ho sakatī hai || 60||

दृढतापूर्वक मेरी उस तृष्णा को छिन्नभिन्न कर दीजिये,जिससे मेरा पुनर्जन्म न हो ॥ ६१॥

dṛḍhatāpūrvaka merī usa tṛṣṇā ko chinnabhinna kara dījiye,jisase merā punarjanma na ho || 61||

हे भगवन्! आप मेरे उस समस्त अज्ञानजन्य अन्धकार कोबलपूर्वक छिन्नभिन्न कर दीजिये, परिणामस्वरूप महान्ज्ञानमय आलोक चारों तरफ फैल जाए ॥ ६२॥

he bhagavan! āpa mere usa samasta ajñānajanya andhakāra kobalapūrvaka chinnabhinna kara dījiye, pariṇāmasvarūpa mahānjñānamaya āloka cāroṃ tarapha phaila jāe || 62||

हे विभो! सभी विपदाओं का आश्रयस्थल, अस्थिर, परतन्त्र,यह क्षुद्र शरीर जब तक विपत्तिग्रस्त नहीं हो जाता,उससे पहले ही आप इसे पुण्य कर्मों की ओर प्रवृत्त कर देम् ॥ ६३॥

he vibho! sabhī vipadāoṃ kā āśrayasthala, asthira, paratantra,yaha kṣudra śarīra jaba taka vipattigrasta nahīṃ ho jātā,usase pahale hī āpa ise puṇya karmoṃ kī ora pravṛtta kara dem || 63||

होगें ? इस कार्य में केवल आपकी भक्ति ही प्रमाण हो सकती है,अतः इस सम्पूर्ण वाचालता के लिये आप हमें क्षमा करें ॥ ६४॥

hogeṃ ? isa kārya meṃ kevala āpakī bhakti hī pramāṇa ho sakatī hai,ataḥ isa sampūrṇa vācālatā ke liye āpa hameṃ kṣamā kareṃ || 64||

नामधारी इस व्यक्ति ने भक्तिपूर्वक अपनी बुद्धि के अनुसारउसके फलस्वरूप आपके प्रति जनता की भक्ति जागे (यही मेरीकामना है) ॥ ६५॥

nāmadhārī isa vyakti ne bhaktipūrvaka apanī buddhi ke anusārausake phalasvarūpa āpake prati janatā kī bhakti jāge (yahī merīkāmanā hai) || 65||

श्री अवधूतसिद्धविरचित भक्तिस्तोत्र समाप्त हुआ ।

śrī avadhūtasiddhaviracita bhaktistotra samāpta huā |