तात्पर्यबोधः Shritatparyabodhah

(श्रीतात्पर्यबोधग्रन्धांशः)श्रीमच्छ्रीवरगोकुलायतिविलोलाक्षीकदम्बाम्बुजश्रेणीसन्मकरन्दपानकुशल श्रीषट्पदालीश्वरः ।स्वीयानां हि सतामनन्यमनसां सम्पूरयन् कामनाः ।सोऽयं श्रीवरगोकुले विजयते श्रीगोकुलेशः सदा ॥ १॥

(śrītātparyabodhagrandhāṃśaḥ)śrīmacchrīvaragokulāyativilolākṣīkadambāmbujaśreṇīsanmakarandapānakuśala śrīṣaṭpadālīśvaraḥ |svīyānāṃ hi satāmananyamanasāṃ sampūrayan kāmanāḥ |so'yaṃ śrīvaragokule vijayate śrīgokuleśaḥ sadā || 1||

नत्वा वै चरणाम्बुजं सुसुखदं ध्येयं सतां सर्वदापद्मागारधरेन्दिराभृङ्गभवानीनाद्यगम्यं वरम् ।श्रीश्रीगोकुलनायकस्य विमलं तात्पर्यबोधं करोतीमं वल्लभपादपद्मसुमनास्तस्याज्ञया माहवः ॥ २॥

natvā vai caraṇāmbujaṃ susukhadaṃ dhyeyaṃ satāṃ sarvadāpadmāgāradharendirābhṛṅgabhavānīnādyagamyaṃ varam |śrīśrīgokulanāyakasya vimalaṃ tātparyabodhaṃ karotīmaṃ vallabhapādapadmasumanāstasyājñayā māhavaḥ || 2||

एकस्मिन् समये स्थितौ शुभमती कौचिञ्जनौ गोकुलेशाङ्घ्र्यम्बूद्भवयुग्मसक्तमनसौ श्रीवल्लभातिप्रियौ ।श्रेष्ठो वल्लभदास एव च तयोर्वै कृष्णदासोऽपरःपप्रच्छाथ विचार्य प्रश्नममल तं श्रेष्ठभक्तं सुधीः ॥ ३॥

ekasmin samaye sthitau śubhamatī kauciñjanau gokuleśāṅghryambūdbhavayugmasaktamanasau śrīvallabhātipriyau |śreṣṭho vallabhadāsa eva ca tayorvai kṛṣṇadāso'paraḥpapracchātha vicārya praśnamamala taṃ śreṣṭhabhaktaṃ sudhīḥ || 3||

कृष्णदास उवाचश्रेष्ठस्त्वं भक्तवर्येषु हरेर्वल्लभदास हि ।दयासिन्धो ज्ञानसिन्धो कृपां कुरु मयि प्रिय ॥ ४॥

kṛṣṇadāsa uvācaśreṣṭhastvaṃ bhaktavaryeṣu harervallabhadāsa hi |dayāsindho jñānasindho kṛpāṃ kuru mayi priya || 4||

श्रीवल्लभाङ्गचिह्नानि दृश्यमानानि सर्वतः ।पृच्छाम्याशुद्धभावेन कथयस्व सुबुद्धिमन् ॥ ५॥

śrīvallabhāṅgacihnāni dṛśyamānāni sarvataḥ |pṛcchāmyāśuddhabhāvena kathayasva subuddhiman || 5||

द्विजरूपधरः साक्षाद्वल्लभः पुरुषोत्तमः ।जयत्यतिशयं भूमौ स्वीयानां मुदमावहन् ॥ ६॥

dvijarūpadharaḥ sākṣādvallabhaḥ puruṣottamaḥ |jayatyatiśayaṃ bhūmau svīyānāṃ mudamāvahan || 6||

तुलसीकाष्ठसम्भूतां कण्ठे मालां धरत्यसौ ।तिलकं सान्तरालं च रदानम्बुदसन्निभान् ॥ ७॥

tulasīkāṣṭhasambhūtāṃ kaṇṭhe mālāṃ dharatyasau |tilakaṃ sāntarālaṃ ca radānambudasannibhān || 7||

उदरे चिह्नमानीलं वामभागे सुवर्तुलम् ।बहूपवीतकं कण्ठे सव्यभागे तु सूत्रयम् ॥ ८॥

udare cihnamānīlaṃ vāmabhāge suvartulam |bahūpavītakaṃ kaṇṭhe savyabhāge tu sūtrayam || 8||

श्रोत्रप्रवरयोरङ्गीकारस्तत्र सुलक्ष्म हि ।मकराकारमारक्तं तत्र किं कारणं प्रिय ॥ ९॥

śrotrapravarayoraṅgīkārastatra sulakṣma hi |makarākāramāraktaṃ tatra kiṃ kāraṇaṃ priya || 9||

वेदादिग्रहणं कस्मात् सन्ध्यायास्तु विशेषतः ।चक्रादिग्रहणं कस्मात् कुण्डले चक्रसन्निभे ॥ १०॥

vedādigrahaṇaṃ kasmāt sandhyāyāstu viśeṣataḥ |cakrādigrahaṇaṃ kasmāt kuṇḍale cakrasannibhe || 10||

कृष्णः श्यामस्त्वयं गौरस्तत्र किं कारणं प्रिय ।पुराणपुरुषः साक्षाद्वल्लभो द्विजरूपभाक् ॥ ११॥

kṛṣṇaḥ śyāmastvayaṃ gaurastatra kiṃ kāraṇaṃ priya |purāṇapuruṣaḥ sākṣādvallabho dvijarūpabhāk || 11||

विभुर्मानवरूपी न तत्र किं कारणं सखे ।शयनं दिवसे भूमावाचाराचरणं महत् ॥ १२॥

vibhurmānavarūpī na tatra kiṃ kāraṇaṃ sakhe |śayanaṃ divase bhūmāvācārācaraṇaṃ mahat || 12||

अतदन्यच्च सर्वं मे पृच्छते कृपया सखे ।कथनीयं त्वया स्वस्थबुद्धितः श्रोतुमिच्छते ॥ १३॥

atadanyacca sarvaṃ me pṛcchate kṛpayā sakhe |kathanīyaṃ tvayā svasthabuddhitaḥ śrotumicchate || 13||

त्वं श्रीवल्लभपादाब्जासक्तोऽसि हरिवल्लभः ।त्वत्पादाब्जाश्रितं मां हि कथयस्व कृपानिधे ॥ १४॥

tvaṃ śrīvallabhapādābjāsakto'si harivallabhaḥ |tvatpādābjāśritaṃ māṃ hi kathayasva kṛpānidhe || 14||

इति तस्योदितं श्रुत्वा वल्लभङ्घ्रिसरोरुहम् ।ध्यात्वा चोवाच वचनं तं श्रीवल्लभसेवकः ॥ १५॥

iti tasyoditaṃ śrutvā vallabhaṅghrisaroruham |dhyātvā covāca vacanaṃ taṃ śrīvallabhasevakaḥ || 15||

इति श्रीमाधवदासविरचितः श्रीतात्पर्यार्थबोधः ग्रन्थः सम्पूर्णः ।

iti śrīmādhavadāsaviracitaḥ śrītātparyārthabodhaḥ granthaḥ sampūrṇaḥ |