आर्त्तत्राणस्तोत्रम् गङ्गाधरस्तोत्रम् गङ्गाधराष्टकम् च Artatrana Stotram

अप्पयदीक्षितविरचितम्क्षीराम्भोनिधिमन्थनोद्भवविषात् सन्दह्यमानान् सुरान्ब्रह्मादीनवलोक्य यः करुणया हालाहलाख्यं विषम् ।निश्शङ्कं निजलीलया कवलयन् लोकान् ररक्षादरात्आर्तत्राणपरायणः स भगवान् गङ्गाधरो मे गतिः ॥ १॥

appayadīkṣitaviracitamkṣīrāmbhonidhimanthanodbhavaviṣāt sandahyamānān surānbrahmādīnavalokya yaḥ karuṇayā hālāhalākhyaṃ viṣam |niśśaṅkaṃ nijalīlayā kavalayan lokān rarakṣādarātārtatrāṇaparāyaṇaḥ sa bhagavān gaṅgādharo me gatiḥ || 1||

क्षीरं स्वादु निपीय मातुलगृहे गत्वा स्वकीयं गृहंक्षीरालाभवशेन खिन्नमनसे घोरं तपः कुर्वते ।कारुण्यादुपमन्यवे निरवधिं क्षीराम्बुधिं दत्तवान्आर्तत्राणपरायणः स भगवान् गङ्गाधरो मे गतिः ॥ २॥

kṣīraṃ svādu nipīya mātulagṛhe gatvā svakīyaṃ gṛhaṃkṣīrālābhavaśena khinnamanase ghoraṃ tapaḥ kurvate |kāruṇyādupamanyave niravadhiṃ kṣīrāmbudhiṃ dattavānārtatrāṇaparāyaṇaḥ sa bhagavān gaṅgādharo me gatiḥ || 2||

मृत्युं वक्षसि ताडयन् निजपदध्यानैकभक्तं मुनिंमार्कण्डेयमपालयत् करुणया लिङ्गाद्विनिगत्य यः ।नेत्राम्भोजसमर्पणेन हरयेऽभीष्टं रथाङ्गं ददौआर्तत्राणपरायणः स भगवान् गङ्गाधरो मे गतिः ॥ ३॥

mṛtyuṃ vakṣasi tāḍayan nijapadadhyānaikabhaktaṃ muniṃmārkaṇḍeyamapālayat karuṇayā liṅgādvinigatya yaḥ |netrāmbhojasamarpaṇena haraye'bhīṣṭaṃ rathāṅgaṃ dadauārtatrāṇaparāyaṇaḥ sa bhagavān gaṅgādharo me gatiḥ || 3||

ऊढं द्रोणजयद्रथादिरथिकैः सैन्यं महत् कौरवंदृष्ट्वा कृष्णसहायवन्तमपि तं भीतं प्रपन्नार्तिहा ।पार्थं रक्षितवानमोघविषयं दिव्यास्त्रमुद्घोषयन्आर्तत्राणपरायणः स भगवान् गङ्गाधरो मे गतिः ॥ ४॥

ūḍhaṃ droṇajayadrathādirathikaiḥ sainyaṃ mahat kauravaṃdṛṣṭvā kṛṣṇasahāyavantamapi taṃ bhītaṃ prapannārtihā |pārthaṃ rakṣitavānamoghaviṣayaṃ divyāstramudghoṣayanārtatrāṇaparāyaṇaḥ sa bhagavān gaṅgādharo me gatiḥ || 4||

बालं शैवकुलोद्भवं परिहसत्स्वज्ञातिपक्षाकुलंखिद्यन्तं तव मूर्ध्नि पुष्पनिचयं दातुं समुध्यत्करम् ।दृष्ट्वाऽऽनम्य वरिञ्चिरम्यनगरे पूजां त्वदीयां भजन्आर्तत्राणपरायणः स भगवान् गङ्गाधरो मे गतिः ॥ ५॥

bālaṃ śaivakulodbhavaṃ parihasatsvajñātipakṣākulaṃkhidyantaṃ tava mūrdhni puṣpanicayaṃ dātuṃ samudhyatkaram |dṛṣṭvā''namya variñciramyanagare pūjāṃ tvadīyāṃ bhajanārtatrāṇaparāyaṇaḥ sa bhagavān gaṅgādharo me gatiḥ || 5||

सन्त्रस्तेषु पुरा सुरासुरभयादिन्द्रादिवृन्दारकेष्वारूढो धरणीरथं श्रुतिहयं कृत्वा मुरारिं शरम् ।रक्षन् यः कृपया समस्तविबुधान् जित्वा पुरारीन् क्षणात्आर्तत्राणपरायणः स भगवान् गङ्गाधरो मे गतिः ॥ ६॥

santrasteṣu purā surāsurabhayādindrādivṛndārakeṣvārūḍho dharaṇīrathaṃ śrutihayaṃ kṛtvā murāriṃ śaram |rakṣan yaḥ kṛpayā samastavibudhān jitvā purārīn kṣaṇātārtatrāṇaparāyaṇaḥ sa bhagavān gaṅgādharo me gatiḥ || 6||

श्रौतस्मार्तपथे पराङ्मुखमपि प्रोद्यन्महापातकंविश्वातीतमपत्यमेव गतिरित्यालापयन्तं सकृत् ।रक्षन् यः करुणापयोनिधिरिति प्राप्तप्रसिद्धिः पुराह्यार्तत्राणपरायणः स भगवान् गङ्गाधरो मे गतिः ॥ ७॥

śrautasmārtapathe parāṅmukhamapi prodyanmahāpātakaṃviśvātītamapatyameva gatirityālāpayantaṃ sakṛt |rakṣan yaḥ karuṇāpayonidhiriti prāptaprasiddhiḥ purāhyārtatrāṇaparāyaṇaḥ sa bhagavān gaṅgādharo me gatiḥ || 7||

गाङ्गं वेगमवाप्य मान्यविबुधैः सोढुं पुरा याचितोदृष्ट्वा भक्तभगीरथेन विनतो रुद्रो जटामण्डले ।कारुण्यादवनीतले सुरनदीमापूरयतपावनींआर्तत्राणपरायणः स भगवान् गङ्गाधरो मे गतिः ॥ ८॥

gāṅgaṃ vegamavāpya mānyavibudhaiḥ soḍhuṃ purā yācitodṛṣṭvā bhaktabhagīrathena vinato rudro jaṭāmaṇḍale |kāruṇyādavanītale suranadīmāpūrayatapāvanīṃārtatrāṇaparāyaṇaḥ sa bhagavān gaṅgādharo me gatiḥ || 8||

॥ इति श्रीमदप्पयदीक्षितविरचितं आर्तत्राणस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

|| iti śrīmadappayadīkṣitaviracitaṃ ārtatrāṇastotraṃ sampūrṇam ||