प्रपत्तिदर्शनम् सूत्राणि Prapatti Darshana Sutrani

सूत्रः अथातो प्रपत्ति व्याख्यास्याम् ॥ १॥

sūtraḥ athāto prapatti vyākhyāsyām || 1||

सूत्रः अज्ञ; प्रज्ञयोः मूलेच्छा एकैव भवति ॥ २॥

sūtraḥ ajña; prajñayoḥ mūlecchā ekaiva bhavati || 2||

सूत्रः सा सुखेच्छा ॥ ३॥

sūtraḥ sā sukhecchā || 3||

सूत्रः आनन्दांशेन जातः ॥ ४॥

sūtraḥ ānandāṃśena jātaḥ || 4||

सूत्रः स किं त्रितापेन तपति ॥ ५॥

sūtraḥ sa kiṃ tritāpena tapati || 5||

सूत्रार्थ वह (जीव)क्यों त्रिताप से तपता रहता है?सूत्रः तस्यान्वेषणं मृग मरीचिकावत् ॥ ६॥

sūtrārtha vaha (jīva)kyoṃ tritāpa se tapatā rahatā hai?sūtraḥ tasyānveṣaṇaṃ mṛga marīcikāvat || 6||

सूत्रः वेदार्थं मननीयम् ॥ ७॥

sūtraḥ vedārthaṃ mananīyam || 7||

सूत्रार्थ वेदार्थ का अनुसन्धान करके तदाकार हो जाना चाहिए ।सूत्रः वेदार्थं केन विजानीयात् ॥ ८॥

sūtrārtha vedārtha kā anusandhāna karake tadākāra ho jānā cāhie |sūtraḥ vedārthaṃ kena vijānīyāt || 8||

सूत्रार्थ वेदार्थ किसके द्वारा जाना जाय?सूत्रः इतिहास पुराणाभ्याम् ॥ ९॥

sūtrārtha vedārtha kisake dvārā jānā jāya?sūtraḥ itihāsa purāṇābhyām || 9||

सूत्रः उभयोर्मध्ये इतिहासः प्रबलः ॥ १०॥

sūtraḥ ubhayormadhye itihāsaḥ prabalaḥ || 10||

सूत्रः रामायणं महाभारतौ चेतिहासद्वयम् ॥ ११॥

sūtraḥ rāmāyaṇaṃ mahābhāratau cetihāsadvayam || 11||

सूत्रः उभयोरनयोः रामायणैव श्रेष्ठः ॥ १२॥

sūtraḥ ubhayoranayoḥ rāmāyaṇaiva śreṣṭhaḥ || 12||

सूत्रः कृपा पारतन्त्र्य अनन्यार्हत्वचापेक्षित गुणाः ॥ १४॥

sūtraḥ kṛpā pāratantrya ananyārhatvacāpekṣita guṇāḥ || 14||

सूत्रः अपि च शमदमादयः ॥ १५॥

sūtraḥ api ca śamadamādayaḥ || 15||

सूत्रः काय सम्पत्तिरपि समुद्रवत् ॥ १६॥

sūtraḥ kāya sampattirapi samudravat || 16||

सूत्रः उपदेशेन उभयोर्वशीकर्तुं समर्था ॥ १७॥

sūtraḥ upadeśena ubhayorvaśīkartuṃ samarthā || 17||

सूत्रः ईश्वरं (रामं)स्वदेहवैभवेन, जीवं कृपयाच ॥ १८॥

sūtraḥ īśvaraṃ (rāmaṃ)svadehavaibhavena, jīvaṃ kṛpayāca || 18||

सूत्रः उभयोर्स्वातन्त्र्यं नश्यति ॥ १९॥

sūtraḥ ubhayorsvātantryaṃ naśyati || 19||

सूत्रः आचार्य मुखेन सीतायाः कार्यमेव ज्ञापितम् ॥ २०॥

sūtraḥ ācārya mukhena sītāyāḥ kāryameva jñāpitam || 20||

सूत्रः ईश्वरोपि पुरुषकारापेक्षितः ॥ २१॥

sūtraḥ īśvaropi puruṣakārāpekṣitaḥ || 21||

सूत्रः रामे पुरुषकारत्वं श्रियां रक्षकत्वं न दृष्यते ॥ २२॥

sūtraḥ rāme puruṣakāratvaṃ śriyāṃ rakṣakatvaṃ na dṛṣyate || 22||

सूत्रः पारतन्त्र्यं विनश्यति ॥ २३॥

sūtraḥ pāratantryaṃ vinaśyati || 23||

सूत्रार्थ श्रीसीता जी यदि रक्षक बन जाए तो उनका प्रभुपारतन्त्र्य नष्ट हो जायगा ।सूत्रः अकिञ्चनत्व, आर्तित्व, अगतित्व, त्रयदशामाश्रित्य ईश्वर सन्निधौ तवास्मीति च याचनं अधिकारी कृत्यम् ॥ २४॥

sūtrārtha śrīsītā jī yadi rakṣaka bana jāe to unakā prabhupāratantrya naṣṭa ho jāyagā |sūtraḥ akiñcanatva, ārtitva, agatitva, trayadaśāmāśritya īśvara sannidhau tavāsmīti ca yācanaṃ adhikārī kṛtyam || 24||

सूत्रः प्रभुप्रवृत्तिनिवृत्तिस्वप्रवृत्तिनिवृत्तिः प्रपत्तिः ॥ २५॥

sūtraḥ prabhupravṛttinivṛttisvapravṛttinivṛttiḥ prapattiḥ || 25||

सूत्रः प्रकर्षेणपत्तिः प्रपत्तिः ॥ २६॥

sūtraḥ prakarṣeṇapattiḥ prapattiḥ || 26||

सूत्रः प्रतिपत्तिः प्रपत्तिः ॥ २७॥

sūtraḥ pratipattiḥ prapattiḥ || 27||

प्रति सम्बन्धी (शारण्य)को सर्वसमर्पण पूर्वक प्रणाम करना प्रपत्ति कहलाती है ।सूत्रः प्रपतति प्रपत्तिः ॥ २८॥

prati sambandhī (śāraṇya)ko sarvasamarpaṇa pūrvaka praṇāma karanā prapatti kahalātī hai |sūtraḥ prapatati prapattiḥ || 28||

सूत्रः प्रपत्तिं न्यासोऽपि कथ्यते ॥ २९॥

sūtraḥ prapattiṃ nyāso'pi kathyate || 29||

सूत्रः गृहरक्षकौ शरणमुच्यते ॥ ३०॥

sūtraḥ gṛharakṣakau śaraṇamucyate || 30||

सूत्रः त्रिकरणेन त्रयः ॥ ३१॥

sūtraḥ trikaraṇena trayaḥ || 31||

सूत्रः षड़ विधा शरणागतिः ॥ ३२॥

sūtraḥ ṣaड़ vidhā śaraṇāgatiḥ || 32||

सूत्रः अनुकूलस्य सङ्कल्पः ॥ ३३॥

sūtraḥ anukūlasya saṅkalpaḥ || 33||

सूत्रः प्रतिकूलस्य वर्जनम् ॥ ३४॥

sūtraḥ pratikūlasya varjanam || 34||

सूत्रः रक्षिष्यतीति विश्वासः ॥ ३५॥

sūtraḥ rakṣiṣyatīti viśvāsaḥ || 35||

सूत्रः गोप्तृत्व वरणं तथा ॥ ३६॥

sūtraḥ goptṛtva varaṇaṃ tathā || 36||

सूत्रः आत्मनिक्षेपम् ॥ ३७॥

sūtraḥ ātmanikṣepam || 37||

सूत्रः कार्पण्यम् ॥ ३८॥

sūtraḥ kārpaṇyam || 38||

सूत्रः देश नियमोनास्ति ॥ ३९॥

sūtraḥ deśa niyamonāsti || 39||

सूत्रः प्रपत्तेः कालस्यापि ॥ ४०॥

sūtraḥ prapatteḥ kālasyāpi || 40||

सूत्रः नैवनियमोऽधिकारिणः ॥ ४१॥

sūtraḥ naivaniyamo'dhikāriṇaḥ || 41||

सूत्रः अज्ञप्रज्ञ भक्ताश्च ॥ ४२॥

sūtraḥ ajñaprajña bhaktāśca || 42||

सूत्रार्थ अज्ञानीविज्ञानी एवं भक्ति प्रिय भक्तादि, सभी भगवत प्रपत्ति कर सकते हैं ।सूत्रः न शुद्धिरपेक्षिता ॥ ४३॥

sūtrārtha ajñānīvijñānī evaṃ bhakti priya bhaktādi, sabhī bhagavata prapatti kara sakate haiṃ |sūtraḥ na śuddhirapekṣitā || 43||

सूत्रः फल नियमोऽपि नास्ति ॥ ४४॥

sūtraḥ phala niyamo'pi nāsti || 44||

सूत्रः प्रपत्तिधर्मैव प्रपत्तेर्नियमः ॥ ४५॥

sūtraḥ prapattidharmaiva prapatterniyamaḥ || 45||

सूत्रः न कोऽपि प्रायश्चितो प्रपत्तेः ॥ ४६॥

sūtraḥ na ko'pi prāyaścito prapatteḥ || 46||

सूत्रः स्वयमेव प्रपत्तिरस्ति ॥ ४७॥

sūtraḥ svayameva prapattirasti || 47||

सूत्रः ममेति चाहंञ्चानुरक्तिरशुद्धिः ॥ ४८॥

sūtraḥ mameti cāhaṃñcānuraktiraśuddhiḥ || 48||

सूत्रः उपायेनापि स्वीकारा प्रपत्तिः अशुद्धाभवति ॥ ४९॥

sūtraḥ upāyenāpi svīkārā prapattiḥ aśuddhābhavati || 49||

सूत्रः प्रपत्तिः अधिकारं कथयति ॥ ५०॥

sūtraḥ prapattiḥ adhikāraṃ kathayati || 50||

सूत्रः प्रपत्तिः स्वरूपं प्रकाशयति ॥ ५१॥

sūtraḥ prapattiḥ svarūpaṃ prakāśayati || 51||