विष्णुस्तुतिः (कण्डुमुनिप्रोक्तम् ब्रह्मपुराणान्तर्गता) Shri Vishnu Stuti by Sage Kandu (Brahma Purana)

कण्डुरुवाचनारायण हरे कृष्ण श्रीवत्साङ्क जगत्पते ।जगद्बीज जगद्धाम जगत्साक्षिन्नमोऽस्तु ते ॥ १७८\।१२९॥

kaṇḍuruvācanārāyaṇa hare kṛṣṇa śrīvatsāṅka jagatpate |jagadbīja jagaddhāma jagatsākṣinnamo'stu te || 178\|129||

अव्यक्त जिष्णो प्रभव प्रधानपुरुषोत्तम ।पुण्डरीकाक्ष गोविन्द लोकनाथ नमोऽस्तु ते ॥ १७८\।१३०॥

avyakta jiṣṇo prabhava pradhānapuruṣottama |puṇḍarīkākṣa govinda lokanātha namo'stu te || 178\|130||

हिरण्यगर्भ श्रीनाथ पद्मनाभ सनातन । वर् श्रीधामभूगर्भ ध्रुव ईशान हृषीकेश नमोऽस्तु ते ॥ १७८\।१३१॥

hiraṇyagarbha śrīnātha padmanābha sanātana | var śrīdhāmabhūgarbha dhruva īśāna hṛṣīkeśa namo'stu te || 178\|131||

अनाद्यन्तामृताजेय जय त्वं जयतां वर ।अजिताखण्ड श्रीकृष्ण श्रीनिवास नमोऽस्तु ते ॥ १७८\।१३२॥ वर् खण्डल कृष्णपाठबेह्दयोगात्मन्नंप्रमेयात्मँल्लोकात्मंस्त्वं सनातनः ।कूटस्थाचलदुर्ज्ञेय कुशेशाय नमोऽस्तु ते ॥ ६९\।१३२॥वरेण्य वरदानन्त ब्रह्मयोने गुणाकर ।प्रलयोत्पत्तियोगेश वासुदेव नमोऽस्तुते ते ॥ ६९\।१३३॥

anādyantāmṛtājeya jaya tvaṃ jayatāṃ vara |ajitākhaṇḍa śrīkṛṣṇa śrīnivāsa namo'stu te || 178\|132|| var khaṇḍala kṛṣṇapāṭhabehdayogātmannaṃprameyātmam̐llokātmaṃstvaṃ sanātanaḥ |kūṭasthācaladurjñeya kuśeśāya namo'stu te || 69\|132||vareṇya varadānanta brahmayone guṇākara |pralayotpattiyogeśa vāsudeva namo'stute te || 69\|133||

पर्जन्यधर्मकर्ता च दुष्पार दुरधिष्ठित ।दुःखार्तिनाशन हरे जलशायिन्नमोऽस्तु ते ॥ १७८\।१३३॥

parjanyadharmakartā ca duṣpāra duradhiṣṭhita |duḥkhārtināśana hare jalaśāyinnamo'stu te || 178\|133||

भूतपाव्यक्त भूतेश भूततत्त्वैरनाकुल ।भूताधिवास भूतात्मन्भूतगर्भ नमोऽस्तु ते ॥ १७८\।१३४॥

bhūtapāvyakta bhūteśa bhūtatattvairanākula |bhūtādhivāsa bhūtātmanbhūtagarbha namo'stu te || 178\|134||

यज्ञ यज्वन्यज्ञधर यज्ञधाताऽभयप्रद ।यज्ञगर्भ हिरण्याङ्ग पृश्निगर्भ नमोऽस्तु ते ॥ १७८\।१३५॥

yajña yajvanyajñadhara yajñadhātā'bhayaprada |yajñagarbha hiraṇyāṅga pṛśnigarbha namo'stu te || 178\|135||

क्षेत्रज्ञ क्षेत्रभृत्क्षेत्री क्षेत्रहा क्षेत्रकृद्वशी ।क्षेत्रात्मन्क्षेत्ररहित क्षेत्रस्रष्ट्रे नमोऽस्तु ते ॥ १७८\।१३६॥

kṣetrajña kṣetrabhṛtkṣetrī kṣetrahā kṣetrakṛdvaśī |kṣetrātmankṣetrarahita kṣetrasraṣṭre namo'stu te || 178\|136||

गुणालय गुणावास गुणाश्रय गुणावह ।गुणभोक्तृ गुणाराम गुणत्यागिन्नमोऽस्तु ते ॥ १७८\।१३७॥

guṇālaya guṇāvāsa guṇāśraya guṇāvaha |guṇabhoktṛ guṇārāma guṇatyāginnamo'stu te || 178\|137||

त्वं विष्णुस्त्वं हरिश्चक्री त्वं जिष्णुस्त्वं जनार्दनः ।त्वं भूतस्त्वं वषट्कारस्त्वं भव्यस्त्वं भवत्प्रभुः ॥ १७८\।१३८॥

tvaṃ viṣṇustvaṃ hariścakrī tvaṃ jiṣṇustvaṃ janārdanaḥ |tvaṃ bhūtastvaṃ vaṣaṭkārastvaṃ bhavyastvaṃ bhavatprabhuḥ || 178\|138||

त्वं भूतकृत्त्वमव्यक्तस्त्वं भवो भूतभृद्भवान् ।त्वं भूतभावनो देवस्त्वामाहुरजमीश्वरम् ॥ १७८\।१३९॥

tvaṃ bhūtakṛttvamavyaktastvaṃ bhavo bhūtabhṛdbhavān |tvaṃ bhūtabhāvano devastvāmāhurajamīśvaram || 178\|139||

त्वमनन्तः कृतज्ञस्त्वं प्रकृतिस्त्वं वृषाकपिः ।त्वं रुद्रस्त्वं दुराधर्षस्त्वममोघस्त्वमीश्वरः ॥ १७८\।१४०॥

tvamanantaḥ kṛtajñastvaṃ prakṛtistvaṃ vṛṣākapiḥ |tvaṃ rudrastvaṃ durādharṣastvamamoghastvamīśvaraḥ || 178\|140||

त्वं विश्वकर्मा जिष्णुस्त्वं त्वं शंभुस्त्वं वृषाकृतिः ।त्वं शंकरस्त्वमुशना त्वं सत्यं त्वं तपो जनः ॥ १७८\।१४१॥

tvaṃ viśvakarmā jiṣṇustvaṃ tvaṃ śaṃbhustvaṃ vṛṣākṛtiḥ |tvaṃ śaṃkarastvamuśanā tvaṃ satyaṃ tvaṃ tapo janaḥ || 178\|141||

त्वमादित्यस्त्वमोंकारस्त्वं प्राणस्त्वं तमिस्रहा ।त्वं पर्जन्यस्त्वं प्रथितस्त्वं त्वं ज्येष्ठस्त्वं परायणः ॥ १७८\।१४२॥

tvamādityastvamoṃkārastvaṃ prāṇastvaṃ tamisrahā |tvaṃ parjanyastvaṃ prathitastvaṃ tvaṃ jyeṣṭhastvaṃ parāyaṇaḥ || 178\|142||

त्वमादित्यस्त्वमोंकारस्त्वं प्राणस्त्वं तमिस्रहा ।त्वं पर्जन्यस्त्वं प्रथितस्त्वं वेधास्त्वं सुरेश्वरः ॥ १७८\।१४३॥

tvamādityastvamoṃkārastvaṃ prāṇastvaṃ tamisrahā |tvaṃ parjanyastvaṃ prathitastvaṃ vedhāstvaṃ sureśvaraḥ || 178\|143||

त्वमृग्यजुः सामचैव त्वमात्मा संमतो भवान् ।त्वमग्निस्त्वं च पवनस्त्वमापो वसुधा भवान् ॥ १७८\।१४४॥

tvamṛgyajuḥ sāmacaiva tvamātmā saṃmato bhavān |tvamagnistvaṃ ca pavanastvamāpo vasudhā bhavān || 178\|144||

त्वं स्रष्टा त्वं तथा भोक्ता होता त्वं च हविः क्रतुः ।त्वं प्रभुस्त्वं विभुः श्रेष्ठस्त्वं लोकपतिरच्युतः ॥ १७८\।१४५॥

tvaṃ sraṣṭā tvaṃ tathā bhoktā hotā tvaṃ ca haviḥ kratuḥ |tvaṃ prabhustvaṃ vibhuḥ śreṣṭhastvaṃ lokapatiracyutaḥ || 178\|145||

त्वं सर्वदर्शनः श्रीमांस्त्वं सर्वदमनोऽरिहा ।त्वमहस्त्वं तथारात्रिस्त्वामाहुर्वत्सरं बुधाः ॥ १७८\।१४६॥

tvaṃ sarvadarśanaḥ śrīmāṃstvaṃ sarvadamano'rihā |tvamahastvaṃ tathārātristvāmāhurvatsaraṃ budhāḥ || 178\|146||

त्वं कालस्त्वं कला काष्ठा त्वं मुहूर्तः क्षणालवाः ।त्वं बालस्त्वं तथा वृद्धस्त्वं पुमान्स्त्री नपुंसकः ॥ १७८\।१४७॥

tvaṃ kālastvaṃ kalā kāṣṭhā tvaṃ muhūrtaḥ kṣaṇālavāḥ |tvaṃ bālastvaṃ tathā vṛddhastvaṃ pumānstrī napuṃsakaḥ || 178\|147||

पाठबेह्दत्वं विश्वयोनिस्त्वं चक्षुस्त्वं स्थाणूस्त्वं शुचिश्रवाः ।त्वं शाश्वतस्त्वमजितस्त्वमुपेन्द्रस्त्वमुत्तमः ॥ ६९\।१४९॥त्वं सर्वविश्वसुखदस्त्वं वेदाङ्गं त्वमव्ययः ।त्वं वेदवेदस्त्वं धाता विधाता त्वं समाहितः ॥ १७८\।१४८॥ ६९\।१५०

pāṭhabehdatvaṃ viśvayonistvaṃ cakṣustvaṃ sthāṇūstvaṃ śuciśravāḥ |tvaṃ śāśvatastvamajitastvamupendrastvamuttamaḥ || 69\|149||tvaṃ sarvaviśvasukhadastvaṃ vedāṅgaṃ tvamavyayaḥ |tvaṃ vedavedastvaṃ dhātā vidhātā tvaṃ samāhitaḥ || 178\|148|| 69\|150

त्वं जलनिधिरामूलं त्वं धाता त्वं पुनर्वसुः । वर् अगद्योनिर्मूलस्त्वंत्वं वैद्यस्त्वं धृतात्मा च त्वमतीन्द्रियगोचरः ॥ १७८\।१४९॥

tvaṃ jalanidhirāmūlaṃ tvaṃ dhātā tvaṃ punarvasuḥ | var agadyonirmūlastvaṃtvaṃ vaidyastvaṃ dhṛtātmā ca tvamatīndriyagocaraḥ || 178\|149||

त्वमग्रणीर्ग्रामणीस्त्वं त्वं सुपर्णस्त्वमादिमान् ।त्वं संग्रहस्त्वं सुमहत्त्वं धृतात्मा त्वमच्युतः ॥ १७८\।१५०॥

tvamagraṇīrgrāmaṇīstvaṃ tvaṃ suparṇastvamādimān |tvaṃ saṃgrahastvaṃ sumahattvaṃ dhṛtātmā tvamacyutaḥ || 178\|150||

त्वं यमस्त्वं च नियमस्त्वं प्रांशुस्त्वं चतुर्भुजः ।त्वमेवान्नान्तरात्मा त्वं परमात्मा त्वमुच्यसे ॥ १७८\।१५१॥

tvaṃ yamastvaṃ ca niyamastvaṃ prāṃśustvaṃ caturbhujaḥ |tvamevānnāntarātmā tvaṃ paramātmā tvamucyase || 178\|151||

त्वं गुरुस्त्वं गुरुतमोस्त्वं वामस्त्वं प्रदक्षिणः ।त्वं पिप्पलस्त्वमगमस्त्वं व्यक्तस्त्वं प्रजापतिः ॥ १७८\।१५२॥

tvaṃ gurustvaṃ gurutamostvaṃ vāmastvaṃ pradakṣiṇaḥ |tvaṃ pippalastvamagamastvaṃ vyaktastvaṃ prajāpatiḥ || 178\|152||

हिरण्यनाभस्त्वं देवस्त्वं शशी त्वं प्रजापतिः ।अनिर्देश्यवपुस्त्वं वै त्वं यमस्त्वं सुरारिहा ॥ १७८\।१५३॥

hiraṇyanābhastvaṃ devastvaṃ śaśī tvaṃ prajāpatiḥ |anirdeśyavapustvaṃ vai tvaṃ yamastvaṃ surārihā || 178\|153||

त्वं च संकर्षणो देवस्त्वं शशी त्वं प्रजापतिः ।त्वं वासुदेवोऽमेयात्मा त्वमेव गुणवर्जितः ॥ १७८\।१५४॥

tvaṃ ca saṃkarṣaṇo devastvaṃ śaśī tvaṃ prajāpatiḥ |tvaṃ vāsudevo'meyātmā tvameva guṇavarjitaḥ || 178\|154||

त्वं ज्येष्ठस्त्वं वरिष्ठस्त्वं त्वं सहिष्णुश्च माधवः ।सहस्रशीर्षा त्वं देवस्त्वमव्यक्तः सहस्रदृक् ॥ १७८\।१५५॥

tvaṃ jyeṣṭhastvaṃ variṣṭhastvaṃ tvaṃ sahiṣṇuśca mādhavaḥ |sahasraśīrṣā tvaṃ devastvamavyaktaḥ sahasradṛk || 178\|155||

सहस्रपादस्त्वं देवस्त्वं विराट्त्वं सुरप्रभुः ।त्वमेव तिष्ठसे भूयो देवदेव दशाङ्गुलः ॥ १७८\।१५६॥

sahasrapādastvaṃ devastvaṃ virāṭtvaṃ suraprabhuḥ |tvameva tiṣṭhase bhūyo devadeva daśāṅgulaḥ || 178\|156||

यद्भूतं तत्त्वमेवोक्तः पुरुषः शक्त उत्तमः ।यद्भव्यं तत्त्वमीशानस्त्वमृतस्त्वं तथाऽमृतः ॥ १७८\।१५७॥

yadbhūtaṃ tattvamevoktaḥ puruṣaḥ śakta uttamaḥ |yadbhavyaṃ tattvamīśānastvamṛtastvaṃ tathā'mṛtaḥ || 178\|157||

त्वत्तो रोहत्ययं लोको महीयांस्त्वमनुत्तमः ।त्वं ज्यायान्पुरुषस्त्वं च त्वं देव दशधा स्थितः ॥ १७८\।१५८॥

tvatto rohatyayaṃ loko mahīyāṃstvamanuttamaḥ |tvaṃ jyāyānpuruṣastvaṃ ca tvaṃ deva daśadhā sthitaḥ || 178\|158||

विश्वभूतश्चतुर्भागो नवभागोऽमृतो दिवि ।नवभागोऽन्तरिक्षस्थः पौरुषेयः सनातनः ॥ १७८\।१५९॥

viśvabhūtaścaturbhāgo navabhāgo'mṛto divi |navabhāgo'ntarikṣasthaḥ pauruṣeyaḥ sanātanaḥ || 178\|159||

भागद्वयं य भूसंस्थं चतुर्भागोऽप्यभूदिह ।त्वत्तो यज्ञाः संभवन्ति जगतो वृष्टिकारणम् ॥ १७८\।१६०॥

bhāgadvayaṃ ya bhūsaṃsthaṃ caturbhāgo'pyabhūdiha |tvatto yajñāḥ saṃbhavanti jagato vṛṣṭikāraṇam || 178\|160||

त्वत्तो विराट्समुत्पन्नो जगतो हृदि यः पुमान् ।सोऽतिरिच्यत भूतेभ्यस्तेजसा यशसा श्रिया ॥ १७८\।१६१॥

tvatto virāṭsamutpanno jagato hṛdi yaḥ pumān |so'tiricyata bhūtebhyastejasā yaśasā śriyā || 178\|161||

त्वत्तः सुराणामाहारः पृषदाज्यमजायत ।ग्राम्यारण्याश्चौषधयस्त्वत्तः पशुमृगादयः ॥ १७८\।१६२॥

tvattaḥ surāṇāmāhāraḥ pṛṣadājyamajāyata |grāmyāraṇyāścauṣadhayastvattaḥ paśumṛgādayaḥ || 178\|162||

ध्येयध्यानपरस्त्वं च कृतवानसि चौषधीः ।त्वं देवदेव सप्तास्य कालाख्यो दीप्तविग्रहः ॥ १७८\।१६३॥

dhyeyadhyānaparastvaṃ ca kṛtavānasi cauṣadhīḥ |tvaṃ devadeva saptāsya kālākhyo dīptavigrahaḥ || 178\|163||

जङ्गमाजङ्गमं सर्वं जगदेतच्चराचरम् ।त्वत्तः सर्वमिदं जातं त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ १७८\।१६४॥

jaṅgamājaṅgamaṃ sarvaṃ jagadetaccarācaram |tvattaḥ sarvamidaṃ jātaṃ tvayi sarvaṃ pratiṣṭhitam || 178\|164||

अनिरुद्धस्त्वं माधवस्त्वं प्रद्युम्नः सुरारिहा ।देव सर्वसुरश्रेष्ठ सर्वलोकपरायण ॥ १७८\।१६५॥

aniruddhastvaṃ mādhavastvaṃ pradyumnaḥ surārihā |deva sarvasuraśreṣṭha sarvalokaparāyaṇa || 178\|165||

त्राहि मामरविन्दाक्ष नारायण नमोऽस्तु ते ।नमस्ते भगवन्विष्णो नमस्ते पुरुषोत्तम ॥ १७८\।१६६॥

trāhi māmaravindākṣa nārāyaṇa namo'stu te |namaste bhagavanviṣṇo namaste puruṣottama || 178\|166||

नमस्ते सर्वलोकेश नमस्ते कमलालय ।गुणालय नमस्तेऽस्तु नमस्तेऽस्तु गुणाकर ॥ १७८\।१६७॥

namaste sarvalokeśa namaste kamalālaya |guṇālaya namaste'stu namaste'stu guṇākara || 178\|167||

वासुदेव नमस्तेऽस्तु नमस्तेऽस्तु सुरोत्तम ।जनार्दन नमस्तेऽस्तु नमस्तेऽस्तु सनातन ॥ १७८\।१६८॥

vāsudeva namaste'stu namaste'stu surottama |janārdana namaste'stu namaste'stu sanātana || 178\|168||

नमस्ते योगिनां गम्य योगावास नमोऽस्तु ते ।गोपते श्रीपते विष्णो नमस्तेऽस्तु मरुत्पते ॥ १७८\।१६९॥

namaste yogināṃ gamya yogāvāsa namo'stu te |gopate śrīpate viṣṇo namaste'stu marutpate || 178\|169||

जगत्पते जगत्सूते नमस्ते ज्ञानिनां पते ।दिवस्पते नमस्तेऽस्तु नमस्तेऽस्तु महीपते ॥ १७८\।१७०॥

jagatpate jagatsūte namaste jñānināṃ pate |divaspate namaste'stu namaste'stu mahīpate || 178\|170||

नमस्ते मधुहन्त्रे च नमस्ते पुष्करेक्षण ।कैटभघ्न नमस्तेऽस्तु सुब्रह्मण्य नमोऽस्तु ते ॥ १७८\।१७१॥

namaste madhuhantre ca namaste puṣkarekṣaṇa |kaiṭabhaghna namaste'stu subrahmaṇya namo'stu te || 178\|171||

नमोऽस्तु ते महामीन श्रुतिपृष्ठधराच्युत ।समुद्रसलिलक्षोभ पद्मजाह्लादकारिणे ॥ १७८\।१७२॥

namo'stu te mahāmīna śrutipṛṣṭhadharācyuta |samudrasalilakṣobha padmajāhlādakāriṇe || 178\|172||

अश्वशीर्ष महाघोण महापुरुषविग्रह ।मधुकैटभहन्त्रे च नमस्ते तुरगानन ॥ १७८\।१७३॥

aśvaśīrṣa mahāghoṇa mahāpuruṣavigraha |madhukaiṭabhahantre ca namaste turagānana || 178\|173||

महाकमठभोगाय पृथिव्युद्धरणाय च ।विधृताद्रिस्वरूपाय महाकूर्माय ते नमः ॥ १७८\।१७४॥

mahākamaṭhabhogāya pṛthivyuddharaṇāya ca |vidhṛtādrisvarūpāya mahākūrmāya te namaḥ || 178\|174||

नमो महावराहाय पृथिव्युद्धारकारिणे ।नमश्चाऽऽदिवराहाय विश्वरूपाय वेधसे ॥ १७८\।१७५॥

namo mahāvarāhāya pṛthivyuddhārakāriṇe |namaścā''divarāhāya viśvarūpāya vedhase || 178\|175||

नमोऽनन्ताय सूक्ष्माय मुख्याय च वराय च ।परमाणुस्वरूपाय योगिगम्याय ते नमः ॥ १७८\।१७६॥

namo'nantāya sūkṣmāya mukhyāya ca varāya ca |paramāṇusvarūpāya yogigamyāya te namaḥ || 178\|176||

तस्मै नमः परम कारणकारणाययोगीन्द्रवृत्तनिलयाय सुदुर्विदाय ।क्षीरार्णवाश्रितमहाहिसुतल्पगायतुभ्यं नमः कनकरत्नसुकुण्डलाय ॥ १७८\।१७७ ॥

tasmai namaḥ parama kāraṇakāraṇāyayogīndravṛttanilayāya sudurvidāya |kṣīrārṇavāśritamahāhisutalpagāyatubhyaṃ namaḥ kanakaratnasukuṇḍalāya || 178\|177 ||

इति ।

iti |

ब्रह्मपुराण अध्याय १७८, १२९-१७७, अध्याय श्लोक सङ्ख्या १९४

brahmapurāṇa adhyāya 178, 129-177, adhyāya śloka saṅkhyā 194