बटुकभैरवलहरी Batukabhairava Lahari

(बटुकभैरवाष्टोत्तरशतनामगर्भिता)भजन्ते यद्भर्गप्रभवभुवनाभोगभरितंप्रभाभिर्भास्वन्तं भगवति भवे भाविततनुम् ।भयार्त्ता भक्तायं भुवनभयभङ्गाय भुवि तंभजे भव्यैभवैर्भवभयहरं भैरवमहम् ॥ १॥

(baṭukabhairavāṣṭottaraśatanāmagarbhitā)bhajante yadbhargaprabhavabhuvanābhogabharitaṃprabhābhirbhāsvantaṃ bhagavati bhave bhāvitatanum |bhayārttā bhaktāyaṃ bhuvanabhayabhaṅgāya bhuvi taṃbhaje bhavyaibhavairbhavabhayaharaṃ bhairavamaham || 1||

बिभेति क्लेशोऽस्मादथ जगदिदं भीषणतमाद्भयं विन्ते किं वा त्रिदिवपतयो विभ्यति यतः ।रवं भीमं कृत्वा दितिजगणमामर्दयति यःस भूतानां नाथः किरतु करुणादृष्टि किरणान् ॥ २॥

bibheti kleśo'smādatha jagadidaṃ bhīṣaṇatamādbhayaṃ vinte kiṃ vā tridivapatayo vibhyati yataḥ |ravaṃ bhīmaṃ kṛtvā ditijagaṇamāmardayati yaḥsa bhūtānāṃ nāthaḥ kiratu karuṇādṛṣṭi kiraṇān || 2||

समूहं दुःखानां परिहरति यो भैरववरोभिया सर्वान् भीरून् रवयति तथा रोदयति च ।बिभर्ति स्वात्मानं भरति च जगत् सोऽतिमतिमान्विधत्तां भूतात्मा मतिमलितमां तच्चरणयोः ॥ ३॥

samūhaṃ duḥkhānāṃ pariharati yo bhairavavarobhiyā sarvān bhīrūn ravayati tathā rodayati ca |bibharti svātmānaṃ bharati ca jagat so'timatimānvidhattāṃ bhūtātmā matimalitamāṃ taccaraṇayoḥ || 3||

अमेयात्मा नित्यं निजमतिमतामुन्नतिविधौदयार्द्रः कृत्स्नानि क्वथयति कुकृत्यानि तरसा ।विधत्ते यः सत्यं शरणमुपयातं गतभयंस भव्यो भूतानां हृदि विलसताद्भावन इह ॥ ४॥

ameyātmā nityaṃ nijamatimatāmunnatividhaudayārdraḥ kṛtsnāni kvathayati kukṛtyāni tarasā |vidhatte yaḥ satyaṃ śaraṇamupayātaṃ gatabhayaṃsa bhavyo bhūtānāṃ hṛdi vilasatādbhāvana iha || 4||

वपुश्चैतत् क्षेत्रं क्षितिजलहविर्वायुनभसांसमष्ट्या सम्पन्नं तदपि न विना क्षेत्रपतिना ।समर्थं सर्वोर्थे भवति भगवन् ! भव्यद् ! ततःसुरेशं क्षेत्रज्ञं नमति न जनः कोऽत्र मतिमान् ॥ ५॥

vapuścaitat kṣetraṃ kṣitijalahavirvāyunabhasāṃsamaṣṭyā sampannaṃ tadapi na vinā kṣetrapatinā |samarthaṃ sarvorthe bhavati bhagavan ! bhavyad ! tataḥsureśaṃ kṣetrajñaṃ namati na janaḥ ko'tra matimān || 5||

रसां राज्यं रामां वपुरथ वयस्तत्त्वघटितंसमष्टया व्यष्ट्या यो विकृतिसंहितं भूपतिरिव ।अल पालं पालं स्वलति भुवि भक्तानविकलंस भद्रं क्षेत्राणा मनवरत पालः कलयतु ॥ ६॥

rasāṃ rājyaṃ rāmāṃ vapuratha vayastattvaghaṭitaṃsamaṣṭayā vyaṣṭyā yo vikṛtisaṃhitaṃ bhūpatiriva |ala pālaṃ pālaṃ svalati bhuvi bhaktānavikalaṃsa bhadraṃ kṣetrāṇā manavarata pālaḥ kalayatu || 6||

प्रभुर्बालो दीप्तः स्फटिकसदृशः कुन्तलरुचास्फुरद्वक्त्रो दिव्यैर्नवमणिगणैर्भासिततनुः ।त्रिशूलं दण्डं च स्वकरयुगले धारणा परःप्रसादं भक्तेभ्यो वितरतु सदा क्षेत्रद इह ॥ ७॥

prabhurbālo dīptaḥ sphaṭikasadṛśaḥ kuntalarucāsphuradvaktro divyairnavamaṇigaṇairbhāsitatanuḥ |triśūlaṃ daṇḍaṃ ca svakarayugale dhāraṇā paraḥprasādaṃ bhaktebhyo vitaratu sadā kṣetrada iha || 7||

सदोद्यत्सूर्याभस्त्रिनयनयुतः पाणिषु दधत्कपालं शूलं चाभयवरदयुग्मं स्मितमुखः ।अलङ्कारै रम्यैरपि विलसितः शोणवसनःक्षतात् त्रान्तु सद्यो भवतु सदयः क्षत्रिय वरः ॥ ४॥

sadodyatsūryābhastrinayanayutaḥ pāṇiṣu dadhatkapālaṃ śūlaṃ cābhayavaradayugmaṃ smitamukhaḥ |alaṅkārai ramyairapi vilasitaḥ śoṇavasanaḥkṣatāt trāntu sadyo bhavatu sadayaḥ kṣatriya varaḥ || 4||

सृणिं खड्गं पांश डमरुमभयं नागमसितंकपालं घण्टाञ्च स्वकरकमलैर्विभ्रदनिशम् ।नृमुण्डानां मालां शशधरकलां पिङ्गचिकुरान्दर्धानो दिग्वासाः सकलसुखदाताऽवतु विराट् ॥ ९॥

sṛṇiṃ khaḍgaṃ pāṃśa ḍamarumabhayaṃ nāgamasitaṃkapālaṃ ghaṇṭāñca svakarakamalairvibhradaniśam |nṛmuṇḍānāṃ mālāṃ śaśadharakalāṃ piṅgacikurāndardhāno digvāsāḥ sakalasukhadātā'vatu virāṭ || 9||

शवोभूत्वा यस्मिन् प्रलयसमये भूतनिवहःस्वयं शेते किंवा विजनवसतौ निष्ठति च यः ।अहङ्कारे काश्यां वसति सितसानौ हिमगिरेःश्मशाने वासी मे शमयतु स नित्यं यमभयम् ॥ १०॥

śavobhūtvā yasmin pralayasamaye bhūtanivahaḥsvayaṃ śete kiṃvā vijanavasatau niṣṭhati ca yaḥ |ahaṅkāre kāśyāṃ vasati sitasānau himagireḥśmaśāne vāsī me śamayatu sa nityaṃ yamabhayam || 10||

सदा मां लक्ष्मीं यः स्यति विकुरुते दुर्व्यसनिनंतमश्नात्याहोस्वित् कुसृतिरहितैर्ज्ञानसहितैः ।सुभक्तैः प्राप्तव्यो निजजनरिपूणामपि तथास मांसाशी मांसं मम रिपुगणस्यात्तु सततम् ॥ ११॥

sadā māṃ lakṣmīṃ yaḥ syati vikurute durvyasaninaṃtamaśnātyāhosvit kusṛtirahitairjñānasahitaiḥ |subhaktaiḥ prāptavyo nijajanaripūṇāmapi tathāsa māṃsāśī māṃsaṃ mama ripugaṇasyāttu satatam || 11||

विधत्ते यो धातुर्दुहितृकमितुः पञ्चमशिरःकपाले रुद्रः सन्नशनमथवा यः रवरपरम् ।स्वयं रामो भूत्वा दशवदनमर्वत्यपि स रवर्पराशी दत्त्वाशीर्वचनमघनाशी भवतु नः ॥ १२॥

vidhatte yo dhāturduhitṛkamituḥ pañcamaśiraḥkapāle rudraḥ sannaśanamathavā yaḥ ravaraparam |svayaṃ rāmo bhūtvā daśavadanamarvatyapi sa ravarparāśī dattvāśīrvacanamaghanāśī bhavatu naḥ || 12||

तनीयस्या स्मृत्याऽप्यहमतनुरुद्भूय मनसिप्रकामं वैकल्यं सपदि जनयामीत्यतिमदात् ।तपस्यन्तं शम्भुं वशयितुमयैच्छधृदि तदास्मरस्यान्तं कृत्वा ह्यगमद्भिधामन्तकमयीम् ॥ १३॥

tanīyasyā smṛtyā'pyahamatanurudbhūya manasiprakāmaṃ vaikalyaṃ sapadi janayāmītyatimadāt |tapasyantaṃ śambhuṃ vaśayitumayaicchadhṛdi tadāsmarasyāntaṃ kṛtvā hyagamadbhidhāmantakamayīm || 13||

सुराणां मर्त्यानां चरणशरणं संश्रितवतांदयापारावारो दमयति दलं द्वेषणरतम् ।तथाप्युद्दामा ये प्रशममुपयान्तीह न तदापिबंस्तेषां रक्तं भवति बटुको रक्तप इति ॥ १४॥

surāṇāṃ martyānāṃ caraṇaśaraṇaṃ saṃśritavatāṃdayāpārāvāro damayati dalaṃ dveṣaṇaratam |tathāpyuddāmā ye praśamamupayāntīha na tadāpibaṃsteṣāṃ raktaṃ bhavati baṭuko raktapa iti || 14||

जलेनेन्द्रो भूत्वाजगदिमलं पाति कृपयातथाऽज्ञानं पानं हरति परितो राति सुमतिम् ।कदाचिल्लोकानां विकृतिमतिदृष्टया पिबति योमुदेऽसौ मद्यं वा मदयति तदा पानप वरः ॥ १५॥

jalenendro bhūtvājagadimalaṃ pāti kṛpayātathā'jñānaṃ pānaṃ harati parito rāti sumatim |kadācillokānāṃ vikṛtimatidṛṣṭayā pibati yomude'sau madyaṃ vā madayati tadā pānapa varaḥ || 15||

सदा सद्भिः सेव्यः सकलवसुधाऽऽसेचनपरःसुराराध्यः साध्यः सरलसरलैः स्वान्तरसितैः ।सुसंस्कारेः सिक्तान् स्वजनसहितान् साधु विदधत्स्वयं सिद्धः सिद्धः सततमवतात् सिद्धसहितः ॥ १६॥

sadā sadbhiḥ sevyaḥ sakalavasudhā''secanaparaḥsurārādhyaḥ sādhyaḥ saralasaralaiḥ svāntarasitaiḥ |susaṃskāreḥ siktān svajanasahitān sādhu vidadhatsvayaṃ siddhaḥ siddhaḥ satatamavatāt siddhasahitaḥ || 16||

सकामं स्मर्तृभ्यो दिशति रुचिमत्सिद्धिमतुलांभजद्भ्यो निष्कामं वितरति तथा मुक्तिममलाम् ।अखण्डब्रह्माण्डप्रथितमहिमोद्यद्युतिमयीयतः सर्वा सम्पद्विलसति सदा सिद्धिदविभौ ॥ १७॥

sakāmaṃ smartṛbhyo diśati rucimatsiddhimatulāṃbhajadbhyo niṣkāmaṃ vitarati tathā muktimamalām |akhaṇḍabrahmāṇḍaprathitamahimodyadyutimayīyataḥ sarvā sampadvilasati sadā siddhidavibhau || 17||

अयन्ते तत्रैव प्रसभमखिलाः किन्तु मधुपाःप्रफुल्लः पुष्पौधो भवति मधुभृत्सरसः ।निधानं सिद्धीनां लसति हि तथैवात्र बटुकेसमृद्धैः सत्सिद्धैः शुभति सततः सेवित इह ॥ १८॥

ayante tatraiva prasabhamakhilāḥ kintu madhupāḥpraphullaḥ puṣpaudho bhavati madhubhṛtsarasaḥ |nidhānaṃ siddhīnāṃ lasati hi tathaivātra baṭukesamṛddhaiḥ satsiddhaiḥ śubhati satataḥ sevita iha || 18||

मुखद्वारे पूज्यः प्रथममहि कङ्कालबटुकस्तृतीयेनाक्ष्णा स क्रुधमुपगतः शोषयति कम् ।सुखञ्चात्मीयानां कलयति करालोऽपि नितरांस कङ्काल कङ्केष्ववलति च शिरोऽजस्य चुटति ॥ १९॥

mukhadvāre pūjyaḥ prathamamahi kaṅkālabaṭukastṛtīyenākṣṇā sa krudhamupagataḥ śoṣayati kam |sukhañcātmīyānāṃ kalayati karālo'pi nitarāṃsa kaṅkāla kaṅkeṣvavalati ca śiro'jasya cuṭati || 19||

जगज्जाले कालः प्रबल इति लोकोऽपि मनुतेबलं स्वीयं क्षीणं हतमतिरलं हन्त ! तनुते ।धृतव्यालो भाले लसदमृतसूः शूलधरणःपरं तस्यापीशो जयति नहि किं कालशमनः ? ॥ २०॥

jagajjāle kālaḥ prabala iti loko'pi manutebalaṃ svīyaṃ kṣīṇaṃ hatamatiralaṃ hanta ! tanute |dhṛtavyālo bhāle lasadamṛtasūḥ śūladharaṇaḥparaṃ tasyāpīśo jayati nahi kiṃ kālaśamanaḥ ? || 20||

कलानां याः काष्ठा बटुकवपुषस्ताः परिणतास्तथा दिङ्नाथः सन्निह हि सकलास्ताः स तनुते ।कलातीता कल्या कलुषमखिलं सा क्षपयतात्कलाकाष्ठा रूपा त्रिदशमहिता तस्य च तनुः ॥ २१॥

kalānāṃ yāḥ kāṣṭhā baṭukavapuṣastāḥ pariṇatāstathā diṅnāthaḥ sanniha hi sakalāstāḥ sa tanute |kalātītā kalyā kaluṣamakhilaṃ sā kṣapayatātkalākāṣṭhā rūpā tridaśamahitā tasya ca tanuḥ || 21||

सिता श्यामा रक्ता स्फुरितवपुषो राजति छविर्विपद्भूद्भृद्भित्त्यै भवति निजभक्तस्य च पविः ।जडानां जाऽयं यः प्रखरकिरणैरस्यति रविर्मुदस्ताच्छास्त्राणां चयमपि बटुः कौति स कविः ॥ २२॥

sitā śyāmā raktā sphuritavapuṣo rājati chavirvipadbhūdbhṛdbhittyai bhavati nijabhaktasya ca paviḥ |jaḍānāṃ jā'yaṃ yaḥ prakharakiraṇairasyati ravirmudastācchāstrāṇāṃ cayamapi baṭuḥ kauti sa kaviḥ || 22||

त्रयीगीतः प्रीतः पशुपतिरधीशस्त्रि जगतांगुणातीतः शीतद्युतिकर कलालङ्कृत जटः ।महादेवो दुष्टग्रहकृतसपत्राकृतिहरःत्रिनेत्रः त्राता मे जगति न परः कोऽपि विबुधः ॥ २३॥

trayīgītaḥ prītaḥ paśupatiradhīśastri jagatāṃguṇātītaḥ śītadyutikara kalālaṅkṛta jaṭaḥ |mahādevo duṣṭagrahakṛtasapatrākṛtiharaḥtrinetraḥ trātā me jagati na paraḥ ko'pi vibudhaḥ || 23||

लघून् स्थूलान् सूक्ष्मान् किमणुपरमाणूनथ ततोऽप्यतीव क्षीणान् यः करबदरवत् पश्यति सदाअतो लोकः स्तोकः प्रथितमहिमा तं प्रति यतःप्रणामैः सम्प्रीणन् गदति बहुनेत्रः कृपयतु ॥ २४॥

laghūn sthūlān sūkṣmān kimaṇuparamāṇūnatha tato'pyatīva kṣīṇān yaḥ karabadaravat paśyati sadāato lokaḥ stokaḥ prathitamahimā taṃ prati yataḥpraṇāmaiḥ samprīṇan gadati bahunetraḥ kṛpayatu || 24||

त्रिलोक्यां यद्भक्तान् दनुजचरिताः के चन यदाव्यथन्ते तान् हन्तुं स इह नयने पिङ्गलयति ।सदा ते ते दृष्टवा सपदि विलयं यान्ति तदनुब्रुवन्तीशं तं पिंङ्गलपदयुतो लोचन इति ॥ २५॥

trilokyāṃ yadbhaktān danujacaritāḥ ke cana yadāvyathante tān hantuṃ sa iha nayane piṅgalayati |sadā te te dṛṣṭavā sapadi vilayaṃ yānti tadanubruvantīśaṃ taṃ piṃṅgalapadayuto locana iti || 25||

सदा पाणौ शूलं वहति भगवान् भैरव इतिप्रतीत्या निश्चिन्ता यजनभजनध्याननिरताः ।प्रभोर्भक्तौ रक्ता द्रुतमिह लभन्तेऽभिलषितान्स आस्ते श्री शूल स्थितिपरिलसत्पाणि महिमा । २६॥

sadā pāṇau śūlaṃ vahati bhagavān bhairava itipratītyā niścintā yajanabhajanadhyānaniratāḥ |prabhorbhaktau raktā drutamiha labhante'bhilaṣitānsa āste śrī śūla sthitiparilasatpāṇi mahimā | 26||

समर्थानां सार्थं सुखयति समन्तादसुमतांस्वकीयानां सृष्टिं सरसमथ सौम्यं निशमनम् ।परं विश्वासार्थं बटुक ! भवता योऽतिनिशितोधृतः खड्गः पाणौ स हि भवति तेषामिह न किं ? ॥ २७॥

samarthānāṃ sārthaṃ sukhayati samantādasumatāṃsvakīyānāṃ sṛṣṭiṃ sarasamatha saumyaṃ niśamanam |paraṃ viśvāsārthaṃ baṭuka ! bhavatā yo'tiniśitodhṛtaḥ khaḍgaḥ pāṇau sa hi bhavati teṣāmiha na kiṃ ? || 27||

अयं देवः क्रूरः किमु समितिशूरः किमथवाकृपापूरोऽदूरः शरणमुपनीताय किमु वा ? ।सुसंवित्त्यै सूरः प्रथितचरितो विस्मयकरःस कङ्काली शङ्कावलिमपनयत्वाशु वितताम् ॥ २८॥

ayaṃ devaḥ krūraḥ kimu samitiśūraḥ kimathavākṛpāpūro'dūraḥ śaraṇamupanītāya kimu vā ? |susaṃvittyai sūraḥ prathitacarito vismayakaraḥsa kaṅkālī śaṅkāvalimapanayatvāśu vitatām || 28||

तमस्यात्मानं यः परिणमयते स्वेप्सित धिया ।तदा धूम्रे कृत्वा दहनसदृशो लोचनवरे ।निहन्ति प्रच्छन्नान् दनुजमनुजान दुष्टमतिकानतो धूम्रप्रख्यः स जयति तथा लौचन (?)युतः ॥ २९॥

tamasyātmānaṃ yaḥ pariṇamayate svepsita dhiyā |tadā dhūmre kṛtvā dahanasadṛśo locanavare |nihanti pracchannān danujamanujāna duṣṭamatikānato dhūmraprakhyaḥ sa jayati tathā laucana (?)yutaḥ || 29||

कुतोऽपि स्वामी मे स हि नहि विभेतीति सुदृढ़ंहृदि स्वे मन्वानान् बटुकमनुजापार्पित हृदः ।ततो विघ्नैर्निघ्नान् क्वचिदपि विलोकैयष भगवानियर्ति स्वान् भक्तानवितुमभितोऽभीरुरनिशम् ॥ ३०॥

kuto'pi svāmī me sa hi nahi vibhetīti sudṛṛhaṃhṛdi sve manvānān baṭukamanujāpārpita hṛdaḥ |tato vighnairnighnān kvacidapi vilokaiyaṣa bhagavāniyarti svān bhaktānavitumabhito'bhīruraniśam || 30||

क्षितौ डाकिन्याद्या विविधघृत देहाः परिवृताव्यथन्ते जीवान् याः कुलिश हृदया नाथयति ताः ।अनाथानां नाथो भयजनकशब्दोद्गिरणकृद्र्रवप्रोद्यद्भैरव्युदितगणनाथो ह्यवतु सः ॥ ३१॥

kṣitau ḍākinyādyā vividhaghṛta dehāḥ parivṛtāvyathante jīvān yāḥ kuliśa hṛdayā nāthayati tāḥ |anāthānāṃ nātho bhayajanakaśabdodgiraṇakṛdrravaprodyadbhairavyuditagaṇanātho hyavatu saḥ || 31||

॥ इति बटुकभैरवलहरी सम्पूर्णा ॥

|| iti baṭukabhairavalaharī sampūrṇā ||