दयाष्टकम् Daya Ashtakam

मातस्त्वां रमणेशसद्गुरुकृपे ! नाथामि नत्वा मुहुःक्रुद्धे शान्तिनिकेतनेऽपि रमणे मत्सञ्चितैर्दुष्कृतैः ।तत्काले भवती तदीयहृदये सान्निध्यमाबिभ्रतीयद्यस्मत्प्रियमातनोषि तदलं तस्य प्रिया त्वं यतः ॥ १॥

mātastvāṃ ramaṇeśasadgurukṛpe ! nāthāmi natvā muhuḥkruddhe śāntiniketane'pi ramaṇe matsañcitairduṣkṛtaiḥ |tatkāle bhavatī tadīyahṛdaye sānnidhyamābibhratīyadyasmatpriyamātanoṣi tadalaṃ tasya priyā tvaṃ yataḥ || 1||

देवि ! त्वं करुणे ! श्रितासि रमणं सोऽपि त्वदावर्जितःत्वां हित्वा प्रियवल्लभां स च नृणां भद्रं न कर्तुं क्षमः ।त्वं चेत्तस्य विभोर्भवत्कृतपरिष्वङ्गैरपाङ्गैरमुंमामालोकयसे क्षतिस्तव तु का किंस्याच्च मे दुर्दशा ॥ २॥

devi ! tvaṃ karuṇe ! śritāsi ramaṇaṃ so'pi tvadāvarjitaḥtvāṃ hitvā priyavallabhāṃ sa ca nṛṇāṃ bhadraṃ na kartuṃ kṣamaḥ |tvaṃ cettasya vibhorbhavatkṛtapariṣvaṅgairapāṅgairamuṃmāmālokayase kṣatistava tu kā kiṃsyācca me durdaśā || 2||

नाम्नासौ रमणस्समस्तजगतां जागर्ति ते गृह्यकःभक्तार्तिप्रविधूननैकचतुरा मूर्तिस्तवान्यादृशी ।तस्मान्मामकमानसार्तिहरणं कुर्या न चेत्त्वं कृपे !नश्येद्धन्त तवाकृतिर्वद कथं स्यादात्मलाभस्तव ॥ ३॥

nāmnāsau ramaṇassamastajagatāṃ jāgarti te gṛhyakaḥbhaktārtipravidhūnanaikacaturā mūrtistavānyādṛśī |tasmānmāmakamānasārtiharaṇaṃ kuryā na cettvaṃ kṛpe !naśyeddhanta tavākṛtirvada kathaṃ syādātmalābhastava || 3||

त्यक्त्वाऽन्यानखिलान् सुरान् सुरपतिं त्वद्वल्लभं सेवितुंशान्तं श्रान्तिहरं तदाश्रमपदं मय्युद्यते गाहितुम् ।मातः ! श्रीरमणैकवासिनि ! दये ! विघ्नाः प्ररूढा मुहुःभिन्दंस्तान्पततात् कदा मयि जडे ते श्रान्तिहारी झरः ॥ ४॥

tyaktvā'nyānakhilān surān surapatiṃ tvadvallabhaṃ sevituṃśāntaṃ śrāntiharaṃ tadāśramapadaṃ mayyudyate gāhitum |mātaḥ ! śrīramaṇaikavāsini ! daye ! vighnāḥ prarūḍhā muhuḥbhindaṃstānpatatāt kadā mayi jaḍe te śrāntihārī jharaḥ || 4||

किं वा ते रचितं दये ! न रुचितं किञ्चिन्मयोपायनंप्रागेव प्रबलापराधकबलस्त्वत्पादयोरर्पितः ।सत्येवं हृदयज्वरं मम कथं हर्तुं विलम्बोऽब ! तेबालस्यार्तिहृतौ समस्ति भुवने को वा विना मातरम् ॥ ५॥

kiṃ vā te racitaṃ daye ! na rucitaṃ kiñcinmayopāyanaṃprāgeva prabalāparādhakabalastvatpādayorarpitaḥ |satyevaṃ hṛdayajvaraṃ mama kathaṃ hartuṃ vilambo'ba ! tebālasyārtihṛtau samasti bhuvane ko vā vinā mātaram || 5||

एतस्यां दुरवस्थितौ विमुखता यद्यस्ति मत्पालनेमग्नोहं विपदम्बुधौ विगलितः क्लिश्नामि नश्यामि च ।मग्ना स्या अयशोम्बुधौ त्वमपि, मे यत्किञ्चिदास्तामिदंस्वोद्धारे तु दये ! स्वयं प्रयतनं कर्तव्यमेव त्वया ॥ ६॥

etasyāṃ duravasthitau vimukhatā yadyasti matpālanemagnohaṃ vipadambudhau vigalitaḥ kliśnāmi naśyāmi ca |magnā syā ayaśombudhau tvamapi, me yatkiñcidāstāmidaṃsvoddhāre tu daye ! svayaṃ prayatanaṃ kartavyameva tvayā || 6||

सार्वश्यादिगुणास्सहस्रगुणिता ये सन्ति दिव्याद्भुताःते सर्वे रमणं श्रिता अपि सदा व्यर्था भवत्या विना ।स्वीयाख्यां रमणस्य निर्वहयितुं ते न क्षमास्त्वामृतेतस्मान्मामक मन्तुजालमखिलं क्षन्तुं दये ! अभ्यर्थये ॥ ७॥

sārvaśyādiguṇāssahasraguṇitā ye santi divyādbhutāḥte sarve ramaṇaṃ śritā api sadā vyarthā bhavatyā vinā |svīyākhyāṃ ramaṇasya nirvahayituṃ te na kṣamāstvāmṛtetasmānmāmaka mantujālamakhilaṃ kṣantuṃ daye ! abhyarthaye || 7||

पापौघं दलयस्यये ! कबलयस्यार्तीश्च कीर्तिं तनोष्यानन्दं परमं च कन्दलयसि श्रेयांसि भूयांसि नः ।ब्रह्माद्यानपि किङ्करान् वितनुषे मुक्तिं विदत्सेतरांअम्ब ! श्रीरमणस्वरूपिणि कृपे! बद्धः प्राणामाञ्जलिः ॥ ८॥

pāpaughaṃ dalayasyaye ! kabalayasyārtīśca kīrtiṃ tanoṣyānandaṃ paramaṃ ca kandalayasi śreyāṃsi bhūyāṃsi naḥ |brahmādyānapi kiṅkarān vitanuṣe muktiṃ vidatsetarāṃamba ! śrīramaṇasvarūpiṇi kṛpe! baddhaḥ prāṇāmāñjaliḥ || 8||

कलिना बलिना कदर्थितानां स्वहितज्ञानविलुप्तमानसानाम् ।इदमस्तु परायणं नराणां रमणेशीयदयाष्टकं धरण्याम् ॥ ९॥

kalinā balinā kadarthitānāṃ svahitajñānaviluptamānasānām |idamastu parāyaṇaṃ narāṇāṃ ramaṇeśīyadayāṣṭakaṃ dharaṇyām || 9||

इति दयाष्टकं सम्पूर्णम् ॥

iti dayāṣṭakaṃ sampūrṇam ||