तारासहस्रनामस्तोत्रम् २ Tarasahasranamastotra From Brihannilatantra

श्रीदेव्युवाच ।देव देव महादेव सृष्टिस्थित्यन्तकारक ।प्रसङ्गेन महादेव्या विस्तरं कथितं मयि ॥ १८१॥

śrīdevyuvāca |deva deva mahādeva sṛṣṭisthityantakāraka |prasaṅgena mahādevyā vistaraṃ kathitaṃ mayi || 181||

देव्या नीलसरस्वत्याः सहस्रं परमेश्वर ।नाम्नां श्रोतुं महेशान प्रसादः क्रियतां मयि ।कथयस्व महादेव यद्यहं तव वल्लभा ॥ १८२॥

devyā nīlasarasvatyāḥ sahasraṃ parameśvara |nāmnāṃ śrotuṃ maheśāna prasādaḥ kriyatāṃ mayi |kathayasva mahādeva yadyahaṃ tava vallabhā || 182||

श्रीभैरव उवाच ।साधु पृष्टं महादेवि सर्वतन्त्रेषु गोपितम् ।नाम्नां सहस्रं तारायाः कथितुं नैव शक्यते ॥ १८३॥

śrībhairava uvāca |sādhu pṛṣṭaṃ mahādevi sarvatantreṣu gopitam |nāmnāṃ sahasraṃ tārāyāḥ kathituṃ naiva śakyate || 183||

प्रकाशात् सिद्धिहानिः स्यात् श्रिया च परिहीयते ।प्रकाशयति यो मोहात् षण्मासाद् मृत्युमाप्नुयात् ॥ १८४॥

prakāśāt siddhihāniḥ syāt śriyā ca parihīyate |prakāśayati yo mohāt ṣaṇmāsād mṛtyumāpnuyāt || 184||

अकथ्यं परमेशानि अकथ्यं चैव सुन्दरि ।क्षमस्व वरदे देवि यदि स्नेहोऽस्ति मां प्रति ॥ १८५॥

akathyaṃ parameśāni akathyaṃ caiva sundari |kṣamasva varade devi yadi sneho'sti māṃ prati || 185||

सर्वस्वं शृणु हे देवि सर्वागमविदां वरे ।धनसारं महादेवि गोप्तव्यं परमेश्वरि ॥ १८६॥

sarvasvaṃ śṛṇu he devi sarvāgamavidāṃ vare |dhanasāraṃ mahādevi goptavyaṃ parameśvari || 186||

आयुर्गोप्यं गृहच्छिद्रं गोप्यं न पापभाग् भवेत् ।सुगोप्यं परमेशानि गोपनात् सिद्धिमश्नुते ॥ १८७॥

āyurgopyaṃ gṛhacchidraṃ gopyaṃ na pāpabhāg bhavet |sugopyaṃ parameśāni gopanāt siddhimaśnute || 187||

प्रकाशात् कार्यहानिश्च प्रकाशात् प्रलयं भवेत् ।तस्माद् भद्रे महेशानि न प्रकाश्यं कदाचन ॥ १८८॥

prakāśāt kāryahāniśca prakāśāt pralayaṃ bhavet |tasmād bhadre maheśāni na prakāśyaṃ kadācana || 188||

इति देववचः श्रुत्वा देवी परमसुन्दरी ।विस्मिता परमेशानी विषणा तत्र जायते ॥ १८९॥

iti devavacaḥ śrutvā devī paramasundarī |vismitā parameśānī viṣaṇā tatra jāyate || 189||

शृणु हे परमेशान कृपासागरपारग ।तव स्नेहो महादेव मयि नास्त्यत्र निश्चितम् ॥ १८१०॥

śṛṇu he parameśāna kṛpāsāgarapāraga |tava sneho mahādeva mayi nāstyatra niścitam || 1810||

भद्रं भद्रं महादेव इति कृत्वा महेश्वरी ।विमुखीभूय देवेशी तत्रास्ते शैलजा शुभा ॥ १८११॥

bhadraṃ bhadraṃ mahādeva iti kṛtvā maheśvarī |vimukhībhūya deveśī tatrāste śailajā śubhā || 1811||

विलोक्य विमुखीं देवीं महादेवो महेश्वरः ।प्रहस्य परमेशानीं परिष्वज्य प्रियां कथाम् ॥ १८१२॥

vilokya vimukhīṃ devīṃ mahādevo maheśvaraḥ |prahasya parameśānīṃ pariṣvajya priyāṃ kathām || 1812||

कथयामास तत्रैव महादेव्यै महेश्वरि ।मम सर्वस्वरूपा त्वं जानीहि नगनन्दिनि ॥ १८१३॥

kathayāmāsa tatraiva mahādevyai maheśvari |mama sarvasvarūpā tvaṃ jānīhi naganandini || 1813||

त्वां विनाहं महादेवि पूर्वोक्तशवरूपवान् ।क्षमस्व परमानन्दे क्षमस्व नगनन्दिनि ॥ १८१४॥

tvāṃ vināhaṃ mahādevi pūrvoktaśavarūpavān |kṣamasva paramānande kṣamasva naganandini || 1814||

यथा प्राणो महेशानि देहे तिष्ठति सुन्दरि ।तथा त्वं जगतामाद्ये चरणे पतितोऽस्म्यहम् ॥ १८१५॥

yathā prāṇo maheśāni dehe tiṣṭhati sundari |tathā tvaṃ jagatāmādye caraṇe patito'smyaham || 1815||

इति मत्वा महादेवि रक्ष मां तव किङ्करम् ।ततो देवी महेशानी त्रैलोक्यमोहिनी शिवा ॥ १८१६॥

iti matvā mahādevi rakṣa māṃ tava kiṅkaram |tato devī maheśānī trailokyamohinī śivā || 1816||

महादेवं परिष्वज्य प्राह गद्गदया गिरा ।सदा देहस्वरूपाहं देही त्वं परमेश्वर ॥ १८१७॥

mahādevaṃ pariṣvajya prāha gadgadayā girā |sadā dehasvarūpāhaṃ dehī tvaṃ parameśvara || 1817||

तथापि वञ्चनां कर्तुं मामित्थं वदसि प्रियम् ।महादेवः पुनः प्राह भैरवि प्राणवल्लभे ॥ १८१८॥

tathāpi vañcanāṃ kartuṃ māmitthaṃ vadasi priyam |mahādevaḥ punaḥ prāha bhairavi prāṇavallabhe || 1818||

नाम्नां सहस्रं तारायाः श्रोतुमिच्छस्यशेषतः ।श्रीदेव्युवाच ।न श्रुतं परमेशान तारानामसहस्रकम् ।कथयस्व महाभाग सत्यं परमसुन्दरम् ॥ १८१९॥

nāmnāṃ sahasraṃ tārāyāḥ śrotumicchasyaśeṣataḥ |śrīdevyuvāca |na śrutaṃ parameśāna tārānāmasahasrakam |kathayasva mahābhāga satyaṃ paramasundaram || 1819||

श्रीपार्वत्युवाच ।कथमीशान सर्वज्ञ लभन्ते सिद्धिमुत्तमाम् ।साधकाः सर्वदा येन तन्मे कथय सुन्दर ॥ १८२०॥

śrīpārvatyuvāca |kathamīśāna sarvajña labhante siddhimuttamām |sādhakāḥ sarvadā yena tanme kathaya sundara || 1820||

यस्मात् परतरं नास्ति स्तोत्रं तन्त्रेषु निश्चितम् ।सर्वपापहरं दिव्यं सर्वापद्विनिवारकम् ॥ १८२१॥

yasmāt parataraṃ nāsti stotraṃ tantreṣu niścitam |sarvapāpaharaṃ divyaṃ sarvāpadvinivārakam || 1821||

सर्वज्ञानकरं पुण्यं सर्वमङ्गलसंयुतम् ।पुरश्चर्याशतैस्तुल्यं स्तोत्रं सर्वप्रियङ्करम् ॥ १८२२॥

sarvajñānakaraṃ puṇyaṃ sarvamaṅgalasaṃyutam |puraścaryāśataistulyaṃ stotraṃ sarvapriyaṅkaram || 1822||

वश्यप्रदं मारणदमुच्चाटनप्रदं महत् ।नाम्नां सहस्रं तारायाः कथयस्व सुरेश्वर ॥ १८२३॥

vaśyapradaṃ māraṇadamuccāṭanapradaṃ mahat |nāmnāṃ sahasraṃ tārāyāḥ kathayasva sureśvara || 1823||

श्रीमहादेव उवाच ।नाम्नां सहस्रं तारायाः स्तोत्रपाठाद् भविष्यति ।नाम्नां सहस्रं तारायाः कथयिष्याम्यशेषतः ॥ १८२४॥

śrīmahādeva uvāca |nāmnāṃ sahasraṃ tārāyāḥ stotrapāṭhād bhaviṣyati |nāmnāṃ sahasraṃ tārāyāḥ kathayiṣyāmyaśeṣataḥ || 1824||

शृणु देवि सदा भक्त्या भक्तानां परमं हितम् ।विना पूजोपहारेण विना जा(प्येन यत् फलम् ॥ १८२५॥

śṛṇu devi sadā bhaktyā bhaktānāṃ paramaṃ hitam |vinā pūjopahāreṇa vinā jā(pyena yat phalam || 1825||

तत् फलं सकलं देवि कथयिष्यामि तच्छृणु ।ॐ अस्य श्रीतारासहस्रनामस्तोत्रमहामन्त्रस्य\,अक्षोभ्य ऋषिः\, बृहतीउष्णिक् छन्दः\,श्री उग्रतारा श्रीमदेकजटा श्रीनीलसरस्वती देवता\,पुरुषार्थचतुष्टयसिद्ध्यर्थे विनियोगः ॥तारा रात्रिर्महारात्रिर्कालरात्रिर्महामतिः ।कालिका कामदा माया महामाया महास्मृतिः ॥ १८२६॥

tat phalaṃ sakalaṃ devi kathayiṣyāmi tacchṛṇu |oṃ asya śrītārāsahasranāmastotramahāmantrasya\,akṣobhya ṛṣiḥ\, bṛhatīuṣṇik chandaḥ\,śrī ugratārā śrīmadekajaṭā śrīnīlasarasvatī devatā\,puruṣārthacatuṣṭayasiddhyarthe viniyogaḥ ||tārā rātrirmahārātrirkālarātrirmahāmatiḥ |kālikā kāmadā māyā mahāmāyā mahāsmṛtiḥ || 1826||

महादानरता यज्ञा यज्ञोत्सवविभूषिता ।चन्द्रव्वज्रा चकोराक्षी चारुनेत्रा सुलोचना ॥ १८२७॥

mahādānaratā yajñā yajñotsavavibhūṣitā |candravvajrā cakorākṣī cārunetrā sulocanā || 1827||

त्रिनेत्रा महती देवी कुरङ्गाक्षी मनोरमा ।ब्राह्मी नारायणी ज्योत्स्ना चारुकेशी सुमूर्धजा ॥ १८२८॥

trinetrā mahatī devī kuraṅgākṣī manoramā |brāhmī nārāyaṇī jyotsnā cārukeśī sumūrdhajā || 1828||

वाराही वारुणी विद्या महाविद्या महेश्वरी ।सिद्धा कुञ्चितकेशा च महायज्ञस्वरूपिणी ॥ १८२९॥

vārāhī vāruṇī vidyā mahāvidyā maheśvarī |siddhā kuñcitakeśā ca mahāyajñasvarūpiṇī || 1829||

गौरी चम्पकवर्णा च कृशाङ्गी शिवमोहिनी ।सर्वानन्दस्वरूपा च सर्वशङ्कैकतारिणी ॥ १८३०॥

gaurī campakavarṇā ca kṛśāṅgī śivamohinī |sarvānandasvarūpā ca sarvaśaṅkaikatāriṇī || 1830||

विद्यानन्दमयी नन्दा भद्रकालीस्वरूपिणी ।गायत्री सुचरित्रा च कौलव्रतपरायणा ॥ १८३१॥

vidyānandamayī nandā bhadrakālīsvarūpiṇī |gāyatrī sucaritrā ca kaulavrataparāyaṇā || 1831||

हिरण्यगर्भा भूगर्भा महागर्भा सुलोचनी ।हिमवत्तनया दिव्या महामेघस्वरूपिणी ॥ १८३२॥

hiraṇyagarbhā bhūgarbhā mahāgarbhā sulocanī |himavattanayā divyā mahāmeghasvarūpiṇī || 1832||

जगन्माता जगद्धात्री जगतामुपकारिणी ।ऐन्द्री सौम्या तथा घोरा वारुणी माधवी तथा ॥ १८३३॥

jaganmātā jagaddhātrī jagatāmupakāriṇī |aindrī saumyā tathā ghorā vāruṇī mādhavī tathā || 1833||

आग्नेयी नैरृती चैव ऐशानी चण्डिकात्मिका ।सुमेरुतनया नित्या सर्वेषामुपकारिणी ॥ १८३४॥

āgneyī nairṛtī caiva aiśānī caṇḍikātmikā |sumerutanayā nityā sarveṣāmupakāriṇī || 1834||

ललज्जिह्वा सरोजाक्षी मुण्डस्रक्परिभूषिता ।सर्वानन्दमयी सर्वा सर्वानन्दस्वरूपिणी ॥ १८३५॥

lalajjihvā sarojākṣī muṇḍasrakparibhūṣitā |sarvānandamayī sarvā sarvānandasvarūpiṇī || 1835||

धृतिर्मेधा तथा लक्ष्मीः श्रद्धा पन्नगगामिनी ।रुक्मिणी जानकी दुर्गाम्बिका सत्यवती रतिः ॥ १८३६॥ १८

dhṛtirmedhā tathā lakṣmīḥ śraddhā pannagagāminī |rukmiṇī jānakī durgāmbikā satyavatī ratiḥ || 1836|| 18

कामाख्या कामदा नन्दा नारसिंही सरस्वती ।महादेवरता चण्डी चण्डदोर्दण्डखण्डिनी ॥ १८३७॥

kāmākhyā kāmadā nandā nārasiṃhī sarasvatī |mahādevaratā caṇḍī caṇḍadordaṇḍakhaṇḍinī || 1837||

दीर्घकेशी सुकेशी च पिङ्गकेशी महाकचा ।भवानी भवपत्नी च भवभीतिहरा सती ॥ १८३८॥

dīrghakeśī sukeśī ca piṅgakeśī mahākacā |bhavānī bhavapatnī ca bhavabhītiharā satī || 1838||

पौरन्दरी तथा विष्णोर्जाया माहेश्वरी तथा ।सर्वेषां जननी विद्या चार्वङ्गी दैत्यनाशिनी ॥ १८३९॥

paurandarī tathā viṣṇorjāyā māheśvarī tathā |sarveṣāṃ jananī vidyā cārvaṅgī daityanāśinī || 1839||

सर्वरूपा महेशानि कामिनी वरवर्णिनी ।महाविद्या महामाया महामेधा महोत्सवा ॥ १८४०॥

sarvarūpā maheśāni kāminī varavarṇinī |mahāvidyā mahāmāyā mahāmedhā mahotsavā || 1840||

विरूपा विश्वरूपा च मृडानी मृडवल्लभा ।कोटिचन्द्रप्रतीकाशा शतसूर्यप्रकाशिनी ॥ १८४१॥

virūpā viśvarūpā ca mṛḍānī mṛḍavallabhā |koṭicandrapratīkāśā śatasūryaprakāśinī || 1841||

जह्नुकन्या महोग्रा च पार्वती विश्वमोहिनी ।कामरूपा महेशानी नित्योत्साहा मनस्विनी ॥ १८४२॥

jahnukanyā mahogrā ca pārvatī viśvamohinī |kāmarūpā maheśānī nityotsāhā manasvinī || 1842||

वैकुण्ठनाथपत्नी च तथा शङ्करमोहिनी ।काश्यपी कमला कृष्णा कृष्णरूपा च कालिनी ॥ १८४३॥

vaikuṇṭhanāthapatnī ca tathā śaṅkaramohinī |kāśyapī kamalā kṛṣṇā kṛṣṇarūpā ca kālinī || 1843||

माहेश्वरी वृषारूढा सर्वविस्मयकारिणी ।मान्या मानवती शुद्धा कन्या हिमगिरेस्तथा ॥ १८४४॥

māheśvarī vṛṣārūḍhā sarvavismayakāriṇī |mānyā mānavatī śuddhā kanyā himagirestathā || 1844||

अपर्णा पद्मपत्राक्षी नागयज्ञोपवीतिनी ।महाशङ्खधरा कान्ता कमनीया नगात्मजा ॥ १८४५॥

aparṇā padmapatrākṣī nāgayajñopavītinī |mahāśaṅkhadharā kāntā kamanīyā nagātmajā || 1845||

ब्रह्माणी वैष्णवी शम्भोर्जाया गङ्गा जलेश्वरी ।भागीरथी मनोबुद्धिर्नित्या विद्यामयी तथा ॥ १८४६॥

brahmāṇī vaiṣṇavī śambhorjāyā gaṅgā jaleśvarī |bhāgīrathī manobuddhirnityā vidyāmayī tathā || 1846||

हरप्रिया गिरिसुता हरपत्नी तपस्विनी ।महाव्याधिहरा देवी महाघोरस्वरूपिणी ॥ १८४७॥

harapriyā girisutā harapatnī tapasvinī |mahāvyādhiharā devī mahāghorasvarūpiṇī || 1847||

महापुण्यप्रभा भीमा मधुकैटभनाशिनी ।शङ्खिनी वज्रिणी धात्री तथा पुस्तकधारिणी ॥ १८४८॥

mahāpuṇyaprabhā bhīmā madhukaiṭabhanāśinī |śaṅkhinī vajriṇī dhātrī tathā pustakadhāriṇī || 1848||

चामुण्डा चपला तुङ्गा शुम्बदैत्यनिकृन्तनी ।शान्तिर्निद्रा महानिद्रा पूर्णनिद्रा च रेणुका ॥ १८४९॥

cāmuṇḍā capalā tuṅgā śumbadaityanikṛntanī |śāntirnidrā mahānidrā pūrṇanidrā ca reṇukā || 1849||

कौमारी कुलजा कान्ती कौलव्रतपरायणा ।वनदुर्गा सदाचारा द्रौपदी द्रुपदात्मजा ॥ १८५०॥

kaumārī kulajā kāntī kaulavrataparāyaṇā |vanadurgā sadācārā draupadī drupadātmajā || 1850||