गुरुवायुरप्पन् अथवा नारायणीय तथा रोगहरसहस्रनामस्तोत्रम् Guruvayurappa Or Narayaniya Or Rogaharasahasranamastotram

अथ ध्यानम् ।सूर्यस्पर्धिकिरीटमूर्ध्वतिलकप्रोद्भासिफालान्तरंकारुण्याकुलनेत्रमार्द्रहसितोल्लासं सुनासापुटम् ।गण्डोद्यन्मकराभकुण्डलयुगं कण्ठोज्ज्वलत्कौस्तुभंत्वद्रूपं वनमाल्यहारपटलश्रीवत्सदीप्रं भजे ॥केयूराङ्गदकङ्कणोत्तममहारत्नाङ्गुलीयाङ्कितश्रीमद्बाहुचतुष्कसङ्गतगदाशङ्खारिपङ्केरुहाम् ।काञ्चित्काञ्चनकाञ्चिलाञ्छितलसत्पीताम्बरालम्बिनीमालम्बे विमलाम्बुजद्युतिपदां मूर्तिं तवार्तिच्छिदम् ॥यत्त्रैक्यमहीयसोऽपि महितं सम्मोहनं मोहनात्कान्तं कान्तिनिधानतोऽपि मधुरं माधुर्यधुर्यादपि ।सौन्दर्योत्तरतोऽपि सुन्दरतरं त्वद्रुपमाश्चर्यतोऽप्याश्चर्यं भुवने न कस्य कुतुकं पुष्णाति विष्णो विभो ॥अथ स्तोत्रम् ।ॐ गुरुवायुपुराधीशो सान्द्रानन्दावबोधदः ।रुजासाकल्यसंहर्ता दुरिताटविदाहकः ॥ १॥

atha dhyānam |sūryaspardhikirīṭamūrdhvatilakaprodbhāsiphālāntaraṃkāruṇyākulanetramārdrahasitollāsaṃ sunāsāpuṭam |gaṇḍodyanmakarābhakuṇḍalayugaṃ kaṇṭhojjvalatkaustubhaṃtvadrūpaṃ vanamālyahārapaṭalaśrīvatsadīpraṃ bhaje ||keyūrāṅgadakaṅkaṇottamamahāratnāṅgulīyāṅkitaśrīmadbāhucatuṣkasaṅgatagadāśaṅkhāripaṅkeruhām |kāñcitkāñcanakāñcilāñchitalasatpītāmbarālambinīmālambe vimalāmbujadyutipadāṃ mūrtiṃ tavārticchidam ||yattraikyamahīyaso'pi mahitaṃ sammohanaṃ mohanātkāntaṃ kāntinidhānato'pi madhuraṃ mādhuryadhuryādapi |saundaryottarato'pi sundarataraṃ tvadrupamāścaryato'pyāścaryaṃ bhuvane na kasya kutukaṃ puṣṇāti viṣṇo vibho ||atha stotram |oṃ guruvāyupurādhīśo sāndrānandāvabodhadaḥ |rujāsākalyasaṃhartā duritāṭavidāhakaḥ || 1||

वायुरूपो वागतीतः सर्वबाधाप्रशामकः ।युगन्धरो युगातीतो योगमायासमन्वितः ॥ २॥

vāyurūpo vāgatītaḥ sarvabādhāpraśāmakaḥ |yugandharo yugātīto yogamāyāsamanvitaḥ || 2||

पुरुजित्पुरुषव्याघ्रः पुराणपुरुषः प्रभुः ।राधाकान्तो रमाकान्तः रतीरमणजन्मदः ॥ ३॥

purujitpuruṣavyāghraḥ purāṇapuruṣaḥ prabhuḥ |rādhākānto ramākāntaḥ ratīramaṇajanmadaḥ || 3||

धीरोऽधीशो धनाध्यक्षो धरणीपतिरच्युतः ।शरण्यः शर्मदः शान्तः सर्वशान्तिकरः स्मृतः ॥ ४॥

dhīro'dhīśo dhanādhyakṣo dharaṇīpatiracyutaḥ |śaraṇyaḥ śarmadaḥ śāntaḥ sarvaśāntikaraḥ smṛtaḥ || 4||

मतिमान्माधवो मायी मानातीतो महाद्युतिः ।मतिमोहपरिच्छेत्ता क्षयवृद्धिविवर्जितः ॥ ५॥

matimānmādhavo māyī mānātīto mahādyutiḥ |matimohaparicchettā kṣayavṛddhivivarjitaḥ || 5||

रोगपावकदग्धानाममृतस्यन्ददायकः ।गतिस्समस्तलोकानां गणनातीतवैभवः ॥ ६॥

rogapāvakadagdhānāmamṛtasyandadāyakaḥ |gatissamastalokānāṃ gaṇanātītavaibhavaḥ || 6||

मरुद्गणसमाराध्यो मारुतागारवासकः ।पालकस्सर्वलोकानां पूरकस्सर्वकर्मणाम् ॥ ७॥

marudgaṇasamārādhyo mārutāgāravāsakaḥ |pālakassarvalokānāṃ pūrakassarvakarmaṇām || 7||

कुरुविन्दमणीबद्धदिव्यमालाविभूषितः ।रुक्महारावलीलोलवक्षःशोभाविराजितः ॥ ८॥

kuruvindamaṇībaddhadivyamālāvibhūṣitaḥ |rukmahārāvalīlolavakṣaḥśobhāvirājitaḥ || 8||

सूर्यकोटिप्रभाभास्वद्बालगोपालविग्रहः ।रत्नमायूरपिञ्छोद्यत्सौवर्णमुकुटाञ्चितः ॥ ९॥

sūryakoṭiprabhābhāsvadbālagopālavigrahaḥ |ratnamāyūrapiñchodyatsauvarṇamukuṭāñcitaḥ || 9||

कालाम्बुदरुचिस्पर्धिकेशभारमनोहरः ।मालेयतिलकोल्लासिभालबालेन्दुशोभितः ॥ १०॥

kālāmbudarucispardhikeśabhāramanoharaḥ |māleyatilakollāsibhālabālenduśobhitaḥ || 10||

आर्तदीनकथालापदत्तश्रोत्रद्वयान्वितः ।भ्रूलताचलनोद्भूतनिर्धूतभुवनावलिः ॥ ११॥

ārtadīnakathālāpadattaśrotradvayānvitaḥ |bhrūlatācalanodbhūtanirdhūtabhuvanāvaliḥ || 11||

भक्ततापप्रशमनपीयूषस्यन्दिलोचनः ।कारुण्यस्निग्धनेत्रान्तः काङ्क्षितार्थप्रदायकः ॥ १२॥

bhaktatāpapraśamanapīyūṣasyandilocanaḥ |kāruṇyasnigdhanetrāntaḥ kāṅkṣitārthapradāyakaḥ || 12||

अनोपमितसौभाग्यनासाभङ्गिविराजितः ।मकरमत्स्यसमाकाररत्नकुण्डलभूषितः ॥ १३॥

anopamitasaubhāgyanāsābhaṅgivirājitaḥ |makaramatsyasamākāraratnakuṇḍalabhūṣitaḥ || 13||

इन्द्रनीलशिलादर्शगण्डमण्डलमण्डितः ।दन्तपङ्क्तिद्वयोद्दीप्तदरस्मेरमुखाम्बुजः ॥ १४॥

indranīlaśilādarśagaṇḍamaṇḍalamaṇḍitaḥ |dantapaṅktidvayoddīptadarasmeramukhāmbujaḥ || 14||

मन्दस्मितप्रभामुग्धसर्वदेवगणावृतः ।पक्वबिम्बफलाधर ओष्ठकान्तिविलासितः ॥ १५॥

mandasmitaprabhāmugdhasarvadevagaṇāvṛtaḥ |pakvabimbaphalādhara oṣṭhakāntivilāsitaḥ || 15||

सौन्दर्यसारसर्वस्वचिबुकश्रीविराजितः ।कौस्तुभाभालसत्कण्ठः वन्यमालावलीवृतः ॥ १६॥

saundaryasārasarvasvacibukaśrīvirājitaḥ |kaustubhābhālasatkaṇṭhaḥ vanyamālāvalīvṛtaḥ || 16||

महालक्ष्मीसमाविष्टश्रीवत्साङ्कितवक्षसः ।रत्नाभरणशोभाढ्यो रामणीयकशेवधिः ॥ १७॥

mahālakṣmīsamāviṣṭaśrīvatsāṅkitavakṣasaḥ |ratnābharaṇaśobhāḍhyo rāmaṇīyakaśevadhiḥ || 17||

वलयाङ्गदकेयूरकमनीयभुजान्वितः ।वेणुनालीलसद्धस्तः प्रवालाङ्गुलिशोभितः ॥ १८॥

valayāṅgadakeyūrakamanīyabhujānvitaḥ |veṇunālīlasaddhastaḥ pravālāṅguliśobhitaḥ || 18||

चन्दनागरुकाश्मीरकस्तूरीकलभाञ्चितः ।अनेककोटिब्रह्माण्डसङ्गृहीतमहोदरः ॥ १९॥

candanāgarukāśmīrakastūrīkalabhāñcitaḥ |anekakoṭibrahmāṇḍasaṅgṛhītamahodaraḥ || 19||

कृशोदरः पीतचेलापरिवीतकटीतटः ।ब्रह्मावासमहापद्मावालनाभिप्रशोभितः ॥ २०॥

kṛśodaraḥ pītacelāparivītakaṭītaṭaḥ |brahmāvāsamahāpadmāvālanābhipraśobhitaḥ || 20||

पद्मनाभो रमाकान्तः फुल्लपद्मनिभाननः ।रशनादामसन्नद्धहेमवस्त्रपरिच्छदः ॥ २१॥

padmanābho ramākāntaḥ phullapadmanibhānanaḥ |raśanādāmasannaddhahemavastraparicchadaḥ || 21||

गोपस्त्रीहृदयोन्माथिकोमलोरुद्वयान्वितः ।नीलाश्मपेटकाकारजानुद्वन्द्वमनोहरः ॥ २२॥

gopastrīhṛdayonmāthikomalorudvayānvitaḥ |nīlāśmapeṭakākārajānudvandvamanoharaḥ || 22||

कामतूणीरसङ्काशचारुजङ्घाविशोभितः ।नमज्जनसमस्तार्तिहारिपादद्वयान्वितः ॥ २३॥

kāmatūṇīrasaṅkāśacārujaṅghāviśobhitaḥ |namajjanasamastārtihāripādadvayānvitaḥ || 23||

वैद्यनाथप्रणमितः वेदवेदाङ्गकारकः ।सर्वतापप्रशमनः सर्वरोगनिवारकः ॥ २४॥

vaidyanāthapraṇamitaḥ vedavedāṅgakārakaḥ |sarvatāpapraśamanaḥ sarvaroganivārakaḥ || 24||

सर्वपापप्रमोचकः दुरितार्णवतारकः ।ब्रह्मरूपः सृष्टिकर्ता विष्णुरूपः परित्राता ॥ २५॥

sarvapāpapramocakaḥ duritārṇavatārakaḥ |brahmarūpaḥ sṛṣṭikartā viṣṇurūpaḥ paritrātā || 25||

शिवरूपः सर्वभक्षः क्रियाहीनः परम्ब्रह्मः ।विकुण्ठलोकसंवासी वैकुण्ठो वरदो वरः ॥ २६॥

śivarūpaḥ sarvabhakṣaḥ kriyāhīnaḥ parambrahmaḥ |vikuṇṭhalokasaṃvāsī vaikuṇṭho varado varaḥ || 26||

सत्यव्रततपःप्रीतः शिशुमीनस्वरूपवान् ।महामत्स्यत्वमापन्नो बहुधावर्धितः स्वभूः ॥ २७॥

satyavratatapaḥprītaḥ śiśumīnasvarūpavān |mahāmatsyatvamāpanno bahudhāvardhitaḥ svabhūḥ || 27||

वेदशास्त्रपरित्राता हयग्रीवासुहारकः ।क्षीराब्धिमथनाध्यक्षः मन्दरच्युतिरोधकः ॥ २८॥

vedaśāstraparitrātā hayagrīvāsuhārakaḥ |kṣīrābdhimathanādhyakṣaḥ mandaracyutirodhakaḥ || 28||

धृतमहाकूर्मवपुः महापतगरूपधृक् ।क्षीराब्धिमथनोद्भूतरत्नद्वयपरिग्रहः ॥ २९॥

dhṛtamahākūrmavapuḥ mahāpatagarūpadhṛk |kṣīrābdhimathanodbhūtaratnadvayaparigrahaḥ || 29||

धन्वन्तरीरूपधारी सर्वरोगचिकित्सकः ।सम्मोहितदैत्यसङ्घः मोहिनीरूपधारकः ॥ ३०॥

dhanvantarīrūpadhārī sarvarogacikitsakaḥ |sammohitadaityasaṅghaḥ mohinīrūpadhārakaḥ || 30||

कामेश्वरमनस्थैर्यनाशकः कामजन्मदः ।यज्ञवाराहरूपाढ्यः समुद्धृतमहीतलः ॥ ३१॥

kāmeśvaramanasthairyanāśakaḥ kāmajanmadaḥ |yajñavārāharūpāḍhyaḥ samuddhṛtamahītalaḥ || 31||

हिरण्याक्षप्राणहारी देवतापसतोषकः ।हिरण्यकशिपुक्रौर्यभीतलोकाभिरक्षकः ॥ ३२॥

hiraṇyākṣaprāṇahārī devatāpasatoṣakaḥ |hiraṇyakaśipukrauryabhītalokābhirakṣakaḥ || 32||

नारसिंहवपुः स्थूलसटाघट्टितखेचरः ।मेघारावप्रतिद्वन्द्विघोरगर्जनघोषकः ॥ ३३॥

nārasiṃhavapuḥ sthūlasaṭāghaṭṭitakhecaraḥ |meghārāvapratidvandvighoragarjanaghoṣakaḥ || 33||

वज्रक्रूरनखोद्घातदैत्यगात्रप्रभेदकः ।असुरासृग्वसामांसलिप्तभीषणरूपवान् ॥ ३४॥

vajrakrūranakhodghātadaityagātraprabhedakaḥ |asurāsṛgvasāmāṃsaliptabhīṣaṇarūpavān || 34||

सन्त्रस्तदेवर्षिसङ्घः भयभीतजगत्त्रयः ।प्रह्लादस्तुतिसन्तुष्टः शान्तः शान्तिकरः शिवः ॥ ३५॥

santrastadevarṣisaṅghaḥ bhayabhītajagattrayaḥ |prahlādastutisantuṣṭaḥ śāntaḥ śāntikaraḥ śivaḥ || 35||

देवहूतीसुतः प्राज्ञः साङ्ख्ययोगप्रवाचकः ।महर्षिः कपिलाचार्यः धर्माचार्यकुलोद्वहः ॥ ३६॥

devahūtīsutaḥ prājñaḥ sāṅkhyayogapravācakaḥ |maharṣiḥ kapilācāryaḥ dharmācāryakulodvahaḥ || 36||

वेनदेहसमुद्भूतः पृथुः पृथुलविक्रमः ।गोरूपिणीमहीदोग्धा सम्पद्दुग्धसमार्जितः ॥ ३७॥

venadehasamudbhūtaḥ pṛthuḥ pṛthulavikramaḥ |gorūpiṇīmahīdogdhā sampaddugdhasamārjitaḥ || 37||

आदितेयः काश्यपश्च वटुरूपधरः पटुः ।महाबलिबलध्वंसी वामनो याचको विभुः ॥ ३८॥

āditeyaḥ kāśyapaśca vaṭurūpadharaḥ paṭuḥ |mahābalibaladhvaṃsī vāmano yācako vibhuḥ || 38||

द्विपादमातत्रैलोक्यः त्रिविक्रमस्त्रयीमयः ।जामदग्न्यो महावीरः शिवशिष्यः प्रतापवान् ॥ ३९॥

dvipādamātatrailokyaḥ trivikramastrayīmayaḥ |jāmadagnyo mahāvīraḥ śivaśiṣyaḥ pratāpavān || 39||

कार्तवीर्यशिरच्छेत्ता सर्वक्षत्रियनाशकः ।समन्तपञ्चकस्रष्टा पितृप्रीतिविधायकः ॥ ४०॥

kārtavīryaśiracchettā sarvakṣatriyanāśakaḥ |samantapañcakasraṣṭā pitṛprītividhāyakaḥ || 40||

सर्वसङ्गपरित्यागी वरुणाल्लब्धकेरलः ।कौसल्यातनयो रामः रघुवंशसमुद्भवः ॥ ४१॥

sarvasaṅgaparityāgī varuṇāllabdhakeralaḥ |kausalyātanayo rāmaḥ raghuvaṃśasamudbhavaḥ || 41||

अजपौत्रो दाशरथिः शत्रुघ्नभरताग्रजः ।लक्ष्मणप्रियभ्राता च सर्वलोकहिते रतः ॥ ४२॥

ajapautro dāśarathiḥ śatrughnabharatāgrajaḥ |lakṣmaṇapriyabhrātā ca sarvalokahite rataḥ || 42||

वसिष्ठशिष्यः सर्वज्ञः विश्वामित्रसहायकः ।ताटकामोक्षकारी च अहल्याशापमोचकः ॥ ४३॥

vasiṣṭhaśiṣyaḥ sarvajñaḥ viśvāmitrasahāyakaḥ |tāṭakāmokṣakārī ca ahalyāśāpamocakaḥ || 43||

सुबाहुप्राणहन्ता च मारीचमदनाशनः ।मिथिलापुरिसम्प्राप्तः शैवचापविभञ्जकः ॥ ४४॥

subāhuprāṇahantā ca mārīcamadanāśanaḥ |mithilāpurisamprāptaḥ śaivacāpavibhañjakaḥ || 44||

सन्तुषितसर्वलोको जनकप्रीतिवर्धकः ।गृहीतजानकीहस्तः सम्प्रीतस्वजनैर्युतः ॥ ४५॥

santuṣitasarvaloko janakaprītivardhakaḥ |gṛhītajānakīhastaḥ samprītasvajanairyutaḥ || 45||

परशुधरगर्वहन्ता क्षत्रधर्मप्रवर्धकः ।सन्त्यक्तयौवराज्यश्च वनवासे नियोजितः ॥ ४६॥

paraśudharagarvahantā kṣatradharmapravardhakaḥ |santyaktayauvarājyaśca vanavāse niyojitaḥ || 46||

सीतालक्ष्मणसंयुक्तः चीरवासा जटाधरः ।गुहद्रोणीमुपाश्रित्य गङ्गापारमवाप्तवान् ॥ ४७॥

sītālakṣmaṇasaṃyuktaḥ cīravāsā jaṭādharaḥ |guhadroṇīmupāśritya gaṅgāpāramavāptavān || 47||

संसारसागरोत्तारपादस्मरणपावनः ।रोगपीडाप्रशमनः दौर्भाग्यध्वान्तभास्करः ॥ ४८॥

saṃsārasāgarottārapādasmaraṇapāvanaḥ |rogapīḍāpraśamanaḥ daurbhāgyadhvāntabhāskaraḥ || 48||

काननावाससन्तुष्टः वन्यभोजनतोषितः ।दुष्टराक्षससंहर्ता मुनिमण्डलपूजितः ॥ ४९॥

kānanāvāsasantuṣṭaḥ vanyabhojanatoṣitaḥ |duṣṭarākṣasasaṃhartā munimaṇḍalapūjitaḥ || 49||

कामरूपाशूर्पणखानासाकर्णविकृन्तकः ।खरमुखासुरमुख्यानामसङ्ख्यबलनाशकः ॥ ५०॥

kāmarūpāśūrpaṇakhānāsākarṇavikṛntakaḥ |kharamukhāsuramukhyānāmasaṅkhyabalanāśakaḥ || 50||