गोपालदिव्यसहस्रनामस्तोत्रम् Gopala Divya Sahasranama Stotram

अथ श्रीगोपालदिव्यसहस्रनामस्तोत्रमन्त्रस्य सविता ऋषिः,श्रीराधिकाधिपतिर्गोपालो देवता, अनुष्टुप् छन्दः, भक्तिर्बीजं,लीलाशक्तिर्लोकद्वयवासनानिरसनपूर्वकश्रीकृष्णशुद्धभक्तिलब्धयेविनियोगः ।सवित्रे नमः शिरसि । श्रीराधिकेशाय नमो हृदि ।अनुष्टुप्छन्दसे नमो मुखे । भक्तिप्रियाय नमो नाभौ ।श्रीकृष्णभक्तये नमः सर्वाङ्गे ।मूलेनापि गायत्र्या वा न्यासान् कुर्यात्त्रिधा पुनः ।ततः स्वाभिमतो ध्यानं कुर्यात्कार्येषु दीक्षितो ॥ १॥

atha śrīgopāladivyasahasranāmastotramantrasya savitā ṛṣiḥ,śrīrādhikādhipatirgopālo devatā, anuṣṭup chandaḥ, bhaktirbījaṃ,līlāśaktirlokadvayavāsanānirasanapūrvakaśrīkṛṣṇaśuddhabhaktilabdhayeviniyogaḥ |savitre namaḥ śirasi | śrīrādhikeśāya namo hṛdi |anuṣṭupchandase namo mukhe | bhaktipriyāya namo nābhau |śrīkṛṣṇabhaktaye namaḥ sarvāṅge |mūlenāpi gāyatryā vā nyāsān kuryāttridhā punaḥ |tataḥ svābhimato dhyānaṃ kuryātkāryeṣu dīkṣito || 1||

प्रोत्फुल्लेन्दीवराभः कमलदलसुदृग् दिव्यनीलेन्द्रकायःबिभ्रत्समृल्लकच्छो वरपटयुगलं चारुमायूरपिच्छम् ।मुक्तामाणिक्यहीराद्यतुलमणिकृतैर्मण्डनैर्मण्डिताङ्गोभक्तान् वेणोर्निनादैः सुखयति जयताद् गोकुलेन्दुर्मुकुन्दः ॥ २॥

protphullendīvarābhaḥ kamaladalasudṛg divyanīlendrakāyaḥbibhratsamṛllakaccho varapaṭayugalaṃ cārumāyūrapiccham |muktāmāṇikyahīrādyatulamaṇikṛtairmaṇḍanairmaṇḍitāṅgobhaktān veṇorninādaiḥ sukhayati jayatād gokulendurmukundaḥ || 2||

ॐ श्रीकृष्णः सच्चिदानन्दो गोविन्दो गोकुलेश्वरः ।पूर्णानन्दो निजानन्दो निर्गुणो निरपाश्रयः ॥ ३॥

oṃ śrīkṛṣṇaḥ saccidānando govindo gokuleśvaraḥ |pūrṇānando nijānando nirguṇo nirapāśrayaḥ || 3||

लीलाशक्तिः स्वतन्त्रात्मा सदानन्दोऽतिसुन्दरः ।तेजोमयो द्युतिधरः लीलाशक्तिप्रवर्त्तकः ॥ ४॥

līlāśaktiḥ svatantrātmā sadānando'tisundaraḥ |tejomayo dyutidharaḥ līlāśaktipravarttakaḥ || 4||

वामांशानन्दनो नन्दो गोविन्दो गोकुलेश्वरः ।प्रेमरूपः प्रमेयात्मा प्रमाणं फलभृत् फलम् ॥ ५॥

vāmāṃśānandano nando govindo gokuleśvaraḥ |premarūpaḥ prameyātmā pramāṇaṃ phalabhṛt phalam || 5||

रासलीलारसास्वादो नित्याखण्डमहोदयः ।अचिन्त्यकार्यकरणो ह्यप्राकृतगुणालयः ॥ ६॥

rāsalīlārasāsvādo nityākhaṇḍamahodayaḥ |acintyakāryakaraṇo hyaprākṛtaguṇālayaḥ || 6||

ईश्वरो नित्यलीलश्च शुद्धाद्वैतो निराश्रयः ।नित्यानन्दो महानन्दो सर्वानन्दो परात्परः ॥ ७॥

īśvaro nityalīlaśca śuddhādvaito nirāśrayaḥ |nityānando mahānando sarvānando parātparaḥ || 7||

ज्ञानशक्तिः क्रियाशक्तिरिच्छाशक्तिः स्वयंप्रभुः ।मायारूपः कालरूपः कर्मरूपः स्वभावकृत् ॥ ८॥

jñānaśaktiḥ kriyāśaktiricchāśaktiḥ svayaṃprabhuḥ |māyārūpaḥ kālarūpaḥ karmarūpaḥ svabhāvakṛt || 8||

सत्त्वरजस्तमःसाम्यमूलप्रकृतिरव्ययः ।गुणक्षोभो बाललीलो महत्तत्त्वं हिरण्मयः ॥ ९॥

sattvarajastamaḥsāmyamūlaprakṛtiravyayaḥ |guṇakṣobho bālalīlo mahattattvaṃ hiraṇmayaḥ || 9||

विज्ञानं चित्तनिलयः सत्त्वमूर्त्तिरमूर्त्तिकः ।हिरण्यगर्भो लोकेशो विश्वलोको विराट् प्रभुः ॥ १०॥

vijñānaṃ cittanilayaḥ sattvamūrttiramūrttikaḥ |hiraṇyagarbho lokeśo viśvaloko virāṭ prabhuḥ || 10||

प्रद्युम्नः सृष्टिकर्त्ता च विकर्त्ता विकृतोऽकृतः ।आविर्भूतस्तिरोभूतो नित्याखण्डसमाधिगः ॥ ११॥

pradyumnaḥ sṛṣṭikarttā ca vikarttā vikṛto'kṛtaḥ |āvirbhūtastirobhūto nityākhaṇḍasamādhigaḥ || 11||

अहङ्कारोऽप्यहम्भासस्तैजसस्त्रिगुणात्मकः ।सङ्कर्षणस्तमोरूपो रुद्रोऽननुभूतिकृत् ॥ १२॥

ahaṅkāro'pyahambhāsastaijasastriguṇātmakaḥ |saṅkarṣaṇastamorūpo rudro'nanubhūtikṛt || 12||

भूतादिस्तामसः क्षुब्धो जडोऽव्यक्तः प्रपञ्चकृत् ।शब्दैरबोधनिस्फोटो नादो बिन्दुः कला बली ॥ १३॥

bhūtādistāmasaḥ kṣubdho jaḍo'vyaktaḥ prapañcakṛt |śabdairabodhanisphoṭo nādo binduḥ kalā balī || 13||

कुण्डली प्रणवो व्यक्तो घण्टानादो महोदरः ।स्वरः स्पर्शस्तथोष्मा च अन्तस्थो बिन्दुसर्गकः ॥ १४॥

kuṇḍalī praṇavo vyakto ghaṇṭānādo mahodaraḥ |svaraḥ sparśastathoṣmā ca antastho bindusargakaḥ || 14||

उदात्तः प्रचयो दीर्घोऽनुदात्तः स्वरितः प्लुतः ।विसर्गात्मा यमो नानावर्णरूपो विकारभृत् ॥ १५॥

udāttaḥ pracayo dīrgho'nudāttaḥ svaritaḥ plutaḥ |visargātmā yamo nānāvarṇarūpo vikārabhṛt || 15||

धातुः प्रकृतिराद्यश्चारूढोऽर्थः प्रत्ययोऽत्ययः ।यौगिकः शक्तिभृल्लक्ष्यो व्यञ्जकोऽर्थपदोऽपदः ॥ १६॥

dhātuḥ prakṛtirādyaścārūḍho'rthaḥ pratyayo'tyayaḥ |yaugikaḥ śaktibhṛllakṣyo vyañjako'rthapado'padaḥ || 16||

समस्तवाक्यरूपश्च ऋग्यजुःसामगो लयः ।रागश्च संहिता सन्धिर्ब्राह्मणोपनिषन्मयः ॥ १७॥

samastavākyarūpaśca ṛgyajuḥsāmago layaḥ |rāgaśca saṃhitā sandhirbrāhmaṇopaniṣanmayaḥ || 17||

आकाशो निर्मलः शुद्धो ब्रह्मलिङ्गश्च जीवनः ।स्पर्शो मृदुस्तथा तीक्ष्ण उष्णोऽनुष्णः सदागतिः ॥ १८॥

ākāśo nirmalaḥ śuddho brahmaliṅgaśca jīvanaḥ |sparśo mṛdustathā tīkṣṇa uṣṇo'nuṣṇaḥ sadāgatiḥ || 18||

रूपं प्रकाशग्रहणस्तेजः परिणतिप्रियः ।रसं रस्यं जनं तृप्तिर्महीयान् सुरभिः शुचिः ॥ १९॥

rūpaṃ prakāśagrahaṇastejaḥ pariṇatipriyaḥ |rasaṃ rasyaṃ janaṃ tṛptirmahīyān surabhiḥ śuciḥ || 19||

भूमिभूताश्रयः सर्वगुणाध्यक्षो महत्तरः ।उद्भिज्जः स्वेदजश्चाण्डभवोऽपि च जरायुजः ॥ २०॥

bhūmibhūtāśrayaḥ sarvaguṇādhyakṣo mahattaraḥ |udbhijjaḥ svedajaścāṇḍabhavo'pi ca jarāyujaḥ || 20||

द्वेषजः कालजो जोष्टा जन्यश्चापि मनोभवः ।जीवश्चेतनयुग्व्यापी मनोबुद्धिरहं त्वसौ ॥ २१॥

dveṣajaḥ kālajo joṣṭā janyaścāpi manobhavaḥ |jīvaścetanayugvyāpī manobuddhirahaṃ tvasau || 21||

परमात्मा हृषीकेशो योगगम्यः सनातनः ।तैजसो विषयी वेत्ता करणं कारणः क्रमः ॥ २२॥

paramātmā hṛṣīkeśo yogagamyaḥ sanātanaḥ |taijaso viṣayī vettā karaṇaṃ kāraṇaḥ kramaḥ || 22||

मुख्यो बाह्येन्द्रियाग्राह्यः क्रियाशक्तिः कृतक्रमः ।दिग्वातोऽर्कः प्रचेतोऽश्वी वह्निरिन्द्रो हरिर्गुरुः ॥ २३॥

mukhyo bāhyendriyāgrāhyaḥ kriyāśaktiḥ kṛtakramaḥ |digvāto'rkaḥ praceto'śvī vahnirindro harirguruḥ || 23||

मित्रो निरृतिपो रुद्रो गिरीशो गिरिरीश्वरः ।समुद्रश्चौषधीप्रीतिधरः सङ्कल्पजीवनः ॥ २४॥

mitro nirṛtipo rudro girīśo girirīśvaraḥ |samudraścauṣadhīprītidharaḥ saṅkalpajīvanaḥ || 24||

देवोऽदेवश्च मनुजो मुनिर्मुक्तो महेश्वरः ।क्षीराब्धिशयनो लक्ष्मीपतिः शेषकृताश्रयः ॥ २५॥

devo'devaśca manujo munirmukto maheśvaraḥ |kṣīrābdhiśayano lakṣmīpatiḥ śeṣakṛtāśrayaḥ || 25||

देवेशः सत्यसङ्कल्प आदिर्नारायणोऽपि च ।ब्रह्मा रजोगुणाध्यक्षो लोकः पद्मसमुद्भवः ॥ २६॥

deveśaḥ satyasaṅkalpa ādirnārāyaṇo'pi ca |brahmā rajoguṇādhyakṣo lokaḥ padmasamudbhavaḥ || 26||

अज्ञो विज्ञोऽनुग्रहीता चतुर्वक्त्रो तथोर्जितः ।योगीश्वरो विष्णुसखो वेदगर्भो विधानकृत् ॥ २७॥

ajño vijño'nugrahītā caturvaktro tathorjitaḥ |yogīśvaro viṣṇusakho vedagarbho vidhānakṛt || 27||

अविद्या सृष्टिकृद्विद्या प्रभवः सनकः सनात् ।सनन्दनः कुमारश्च प्रतिसर्गोपसर्गकृत् ॥ २८॥

avidyā sṛṣṭikṛdvidyā prabhavaḥ sanakaḥ sanāt |sanandanaḥ kumāraśca pratisargopasargakṛt || 28||

विसर्गलीलः सङ्क्रुद्धो रुद्रो रुद्रकरः प्रभुः ।एकादशात्मा कालेश उमेशो गिरिशो मृडः ॥ २९॥

visargalīlaḥ saṅkruddho rudro rudrakaraḥ prabhuḥ |ekādaśātmā kāleśa umeśo giriśo mṛḍaḥ || 29||

मरीचिरत्रिः पुलहः पुलस्त्यः क्रतुरूर्जितः ।दक्षो वसिष्ठोऽपि भृगुरथर्वाङ्गिरसाम्पतिः ॥ ३०॥

marīciratriḥ pulahaḥ pulastyaḥ kraturūrjitaḥ |dakṣo vasiṣṭho'pi bhṛguratharvāṅgirasāmpatiḥ || 30||

गौतमो नारदोऽगस्त्यः कर्दमो लोमशोऽरुणः ।ऋषिसर्गो विसर्गात्मा देवसर्गो सुरार्दनः ॥ ३१॥

gautamo nārado'gastyaḥ kardamo lomaśo'ruṇaḥ |ṛṣisargo visargātmā devasargo surārdanaḥ || 31||

जलजः स्थलजो व्योमभवः पुण्यविमिश्रजः ।स्वायम्भुवो मनुर्धीमान् शतरूपापतिः शुचिः ॥ ३२॥

jalajaḥ sthalajo vyomabhavaḥ puṇyavimiśrajaḥ |svāyambhuvo manurdhīmān śatarūpāpatiḥ śuciḥ || 32||

आदिराजो महाराजो जगत्त्राणपरायणः ।मनुष्यसृष्टिकृत् कर्त्ता कृतकृत्यः कृतात्मभूः ॥ ३३॥

ādirājo mahārājo jagattrāṇaparāyaṇaḥ |manuṣyasṛṣṭikṛt karttā kṛtakṛtyaḥ kṛtātmabhūḥ || 33||

आकूतिदेवसंहूतिप्रसूतिजठरोद्भवः ।प्रियव्रतः सत्यव्रतो लोकातीतो महोदयः ॥ ३४॥

ākūtidevasaṃhūtiprasūtijaṭharodbhavaḥ |priyavrataḥ satyavrato lokātīto mahodayaḥ || 34||

सीमाविभागकृत्सप्तसिन्धुनेमी महाबली ।मर्यादासृष्टिकृद्विश्वजनरक्षापरायणः ॥ ३५॥

sīmāvibhāgakṛtsaptasindhunemī mahābalī |maryādāsṛṣṭikṛdviśvajanarakṣāparāyaṇaḥ || 35||

पुरुषो विश्वरूपश्च सहस्रास्यः सहस्रपात् ।सहस्रबाहुः सर्वत्र सर्वं सर्वादिरच्युतः ॥ ३६॥

puruṣo viśvarūpaśca sahasrāsyaḥ sahasrapāt |sahasrabāhuḥ sarvatra sarvaṃ sarvādiracyutaḥ || 36||

सर्वेन्द्रियगुणाभासः सर्वतोऽक्षिशिरोमुखः ।सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वसाक्षी जनार्दनः ॥ ३७॥

sarvendriyaguṇābhāsaḥ sarvato'kṣiśiromukhaḥ |sarvataḥ śrutimalloke sarvasākṣī janārdanaḥ || 37||

सूर्यकोटिप्रतीकाशो वायुकोटिमहाबलः ।समुद्रकोटिगम्भीरो मेरुकोटिमहाचलः ॥ ३८॥

sūryakoṭipratīkāśo vāyukoṭimahābalaḥ |samudrakoṭigambhīro merukoṭimahācalaḥ || 38||

कल्पद्रुकोटिफलदः कामधुक्कोटिपूजितः ।कोटिचिन्तामणिस्थानश्चन्द्रकोटिसुरञ्जनः ॥ ३९॥

kalpadrukoṭiphaladaḥ kāmadhukkoṭipūjitaḥ |koṭicintāmaṇisthānaścandrakoṭisurañjanaḥ || 39||

सुधाकोटिमहानन्दः कोटिमन्मथसुन्दरः ।कोटीन्दिरासेविताङ्घ्रिः कोटिब्रह्माण्डविग्रहः ॥ ४०॥

sudhākoṭimahānandaḥ koṭimanmathasundaraḥ |koṭīndirāsevitāṅghriḥ koṭibrahmāṇḍavigrahaḥ || 40||

वेदकोटिप्रगीतश्रीर्योगकोटिधृताशयः ।भक्तकोटिव्रतः श्रीमान् कोटिधैश्वर्यमङ्गलः ॥ ४१॥

vedakoṭipragītaśrīryogakoṭidhṛtāśayaḥ |bhaktakoṭivrataḥ śrīmān koṭidhaiśvaryamaṅgalaḥ || 41||

अनन्तोऽनन्तशीर्षेशो नागराजसमर्चितः ।नीलाम्बरो हलधरः शोणाक्षश्चैककुण्डली ॥ ४२॥

ananto'nantaśīrṣeśo nāgarājasamarcitaḥ |nīlāmbaro haladharaḥ śoṇākṣaścaikakuṇḍalī || 42||

नागकन्याकृताभ्यर्च्यः सनकादिसमर्चितः ।विद्याप्रवर्तको भक्तनन्दनोऽसुरनन्दनः ॥ ४३॥

nāgakanyākṛtābhyarcyaḥ sanakādisamarcitaḥ |vidyāpravartako bhaktanandano'suranandanaḥ || 43||

श्रीशङ्करार्चितो भव्य इलावृतकृतालयः ।जम्बुद्वीपपतिः पूज्यो जगदीशो जगत्पतिः ॥ ४४॥

śrīśaṅkarārcito bhavya ilāvṛtakṛtālayaḥ |jambudvīpapatiḥ pūjyo jagadīśo jagatpatiḥ || 44||

विष्णुर्वृषाकपिर्मेरुशैलाधीशो गुहाशयः ।रम्यकेशो हिरण्येशः कुरुनाथो धरापतिः ॥ ४५॥

viṣṇurvṛṣākapirmeruśailādhīśo guhāśayaḥ |ramyakeśo hiraṇyeśaḥ kurunātho dharāpatiḥ || 45||

हरिवर्षपती रामः किन्नराधीश्वरोऽपि च ।केतुमालविहारी च भद्राश्वकृतकेतनः ॥ ४६॥

harivarṣapatī rāmaḥ kinnarādhīśvaro'pi ca |ketumālavihārī ca bhadrāśvakṛtaketanaḥ || 46||

भारताधिपतिः कृष्णो नरो नारायणो गुरुः ।वद्रीभक्तात्मको भव्यो लोकानां हितकारकः ॥ ४७॥

bhāratādhipatiḥ kṛṣṇo naro nārāyaṇo guruḥ |vadrībhaktātmako bhavyo lokānāṃ hitakārakaḥ || 47||

जगन्नाथो जगज्जीवः पावनः पुरुषोत्तमः ।श्रीरङ्गनायकः पद्मनाभोऽनन्तो जनार्दनः ॥ ४८॥

jagannātho jagajjīvaḥ pāvanaḥ puruṣottamaḥ |śrīraṅganāyakaḥ padmanābho'nanto janārdanaḥ || 48||

दक्षिणाशाप्रियकरो धनुस्तीर्थो रघुप्रियः ।धवः कान्तः पतिर्भर्ता स्वामीशो डाकुराऽधिपः ॥ ४९॥

dakṣiṇāśāpriyakaro dhanustīrtho raghupriyaḥ |dhavaḥ kāntaḥ patirbhartā svāmīśo ḍākurā'dhipaḥ || 49||

भीमापतिर्भीमसुतानाथः श्रीविठ्ठलेश्वरः ।दीनोद्धारी कृपाकारी वेङ्कटेशो हिमप्रियः ॥ ५०॥

bhīmāpatirbhīmasutānāthaḥ śrīviṭhṭhaleśvaraḥ |dīnoddhārī kṛpākārī veṅkaṭeśo himapriyaḥ || 50||

चतुर्भद्राप्रियस्तुङ्गो भद्रेशः कृष्णभूपतिः ।शृगालहा शृङ्गधरो शृङ्गाधीशश्च मङ्गलः ॥ ५१॥

caturbhadrāpriyastuṅgo bhadreśaḥ kṛṣṇabhūpatiḥ |śṛgālahā śṛṅgadharo śṛṅgādhīśaśca maṅgalaḥ || 51||

विष्णुर्विष्णुप्रियाचार्यो चम्पारण्यकृतोदयः ।दुर्वादखण्डनो रुद्रः समुद्रः सर्वविज्जयी ॥ ५२॥

viṣṇurviṣṇupriyācāryo campāraṇyakṛtodayaḥ |durvādakhaṇḍano rudraḥ samudraḥ sarvavijjayī || 52||

लोकाज्ञानहरो दक्षः शिखी मुण्डी च दण्डभृत् ।शेषोऽशेषधरो विद्याधरः शोकहरः परः ॥ ५३॥

lokājñānaharo dakṣaḥ śikhī muṇḍī ca daṇḍabhṛt |śeṣo'śeṣadharo vidyādharaḥ śokaharaḥ paraḥ || 53||

माधवो मापतिर्जीवो जीवनोऽमृतदोऽमरः ।वैश्वानरो ब्रह्मवेत्ता सुधानाथो हरिप्रियः ॥ ५४॥

mādhavo māpatirjīvo jīvano'mṛtado'maraḥ |vaiśvānaro brahmavettā sudhānātho haripriyaḥ || 54||

कुमारो मुक्तिदो मुक्तो जनेशो विश्ववन्दितः ।द्वारापतिः शङ्खधरः कुशेशः श्रीत्रिविक्रमः ॥ ५५॥

kumāro muktido mukto janeśo viśvavanditaḥ |dvārāpatiḥ śaṅkhadharaḥ kuśeśaḥ śrītrivikramaḥ || 55||

रणत्यागी रणहरो ऋणहा सिद्धसेवितः ।सोमनाथः प्रभासेशः ज्वालामाली दिगम्बरः ॥ ५६॥

raṇatyāgī raṇaharo ṛṇahā siddhasevitaḥ |somanāthaḥ prabhāseśaḥ jvālāmālī digambaraḥ || 56||

हिमालयः पशुपतिः केदारो दारवल्लभः ।भूपतिर्भूधरः सिन्धुः सरिद्रूपो वनोऽवनिः ॥ ५७॥

himālayaḥ paśupatiḥ kedāro dāravallabhaḥ |bhūpatirbhūdharaḥ sindhuḥ saridrūpo vano'vaniḥ || 57||

जम्बूनारायणो मेरुशिखरानन्दवर्ध नः ।रत्नाकरो रत्नभोक्ता प्लक्षो प्लक्षाधिपो रविः ॥ ५८॥

jambūnārāyaṇo meruśikharānandavardha naḥ |ratnākaro ratnabhoktā plakṣo plakṣādhipo raviḥ || 58||

जगदात्मा जगच्चक्षुस्तपनः सविता घृणिः ।इक्षुसिन्धुः शाल्मलीशश्चन्द्रः सुरपितृप्रियः ॥ ५९॥

jagadātmā jagaccakṣustapanaḥ savitā ghṛṇiḥ |ikṣusindhuḥ śālmalīśaścandraḥ surapitṛpriyaḥ || 59||

विश्वानन्दकरः कालः सुरासम्मोहितोऽसुरः ।कुशप्रियः कुशाध्यक्षो हुतभुग् घृतभोजनः ॥ ६०॥

viśvānandakaraḥ kālaḥ surāsammohito'suraḥ |kuśapriyaḥ kuśādhyakṣo hutabhug ghṛtabhojanaḥ || 60||

क्रौञ्चप्रियो भक्तमयो क्षीरसागरवल्लभः ।शाकः शाकप्रियः प्राणो दधिभुक् देवसंयुतः ॥ ६१॥

krauñcapriyo bhaktamayo kṣīrasāgaravallabhaḥ |śākaḥ śākapriyaḥ prāṇo dadhibhuk devasaṃyutaḥ || 61||

पुष्करः पुष्करपतिर्विरिञ्चिर्मधुरो मधुः ।मानसो मानसगतिः काञ्चनी मुकुरप्रियः ॥ ६२॥

puṣkaraḥ puṣkarapatirviriñcirmadhuro madhuḥ |mānaso mānasagatiḥ kāñcanī mukurapriyaḥ || 62||

लोकालोको महास्थानो गोप्ता दिग्गजनायकः ।स्वर्गो महर्जनो दिव्यस्तपः सत्यं ध्रुवो व्रतम् ॥ ६३॥

lokāloko mahāsthāno goptā diggajanāyakaḥ |svargo maharjano divyastapaḥ satyaṃ dhruvo vratam || 63||

वैकुण्ठो देवलोकश्च गोलोको ब्रह्मभू रसः ।अतलो मयपुत्रेष्टः छलोऽथ वितलो हरः ॥ ६४॥

vaikuṇṭho devalokaśca goloko brahmabhū rasaḥ |atalo mayaputreṣṭaḥ chalo'tha vitalo haraḥ || 64||

सुतलो भक्तवश्यश्च विक्रमी बलिपूजितः ।महातलो महामायी काद्रवेयाशनासनः ॥ ६५॥

sutalo bhaktavaśyaśca vikramī balipūjitaḥ |mahātalo mahāmāyī kādraveyāśanāsanaḥ || 65||

रसातलो दानवान्तकरणः सुरवल्लभः ।त्रिलोकीधरणः शेषः नागेशो ज्ञानसागरः ॥ ६६॥

rasātalo dānavāntakaraṇaḥ suravallabhaḥ |trilokīdharaṇaḥ śeṣaḥ nāgeśo jñānasāgaraḥ || 66||

नानाकर्मगतिः पापगतिदुर्गतिदो यमः ।अनन्तनरकच्छेदी पवित्रं वरसद्यशः ॥ ६७॥

nānākarmagatiḥ pāpagatidurgatido yamaḥ |anantanarakacchedī pavitraṃ varasadyaśaḥ || 67||

कोट्यश्वमेधपापघ्नः कोटितीर्थातिपावनः ।कोटिविश्वसमुद्धर्त्ता कोटिसाधनसाधनः ॥ ६८॥

koṭyaśvamedhapāpaghnaḥ koṭitīrthātipāvanaḥ |koṭiviśvasamuddharttā koṭisādhanasādhanaḥ || 68||

निजाऽनुग्रहवल्लील ईश्वरोऽचिन्त्यकार्यकृत् ।सत्प्रसादसमुद्धारः सतः सद्वासनाप्रदः ॥ ६९॥

nijā'nugrahavallīla īśvaro'cintyakāryakṛt |satprasādasamuddhāraḥ sataḥ sadvāsanāpradaḥ || 69||

असद्धीहरणः सर्वव्यापी सद्धर्मसद्गतिः ।सद्धर्मपालकः सत्यमनुरूपी जनेश्वरः ॥ ७०॥

asaddhīharaṇaḥ sarvavyāpī saddharmasadgatiḥ |saddharmapālakaḥ satyamanurūpī janeśvaraḥ || 70||

वराहो यज्ञरूपश्च धरोद्धारी धरास्तुतः ।हयशीर्षो हयग्रीवः सर्वविद्याप्रवर्त्तकः ॥ ७१॥

varāho yajñarūpaśca dharoddhārī dharāstutaḥ |hayaśīrṣo hayagrīvaḥ sarvavidyāpravarttakaḥ || 71||

दत्तात्रेयो महायोगी नारदो देवपूजितः ।कुमारः कपिलाचार्यः साङ्ख्यवित्सागरो धृतिः ॥ ७२॥

dattātreyo mahāyogī nārado devapūjitaḥ |kumāraḥ kapilācāryaḥ sāṅkhyavitsāgaro dhṛtiḥ || 72||

धर्मसूनुर्धर्मरूपः स्वधर्मपरिपालकः ।यज्ञः सुरगणाधीशो मेरुदेवीसुतस्त्रिवित् ॥ ७३॥

dharmasūnurdharmarūpaḥ svadharmaparipālakaḥ |yajñaḥ suragaṇādhīśo merudevīsutastrivit || 73||

योगीश ऋषभः स्थाणुर्योगचर्याप्रवर्त्तकः ।पृथुः पृथुमनाः पृथ्वीपालको जगतः पिता ॥ ७४॥

yogīśa ṛṣabhaḥ sthāṇuryogacaryāpravarttakaḥ |pṛthuḥ pṛthumanāḥ pṛthvīpālako jagataḥ pitā || 74||

मत्स्यः सत्यव्रतानन्दः कच्छपो मेरुभृत्समः ।धन्वन्तरिः सुधाहस्तो जनरोगापवर्गदः ॥ ७५॥

matsyaḥ satyavratānandaḥ kacchapo merubhṛtsamaḥ |dhanvantariḥ sudhāhasto janarogāpavargadaḥ || 75||

मोहिनी मोहनो मायी दनुजक्लेशदः पविः ।नरसिंहो महासिंहो प्रह्लादो दितिजार्दनः ॥ ७६॥

mohinī mohano māyī danujakleśadaḥ paviḥ |narasiṃho mahāsiṃho prahlādo ditijārdanaḥ || 76||

उग्रो वीरो निजानन्दो भीषणार्त्तिहरः पविः ।उरुक्रमः कर्मगत इन्द्रसेनाभयप्रदः ॥ ७७॥

ugro vīro nijānando bhīṣaṇārttiharaḥ paviḥ |urukramaḥ karmagata indrasenābhayapradaḥ || 77||

रामः परशुभृद् दुष्टक्षत्रहारी द्विजार्त्तिहा ।पाराशर्यो महाभागो ह्यनुकम्प्यनुभाववित् ॥ ७८॥

rāmaḥ paraśubhṛd duṣṭakṣatrahārī dvijārttihā |pārāśaryo mahābhāgo hyanukampyanubhāvavit || 78||

ज्ञानावतारो विज्ञाता वैष्णवोऽसुरमोहनः ।श्रीरामचन्द्रो रघुजः साक्षाद्ब्रह्ममयो हरिः ॥ ७९॥

jñānāvatāro vijñātā vaiṣṇavo'suramohanaḥ |śrīrāmacandro raghujaḥ sākṣādbrahmamayo hariḥ || 79||

जगत्सन्तापहरणो ब्रह्मण्यः सत्यवत्सलः ।सत्यसन्धः शरण्यश्च मर्यादापुरुषोत्तमः ॥ ८०॥

jagatsantāpaharaṇo brahmaṇyaḥ satyavatsalaḥ |satyasandhaḥ śaraṇyaśca maryādāpuruṣottamaḥ || 80||

कौसल्यानन्दनो देवदत्तो भरतवल्लभः ।लक्ष्मणप्राणदः प्राणः शत्रुघ्नः शत्रुतापनः ॥ ८१॥

kausalyānandano devadatto bharatavallabhaḥ |lakṣmaṇaprāṇadaḥ prāṇaḥ śatrughnaḥ śatrutāpanaḥ || 81||

विश्वामित्रप्रियो दान्तः शान्तो दशरथात्मजः ।सीतापतिः पुण्यकीर्त्तिर्हरकोदण्डभञ्जनः ॥ ८२॥

viśvāmitrapriyo dāntaḥ śānto daśarathātmajaḥ |sītāpatiḥ puṇyakīrttirharakodaṇḍabhañjanaḥ || 82||

सत्यवाक् पितृसद्भक्तिर्मार्गनेता नरोत्तमः ।निःस्पृहो निर्ममो नित्यो निर्मोहश्च निरञ्जनः ॥ ८३॥

satyavāk pitṛsadbhaktirmārganetā narottamaḥ |niḥspṛho nirmamo nityo nirmohaśca nirañjanaḥ || 83||

चित्राद्रिरमणः काकभिद् आदिमुनिप्रियः ।गुहस्वामी गुहानन्दी दण्डकारण्यपावनः ॥ ८४॥

citrādriramaṇaḥ kākabhid ādimunipriyaḥ |guhasvāmī guhānandī daṇḍakāraṇyapāvanaḥ || 84||

दुष्टादानवहन्ता च स्वजनानन्दनक्रियः ।शबरीशुद्धिदः सीतावियोगगतिनाट्यकृत् ॥ ८५॥

duṣṭādānavahantā ca svajanānandanakriyaḥ |śabarīśuddhidaḥ sītāviyogagatināṭyakṛt || 85||

जटायुमुक्तिदो वायुसुतादिकपिवल्लभः ।सेतुबन्धनकृन्नामशक्तिसम्भृतभूधरः ॥ ८६॥

jaṭāyumuktido vāyusutādikapivallabhaḥ |setubandhanakṛnnāmaśaktisambhṛtabhūdharaḥ || 86||

लङ्काधिपकुलध्वंसी विभीषणवरप्रदः ।अयोध्यानायकश्चैकक्रियारमणसद्व्रतः ॥ ८७॥

laṅkādhipakuladhvaṃsī vibhīṣaṇavarapradaḥ |ayodhyānāyakaścaikakriyāramaṇasadvrataḥ || 87||

यज्ञकृदृषिसम्मान्यो राजर्षिः सर्ववल्लभः ।शिवादिवन्दितपदो नटनाट्यो नराकृतिः ॥ ८८॥

yajñakṛdṛṣisammānyo rājarṣiḥ sarvavallabhaḥ |śivādivanditapado naṭanāṭyo narākṛtiḥ || 88||

अयोध्यातारकस्तारः पुण्यश्लोकशिखामणिः ।वासुदेवो महादेवो बलभद्रोऽसुरौघहा ॥ ८९॥

ayodhyātārakastāraḥ puṇyaślokaśikhāmaṇiḥ |vāsudevo mahādevo balabhadro'suraughahā || 89||

भूभारहरणो हारी त्रिलोकपरिपालकः ।वृन्दारकानुगो विज्ञोऽसुरमोहनतत्परः ॥ ९०॥

bhūbhāraharaṇo hārī trilokaparipālakaḥ |vṛndārakānugo vijño'suramohanatatparaḥ || 90||

बुद्धो बुद्धिप्रदोऽशुद्धमार्गकृद्वेदधर्महा ।अहिंसाव्याजसन्तप्तः सर्वधर्मकृतागमः ॥ ९१॥

buddho buddhiprado'śuddhamārgakṛdvedadharmahā |ahiṃsāvyājasantaptaḥ sarvadharmakṛtāgamaḥ || 91||

कलिधर्माकुलो जगत्पालको पालनक्षमः ।सन्धिधर्मधरो धुर्यो ह्यसन्मार्गविनाशकः ॥ ९२॥

kalidharmākulo jagatpālako pālanakṣamaḥ |sandhidharmadharo dhuryo hyasanmārgavināśakaḥ || 92||

सद्युक्तिः सत्कृतिः साधुर्मुनिरूपः कृतावनः ।उपधर्महरो विद्वान् धर्मदण्डधरो हरः ॥ ९३॥

sadyuktiḥ satkṛtiḥ sādhurmunirūpaḥ kṛtāvanaḥ |upadharmaharo vidvān dharmadaṇḍadharo haraḥ || 93||

जगज्जेता जगन्नेता सर्वधर्मप्रवर्त्तकः ।तामसस्तामसजनदुष्टबुद्धिप्रदो मदी ॥ ९४॥

jagajjetā jagannetā sarvadharmapravarttakaḥ |tāmasastāmasajanaduṣṭabuddhiprado madī || 94||

बहुधोपासनामार्गो विरक्तोऽवनिमण्डनः ।निःसाधनजनोद्धारी करुणावरुणालयः ॥ ९५॥

bahudhopāsanāmārgo virakto'vanimaṇḍanaḥ |niḥsādhanajanoddhārī karuṇāvaruṇālayaḥ || 95||

वाक्पतिः श्रीधरो धीरो माधवश्च सनातनः ।विष्णुः कलिमलध्वंसी जाह्नवीजलसंश्रितः ॥ ९६॥

vākpatiḥ śrīdharo dhīro mādhavaśca sanātanaḥ |viṣṇuḥ kalimaladhvaṃsī jāhnavījalasaṃśritaḥ || 96||

महाकलिः कलिः क्लिष्टः कल्किः कलिनिवारणः ।म्लेच्छहाऽसिधरो लीलायुतस्तुरगवाहनः ॥ ९७॥

mahākaliḥ kaliḥ kliṣṭaḥ kalkiḥ kalinivāraṇaḥ |mlecchahā'sidharo līlāyutasturagavāhanaḥ || 97||

ईशलीलाधरः सूर्यः श्रद्धालुः श्राद्धभुक् शुभः ।इक्ष्वाकुः पुरुजिच्चन्द्रोऽम्बरीषोऽप्यमितद्युतिः ॥ ९८॥

īśalīlādharaḥ sūryaḥ śraddhāluḥ śrāddhabhuk śubhaḥ |ikṣvākuḥ purujiccandro'mbarīṣo'pyamitadyutiḥ || 98||

निमिर्निमेषगः सत्यो यौवनाश्वो महाबली ।सगरः सागरो योगी जेता भागीरथोऽरिहा ॥ ९९॥

nimirnimeṣagaḥ satyo yauvanāśvo mahābalī |sagaraḥ sāgaro yogī jetā bhāgīratho'rihā || 99||

खट्वाङ्गो मुचुकुन्दश्च रघुर्दशरथो द्युमान् ।चन्द्रो द्विजेशो सुद्युम्न ऐलश्च नहुषो नृपः ॥ १००॥

khaṭvāṅgo mucukundaśca raghurdaśaratho dyumān |candro dvijeśo sudyumna ailaśca nahuṣo nṛpaḥ || 100||

ययातिश्च यदुत्राता कुरुश्च भरतो वृषः ।कार्तवीर्यो महावीर्यो विश्वामित्रोऽपि शन्तनुः ॥ १०१॥

yayātiśca yadutrātā kuruśca bharato vṛṣaḥ |kārtavīryo mahāvīryo viśvāmitro'pi śantanuḥ || 101||

भीष्मः पाण्डुसुतः शैब्योऽलर्कोऽयोध्यापतिस्त्रिपात् ।दिवोदासो रन्तिदेवो विष्णुदत्तो नरेश्वरः ॥ १०२॥

bhīṣmaḥ pāṇḍusutaḥ śaibyo'larko'yodhyāpatistripāt |divodāso rantidevo viṣṇudatto nareśvaraḥ || 102||

सद्धर्मरक्षणकृती निरोधगतिदोऽमृतः ।जगतामाश्रयो नित्यो लोकातीतो महोदयः ॥ १०३॥

saddharmarakṣaṇakṛtī nirodhagatido'mṛtaḥ |jagatāmāśrayo nityo lokātīto mahodayaḥ || 103||

वेदैकवेद्यो वेदात्मा वेदानुग्रहकृत्प्रभुः ।व्यापी वैकुण्ठनिलयो निजलीलारतिप्रियः ॥ १०४॥

vedaikavedyo vedātmā vedānugrahakṛtprabhuḥ |vyāpī vaikuṇṭhanilayo nijalīlāratipriyaḥ || 104||

अवतारितभक्तांशः समुद्धारत्वराकृतिः ।दिव्यैकनिलयो दिव्यो दिव्यक्रीडारसोऽरसः ॥ १०५॥

avatāritabhaktāṃśaḥ samuddhāratvarākṛtiḥ |divyaikanilayo divyo divyakrīḍāraso'rasaḥ || 105||

नन्दो नन्दयिताऽऽनन्दी यशोदानन्दमन्दिरः ।व्रजेश्वरो व्रजाध्यक्षो व्रजवैभवकारकः ॥ १०६॥

nando nandayitā''nandī yaśodānandamandiraḥ |vrajeśvaro vrajādhyakṣo vrajavaibhavakārakaḥ || 106||

असुरमायाहृद्योगमायाजनककार्यकृत् ।पूर्णब्रह्म परानन्दमात्रगात्रोऽविचिन्तनः ॥ १०७॥

asuramāyāhṛdyogamāyājanakakāryakṛt |pūrṇabrahma parānandamātragātro'vicintanaḥ || 107||

परिपूर्णकलास्वामी सहस्रसुकलाधरः ।भूभक्तप्रार्थितप्राप्यो भूभारहरणोदितः ॥ १०८॥

paripūrṇakalāsvāmī sahasrasukalādharaḥ |bhūbhaktaprārthitaprāpyo bhūbhāraharaṇoditaḥ || 108||

ब्रह्मेशेन्द्रादिदेवेड्यः पुरुषः पुरुषोत्तमः ।असुरै रणकृत्त्राता मायेशो मोहकार्यकृत् ॥ १०९॥

brahmeśendrādideveḍyaḥ puruṣaḥ puruṣottamaḥ |asurai raṇakṛttrātā māyeśo mohakāryakṛt || 109||

वसुदेवः सत्त्वमूर्तिर्देवधानीनिवासकृत् ।ब्रह्मादिसंस्तुतो देवो वासुदेवश्चतुर्भुजः ॥ ११०॥

vasudevaḥ sattvamūrtirdevadhānīnivāsakṛt |brahmādisaṃstuto devo vāsudevaścaturbhujaḥ || 110||

व्याख्याताशेषमाहात्म्यः गोकुलानन्दकारकः ।स्वव्यूहसंहरः सारः प्रयागचरितव्रतः ॥ १११॥

vyākhyātāśeṣamāhātmyaḥ gokulānandakārakaḥ |svavyūhasaṃharaḥ sāraḥ prayāgacaritavrataḥ || 111||

स्वकीयजनविज्ञातः स्वप्रियो जनरञ्जनः ।महानन्दकरोऽमन्दगुणोदारो महोत्सवः ॥ ११२गोगोपजनतानन्दः पूतनाप्राणहारकः ।पूतनासुपयःपानप्रोद्धृतस्वीयबालकः ॥ ११३॥

svakīyajanavijñātaḥ svapriyo janarañjanaḥ |mahānandakaro'mandaguṇodāro mahotsavaḥ || 112gogopajanatānandaḥ pūtanāprāṇahārakaḥ |pūtanāsupayaḥpānaproddhṛtasvīyabālakaḥ || 113||

मूलाविद्याहरः स्वीयचित्तरोधनपण्डितः ।शकटासुरसंहारी स्वीयदोषनिवारकः ॥ ११४॥

mūlāvidyāharaḥ svīyacittarodhanapaṇḍitaḥ |śakaṭāsurasaṃhārī svīyadoṣanivārakaḥ || 114||

पवनासुरभिद्भीष्मः मुरारिः सुतलार्दनः ।गोस्वामी गोकुलपतिर्गोविन्दो नन्दलालितः ॥ ११५॥

pavanāsurabhidbhīṣmaḥ murāriḥ sutalārdanaḥ |gosvāmī gokulapatirgovindo nandalālitaḥ || 115||

गोपालो गोकुलाधीशो नवनीतप्रियः प्रभुः ।दामोदरो भक्तवश्यो यमलार्जुनमुक्तिदः ॥ ११६॥

gopālo gokulādhīśo navanītapriyaḥ prabhuḥ |dāmodaro bhaktavaśyo yamalārjunamuktidaḥ || 116||

अप्रमेयः प्रमेयात्मा बलदम्भविमर्दनः ।कालियासुरहरः क्रोधदण्डनो मण्डनः सताम् ॥ ११७॥

aprameyaḥ prameyātmā baladambhavimardanaḥ |kāliyāsuraharaḥ krodhadaṇḍano maṇḍanaḥ satām || 117||

प्राणपालो दिव्यजन्मा लीलाताण्डवपण्डितः ।वृन्दावनचरः कान्तो मल्लो नटसमाम्बरः ॥ ११८॥

prāṇapālo divyajanmā līlātāṇḍavapaṇḍitaḥ |vṛndāvanacaraḥ kānto mallo naṭasamāmbaraḥ || 118||

बर्हापीडः पीतवासा सूर्यभूषणभूषणः ।मुरलिनादमाधुर्यसमाहूतव्रजाङ्गनः ॥ ११९॥

barhāpīḍaḥ pītavāsā sūryabhūṣaṇabhūṣaṇaḥ |muralinādamādhuryasamāhūtavrajāṅganaḥ || 119||

योगमायाविरचितसर्वसेवाकृतार्थनः ।लावण्यैकपरामूर्त्तिर्वृन्दारण्यपुरन्दरः ॥ १२०॥

yogamāyāviracitasarvasevākṛtārthanaḥ |lāvaṇyaikaparāmūrttirvṛndāraṇyapurandaraḥ || 120||

परमापीच्यो गोपीड्यो वियोगहृतबन्धनः ।सङ्गप्राप्तान्यमहिलामोहवान् वदतां वरः ॥ १२१॥

paramāpīcyo gopīḍyo viyogahṛtabandhanaḥ |saṅgaprāptānyamahilāmohavān vadatāṃ varaḥ || 121||

स्वकीयारतिदः कामी कामशास्त्रविशारदः ।पुरन्ध्रीदोषहरणः स्वात्ममायाप्रदर्शकः ॥ १२२॥

svakīyāratidaḥ kāmī kāmaśāstraviśāradaḥ |purandhrīdoṣaharaṇaḥ svātmamāyāpradarśakaḥ || 122||

गोपिकागीतमहिमा स्वदोषपरिबोधकः ।श्रीगोकुलपतिः साक्षी कोटिमन्मथमन्मथः ॥ १२३॥

gopikāgītamahimā svadoṣaparibodhakaḥ |śrīgokulapatiḥ sākṣī koṭimanmathamanmathaḥ || 123||

भक्तोत्तमर्णः सङ्कीर्णः सर्वानन्दकरो गुरुः ।नृत्यलीलानुकरणस्त्रिभङ्गललिताकृतिः ॥ १२४॥

bhaktottamarṇaḥ saṅkīrṇaḥ sarvānandakaro guruḥ |nṛtyalīlānukaraṇastribhaṅgalalitākṛtiḥ || 124||

परमानन्दविस्तारो विस्मापितसुरेश्वरः ।सर्वसौभाग्यसुफलः कामदोषनिवारकः ॥ १२५॥

paramānandavistāro vismāpitasureśvaraḥ |sarvasaubhāgyasuphalaḥ kāmadoṣanivārakaḥ || 125||

अलौकिकगतिः शङ्खासुरचूडामणिप्रदः ।प्रेमात्मको रुक्ममूर्तिः पराश्रयनिवारकः ॥ १२६॥

alaukikagatiḥ śaṅkhāsuracūḍāmaṇipradaḥ |premātmako rukmamūrtiḥ parāśrayanivārakaḥ || 126||

केशिहा वृषहा चैव नारदेड्यो नृपेश्वरः ।अक्रूरवल्लभो भूमिभारहा यादवेश्वरः ॥ १२७॥

keśihā vṛṣahā caiva nāradeḍyo nṛpeśvaraḥ |akrūravallabho bhūmibhārahā yādaveśvaraḥ || 127||

कंसारिर्दुष्टदमनो व्रती गुरुवरादृतः ।जरासन्धवधोद्दामी यवनान्तकरो रविः ॥ १२८॥

kaṃsārirduṣṭadamano vratī guruvarādṛtaḥ |jarāsandhavadhoddāmī yavanāntakaro raviḥ || 128||

मुचुकुन्दप्रियः श्रीशो द्वारकासौभगोदयः ।रुक्मिणीशः स्मरकरः प्रद्युम्नो रतिवल्लभः ॥ १२९॥

mucukundapriyaḥ śrīśo dvārakāsaubhagodayaḥ |rukmiṇīśaḥ smarakaraḥ pradyumno rativallabhaḥ || 129||

सत्यभामापतिर्जाम्बवतीशो लक्ष्मणापतिः ।भद्रापतिर्मित्रविन्दापतिः शैब्यापतिर्मखी ॥ १३०॥

satyabhāmāpatirjāmbavatīśo lakṣmaṇāpatiḥ |bhadrāpatirmitravindāpatiḥ śaibyāpatirmakhī || 130||

कालिन्दिनीधवो धाता शतस्त्रीनायको युवा ।षोडशस्त्रीसहस्रेशः सत्त्वसृष्टिपरायणः ॥ १३१॥

kālindinīdhavo dhātā śatastrīnāyako yuvā |ṣoḍaśastrīsahasreśaḥ sattvasṛṣṭiparāyaṇaḥ || 131||

पाण्डवानन्दकरणः कौरवान्वयनाशनः ।भूभारभूतराजन्यदैत्यसङ्घविनाशकः ॥ १३२॥

pāṇḍavānandakaraṇaḥ kauravānvayanāśanaḥ |bhūbhārabhūtarājanyadaityasaṅghavināśakaḥ || 132||

सुदामाभ्यर्थितः प्राप्तश्रुतदेवो निमिप्रियः ।षड्गुणैश्वर्यसम्पन्नो निजभक्तानुरोधकृत् ॥ १३३॥

sudāmābhyarthitaḥ prāptaśrutadevo nimipriyaḥ |ṣaḍguṇaiśvaryasampanno nijabhaktānurodhakṛt || 133||

ज्ञानगम्यः साङ्ख्यगम्यो भक्तिवश्यः कृतागमः ।स्वरूपानन्दरमणः स्वाश्रयो निरपाश्रयः ॥ १३४॥

jñānagamyaḥ sāṅkhyagamyo bhaktivaśyaḥ kṛtāgamaḥ |svarūpānandaramaṇaḥ svāśrayo nirapāśrayaḥ || 134||

योगीश्चरैर्वन्दिताङ्घ्रिर्देवानन्दकरः प्रभुः ।शेषभूतसमस्तात्मा परानन्दमितो हरिः ॥ १३५॥

yogīścarairvanditāṅghrirdevānandakaraḥ prabhuḥ |śeṣabhūtasamastātmā parānandamito hariḥ || 135||

फलश्रुतिः ।इति श्रीगोकुलेशस्य प्रोक्तं नामसहस्रकम् ।पठनाद्भावविज्ञानां भजनानन्ददायकम् ॥ १३६॥

phalaśrutiḥ |iti śrīgokuleśasya proktaṃ nāmasahasrakam |paṭhanādbhāvavijñānāṃ bhajanānandadāyakam || 136||

श्रीमदार्यप्रसादेन प्राप्य श्रीशमहामनुम् ।समर्च्य सम्पठेद्भक्त्या निग्रहानुग्रहक्षमः ॥ १३७॥

śrīmadāryaprasādena prāpya śrīśamahāmanum |samarcya sampaṭhedbhaktyā nigrahānugrahakṣamaḥ || 137||

भवेत् पूज्यश्च महतां विद्यानां पारदृश्वनः ।सर्वापराधैर्मुच्येत परचर्यासु सङ्गतैः ॥ १३८॥

bhavet pūjyaśca mahatāṃ vidyānāṃ pāradṛśvanaḥ |sarvāparādhairmucyeta paracaryāsu saṅgataiḥ || 138||

भक्तिबीजमवाप्नोति प्राप्नोति च दृढां श्रियम् ।ब्राह्मणो वेदवेदान्तसदाचारफलं लभेत् ॥ १३९॥

bhaktibījamavāpnoti prāpnoti ca dṛḍhāṃ śriyam |brāhmaṇo vedavedāntasadācāraphalaṃ labhet || 139||

क्षत्रियो विजयी भक्तवत्सलो ब्राह्मणप्रियः ।वैश्यो वित्तपतिर्भव्यो दाता भोक्ता भवेदयम् ॥ १४०॥

kṣatriyo vijayī bhaktavatsalo brāhmaṇapriyaḥ |vaiśyo vittapatirbhavyo dātā bhoktā bhavedayam || 140||

शूद्रः शुद्धो भवेदस्माद् ब्रह्मण्यो हरिवल्लभः ।भक्तो भक्तिं समाप्नोति कामी कामान् मनोगतान् ॥ १४१॥

śūdraḥ śuddho bhavedasmād brahmaṇyo harivallabhaḥ |bhakto bhaktiṃ samāpnoti kāmī kāmān manogatān || 141||

रोगार्तो मुच्यते रोगाद् बद्धो मुच्येत बन्धन्नात् ।आपन्नश्चापदो मुच्येद् मुमुक्षुर्मुच्यते भयात् ॥ १४२॥

rogārto mucyate rogād baddho mucyeta bandhannāt |āpannaścāpado mucyed mumukṣurmucyate bhayāt || 142||

सर्वात्मनेह गदितः श्रीलीलापुरुषोत्तमः ।सर्वात्मभावलब्ध्यर्थं कामभावाप्तयेऽपि च ॥ १४३॥

sarvātmaneha gaditaḥ śrīlīlāpuruṣottamaḥ |sarvātmabhāvalabdhyarthaṃ kāmabhāvāptaye'pi ca || 143||

नानेन सदृशं किञ्चित् श्रीपतेरतिवल्लभम् ।तस्मादवश्यमभ्यस्यं वैष्णवैः पूजने हरेः ॥ १४४॥

nānena sadṛśaṃ kiñcit śrīpaterativallabham |tasmādavaśyamabhyasyaṃ vaiṣṇavaiḥ pūjane hareḥ || 144||

वृन्दावने वटप्रान्ते तीर्थस्थाने गुरोर्गृहे ।अभ्यस्य समवाप्नोति यजमानस्य बन्धुताम् ॥ १४५॥

vṛndāvane vaṭaprānte tīrthasthāne gurorgṛhe |abhyasya samavāpnoti yajamānasya bandhutām || 145||

परकृत्यासु घोरासु प्रेतादीनामुपद्रवे ।तीर्थामधुसरैः (?) पाठ्यं तत्तन्नाशयते क्षणात् ॥ १४६॥

parakṛtyāsu ghorāsu pretādīnāmupadrave |tīrthāmadhusaraiḥ (?) pāṭhyaṃ tattannāśayate kṣaṇāt || 146||

पाषण्डानां प्रसङ्गेन ये ये दोषा भवन्ति वै ।ते सर्वे नाशमायान्ति सकृदावर्त्तनादपि ॥ १४७॥

pāṣaṇḍānāṃ prasaṅgena ye ye doṣā bhavanti vai |te sarve nāśamāyānti sakṛdāvarttanādapi || 147||

एतेन मन्त्रितं भस्म अग्निहोत्रादिजं शुभम् ।विलिप्य घोरबाधासु तत्क्षणादुपसंहरेत् ॥ १४८॥

etena mantritaṃ bhasma agnihotrādijaṃ śubham |vilipya ghorabādhāsu tatkṣaṇādupasaṃharet || 148||

न वाञ्छन्ति च ये कामान् तेषां कामाः स्वसंस्थिताः ।अनुग्रहाद्भगवतः श्रीगोपालस्य ते प्रियाः ॥ १४९॥

na vāñchanti ca ye kāmān teṣāṃ kāmāḥ svasaṃsthitāḥ |anugrahādbhagavataḥ śrīgopālasya te priyāḥ || 149||

इति श्रीशाण्डिल्यसंहितायां पञ्चमे भक्तिखण्डे प्रथमांशेविंशतितमेऽध्याये गोपालदिव्यसहस्रनामवर्णनं सम्पूर्णम् ।

iti śrīśāṇḍilyasaṃhitāyāṃ pañcame bhaktikhaṇḍe prathamāṃśeviṃśatitame'dhyāye gopāladivyasahasranāmavarṇanaṃ sampūrṇam |