पितृस्तोत्रम् व्यासकृतम् Pitristotram by Vyasa Maharshi

जाबालिरुवाच ।गुरून् वद महाभाग वेदव्यास जगद्गुरो ।गुरूणां तारतम्यञ्च कस्मात् किं फलमुच्यते ॥ १॥

jābāliruvāca |gurūn vada mahābhāga vedavyāsa jagadguro |gurūṇāṃ tāratamyañca kasmāt kiṃ phalamucyate || 1||

व्यास उवाच ।माता पिता गुरुः श्रेयान् ज्येष्ठभ्राता पितामहः ।श्वशुरो मातुलश्चैव तथा मातामहः स्मृतः ॥ २॥

vyāsa uvāca |mātā pitā guruḥ śreyān jyeṣṭhabhrātā pitāmahaḥ |śvaśuro mātulaścaiva tathā mātāmahaḥ smṛtaḥ || 2||

पितुर्ज्येष्ठः कनिष्ठश्च भ्राता ज्येष्ठा निजस्वसा ।पितुःस्वसा जनन्याश्च स्वसा गुरुजनाः स्मृताः ॥ ३॥

piturjyeṣṭhaḥ kaniṣṭhaśca bhrātā jyeṣṭhā nijasvasā |pituḥsvasā jananyāśca svasā gurujanāḥ smṛtāḥ || 3||

पत्न्यः पितामहादीनां तथैव गुरवः स्मृताः ।एतेषु हि पिता श्रेयान् गुरुरेव महागुरुः ॥ ४॥

patnyaḥ pitāmahādīnāṃ tathaiva guravaḥ smṛtāḥ |eteṣu hi pitā śreyān gurureva mahāguruḥ || 4||

पिता धर्मः पिता स्वर्गः पिता हि परमं तपः ।पितरि प्रीतिमापन्ने प्रीयन्ते सर्वदेवताः ॥ ५॥

pitā dharmaḥ pitā svargaḥ pitā hi paramaṃ tapaḥ |pitari prītimāpanne prīyante sarvadevatāḥ || 5||

पिता यस्य क्वचिद्रुष्टो न तस्य कस्यचिद्गतिः ।जपो दानं तपो होमः स्नानं तीर्थक्रियाविधिः ।वृथैव तस्य सर्वाणि कर्माण्यन्यानि कानिचित् ॥ ६॥

pitā yasya kvacidruṣṭo na tasya kasyacidgatiḥ |japo dānaṃ tapo homaḥ snānaṃ tīrthakriyāvidhiḥ |vṛthaiva tasya sarvāṇi karmāṇyanyāni kānicit || 6||

करोति सर्वदेवेशं पितरं चानुतप्य यः ।अनुतापः पितुस्तीव्रं विषं दहति यं सुतम् ।जपादि विफलं तत्र दग्धक्षित्युप्तवीजवत् ॥ ७॥

karoti sarvadeveśaṃ pitaraṃ cānutapya yaḥ |anutāpaḥ pitustīvraṃ viṣaṃ dahati yaṃ sutam |japādi viphalaṃ tatra dagdhakṣityuptavījavat || 7||

पित्रर्थे पुण्यकर्माणि कुर्यात् सर्वाणि सत्सुतः ।तेनाननुमतोऽप्येवं कुर्वन्नेवावसीदति ॥ ८॥

pitrarthe puṇyakarmāṇi kuryāt sarvāṇi satsutaḥ |tenānanumato'pyevaṃ kurvannevāvasīdati || 8||

यत्नात्तु पितरं यस्तु कियत्पुण्यञ्च कारयेत् ।स तत्पुण्यफलं कोटिगुणमाप्नोत्यसंशयम् ॥ ९॥

yatnāttu pitaraṃ yastu kiyatpuṇyañca kārayet |sa tatpuṇyaphalaṃ koṭiguṇamāpnotyasaṃśayam || 9||

शृणु वक्ष्ये पितुः स्तोत्रं विष्णवे ब्रह्मणोदितम् ।नाभिपद्मोद्भवो येन तुष्टाव पितरं स तम् ॥ १०॥

śṛṇu vakṣye pituḥ stotraṃ viṣṇave brahmaṇoditam |nābhipadmodbhavo yena tuṣṭāva pitaraṃ sa tam || 10||

ब्रह्मोवाच ।ॐ नमः पित्रे जन्मदात्रे सर्वदेवमयाय च ।सुखदाय प्रसन्नाय सुप्रीताय महात्मने ॥ ११॥

brahmovāca |oṃ namaḥ pitre janmadātre sarvadevamayāya ca |sukhadāya prasannāya suprītāya mahātmane || 11||

सर्वयज्ञस्वरूपाय स्वर्गाय परमेष्ठिने ।सर्वतीर्थावलोकाय करुणासागराय च ॥ १२॥

sarvayajñasvarūpāya svargāya parameṣṭhine |sarvatīrthāvalokāya karuṇāsāgarāya ca || 12||

नमः सदाशुतोषाय शिवरूपाय ते नमः ।सदापराधक्षमिणे सुखाय सुखदाय च ॥ १३॥

namaḥ sadāśutoṣāya śivarūpāya te namaḥ |sadāparādhakṣamiṇe sukhāya sukhadāya ca || 13||

दुर्लभं मानुषमिदं येन लब्धं मया वपुः ।सम्भावनीयं धर्मार्थे तस्मै पित्रे नमो नमः ॥ १४॥

durlabhaṃ mānuṣamidaṃ yena labdhaṃ mayā vapuḥ |sambhāvanīyaṃ dharmārthe tasmai pitre namo namaḥ || 14||

तीर्थस्नानतपोहोमजपादि यस्य दर्शनम् ।महागुरोश्च गुरवे तस्मै पित्रे नमो नमः ॥ १५॥

tīrthasnānatapohomajapādi yasya darśanam |mahāgurośca gurave tasmai pitre namo namaḥ || 15||

यस्य प्रणामस्तवनात् कोटिशः पितृतर्पणम् ।अश्वमेधशतैस्तुल्यं तस्मै पित्रे नमो नमः ॥ १६॥

yasya praṇāmastavanāt koṭiśaḥ pitṛtarpaṇam |aśvamedhaśataistulyaṃ tasmai pitre namo namaḥ || 16||

इदं स्तोत्रं पितुः पुण्यं यः पठेत् प्रयतो नरः ।प्रत्यहं प्रातरुत्थाय पितृश्राद्धदिनेऽपि च ॥ १७॥

idaṃ stotraṃ pituḥ puṇyaṃ yaḥ paṭhet prayato naraḥ |pratyahaṃ prātarutthāya pitṛśrāddhadine'pi ca || 17||

स्वजन्मदिवसे साक्षात् पितुरग्रे स्थितोऽपि वा ।न तस्य दुर्लभं किञ्चित् सर्वज्ञतादिवाञ्छितम् ॥ १८॥

svajanmadivase sākṣāt pituragre sthito'pi vā |na tasya durlabhaṃ kiñcit sarvajñatādivāñchitam || 18||

नानापकर्म कृत्वापि यः स्तौति पितरं सुतः ।स ध्रुवं प्रविधायैव प्रायश्चित्तं सुखी भवेत् ।पितुः प्रीतिकरो नित्यं सर्वकर्माण्यथार्हति ॥ १९॥ २०॥

nānāpakarma kṛtvāpi yaḥ stauti pitaraṃ sutaḥ |sa dhruvaṃ pravidhāyaiva prāyaścittaṃ sukhī bhavet |pituḥ prītikaro nityaṃ sarvakarmāṇyathārhati || 19|| 20||

॥ इति बृहद्धर्मपुराणे पितृमातृभक्तिर्नामद्वितीयोऽध्यायान्तर्गतं व्यासप्रोक्तं पितृस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।॥ बृहद्धर्मपुराणम् । पूर्वखण्डः । अध्यायः २। १३३२॥

|| iti bṛhaddharmapurāṇe pitṛmātṛbhaktirnāmadvitīyo'dhyāyāntargataṃ vyāsaproktaṃ pitṛstotraṃ sampūrṇam ||| bṛhaddharmapurāṇam | pūrvakhaṇḍaḥ | adhyāyaḥ 2| 1332||