श्रीकृष्णस्तोत्रम् (भीष्मप्रोक्तं ३ महाभारतान्तर्गतम् अयं दैवतवंशो वै ऋषिवंशसमन्वितः) Bhishmaproktam 3 Shri Krishna Stotram

भीष्म उवाच ।अयं दैवतवंशो वै ऋषिवंशसमन्वितः ।द्विसन्ध्यं पठितः पुत्र कल्मषापहरः परः ॥ २॥

bhīṣma uvāca |ayaṃ daivatavaṃśo vai ṛṣivaṃśasamanvitaḥ |dvisandhyaṃ paṭhitaḥ putra kalmaṣāpaharaḥ paraḥ || 2||

देवासुरगुरुर्देवः सर्वभूतनमस्कृतः ।अचिन्त्योऽथाप्यनिर्देश्यः सर्वप्राणो ह्ययोनिजः ॥ ३॥

devāsuragururdevaḥ sarvabhūtanamaskṛtaḥ |acintyo'thāpyanirdeśyaḥ sarvaprāṇo hyayonijaḥ || 3||

पितामहो जगन्नाथः सावित्री ब्रह्मणः सती ।वेदभूरथ कर्ता च विष्णुर्नारायणः प्रभुः ॥ ४॥

pitāmaho jagannāthaḥ sāvitrī brahmaṇaḥ satī |vedabhūratha kartā ca viṣṇurnārāyaṇaḥ prabhuḥ || 4||

उमापतिर्विरूपाक्षः स्कन्दः सेनापतिस्तथा ।विशाखो हुतभुग्वायुश्चन्द्रादित्यौ प्रभाकरौ ॥ ५॥

umāpatirvirūpākṣaḥ skandaḥ senāpatistathā |viśākho hutabhugvāyuścandrādityau prabhākarau || 5||

शक्रः शचीपतिर्देवो यमो धूमोर्णया सह ।वरुणः सह गौर्या च सह ऋद्।ह्ध्या धनेश्वरः ॥ ६॥

śakraḥ śacīpatirdevo yamo dhūmorṇayā saha |varuṇaḥ saha gauryā ca saha ṛd|hdhyā dhaneśvaraḥ || 6||

सौम्या गौः सुरभिर्देवी विश्रवाश्च महानृषिः ।षट्कालः सागरो गङ्गा स्रवन्त्योऽथ मरुद्गणाः ॥ ७॥

saumyā gauḥ surabhirdevī viśravāśca mahānṛṣiḥ |ṣaṭkālaḥ sāgaro gaṅgā sravantyo'tha marudgaṇāḥ || 7||

वालखिल्यास्तपःसिद्धाः कृष्णद्वैपायनस्तथा ।नारदः पर्वतश्चैव विश्वावसुर्हहाहुहूः ॥ ८॥

vālakhilyāstapaḥsiddhāḥ kṛṣṇadvaipāyanastathā |nāradaḥ parvataścaiva viśvāvasurhahāhuhūḥ || 8||

तुम्बरुश्चित्रसेनश्च देवदूतश्च विश्रुतः ।देवकन्या महाभागा दिव्याश्चाप्सरसां गणाः ॥ ९॥

tumbaruścitrasenaśca devadūtaśca viśrutaḥ |devakanyā mahābhāgā divyāścāpsarasāṃ gaṇāḥ || 9||

उर्वशी मेनका रम्भा मिश्रकेशी अलम्बुषा ।विश्वाची च घृताची च पञ्चचूडा तिलोत्तमा ॥ १०॥

urvaśī menakā rambhā miśrakeśī alambuṣā |viśvācī ca ghṛtācī ca pañcacūḍā tilottamā || 10||

आदित्या वसवो रुद्राः साश्विनः पितरोऽपि च ।धर्मः सत्यं तपो दीक्षा व्यवसायः पितामहः ॥ ११॥

ādityā vasavo rudrāḥ sāśvinaḥ pitaro'pi ca |dharmaḥ satyaṃ tapo dīkṣā vyavasāyaḥ pitāmahaḥ || 11||

शर्वर्यो दिवसाश्चैव मारीचः कश्यपस्तथा ।शुक्रो बृहस्पतिर्भौमो बुधो राहुः शनैश्चरः ॥ १२॥

śarvaryo divasāścaiva mārīcaḥ kaśyapastathā |śukro bṛhaspatirbhaumo budho rāhuḥ śanaiścaraḥ || 12||

नक्षत्राण्यृतवश्चैव मासाः सन्ध्याः सवत्सराः ।वैनतेयाः समुद्राश्च कद्रुजाः पन्नगास्तथा ॥ १३॥

nakṣatrāṇyṛtavaścaiva māsāḥ sandhyāḥ savatsarāḥ |vainateyāḥ samudrāśca kadrujāḥ pannagāstathā || 13||

शतद्रूश्च विपाशा च चन्द्रभागा सरस्वती ।सिन्धुश्च देविका चैव पुष्करं तीर्थमेव च ॥ १४॥

śatadrūśca vipāśā ca candrabhāgā sarasvatī |sindhuśca devikā caiva puṣkaraṃ tīrthameva ca || 14||

गङ्गा महानदी चैव कपिला नर्मदा तथा ।कम्पुना च विशल्या च करतोयाम्बुवाहिनी ॥ १५॥

gaṅgā mahānadī caiva kapilā narmadā tathā |kampunā ca viśalyā ca karatoyāmbuvāhinī || 15||

सरयूर्गण्डकी चैव लोहित्यश्च महानदः ।ताम्रारुणा वेत्रवती पर्णाशा गौतमी तथा ॥ १६॥

sarayūrgaṇḍakī caiva lohityaśca mahānadaḥ |tāmrāruṇā vetravatī parṇāśā gautamī tathā || 16||

गोदावरी च वेणा च कृष्णवेणा तथाद्रिजा ।दृषद्वती च कावेरी वङ्क्षुर्मन्दाकिनी तथा ॥ १७॥

godāvarī ca veṇā ca kṛṣṇaveṇā tathādrijā |dṛṣadvatī ca kāverī vaṅkṣurmandākinī tathā || 17||

प्रयागं च प्रभासं च पुण्यं नैमिषमेव च ।तच्च विश्वेश्वरस्थानं यत्र तद्विमलं सरः ॥ १८॥

prayāgaṃ ca prabhāsaṃ ca puṇyaṃ naimiṣameva ca |tacca viśveśvarasthānaṃ yatra tadvimalaṃ saraḥ || 18||

पुण्यतीर्थैश्च कलिलं कुरुक्षेत्रं प्रकीर्तितम् ।सिन्धूत्तमं तपोदानं जम्बूमार्गमथापि च ॥ १९॥

puṇyatīrthaiśca kalilaṃ kurukṣetraṃ prakīrtitam |sindhūttamaṃ tapodānaṃ jambūmārgamathāpi ca || 19||

हिरण्वती वितस्ता च तथैवेक्षुमती नदी ।वेदस्मृतिर्वैदसिनी मलवासाश्च नद्यपि ॥ २०॥

hiraṇvatī vitastā ca tathaivekṣumatī nadī |vedasmṛtirvaidasinī malavāsāśca nadyapi || 20||

भूमिभागास्तथा पुण्या गङ्गाद्वारमथापि च ।ऋषिकुल्यास्तथा मेध्या नदी चित्रपथा तथा ॥ २१॥

bhūmibhāgāstathā puṇyā gaṅgādvāramathāpi ca |ṛṣikulyāstathā medhyā nadī citrapathā tathā || 21||

कौशिकी यमुना सीता तथा चर्मण्वती नदी ।नदी भीमरथी चैव बाहुदा च महानदी ॥ २२॥

kauśikī yamunā sītā tathā carmaṇvatī nadī |nadī bhīmarathī caiva bāhudā ca mahānadī || 22||

महेन्द्रवाणी त्रिदिवा नीलिका च सरस्वती ॥ २२॥

mahendravāṇī tridivā nīlikā ca sarasvatī || 22||

नन्दा चापरनन्दा च तथा तीर्थं महाह्रदम् ।गयाथ फल्गुतीर्थं च धर्मारण्यं सुरैर्वृतम् ॥ २३॥

nandā cāparanandā ca tathā tīrthaṃ mahāhradam |gayātha phalgutīrthaṃ ca dharmāraṇyaṃ surairvṛtam || 23||

तथा देवनदी पुण्या सरश्च ब्रह्मनिर्मितम् ।पुण्यं त्रिलोकविख्यातं सर्वपापहरं शिवम् ॥ २४॥

tathā devanadī puṇyā saraśca brahmanirmitam |puṇyaṃ trilokavikhyātaṃ sarvapāpaharaṃ śivam || 24||

हिमवान्पर्वतश्चैव दिव्यौषधिसमन्वितः ।विन्ध्यो धातुविचित्राङ्गस्तीर्थवानौषधान्वितः ॥ २५॥

himavānparvataścaiva divyauṣadhisamanvitaḥ |vindhyo dhātuvicitrāṅgastīrthavānauṣadhānvitaḥ || 25||

मेरुर्महेन्द्रो मलयः श्वेतश्च रजताचितः ।शृङ्गवान्मन्दरो नीलो निषधो दर्दुरस्तथा ॥ २६॥

merurmahendro malayaḥ śvetaśca rajatācitaḥ |śṛṅgavānmandaro nīlo niṣadho dardurastathā || 26||

चित्रकूटोऽञ्जनाभश्च पर्वतो गन्धमादनः ।पुण्यः सोमगिरिश्चैव तथैवान्ये महीधराः ॥ २७॥

citrakūṭo'ñjanābhaśca parvato gandhamādanaḥ |puṇyaḥ somagiriścaiva tathaivānye mahīdharāḥ || 27||

दिशश्च विदिशश्चैव क्षितिः सर्वे महीरुहाः ॥ २७॥

diśaśca vidiśaścaiva kṣitiḥ sarve mahīruhāḥ || 27||

विश्वेदेवा नभश्चैव नक्षत्राणि ग्रहास्तथा ।पान्तु वः सततं देवाः कीर्तिताकीर्तिता मया ॥ २८॥

viśvedevā nabhaścaiva nakṣatrāṇi grahāstathā |pāntu vaḥ satataṃ devāḥ kīrtitākīrtitā mayā || 28||

कीर्तयानो नरो ह्येतान्मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ।स्तुवंश्च प्रतिनन्दंश्च मुच्यते सर्वतो भयात् ।सर्वसङ्करपापेभ्यो देवतास्तवनन्दकः ॥ २९॥

kīrtayāno naro hyetānmucyate sarvakilbiṣaiḥ |stuvaṃśca pratinandaṃśca mucyate sarvato bhayāt |sarvasaṅkarapāpebhyo devatāstavanandakaḥ || 29||

देवतानन्तरं विप्रांस्तपःसिद्धांस्तपोधिकान् ।कीर्तितान्कीर्तयिष्यामि सर्वपापप्रमोचनान् ॥ ३०॥

devatānantaraṃ viprāṃstapaḥsiddhāṃstapodhikān |kīrtitānkīrtayiṣyāmi sarvapāpapramocanān || 30||

यवक्रीतोऽथ रैभ्यश्च कक्षीवानौशिजस्तथा ।भृग्वङ्गिरास्तथा कण्वो मेधातिथिरथ प्रभुः ।बर्ही च गुणसम्पन्नः प्राचीं दिशमुपाश्रिताः ॥ ३१॥

yavakrīto'tha raibhyaśca kakṣīvānauśijastathā |bhṛgvaṅgirāstathā kaṇvo medhātithiratha prabhuḥ |barhī ca guṇasampannaḥ prācīṃ diśamupāśritāḥ || 31||

भद्रां दिशं महाभागा उल्मुचुः प्रमुचुस्तथा ।मुमुचुश्च महाभागः स्वस्त्यात्रेयश्च वीर्यवान् ॥ ३२॥

bhadrāṃ diśaṃ mahābhāgā ulmucuḥ pramucustathā |mumucuśca mahābhāgaḥ svastyātreyaśca vīryavān || 32||

मित्रावरुणयोः पुत्रस्तथागस्त्यः प्रतापवान् ।दृढायुश्चोर्ध्वबाहुश्च विश्रुतावृषिसत्तमौ ॥ ३३॥

mitrāvaruṇayoḥ putrastathāgastyaḥ pratāpavān |dṛḍhāyuścordhvabāhuśca viśrutāvṛṣisattamau || 33||

पश्चिमां दिशमाश्रित्य य एधन्ते निबोध तान् ।उषद्गुः सह सोदर्यैः परिव्याधश्च वीर्यवान् ॥ ३४॥

paścimāṃ diśamāśritya ya edhante nibodha tān |uṣadguḥ saha sodaryaiḥ parivyādhaśca vīryavān || 34||

ऋषिर्दीर्घतमाश्चैव गौतमः कश्यपस्तथा ।एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चैव महर्षयः ।अत्रेः पुत्रश्च धर्मात्मा तथा सारस्वतः प्रभुः ॥ ३५॥

ṛṣirdīrghatamāścaiva gautamaḥ kaśyapastathā |ekataśca dvitaścaiva tritaścaiva maharṣayaḥ |atreḥ putraśca dharmātmā tathā sārasvataḥ prabhuḥ || 35||

उत्तरां दिशमाश्रित्य य एधन्ते निबोध तान् ।अत्रिर्वसिष्ठः शक्तिश्च पाराशर्यश्च वीर्यवान् ॥ ३६॥

uttarāṃ diśamāśritya ya edhante nibodha tān |atrirvasiṣṭhaḥ śaktiśca pārāśaryaśca vīryavān || 36||

विश्वामित्रो भरद्वाजो जमदग्निस्तथैव च ।ऋचीकपौत्रो रामश्च ऋषिरौद्दालकिस्तथा ॥ ३७॥

viśvāmitro bharadvājo jamadagnistathaiva ca |ṛcīkapautro rāmaśca ṛṣirauddālakistathā || 37||

श्वेतकेतुः कोहलश्च विपुलो देवलस्तथा ।देवशर्मा च धौम्यश्च हस्तिकाश्यप एव च ॥ ३८॥

śvetaketuḥ kohalaśca vipulo devalastathā |devaśarmā ca dhaumyaśca hastikāśyapa eva ca || 38||

लोमशो नाचिकेतश्च लोमहर्षण एव च ।ऋषिरुग्रश्रवाश्चैव भार्गवश्च्यवनस्तथा ॥ ३९॥

lomaśo nāciketaśca lomaharṣaṇa eva ca |ṛṣirugraśravāścaiva bhārgavaścyavanastathā || 39||

एष वै समवायस्ते ऋषिदेवसमन्वितः ।आद्यः प्रकीर्तितो राजन्सर्वपापप्रमोचनः ॥ ४०॥

eṣa vai samavāyaste ṛṣidevasamanvitaḥ |ādyaḥ prakīrtito rājansarvapāpapramocanaḥ || 40||

नृगो ययातिर्नहुषो यदुः पूरुश्च वीर्यवान् ।धुन्धुमारो दिलीपश्च सगरश्च प्रतापवान् ॥ ४१॥

nṛgo yayātirnahuṣo yaduḥ pūruśca vīryavān |dhundhumāro dilīpaśca sagaraśca pratāpavān || 41||

कृशाश्वो यौवनाश्वश्च चित्राश्वः सत्यवांस्तथा ।दुःषन्तो भरतश्चैव चक्रवर्ती महायशाः ॥ ४२॥

kṛśāśvo yauvanāśvaśca citrāśvaḥ satyavāṃstathā |duḥṣanto bharataścaiva cakravartī mahāyaśāḥ || 42||

यवनो जनकश्चैव तथा दृढरथो नृपः ।रघुर्नरवरश्चैव तथा दशरथो नृपः ॥ ४३॥

yavano janakaścaiva tathā dṛḍharatho nṛpaḥ |raghurnaravaraścaiva tathā daśaratho nṛpaḥ || 43||

रामो राक्षसहा वीरः शशबिन्दुर्भगीरथः ।हरिश्चन्द्रो मरुत्तश्च जह्नुर्जाह्नविसेविता ॥ ४४॥

rāmo rākṣasahā vīraḥ śaśabindurbhagīrathaḥ |hariścandro maruttaśca jahnurjāhnavisevitā || 44||

महोदयो ह्यलर्कश्च ऐलश्चैव नराधिपः ।करन्धमो नरश्रेष्ठः कध्मोरश्च नराधिपः ॥ ४५॥

mahodayo hyalarkaśca ailaścaiva narādhipaḥ |karandhamo naraśreṣṭhaḥ kadhmoraśca narādhipaḥ || 45||

दक्षोऽम्बरीषः कुकुरो रवतश्च महायशाः ।मुचुकुन्दश्च राजर्षिर्मित्रभानुः प्रियङ्करः ॥ ४६॥

dakṣo'mbarīṣaḥ kukuro ravataśca mahāyaśāḥ |mucukundaśca rājarṣirmitrabhānuḥ priyaṅkaraḥ || 46||

त्रसदस्युस्तथा राजा श्वेतो राजर्षिसत्तमः ।महाभिषश्च विख्यातो निमिराजस्तथाष्टकः ॥ ४७॥

trasadasyustathā rājā śveto rājarṣisattamaḥ |mahābhiṣaśca vikhyāto nimirājastathāṣṭakaḥ || 47||

आयुः क्षुपश्च राजर्षिः कक्षेयुश्च नराधिपः ।शिबिरौशीनरश्चैव गयश्चैव नराधिपः ॥ ४८॥

āyuḥ kṣupaśca rājarṣiḥ kakṣeyuśca narādhipaḥ |śibirauśīnaraścaiva gayaścaiva narādhipaḥ || 48||

प्रतर्दनो दिवोदासः सौदासः कोसलेश्वरः ।ऐलो नलश्च राजर्षिर्मनुश्चैव प्रजापतिः ॥ ४९॥

pratardano divodāsaḥ saudāsaḥ kosaleśvaraḥ |ailo nalaśca rājarṣirmanuścaiva prajāpatiḥ || 49||

हविध्रश्च पृषध्रश्च प्रतीपः शन्तनुस्तथा ।कक्षसेनश्च राजर्षिर्ये चान्ये नानुकीर्तिताः ॥ ५०॥

havidhraśca pṛṣadhraśca pratīpaḥ śantanustathā |kakṣasenaśca rājarṣirye cānye nānukīrtitāḥ || 50||

मा विघ्नं मा च मे पापं मा च मे परिपन्थिनः ।ध्रुवो जयो मे नित्यं स्यात्परत्र च परा गतिः ॥ ५१॥

mā vighnaṃ mā ca me pāpaṃ mā ca me paripanthinaḥ |dhruvo jayo me nityaṃ syātparatra ca parā gatiḥ || 51||

इति महाभारते अनुशासनपर्वणि १५१ अध्यायान्तर्गतंभीष्मप्रोक्तं श्रीकृष्णस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।महाभारत । अनुपर्व । अध्याय १५१/३५१॥महाभारत । अनुपर्व । अध्याय १५१/३-५१॥

iti mahābhārate anuśāsanaparvaṇi 151 adhyāyāntargataṃbhīṣmaproktaṃ śrīkṛṣṇastotraṃ sampūrṇam |mahābhārata | anuparva | adhyāya 151/351||mahābhārata | anuparva | adhyāya 151/3-51||