चारुचर्या Charucharya
cārucaryā
Charucharya (चारुचर्या): a stotra to Guru, by subrahmaNyashAstri. 54 verses in Sanskrit with Devanagari and IAST.
- Stotra
- Stotra
- Guru
- Stotra
चारुचर्या
1 / 54
श्रीसद्गुरुचरणारविन्दाभ्यां नमः ॥जाड्यं धुनोति जगतां शुभमातनोतिचेतः प्रसादयति मोहमपाकरोति ।प्रज्ञां ददाति जनिमृत्युभयं निहन्तिकिं किं न साधयति सद्गुरुसेवनं नः ॥ १॥
śrīsadgurucaraṇāravindābhyāṃ namaḥ ||jāḍyaṃ dhunoti jagatāṃ śubhamātanoticetaḥ prasādayati mohamapākaroti |prajñāṃ dadāti janimṛtyubhayaṃ nihantikiṃ kiṃ na sādhayati sadgurusevanaṃ naḥ || 1||
वल्गुस्मितद्युतिमुखेन्दुसुधारसार्द्रवाचा वशीकृतबुधप्रवरस्तुताय ।श्रीचन्द्रशेखरयतीन्द्रगुरूत्तमायसत्त्वैकतानहृदयाय नमः परस्मै ॥ २॥
valgusmitadyutimukhendusudhārasārdravācā vaśīkṛtabudhapravarastutāya |śrīcandraśekharayatīndragurūttamāyasattvaikatānahṛdayāya namaḥ parasmai || 2||
वाचस्पतिः प्रथमवाचि कणादशास्त्र-निष्णातधीरुभयतन्त्ररहस्यवेत्ता ।स्वायत्तसांख्यविवृतिः कविसार्वभौमःश्रीचन्द्रशेखरगुरुर्जयताद्धरित्र्याम् ॥ ३॥
vācaspatiḥ prathamavāci kaṇādaśāstra-niṣṇātadhīrubhayatantrarahasyavettā |svāyattasāṃkhyavivṛtiḥ kavisārvabhaumaḥśrīcandraśekharagururjayatāddharitryām || 3||
विश्वप्रसिद्धविबुधाग्र्यकुलप्रसूतेःप्राधीतसर्वनिगमागमसारवेत्तुः ।श्रीचन्द्रशेखरगुरोर्दिनचारुचर्यादृष्टश्रुतार्थविदितामिह वर्णयामि ॥ ४॥
viśvaprasiddhavibudhāgryakulaprasūteḥprādhītasarvanigamāgamasāravettuḥ |śrīcandraśekharagurordinacārucaryādṛṣṭaśrutārthaviditāmiha varṇayāmi || 4||
अनाद्यविद्याकलुषीकृतानांविचिन्वतां प्राक्सुकृतेन शान्तिम् ।यः प्रादुरासीन्मनसः प्रसादःकुतूहलात्तं विनिवेदयामः ॥ ५॥
anādyavidyākaluṣīkṛtānāṃvicinvatāṃ prāksukṛtena śāntim |yaḥ prādurāsīnmanasaḥ prasādaḥkutūhalāttaṃ vinivedayāmaḥ || 5||
तुङ्गातटे तुङ्गतरङ्गमालासम्प्लावितानोकहराजिरम्ये ।अद्राक्ष्म कौसुम्भपटीं वसानंरुद्राक्षमालापरिशोभिकण्ठम् ॥ ६॥
tuṅgātaṭe tuṅgataraṅgamālāsamplāvitānokaharājiramye |adrākṣma kausumbhapaṭīṃ vasānaṃrudrākṣamālāpariśobhikaṇṭham || 6||
भस्मत्रिपुण्ड्रोज्ज्वलभालदेशंचिन्मुद्रयालङ्कृतपाणिपद्मम् ।मन्दस्मितोदारमुखं स्वकीय –तेजोभिरावर्जितलोकनेत्रम् ॥ ७॥
bhasmatripuṇḍrojjvalabhāladeśaṃcinmudrayālaṅkṛtapāṇipadmam |mandasmitodāramukhaṃ svakīya –tejobhirāvarjitalokanetram || 7||
भूतेषु पञ्चस्वनुभूयमानगुणानविद्याकलितान्विभाव्य ।उदासितारं विषयेषु तत्त्वमात्मानमात्मन्यवलोकयन्तम् ॥ ८॥
bhūteṣu pañcasvanubhūyamānaguṇānavidyākalitānvibhāvya |udāsitāraṃ viṣayeṣu tattvamātmānamātmanyavalokayantam || 8||
दयार्द्रमन्तःकरणं स्वकीयमालोकमात्रेण निवेदयन्तम् ।कामादिषड्वर्गजयप्रमोदसुधारसास्वादननिर्विकारम् ॥ ९॥
dayārdramantaḥkaraṇaṃ svakīyamālokamātreṇa nivedayantam |kāmādiṣaḍvargajayapramodasudhārasāsvādananirvikāram || 9||
दुर्दर्शरूपं दुरितानुषङ्गैरुपास्यमानं सुकृतान्तरङ्गैः ।नितान्तसन्तोषभृदन्तरङ्गंमैत्र्यादिचेतःपरिकर्मसिद्धम् ॥ १०॥
durdarśarūpaṃ duritānuṣaṅgairupāsyamānaṃ sukṛtāntaraṅgaiḥ |nitāntasantoṣabhṛdantaraṅgaṃmaitryādicetaḥparikarmasiddham || 10||
प्रणम्य भक्त्या यतिपुङ्गवस्यपादाम्बुजातं सुकृतैकलभ्यम् ।तद्दर्शनैरेव कृतार्थभाव –मास्वाद्य संमोदमुपेयुषो नः ॥ ११॥
praṇamya bhaktyā yatipuṅgavasyapādāmbujātaṃ sukṛtaikalabhyam |taddarśanaireva kṛtārthabhāva –māsvādya saṃmodamupeyuṣo naḥ || 11||
निसर्गवात्सल्यमनोहरेणकटाक्षपातेन विलोक्य हर्षात् ।क्षेमस्य योगस्य विचारपूर्वमानन्दयामास नितान्तमस्मान् ॥ १२॥
nisargavātsalyamanohareṇakaṭākṣapātena vilokya harṣāt |kṣemasya yogasya vicārapūrvamānandayāmāsa nitāntamasmān || 12||
बोधचर्या ।प्रसङ्गतोस्मान्विनिनीषुरेत ।दुपह्वरे प्राह दयार्द्रचेताः ।नैसर्गिकी तस्य हि बोधचर्यापरोपकारव्रतिनो महान्तः ॥ १३॥
bodhacaryā |prasaṅgatosmānvininīṣureta |dupahvare prāha dayārdracetāḥ |naisargikī tasya hi bodhacaryāparopakāravratino mahāntaḥ || 13||
न जातिरेषा व्यवहारहेतुरिदं गुरुत्वं न च शिष्यता वा ।हितोपदेष्ट्ट्त्वफलं गुरुत्वंगुरूक्तिविश्वासफला हि शिष्यता ॥ १४॥
na jātireṣā vyavahāraheturidaṃ gurutvaṃ na ca śiṣyatā vā |hitopadeṣṭṭtvaphalaṃ gurutvaṃgurūktiviśvāsaphalā hi śiṣyatā || 14||
संसेविता सद्गुरुकल्पवल्लीफलत्यवश्यं चतुरः पुमर्थान् ।कामान् प्रदुग्धे गुरुवर्यसूक्तिरतीन्द्रियार्थावगतौ प्रमाणम् ॥ १५॥
saṃsevitā sadgurukalpavallīphalatyavaśyaṃ caturaḥ pumarthān |kāmān pradugdhe guruvaryasūktiratīndriyārthāvagatau pramāṇam || 15||
सुखभ्रमादैहिककर्मजालंतनोति विद्वानपि दुःखहेतुम् ।निर्वेदमायाति न चैव लोकोमोहो महीयान् विकरोति पुंसः ॥ १६॥
sukhabhramādaihikakarmajālaṃtanoti vidvānapi duḥkhahetum |nirvedamāyāti na caiva lokomoho mahīyān vikaroti puṃsaḥ || 16||
असक्तचित्तो विषयेषु नित्यंधर्माश्रमाचारविधूतपापः ।परात्परं शङ्करमर्चयंश्चपुनाति लोकं लभते च मोक्षम् ॥ १७॥
asaktacitto viṣayeṣu nityaṃdharmāśramācāravidhūtapāpaḥ |parātparaṃ śaṅkaramarcayaṃścapunāti lokaṃ labhate ca mokṣam || 17||
विचारपूर्व विषयेषु विद्वान्दोषानुषङ्गं मनसा विभाव्य ।शनैर्विरक्तिं प्रतिपद्य शान्तःपुमर्थलाभाय यतेत भूमौ ॥ १८॥
vicārapūrva viṣayeṣu vidvāndoṣānuṣaṅgaṃ manasā vibhāvya |śanairviraktiṃ pratipadya śāntaḥpumarthalābhāya yateta bhūmau || 18||
देहेन्द्रियप्राणमनोमुखेषुन चात्मता येषु ममत्वबुद्।ह्ध्या ।दुष्टो हि लोके व्यवहार एषकिं च प्रसिद्धेर्न विवित्सिका स्यात् ॥ १९॥
dehendriyaprāṇamanomukheṣuna cātmatā yeṣu mamatvabud|hdhyā |duṣṭo hi loke vyavahāra eṣakiṃ ca prasiddherna vivitsikā syāt || 19||
एभ्यो विभिन्नात्मविचारयोगाद्विशिष्यते मर्त्यजनिः पशुभ्यः ।अपारसंसारमहाब्धिमग्नोन चैव तच्चेतयते जनोऽयम् ॥ २०॥
ebhyo vibhinnātmavicārayogādviśiṣyate martyajaniḥ paśubhyaḥ |apārasaṃsāramahābdhimagnona caiva taccetayate jano'yam || 20||
अनेकजन्मार्जितमोहपङ्कोन चैकदा यद्यपि शुद्धिमेति ।गुरूपदेशामलवारिधौतोविशुध्यति प्राक्तनपुण्ययोगात् ॥ २१॥
anekajanmārjitamohapaṅkona caikadā yadyapi śuddhimeti |gurūpadeśāmalavāridhautoviśudhyati prāktanapuṇyayogāt || 21||
जानीमः कलिदोषेण मिथ्यादृष्टिहता द्विजाः ।आत्मश्रेयांसि नेक्षन्ते कुतर्कहतबुद्धयः ॥ २२॥
jānīmaḥ kalidoṣeṇa mithyādṛṣṭihatā dvijāḥ |ātmaśreyāṃsi nekṣante kutarkahatabuddhayaḥ || 22||
प्रशस्ततीर्थसञ्जाता अपि राजसवृत्तयः ।दोषाकरप्रणयिनः कैरवप्रकरा इव ॥ २३॥
praśastatīrthasañjātā api rājasavṛttayaḥ |doṣākarapraṇayinaḥ kairavaprakarā iva || 23||
पारीणाः सर्वशास्त्रेषु धुरीणाः सर्वकर्मसु ।अनात्मनीनाश्चेष्टन्ते यथाकालीनमानसाः ॥ २४॥
pārīṇāḥ sarvaśāstreṣu dhurīṇāḥ sarvakarmasu |anātmanīnāśceṣṭante yathākālīnamānasāḥ || 24||
कदध्वनीना नैव स्युर्बहुभङ्गभ्रमा अपि ।साधवोऽगाधहृदया गुणरत्नौघसिन्धवः ॥ २५॥
kadadhvanīnā naiva syurbahubhaṅgabhramā api |sādhavo'gādhahṛdayā guṇaratnaughasindhavaḥ || 25||
भ्रमोल्लङ्घितमर्यादा नित्यमुत्पथगामिनः ।धर्मसेतून्विभिन्दन्ति कुपूरा इव दुर्जनाः ॥ २६॥
bhramollaṅghitamaryādā nityamutpathagāminaḥ |dharmasetūnvibhindanti kupūrā iva durjanāḥ || 26||
सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञा वयमेवेति वादिनः ।सन्त्यात्मनीनविज्ञानकुशला दुर्लभा भुवि ॥ २७॥
sarvaśāstrārthatattvajñā vayameveti vādinaḥ |santyātmanīnavijñānakuśalā durlabhā bhuvi || 27||
इदं दुष्टमयं दोष इति जल्पन्ति वाग्मिनः ।स्वाज्ञानदोषविज्ञाने किं सुप्ताः किमु मूर्च्छिताः ॥ २८॥
idaṃ duṣṭamayaṃ doṣa iti jalpanti vāgminaḥ |svājñānadoṣavijñāne kiṃ suptāḥ kimu mūrcchitāḥ || 28||
खलः स्निग्धो विकुरुते प्रक्षुब्धो बाधते भृशम् ।लालितो लेढि शुनको दन्तैर्दशति कोपितः ॥ २९॥
khalaḥ snigdho vikurute prakṣubdho bādhate bhṛśam |lālito leḍhi śunako dantairdaśati kopitaḥ || 29||
सद्भिः संवासशीलानां सत्त्वं सञ्जायते नृणाम् ।घनसारानुषङ्गेण सुगन्धि सलिलं भवेत् ॥ ३०॥
sadbhiḥ saṃvāsaśīlānāṃ sattvaṃ sañjāyate nṛṇām |ghanasārānuṣaṅgeṇa sugandhi salilaṃ bhavet || 30||
अतीन्द्रियार्थविज्ञाने गुरुरेव विलोचनम् ।येन हीना न पश्यन्ति जात्यन्धा इव दर्पणम् ॥ ३१॥
atīndriyārthavijñāne gurureva vilocanam |yena hīnā na paśyanti jātyandhā iva darpaṇam || 31||
प्राज्ञोपज्ञाः सदाचाराः प्राज्ञा लोकहितेप्सवः ।हितं च सर्वदा पथ्यं पथ्यभोक्ता न हीयते ॥ ३२॥
prājñopajñāḥ sadācārāḥ prājñā lokahitepsavaḥ |hitaṃ ca sarvadā pathyaṃ pathyabhoktā na hīyate || 32||
विचिकित्सा कुतो वर्णाश्रमधर्मे महीयसि ।आचामं याचमानस्य कुतः पाकविचारणा ॥ ३३॥
vicikitsā kuto varṇāśramadharme mahīyasi |ācāmaṃ yācamānasya kutaḥ pākavicāraṇā || 33||
फलान्यननुसन्धाय श्रद्धादेयी भवाधुना ।कर्मानुरूपफलदो भगवान्न हि मत्सरी ॥ ३४॥
phalānyananusandhāya śraddhādeyī bhavādhunā |karmānurūpaphalado bhagavānna hi matsarī || 34||
प्रवाससुखपाथेयं द्रविणेनात्र लभ्यते ।पारलौकिकपाथेयं धर्ममूल्येन साध्यते ॥ ३५॥
pravāsasukhapātheyaṃ draviṇenātra labhyate |pāralaukikapātheyaṃ dharmamūlyena sādhyate || 35||
कत्यग्रहीषं जन्मानि सेत्स्यन्ति कति वा पुरः ।एषाऽयव्ययसक्तस्य तिरोभूता विचारणा ॥ ३६॥
katyagrahīṣaṃ janmāni setsyanti kati vā puraḥ |eṣā'yavyayasaktasya tirobhūtā vicāraṇā || 36||
सत्त्वसौशील्यपारम्यपरितुष्टो जितेन्द्रियः ।वरिवस्याविशुद्धात्मा चतुर्वर्गं समश्नुते ॥ ३७॥
sattvasauśīlyapāramyaparituṣṭo jitendriyaḥ |varivasyāviśuddhātmā caturvargaṃ samaśnute || 37||
पञ्चयज्ञपरा दुष्टविषयेषु गतस्पृहाः ।परमार्थं विचिन्वानाः श्रेयः परमवाप्स्यथ ॥ ३८॥
pañcayajñaparā duṣṭaviṣayeṣu gataspṛhāḥ |paramārthaṃ vicinvānāḥ śreyaḥ paramavāpsyatha || 38||
क्रियाचर्या ।आसायमित्थं परिबोध्य शिष्यान्विधित्सुरर्चां परदेवतायाः ।स्नात्वा विधायाह्निकमादरेणश्रीचक्रराजस्य समीपमाप ॥ ३९॥
kriyācaryā |āsāyamitthaṃ paribodhya śiṣyānvidhitsurarcāṃ paradevatāyāḥ |snātvā vidhāyāhnikamādareṇaśrīcakrarājasya samīpamāpa || 39||
रत्नप्रदीपाङ्कुरभासमानेप्रसूनमालास्तृतरत्नपीठे ।निधाय चक्रेश्वरमर्चयित्वास्थिरासनो जप्यमसौ जजाप ॥ ४०॥
ratnapradīpāṅkurabhāsamāneprasūnamālāstṛtaratnapīṭhe |nidhāya cakreśvaramarcayitvāsthirāsano japyamasau jajāpa || 40||
चत्वारि चक्राणि शिवस्य शक्तेःपञ्च प्रपञ्चस्थितिसाधनानि ।तेषामभेदेन विधाय पूजामानर्च बिन्दौ ललितापदाब्जम् ॥ ४१॥
catvāri cakrāṇi śivasya śakteḥpañca prapañcasthitisādhanāni |teṣāmabhedena vidhāya pūjāmānarca bindau lalitāpadābjam || 41||
प्रसूनमन्त्राक्षतदुग्धसेकैःसौरभ्यविभ्राजितधूपदीपैः ।मात्रष्टकाद्यावरणान्तपूजांविधाय सन्तर्प्य बलिं व्यतानीत् ॥ ४२॥
prasūnamantrākṣatadugdhasekaiḥsaurabhyavibhrājitadhūpadīpaiḥ |mātraṣṭakādyāvaraṇāntapūjāṃvidhāya santarpya baliṃ vyatānīt || 42||
कृत्वा चतुःषष्ट्युपचारमन्तःप्रसाद्य देवीं ललितां हृदब्जे ।मन्त्रार्णचक्रेश्वरयोरभेदंस्वात्मन्यभेदं च तयोनिदध्यौ ॥ ४३॥
kṛtvā catuḥṣaṣṭyupacāramantaḥprasādya devīṃ lalitāṃ hṛdabje |mantrārṇacakreśvarayorabhedaṃsvātmanyabhedaṃ ca tayonidadhyau || 43||
अनुसवनमपीत्थं भक्तियोगैकगम्यांविधिविहितसपर्याचर्यया चार्चयित्वा ।हृदि विनिहितदेवीपादपद्मानुषङ्गात्परिगतपरमानन्दचेता बभूव ॥ ४४॥
anusavanamapītthaṃ bhaktiyogaikagamyāṃvidhivihitasaparyācaryayā cārcayitvā |hṛdi vinihitadevīpādapadmānuṣaṅgātparigataparamānandacetā babhūva || 44||
गुणचर्या ।औत्पत्तिकी सुजनता दृढभक्तियोगोमाङ्गल्यमार्जवमविप्लुतनैष्ठिकत्वम् ।सम्भाविता भुवनसंवनना गुणाश्चयोगेश्वरस्य भुवने किमसाध्यमस्ति ॥ ४५॥
guṇacaryā |autpattikī sujanatā dṛḍhabhaktiyogomāṅgalyamārjavamaviplutanaiṣṭhikatvam |sambhāvitā bhuvanasaṃvananā guṇāścayogeśvarasya bhuvane kimasādhyamasti || 45||
भक्तिचर्या ।अर्चावसानसमये हृदये महेशंध्यात्वा प्रमोदरसपूरनिमग्नचेताः ।आनन्दबाष्पभरगद्गदरुद्धकण्ठोभक्तिप्रकर्षपुलकोद्ग मवृत्तिरास्ते ॥ ४६॥
bhakticaryā |arcāvasānasamaye hṛdaye maheśaṃdhyātvā pramodarasapūranimagnacetāḥ |ānandabāṣpabharagadgadaruddhakaṇṭhobhaktiprakarṣapulakodga mavṛttirāste || 46||
समयचर्या ।तुङ्गातरङ्गशिशिरीकृतसैकतान्त ।राविश्य शिष्यपरिमण्डलमध्यवर्ती ।संश्रावयन्निगममौलिविनिश्चितार्थंकालं व्यनीनयदसौ यमिसार्वभौमः ॥ ४७॥
samayacaryā |tuṅgātaraṅgaśiśirīkṛtasaikatānta |rāviśya śiṣyaparimaṇḍalamadhyavartī |saṃśrāvayannigamamauliviniścitārthaṃkālaṃ vyanīnayadasau yamisārvabhaumaḥ || 47||
प्रसादचर्या ।स्वप्नावबोधसमयेषु वचस्सवित्रीदेवी निसृष्टनिखिलार्थसखीव यस्य ।कर्तव्यतां समुपदिश्य सतां हितायसंसाधयां सुकरमास चतुःपुमर्थान् ॥ ४८॥
prasādacaryā |svapnāvabodhasamayeṣu vacassavitrīdevī nisṛṣṭanikhilārthasakhīva yasya |kartavyatāṃ samupadiśya satāṃ hitāyasaṃsādhayāṃ sukaramāsa catuḥpumarthān || 48||
प्रतिभाचर्या ।दृष्टं श्रुतं यदपि किञ्चिदवस्तु वस्तुकाले गतेऽपि चिरसंस्तुतवद्विदित्वा ।संस्मारयत्यवितथं निजयोगशक्त्यातत्प्रातिभं नयनमन्यजनैर्दुरापम् ॥ ४९॥
pratibhācaryā |dṛṣṭaṃ śrutaṃ yadapi kiñcidavastu vastukāle gate'pi cirasaṃstutavadviditvā |saṃsmārayatyavitathaṃ nijayogaśaktyātatprātibhaṃ nayanamanyajanairdurāpam || 49||
दानचर्या ।कल्पद्रुमस्तु भजतामभिवाञ्छितानिदुग्धे कृतान्तभयदर्शननीरसानि ।सोऽयं स्मृतो वितरति प्रतिभीतिशून्यान्यानन्दसम्प्लवरसोत्तरवैभवानि ॥ ५०॥
dānacaryā |kalpadrumastu bhajatāmabhivāñchitānidugdhe kṛtāntabhayadarśananīrasāni |so'yaṃ smṛto vitarati pratibhītiśūnyānyānandasamplavarasottaravaibhavāni || 50||
ज्ञानचर्या ।सोपप्लवान् विषमयान्विषयानुदीक्ष्यनित्यप्रमोदमनिवारितमप्रमेयम् ।संविन्मयं किमपि चिन्तयति प्रकाममाध्यायति स्वयमपास्तसमस्तभेदम् ॥ ५२॥
jñānacaryā |sopaplavān viṣamayānviṣayānudīkṣyanityapramodamanivāritamaprameyam |saṃvinmayaṃ kimapi cintayati prakāmamādhyāyati svayamapāstasamastabhedam || 52||
विरक्तिचर्या ।सुरवरभवने वा रौरवे वा क्व वा स्या-ज्जनिरिह भवतः किं त्यक्तसर्वेषणस्य ।हृदयगुरुपदाब्जं चिन्तयन्नात्मनीनंनिरवधिकसुखाब्धौ सामरस्यं प्रयाहि ॥ ५३॥
virakticaryā |suravarabhavane vā raurave vā kva vā syā-jjaniriha bhavataḥ kiṃ tyaktasarveṣaṇasya |hṛdayagurupadābjaṃ cintayannātmanīnaṃniravadhikasukhābdhau sāmarasyaṃ prayāhi || 53||
एधिषीष्ट चिरं श्रीमज्जगद्गुरुरुदारधीः ।एधिषीरन् जनाः सर्वे तत्पादयुगलाश्रयाः ॥ ५४॥
edhiṣīṣṭa ciraṃ śrīmajjagadgururudāradhīḥ |edhiṣīran janāḥ sarve tatpādayugalāśrayāḥ || 54||
अस्ति कर्णाटेषु प्रवर्षुकाम्भोधरमालामेदुरनभोविभागः,\,विविधौषधलतासन्तानबहुलारण्यपरिवृतप्रान्तरः\, सर्वसम्पन्नि-केतनं\, शाद्वलः\, पङ्किलोऽनूपवान्\, व्रीहिपालितः\, शृङ्गगिरि-संज्ञितो भुवो विभागः । यश्च नितरां प्रणियत्यन्तरात्मानं\,सम्पन्नसस्यतया\, निसर्गरुचिरतया\, प्रशान्तपावनतया\, जन्मभूमितया तुङ्गभद्रायाः\, प्रशान्तनिकेतनतया विभाण्डकादि-महामुनीनां\, क्रीडागारतया श्रीशारदाविलासानां\, कोश-भवनतया प्रकृतिसौन्दर्याणाम् । यस्मिन्नाजानपावने\, निर्वैरप्र-शान्ततपोवने, श्रीमच्छङ्करभगवत्पादप्रतिष्ठापिताद्वैतव्याख्यानसिंहासनमाधितिष्ठन् सुमसमयसमुदीयमानकुसुमावलीस्यन्दमानमरन्दधाराधोरणीमधुरिमाधरीकरणचणवाग्वैभवः\,निखिलावनीपालमकुटतटरत्ननीराजितचरणयुगलः\, निर्मर्यादातिप्रवृद्धदुर्मतदुर्मनायमानसज्जनशर्मनिर्माणकार्मणः\, नैसर्गिकतयानुगृहीतसकललोकः\, निगमोद्धरणधृतमत्स्यरूपहरिरिव सङ्गृहीतसत्यव्रतः\, राकाशशाङ्क इव सुतारातितुल्यरूपः\,वसन्तसमय इव सुमहितविप्रसवोल्लासनपटुः\, बादरायण इवप्रतिपादितधर्मविजयः\, शतक्रतुरिव परिचितशतकोटिप्रशमितसत्प्रतिपक्षविवादः\, राजकोशगृहा इव दीनारातिपोषणकुशलः\, रत्नप्रदीप इवानाद्दृतविषय स्नेहः\, छन्दोविचितिरिवयतिगणगुणरञ्जितः\, नटराज इव सन्ध्याभ्रपटसंवीततनुः\,ग्रीष्मसमय इव पुरोविराजिताषाढः\, शैलसुताप्रणयविलासइव करविधृतरुद्राक्षः, महाराजभवनमिव महाविभूतिभूषितः\, परित्यक्तसर्वाशाविग्रहोऽपि समाश्रितदक्षिणाशाविग्रहः\, वीताखिलतृष्णोऽपि गुणिगणार्जनैकतानतृष्णः\, वाग्मिप्रवरोऽपि परपरीवादैडमूकः\, अपारसारस्वतवारान्निधिरपि भ्रमभङ्गरहितः\, गोप्ता धर्मकोशस्य\, आधारः शास्त्रसंततेः\, निवासो वात्सल्यस्य\, विहारभूमिर्गुणगणस्य\, कुलभवनं प्रतिभायाः\, क्रीडागारः सौजन्यस्य\, एकाश्रयः शारदाम्बाप्रसादानुग्रहस्य\,श्रीमज्जगद्गुरुपट्टभद्रश्रीमच्चन्द्रशेखरभारतीविजयतां धरातले ॥आ सप्तविंशपरिवत्सरमूर्जितश्रीर्व्याख्यानभद्ररुचिरासनमास्थितः सन् ।आम्नायमौलिपरतत्त्वमपीपलब्धःश्रीचन्द्रशेखरगुरुर्जयताच्चिराय ॥अधीतिः साहिती यस्य विनेता श्रीजगद्गुरुः ।सुब्रह्मण्यस्य कृतिषु चारुचर्या प्रसाधिता ॥इति शिवमोग्गानगरस्थ पण्डित सुब्रह्मण्यशास्त्रिणा विरचिता चारुचर्या समाप्ता ।(मैसूर्संस्थान शिवमोग्गानगरस्थ पण्डित सुब्रह्मण्यशास्त्रिणा विरचिता)तेअच् अल्ल् थोसे व्हो अरे सिन्चेरे इन् थेइर् क़ुएस्त्, इर्रेस्पेच्तिवे
asti karṇāṭeṣu pravarṣukāmbhodharamālāmeduranabhovibhāgaḥ,\,vividhauṣadhalatāsantānabahulāraṇyaparivṛtaprāntaraḥ\, sarvasampanni-ketanaṃ\, śādvalaḥ\, paṅkilo'nūpavān\, vrīhipālitaḥ\, śṛṅgagiri-saṃjñito bhuvo vibhāgaḥ | yaśca nitarāṃ praṇiyatyantarātmānaṃ\,sampannasasyatayā\, nisargaruciratayā\, praśāntapāvanatayā\, janmabhūmitayā tuṅgabhadrāyāḥ\, praśāntaniketanatayā vibhāṇḍakādi-mahāmunīnāṃ\, krīḍāgāratayā śrīśāradāvilāsānāṃ\, kośa-bhavanatayā prakṛtisaundaryāṇām | yasminnājānapāvane\, nirvairapra-śāntatapovane, śrīmacchaṅkarabhagavatpādapratiṣṭhāpitādvaitavyākhyānasiṃhāsanamādhitiṣṭhan sumasamayasamudīyamānakusumāvalīsyandamānamarandadhārādhoraṇīmadhurimādharīkaraṇacaṇavāgvaibhavaḥ\,nikhilāvanīpālamakuṭataṭaratnanīrājitacaraṇayugalaḥ\, nirmaryādātipravṛddhadurmatadurmanāyamānasajjanaśarmanirmāṇakārmaṇaḥ\, naisargikatayānugṛhītasakalalokaḥ\, nigamoddharaṇadhṛtamatsyarūpahaririva saṅgṛhītasatyavrataḥ\, rākāśaśāṅka iva sutārātitulyarūpaḥ\,vasantasamaya iva sumahitaviprasavollāsanapaṭuḥ\, bādarāyaṇa ivapratipāditadharmavijayaḥ\, śatakraturiva paricitaśatakoṭipraśamitasatpratipakṣavivādaḥ\, rājakośagṛhā iva dīnārātipoṣaṇakuśalaḥ\, ratnapradīpa ivānāddṛtaviṣaya snehaḥ\, chandovicitirivayatigaṇaguṇarañjitaḥ\, naṭarāja iva sandhyābhrapaṭasaṃvītatanuḥ\,grīṣmasamaya iva purovirājitāṣāḍhaḥ\, śailasutāpraṇayavilāsaiva karavidhṛtarudrākṣaḥ, mahārājabhavanamiva mahāvibhūtibhūṣitaḥ\, parityaktasarvāśāvigraho'pi samāśritadakṣiṇāśāvigrahaḥ\, vītākhilatṛṣṇo'pi guṇigaṇārjanaikatānatṛṣṇaḥ\, vāgmipravaro'pi paraparīvādaiḍamūkaḥ\, apārasārasvatavārānnidhirapi bhramabhaṅgarahitaḥ\, goptā dharmakośasya\, ādhāraḥ śāstrasaṃtateḥ\, nivāso vātsalyasya\, vihārabhūmirguṇagaṇasya\, kulabhavanaṃ pratibhāyāḥ\, krīḍāgāraḥ saujanyasya\, ekāśrayaḥ śāradāmbāprasādānugrahasya\,śrīmajjagadgurupaṭṭabhadraśrīmaccandraśekharabhāratīvijayatāṃ dharātale ||ā saptaviṃśaparivatsaramūrjitaśrīrvyākhyānabhadrarucirāsanamāsthitaḥ san |āmnāyamauliparatattvamapīpalabdhaḥśrīcandraśekharagururjayatāccirāya ||adhītiḥ sāhitī yasya vinetā śrījagadguruḥ |subrahmaṇyasya kṛtiṣu cārucaryā prasādhitā ||iti śivamoggānagarastha paṇḍita subrahmaṇyaśāstriṇā viracitā cārucaryā samāptā |(maisūrsaṃsthāna śivamoggānagarastha paṇḍita subrahmaṇyaśāstriṇā viracitā)teac all those vho are sincere in their क़uest, irrespective
॥ इति चारुचर्या सम्पूर्णम् ॥
Recitation complete
- Meaning
- Grammar
Meanings, sources and related recitations appear here once you finish reading.
Questions
How many verses are in Charucharya?
Charucharya has 54 verses on this page, each shown with its number, Devanagari text and transliteration, and meaning where available.
Can I read Charucharya in Telugu, Kannada or Tamil?
Yes. Use the script buttons at the top of the text (देवनागरी, తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ்) to read the same verses in Telugu, Kannada or Tamil script. Turn on IAST for Roman letters with pronunciation marks. Your choice is remembered on this device.
Is there a PDF of Charucharya?
You do not need a PDF: this page has the complete text, kept up to date when corrections are made, in every script and with meanings. Tap Save to keep it in your library and open it any time.
Who composed Charucharya?
subrahmaNyashAstri.
