लक्ष्मीसहस्रनामस्तोत्रम् Shri Lakshmi Sahasranamastotram from Skandapurana

श्रीस्कन्दपुराणे सनत्कुमारसंहितायाम् ।श्रीगणेशाय नमः ।हरिः ॐ ।नाम्नां साष्टसहस्रञ्च ब्रूहि गार्ग्य महामते ।महालक्ष्म्या महादेव्या भुक्तिमुक्त्यर्थसिद्धये ॥ १॥

śrīskandapurāṇe sanatkumārasaṃhitāyām |śrīgaṇeśāya namaḥ |hariḥ oṃ |nāmnāṃ sāṣṭasahasrañca brūhi gārgya mahāmate |mahālakṣmyā mahādevyā bhuktimuktyarthasiddhaye || 1||

गार्ग्य उवाचसनत्कुमारमासीनं द्वादशादित्यसन्निभम् ।अपृच्छन्योगिनो भक्त्या योगिनामर्थसिद्धये ॥ २॥

gārgya uvācasanatkumāramāsīnaṃ dvādaśādityasannibham |apṛcchanyogino bhaktyā yogināmarthasiddhaye || 2||

सर्वलौकिककर्मभ्यो विमुक्तानां हिताय वै ।भुक्तिमुक्तिप्रदं जप्यमनुब्रूही दयानिधे ॥ ३॥

sarvalaukikakarmabhyo vimuktānāṃ hitāya vai |bhuktimuktipradaṃ japyamanubrūhī dayānidhe || 3||

सनत्कुमार भगवन्सर्वज्ञोऽसि विशेषतः ।आस्तिक्यसिद्धये नॄणां क्षिप्रधर्मार्थसाधनम् ॥ ४॥

sanatkumāra bhagavansarvajño'si viśeṣataḥ |āstikyasiddhaye nṝṇāṃ kṣipradharmārthasādhanam || 4||

खिद्यन्ति मानवास्सर्वे धनाभावेन केवलम् ।सिद्ध्यन्ति धनिनोऽन्यस्य नैव धर्मार्थकामनाः ॥ ५॥

khidyanti mānavāssarve dhanābhāvena kevalam |siddhyanti dhanino'nyasya naiva dharmārthakāmanāḥ || 5||

दारिद्र्यध्वंसिनी नाम केन विद्या प्रकीर्तिता ।केन वा ब्रह्मविद्याऽपि केन मृत्युविनाशिनी ॥ ६॥

dāridryadhvaṃsinī nāma kena vidyā prakīrtitā |kena vā brahmavidyā'pi kena mṛtyuvināśinī || 6||

सर्वासां सारभूतैका विद्यानां केन कीर्तिता ।प्रत्यक्षसिद्धिदा ब्रह्मन् तामाचक्ष्व दयानिधे ॥ ७॥

sarvāsāṃ sārabhūtaikā vidyānāṃ kena kīrtitā |pratyakṣasiddhidā brahman tāmācakṣva dayānidhe || 7||

सनत्कुमार उवाचसाधु पृष्टं महाभागास्सर्वलोकहितैषिणः ।महतामेष धर्मश्च नान्येषामिति मे मतिः ॥ ८॥

sanatkumāra uvācasādhu pṛṣṭaṃ mahābhāgāssarvalokahitaiṣiṇaḥ |mahatāmeṣa dharmaśca nānyeṣāmiti me matiḥ || 8||

ब्रह्मविष्णुमहादेवमहेन्द्रादिमहात्मभिः ।सम्प्रोक्तं कथयाम्यद्य लक्ष्मीनामसहस्रकम् ॥ ९॥

brahmaviṣṇumahādevamahendrādimahātmabhiḥ |samproktaṃ kathayāmyadya lakṣmīnāmasahasrakam || 9||

यस्योच्चारणमात्रेण दारिद्र्यान्मुच्यते नरः ।किं पुनस्तज्जपाज्जापी सर्वेष्टार्थानवाप्नुयात् ॥ १०॥

yasyoccāraṇamātreṇa dāridryānmucyate naraḥ |kiṃ punastajjapājjāpī sarveṣṭārthānavāpnuyāt || 10||

अस्य श्रीलक्ष्मीदिव्यसहस्रनामस्तोत्रमहामन्त्रस्यआनन्दकर्दमचिक्लीतेन्दिरासुतादयो महात्मानो महर्षयः अनुष्टुप्छन्दः ।विष्णुमाया शक्तिः महालक्ष्मीः परादेवता ।श्रीमहालक्ष्मीप्रसादद्वारा सर्वेष्टार्थसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ।श्रीमित्यादि षडङ्गन्यासः ।ध्यानम्पद्मनाभप्रियां देवीं पद्माक्षीं पद्मवासिनीम् ।पद्मवक्त्रां पद्महस्तां वन्दे पद्मामहर्निशम् ॥ १॥

asya śrīlakṣmīdivyasahasranāmastotramahāmantrasyaānandakardamaciklītendirāsutādayo mahātmāno maharṣayaḥ anuṣṭupchandaḥ |viṣṇumāyā śaktiḥ mahālakṣmīḥ parādevatā |śrīmahālakṣmīprasādadvārā sarveṣṭārthasiddhyarthe jape viniyogaḥ |śrīmityādi ṣaḍaṅganyāsaḥ |dhyānampadmanābhapriyāṃ devīṃ padmākṣīṃ padmavāsinīm |padmavaktrāṃ padmahastāṃ vande padmāmaharniśam || 1||

पूर्णेन्दुवदनां दिव्यरत्नाभरणभूषिताम् ।वरदाभयहस्ताढ्यां ध्यायेच्चन्द्रसहोदरीम् ॥ २॥

pūrṇenduvadanāṃ divyaratnābharaṇabhūṣitām |varadābhayahastāḍhyāṃ dhyāyeccandrasahodarīm || 2||

इच्छारूपां भगवतस्सच्चिदानन्दरूपिणीम् ।सर्वज्ञां सर्वजननीं विष्णुवक्षस्स्थलालयाम् ॥ ३॥

icchārūpāṃ bhagavatassaccidānandarūpiṇīm |sarvajñāṃ sarvajananīṃ viṣṇuvakṣassthalālayām || 3||

दयालुमनिशं ध्यायेत्सुखसिद्धिस्वरूपिणीम् ।यथोपदेशं जपित्वा, यथाक्रमं देव्यै समर्प्य,ततश्शाम्भवीमुद्रया लक्ष्मीमनुसन्धाय, नामसहस्रं जपेत् ।हरिः ॐ ॥नित्यागतानन्तनित्या नन्दिनी जनरञ्जनी ।नित्यप्रकाशिनी चैव स्वप्रकाशस्वरूपिणी ॥ १॥

dayālumaniśaṃ dhyāyetsukhasiddhisvarūpiṇīm |yathopadeśaṃ japitvā, yathākramaṃ devyai samarpya,tataśśāmbhavīmudrayā lakṣmīmanusandhāya, nāmasahasraṃ japet |hariḥ oṃ ||nityāgatānantanityā nandinī janarañjanī |nityaprakāśinī caiva svaprakāśasvarūpiṇī || 1||

महालक्ष्मीर्महाकाली महाकन्या सरस्वती ।भोगवैभवसन्धात्री भक्तानुग्रहकारिणी ॥ २॥

mahālakṣmīrmahākālī mahākanyā sarasvatī |bhogavaibhavasandhātrī bhaktānugrahakāriṇī || 2||

ईशावास्या महामाया महादेवी महेश्वरी ।हृल्लेखा परमा शक्तिर्मातृकाबीजरूपिणी ॥ ३॥

īśāvāsyā mahāmāyā mahādevī maheśvarī |hṛllekhā paramā śaktirmātṛkābījarūpiṇī || 3||

नित्यानन्दा नित्यबोधा नादिनी जनमोदिनी ।सत्यप्रत्ययनी चैव स्वप्रकाशात्मरूपिणी ॥ ४॥

nityānandā nityabodhā nādinī janamodinī |satyapratyayanī caiva svaprakāśātmarūpiṇī || 4||

त्रिपुरा भैरवी विद्या हंसा वागीश्वरी शिवा ।वाग्देवी च महारात्रिः कालरात्रिस्त्रिलोचना ॥ ५॥

tripurā bhairavī vidyā haṃsā vāgīśvarī śivā |vāgdevī ca mahārātriḥ kālarātristrilocanā || 5||

भद्रकाली कराली च महाकाली तिलोत्तमा ।काली करालवक्त्रान्ता कामाक्षी कामदा शुभा ॥ ६॥

bhadrakālī karālī ca mahākālī tilottamā |kālī karālavaktrāntā kāmākṣī kāmadā śubhā || 6||

चण्डिका चण्डरूपेशा चामुण्डा चक्रधारिणी ।त्रैलोक्यजयिनी देवी त्रैलोक्यविजयोत्तमा ॥ ७॥

caṇḍikā caṇḍarūpeśā cāmuṇḍā cakradhāriṇī |trailokyajayinī devī trailokyavijayottamā || 7||

सिद्धलक्ष्मीः क्रियालक्ष्मीर्मोक्षलक्ष्मीः प्रसादिनी ।उमा भगवती दुर्गा चान्द्री दाक्षायणी शिवा ॥ ८॥

siddhalakṣmīḥ kriyālakṣmīrmokṣalakṣmīḥ prasādinī |umā bhagavatī durgā cāndrī dākṣāyaṇī śivā || 8||

प्रत्यङ्गिरा धरावेला लोकमाता हरिप्रिया ।पार्वती परमा देवी ब्रह्मविद्याप्रदायिनी ॥ ९॥

pratyaṅgirā dharāvelā lokamātā haripriyā |pārvatī paramā devī brahmavidyāpradāyinī || 9||

अरूपा बहुरूपा च विरूपा विश्वरूपिणी ।पञ्चभूतात्मिका वाणी पञ्चभूतात्मिका परा ॥ १०॥

arūpā bahurūpā ca virūpā viśvarūpiṇī |pañcabhūtātmikā vāṇī pañcabhūtātmikā parā || 10||

काली मा पञ्चिका वाग्मी हविःप्रत्यधिदेवता ।देवमाता सुरेशाना देवगर्भाऽम्बिका धृतिः ॥ ११॥

kālī mā pañcikā vāgmī haviḥpratyadhidevatā |devamātā sureśānā devagarbhā'mbikā dhṛtiḥ || 11||

सङ्ख्या जातिः क्रियाशक्तिः प्रकृतिर्मोहिनी मही ।यज्ञविद्या महाविद्या गुह्यविद्या विभावरी ॥ १२॥ वर् विभावती

saṅkhyā jātiḥ kriyāśaktiḥ prakṛtirmohinī mahī |yajñavidyā mahāvidyā guhyavidyā vibhāvarī || 12|| var vibhāvatī

ज्योतिष्मती महामाता सर्वमन्त्रफलप्रदा ।दारिद्र्यध्वंसिनी देवी हृदयग्रन्थिभेदिनी ॥ १३॥

jyotiṣmatī mahāmātā sarvamantraphalapradā |dāridryadhvaṃsinī devī hṛdayagranthibhedinī || 13||

सहस्रादित्यसङ्काशा चन्द्रिका चन्द्ररूपिणी ।गायत्री सोमसम्भूतिस्सावित्री प्रणवात्मिका ॥ १४॥

sahasrādityasaṅkāśā candrikā candrarūpiṇī |gāyatrī somasambhūtissāvitrī praṇavātmikā || 14||

शाङ्करी वैष्णवी ब्राह्मी सर्वदेवनमस्कृता ।सेव्यदुर्गा कुबेराक्षी करवीरनिवासिनी ॥ १५॥

śāṅkarī vaiṣṇavī brāhmī sarvadevanamaskṛtā |sevyadurgā kuberākṣī karavīranivāsinī || 15||

जया च विजया चैव जयन्ती चाऽपराजिता ।कुब्जिका कालिका शास्त्री वीणापुस्तकधारिणी ॥ १६॥

jayā ca vijayā caiva jayantī cā'parājitā |kubjikā kālikā śāstrī vīṇāpustakadhāriṇī || 16||

सर्वज्ञशक्तिश्श्रीशक्तिर्ब्रह्मविष्णुशिवात्मिका ।इडापिङ्गलिकामध्यमृणालीतन्तुरूपिणी ॥ १७॥

sarvajñaśaktiśśrīśaktirbrahmaviṣṇuśivātmikā |iḍāpiṅgalikāmadhyamṛṇālītanturūpiṇī || 17||

यज्ञेशानी प्रथा दीक्षा दक्षिणा सर्वमोहिनी ।अष्टाङ्गयोगिनी देवी निर्बीजध्यानगोचरा ॥ १८॥

yajñeśānī prathā dīkṣā dakṣiṇā sarvamohinī |aṣṭāṅgayoginī devī nirbījadhyānagocarā || 18||

सर्वतीर्थस्थिता शुद्धा सर्वपर्वतवासिनी ।वेदशास्त्रप्रमा देवी षडङ्गादिपदक्रमा ॥ १९॥

sarvatīrthasthitā śuddhā sarvaparvatavāsinī |vedaśāstrapramā devī ṣaḍaṅgādipadakramā || 19||

शिवा धात्री शुभानन्दा यज्ञकर्मस्वरूपिणी ।व्रतिनी मेनका देवी ब्रह्माणी ब्रह्मचारिणी ॥ २०॥

śivā dhātrī śubhānandā yajñakarmasvarūpiṇī |vratinī menakā devī brahmāṇī brahmacāriṇī || 20||

एकाक्षरपरा तारा भवबन्धविनाशिनी ।विश्वम्भरा धराधारा निराधाराऽधिकस्वरा ॥ २१॥

ekākṣaraparā tārā bhavabandhavināśinī |viśvambharā dharādhārā nirādhārā'dhikasvarā || 21||

राका कुहूरमावास्या पूर्णिमाऽनुमतिर्द्युतिः ।सिनीवाली शिवाऽवश्या वैश्वदेवी पिशङ्गिला ॥ २२॥

rākā kuhūramāvāsyā pūrṇimā'numatirdyutiḥ |sinīvālī śivā'vaśyā vaiśvadevī piśaṅgilā || 22||

पिप्पला च विशालाक्षी रक्षोघ्नी वृष्टिकारिणी ।दुष्टविद्राविणी देवी सर्वोपद्रवनाशिनी ॥ २३॥

pippalā ca viśālākṣī rakṣoghnī vṛṣṭikāriṇī |duṣṭavidrāviṇī devī sarvopadravanāśinī || 23||

शारदा शरसन्धाना सर्वशस्त्रस्वरूपिणी ।युद्धमध्यस्थिता देवी सर्वभूतप्रभञ्जनी ॥ २४॥

śāradā śarasandhānā sarvaśastrasvarūpiṇī |yuddhamadhyasthitā devī sarvabhūtaprabhañjanī || 24||

अयुद्धा युद्धरूपा च शान्ता शान्तिस्वरूपिणी ।गङ्गा सरस्वतीवेणीयमुनानर्मदापगा ॥ २५॥

ayuddhā yuddharūpā ca śāntā śāntisvarūpiṇī |gaṅgā sarasvatīveṇīyamunānarmadāpagā || 25||

समुद्रवसनावासा ब्रह्माण्डश्रोणिमेखला ।पञ्चवक्त्रा दशभुजा शुद्धस्फटिकसन्निभा ॥ २६॥

samudravasanāvāsā brahmāṇḍaśroṇimekhalā |pañcavaktrā daśabhujā śuddhasphaṭikasannibhā || 26||

रक्ता कृष्णा सिता पीता सर्ववर्णा निरीश्वरी ।कालिका चक्रिका देवी सत्या तु वटुकास्थिता ॥ २७॥

raktā kṛṣṇā sitā pītā sarvavarṇā nirīśvarī |kālikā cakrikā devī satyā tu vaṭukāsthitā || 27||

तरुणी वारुणी नारी ज्येष्ठादेवी सुरेश्वरी ।विश्वम्भराधरा कर्त्री गलार्गलविभञ्जनी ॥ २८॥

taruṇī vāruṇī nārī jyeṣṭhādevī sureśvarī |viśvambharādharā kartrī galārgalavibhañjanī || 28||

सन्ध्यारात्रिर्दिवाज्योत्स्त्ना कलाकाष्ठा निमेषिका ।उर्वी कात्यायनी शुभ्रा संसारार्णवतारिणी ॥ २९॥

sandhyārātrirdivājyotstnā kalākāṣṭhā nimeṣikā |urvī kātyāyanī śubhrā saṃsārārṇavatāriṇī || 29||

कपिला कीलिकाऽशोका मल्लिकानवमल्लिका । वर् कौलिकादेविका नन्दिका शान्ता भञ्जिका भयभञ्जिका ॥ ३०॥

kapilā kīlikā'śokā mallikānavamallikā | var kaulikādevikā nandikā śāntā bhañjikā bhayabhañjikā || 30||

कौशिकी वैदिकी देवी सौरी रूपाधिकाऽतिभा ।दिग्वस्त्रा नववस्त्रा च कन्यका कमलोद्भवा ॥ ३१॥

kauśikī vaidikī devī saurī rūpādhikā'tibhā |digvastrā navavastrā ca kanyakā kamalodbhavā || 31||

श्रीस्सौम्यलक्षणाऽतीतदुर्गा सूत्रप्रबोधिका ।श्रद्धा मेधा कृतिः प्रज्ञा धारणा कान्तिरेव च ॥ ३२॥

śrīssaumyalakṣaṇā'tītadurgā sūtraprabodhikā |śraddhā medhā kṛtiḥ prajñā dhāraṇā kāntireva ca || 32||

श्रुतिः स्मृतिर्धृतिर्धन्या भूतिरिष्टिर्मनीषिणी ।विरक्तिर्व्यापिनी माया सर्वमायाप्रभञ्जनी ॥ ३३॥

śrutiḥ smṛtirdhṛtirdhanyā bhūtiriṣṭirmanīṣiṇī |viraktirvyāpinī māyā sarvamāyāprabhañjanī || 33||

माहेन्द्री मन्त्रिणी सिंही चेन्द्रजालस्वरूपिणी ।अवस्थात्रयनिर्मुक्ता गुणत्रयविवर्जिता ॥ ३४॥

māhendrī mantriṇī siṃhī cendrajālasvarūpiṇī |avasthātrayanirmuktā guṇatrayavivarjitā || 34||

ईषणात्रयनिर्मुक्ता सर्वरोगविवर्जिता ।योगिध्यानान्तगम्या च योगध्यानपरायणा ॥ ३५॥

īṣaṇātrayanirmuktā sarvarogavivarjitā |yogidhyānāntagamyā ca yogadhyānaparāyaṇā || 35||

त्रयीशिखा विशेषज्ञा वेदान्तज्ञानरूपिणी ।भारती कमला भाषा पद्मा पद्मवती कृतिः ॥ ३६॥

trayīśikhā viśeṣajñā vedāntajñānarūpiṇī |bhāratī kamalā bhāṣā padmā padmavatī kṛtiḥ || 36||

गौतमी गोमती गौरी ईशाना हंसवाहनी ।नारायणी प्रभाधारा जाह्नवी शङ्करात्मजा ॥ ३७॥

gautamī gomatī gaurī īśānā haṃsavāhanī |nārāyaṇī prabhādhārā jāhnavī śaṅkarātmajā || 37||