तुरगशतकम् Turaga Shatakam

चलत्प्रोथप्रान्तं चटुनटदुदग्राग्रचरणंमुहुर्हुङ्काराञ्चन्मुखगलितफेनस्तबकितम् ।खलीनाभुग्नास्यं खमिव निगिलन्तं निजजवात्तुषाराद्र्युत्तुङ्गं तुरगवरमारोहति हरिः ॥ १॥

calatprothaprāntaṃ caṭunaṭadudagrāgracaraṇaṃmuhurhuṅkārāñcanmukhagalitaphenastabakitam |khalīnābhugnāsyaṃ khamiva nigilantaṃ nijajavāttuṣārādryuttuṅgaṃ turagavaramārohati hariḥ || 1||

अथ कथमपि सोढुं रङ्गनाथस्य रिङ्खत्तुरखुरनिपातानक्षमेव क्षमेयम् ।अविरलबहुलोद्यन्मांसलोत्तालधूलीपटलकपटतः खं लक्ष्यते धावमाना ॥ २॥

atha kathamapi soḍhuṃ raṅganāthasya riṅkhatturakhuranipātānakṣameva kṣameyam |aviralabahulodyanmāṃsalottāladhūlīpaṭalakapaṭataḥ khaṃ lakṣyate dhāvamānā || 2||

विचरति परिवीथि रङ्गनाथे हयमधिरुह्य खुरक्षतावनीकम् ।सपदि वियदवेक्ष्य रेणुसान्द्रं चकितमनोभिरभावि चक्रवाकैः ॥ ३॥

vicarati parivīthi raṅganāthe hayamadhiruhya khurakṣatāvanīkam |sapadi viyadavekṣya reṇusāndraṃ cakitamanobhirabhāvi cakravākaiḥ || 3||

पटुतरखुरकोटिक्षुण्णपृथ्वीतलोद्यत्प्रसृमरघनरेणुव्याप्तरोदोऽन्तरालम् ।हयवरमधिरूढो वीक्षते वक्षसि द्राग्जनकविलयभीतामङ्गनां रङ्गनाथः ॥ ४॥

paṭutarakhurakoṭikṣuṇṇapṛthvītalodyatprasṛmaraghanareṇuvyāptarodo'ntarālam |hayavaramadhirūḍho vīkṣate vakṣasi drāgjanakavilayabhītāmaṅganāṃ raṅganāthaḥ || 4||

स्वामिन् रङ्गविभो जगत्त्रयपरित्राणाय बद्धादरब्रूमः किं भुवनस्वतन्त्र भक्तो लीलाविहारक्रमम् ।धाटीकौतुकिनि त्वयि श्रितवति त्वङ्गत्तुरङ्गोत्तमंव्योम क्ष्मातलतां दधाति रजसा क्षुण्णा क्षितिर्व्योऽमताम् ॥ ५॥

svāmin raṅgavibho jagattrayaparitrāṇāya baddhādarabrūmaḥ kiṃ bhuvanasvatantra bhakto līlāvihārakramam |dhāṭīkautukini tvayi śritavati tvaṅgatturaṅgottamaṃvyoma kṣmātalatāṃ dadhāti rajasā kṣuṇṇā kṣitirvyo'matām || 5||

त्वद्धाटीपटुघोटनिष्ठुरखुरप्रत्यग्रटङ्कत्रुटत्पृथ्वीनिर्यदवार्यरेणुपटले द्रागुज्जिहाने दिवम् ।स्त्रैणं सर्वसुपर्वणां घटगतं मन्दाकिनीयं पयःकृच्छ्रादच्छयितुं चिराय कतकक्षोदेषु सन्नयति ॥ ६॥

tvaddhāṭīpaṭughoṭaniṣṭhurakhurapratyagraṭaṅkatruṭatpṛthvīniryadavāryareṇupaṭale drāgujjihāne divam |straiṇaṃ sarvasuparvaṇāṃ ghaṭagataṃ mandākinīyaṃ payaḥkṛcchrādacchayituṃ cirāya katakakṣodeṣu sannayati || 6||

त्वङ्गत्तुङ्गतुरङ्गनिष्ठुरखुरक्षुण्णक्षमामण्डलीधूलीभिर्भुवनोदरं स्थगयति श्रीरङ्गनाथ त्वयि ।बाधिर्यं भुजगाधिपः सुरपतिस्त्वान्ध्यं रविः पङ्गुतांमूकत्वं जलधिः प्रयाति भगवन् को न्वेप लीलाक्रमः ॥ ७॥

tvaṅgattuṅgaturaṅganiṣṭhurakhurakṣuṇṇakṣamāmaṇḍalīdhūlībhirbhuvanodaraṃ sthagayati śrīraṅganātha tvayi |bādhiryaṃ bhujagādhipaḥ surapatistvāndhyaṃ raviḥ paṅgutāṃmūkatvaṃ jaladhiḥ prayāti bhagavan ko nvepa līlākramaḥ || 7||

रङ्गेशे सहसाधितिष्ठति जवं तुङ्गं तुरङ्गोत्तमधूलीपालिषु जृम्भितासु परितोऽप्यन्यत् किमचक्ष्महे ।नद्यो बिभ्यति लज्जते वसुमती पद्मा परं खिद्यतेशम्भुः कुप्यति च प्रयाति वरुणो वस्तुं च वास्त्वन्तरम् ॥ ८॥

raṅgeśe sahasādhitiṣṭhati javaṃ tuṅgaṃ turaṅgottamadhūlīpāliṣu jṛmbhitāsu parito'pyanyat kimacakṣmahe |nadyo bibhyati lajjate vasumatī padmā paraṃ khidyateśambhuḥ kupyati ca prayāti varuṇo vastuṃ ca vāstvantaram || 8||

रङ्गेशतुङ्गतुरगोदितरेणुवृन्दैर्मन्दाकिनीपयसि पङ्किलतां दधाने ।तत्सम्भवानि कमलान्यपि पङ्कजाख्यांमन्ये चिराय दधते किल योगरूढाम् ॥ ९॥

raṅgeśatuṅgaturagoditareṇuvṛndairmandākinīpayasi paṅkilatāṃ dadhāne |tatsambhavāni kamalānyapi paṅkajākhyāṃmanye cirāya dadhate kila yogarūḍhām || 9||

पुर्यामद्भुतभोगसीम्नि भवतो रङ्गप्रभो वासिनांदेवानामविरूपवैभवगुणैः किञ्चिन्न वीक्षेऽन्तरम् ।देवा नैव महीं स्पृशन्ति पुनरित्येको विशेषो यदित्वद्धाटीतुरगोत्थरेणुनिबिडस्वर्वासिनस्तेऽप्यहो ॥ १०॥

puryāmadbhutabhogasīmni bhavato raṅgaprabho vāsināṃdevānāmavirūpavaibhavaguṇaiḥ kiñcinna vīkṣe'ntaram |devā naiva mahīṃ spṛśanti punarityeko viśeṣo yaditvaddhāṭīturagotthareṇunibiḍasvarvāsinaste'pyaho || 10||

रङ्गेशस्य विहारसीमसु वलज्जङ्घालतुङ्गाश्वराड्वेगोदग्रखुराग्रचूर्णितधरा धूलीकदम्बेऽम्बरे ।सन्ध्याभ्रभ्रमतः सचन्द्रकशिखौ चञ्चत्कलापाञ्चितौसोत्कण्ठं किल ताण्डवं कलयतो द्राङ्नीलकण्ठौ क्षणम् ॥ ११॥

raṅgeśasya vihārasīmasu valajjaṅghālatuṅgāśvarāḍvegodagrakhurāgracūrṇitadharā dhūlīkadambe'mbare |sandhyābhrabhramataḥ sacandrakaśikhau cañcatkalāpāñcitausotkaṇṭhaṃ kila tāṇḍavaṃ kalayato drāṅnīlakaṇṭhau kṣaṇam || 11||

श्रीरङ्गेशतुरङ्गमस्य महतो घाट्यारभट्युच्चलत्पादाघातमहाजवार्तिमतुलां प्राप्ता धरामण्डली ।आपातालनिपातखातविवरप्रोद्यत्फणिग्रामणीरत्नश्रेणिरुचां भरैः सरुधिरस्यन्देव सन्दृश्यते ॥ १२॥

śrīraṅgeśaturaṅgamasya mahato ghāṭyārabhaṭyuccalatpādāghātamahājavārtimatulāṃ prāptā dharāmaṇḍalī |āpātālanipātakhātavivaraprodyatphaṇigrāmaṇīratnaśreṇirucāṃ bharaiḥ sarudhirasyandeva sandṛśyate || 12||

हेषाभिर्बधिरीकृतत्रिभुवनं पादाग्रवज्राहतिप्रोड्डीनक्षितिमण्डलं हयवरं देवे समारोहति ।अद्योद्ग्रीविकया चिराद् विदधते दिक्कुम्भिकुम्भीनसग्रामण्यादिमपोत्रिकूर्मपतयो विश्रान्तितः फूत्कृतिम् ॥ १३॥

heṣābhirbadhirīkṛtatribhuvanaṃ pādāgravajrāhatiproḍḍīnakṣitimaṇḍalaṃ hayavaraṃ deve samārohati |adyodgrīvikayā cirād vidadhate dikkumbhikumbhīnasagrāmaṇyādimapotrikūrmapatayo viśrāntitaḥ phūtkṛtim || 13||

आपातालतलादहीश्वरशिरोरत्नांशुनीराजितादा विध्यण्डकरण्डभित्तिशिखरादच्छाम्बुसम्प्लावितात् ।राकाकाशमयान्यशेषभुवनान्यन्तर्धिनिर्भेदनात्सद्यः कर्तुमना इवाद्य तुरगो निर्याति रङ्गेशितुः ॥ १४॥

āpātālatalādahīśvaraśiroratnāṃśunīrājitādā vidhyaṇḍakaraṇḍabhittiśikharādacchāmbusamplāvitāt |rākākāśamayānyaśeṣabhuvanānyantardhinirbhedanātsadyaḥ kartumanā ivādya turago niryāti raṅgeśituḥ || 14||

रुद्धा दिग्वलभीर्जगत्त्रयमभिव्याप्योर्ध्वमुज्जृम्भितेरङ्गेशस्य तुरङ्गधावनसमुद्भूते रजोमण्डले ।आबघ्नन् सनकादयो मुनिगणाः पुस्तान्यदृष्टाक्षराण्याधुन्वन्नुदतिष्ठदात्तकलशः स्वीयां ब्रसीमब्जभूः ॥ १५॥

ruddhā digvalabhīrjagattrayamabhivyāpyordhvamujjṛmbhiteraṅgeśasya turaṅgadhāvanasamudbhūte rajomaṇḍale |ābaghnan sanakādayo munigaṇāḥ pustānyadṛṣṭākṣarāṇyādhunvannudatiṣṭhadāttakalaśaḥ svīyāṃ brasīmabjabhūḥ || 15||

रंहःसंहृततार्क्ष्यमारुतमनोगर्वेऽश्वरत्ने सुखंस्थित्वा खेलति रङ्गधामनि विभौ क्षोणी समालक्ष्यते ।हेषाघोषविशेषजर्झरजरद्ब्रह्माण्डखण्डं जवादुच्चैर्घर्तुमुदस्तहस्तयुगलेवोत्तालधूलीमिषात् ॥ १६॥

raṃhaḥsaṃhṛtatārkṣyamārutamanogarve'śvaratne sukhaṃsthitvā khelati raṅgadhāmani vibhau kṣoṇī samālakṣyate |heṣāghoṣaviśeṣajarjharajaradbrahmāṇḍakhaṇḍaṃ javāduccairghartumudastahastayugalevottāladhūlīmiṣāt || 16||

धाटीमाटी कमाने दृढधरणिहतिप्रौढवाहाधिरूढेरङ्गेन्द्रे सान्द्रसान्द्रं वियति विसृमरापारपांसुच्छटानाम् ।सेवाहेवाकदेवावलिबलिनिबिडोदस्तकल्पप्रसूनस्रस्तस्फायत्परागैः क्षणमजनि किलान्योन्यसङ्घर्षयोगः ॥ १७॥

dhāṭīmāṭī kamāne dṛḍhadharaṇihatiprauḍhavāhādhirūḍheraṅgendre sāndrasāndraṃ viyati visṛmarāpārapāṃsucchaṭānām |sevāhevākadevāvalibalinibiḍodastakalpaprasūnasrastasphāyatparāgaiḥ kṣaṇamajani kilānyonyasaṅgharṣayogaḥ || 17||

श्रीरङ्गेश्वर तावकाश्वचरणन्यासाहतोर्वीतलप्रोद्यन्मांसलपांसुबन्धनिबिडं वीक्ष्यान्तरिक्षं क्षणम् ।वप्राघातकृताग्रहं नियमयत्यालग्नकुम्भं वलच्छुण्डामण्डलमङ्कुशेन हि निजं वेतण्डमाखण्डलः ॥ १८॥

śrīraṅgeśvara tāvakāśvacaraṇanyāsāhatorvītalaprodyanmāṃsalapāṃsubandhanibiḍaṃ vīkṣyāntarikṣaṃ kṣaṇam |vaprāghātakṛtāgrahaṃ niyamayatyālagnakumbhaṃ valacchuṇḍāmaṇḍalamaṅkuśena hi nijaṃ vetaṇḍamākhaṇḍalaḥ || 18||

रिङ्खत्तुङ्गतुरङ्गवङ्गिवपुषो धाटीषु रङ्गेशितुर्नीरन्ध्रोद्गतरेणुबन्धनिबिडाभोगे नभःप्राङ्गणे ।सर्वस्वर्वनिताविमुक्तसुमनोमाध्वीकजम्बालितेमन्दं वाहयते रथं दिनपतेर्मग्नप्रथिं सारथिः ॥ १९॥

riṅkhattuṅgaturaṅgavaṅgivapuṣo dhāṭīṣu raṅgeśiturnīrandhrodgatareṇubandhanibiḍābhoge nabhaḥprāṅgaṇe |sarvasvarvanitāvimuktasumanomādhvīkajambālitemandaṃ vāhayate rathaṃ dinapatermagnaprathiṃ sārathiḥ || 19||

विहृतिपरान्तरङ्गवति रङ्गपतौ भुवनेचतुरतुरङ्गचङ्क्रमणमत्र तरङ्गयति ।अजनि रसातलं बत रसा तरसा वियदप्यवनितटीसमस्थितिमटीकत रेणुभरैः ॥ २०॥

vihṛtiparāntaraṅgavati raṅgapatau bhuvanecaturaturaṅgacaṅkramaṇamatra taraṅgayati |ajani rasātalaṃ bata rasā tarasā viyadapyavanitaṭīsamasthitimaṭīkata reṇubharaiḥ || 20||

धाटीजातकुतूहलाकुलधियः श्रीरङ्गधाम्नः प्रभोरुद्यद्बन्धुरगन्धसैन्धवखुराघातक्षतैरङ्किता ।आक्रन्दाय वसुन्धराद्य नितरामारं कुमारं निजंद्रष्टुं निर्भरपांसुबन्धमिषतो नूनं दिवं धावति ॥ २१॥

dhāṭījātakutūhalākuladhiyaḥ śrīraṅgadhāmnaḥ prabhorudyadbandhuragandhasaindhavakhurāghātakṣatairaṅkitā |ākrandāya vasundharādya nitarāmāraṃ kumāraṃ nijaṃdraṣṭuṃ nirbharapāṃsubandhamiṣato nūnaṃ divaṃ dhāvati || 21||

चतुरतुरगारूढं त्रैलौक्यमोहनमात्मनोरमणमवनी दृष्ट्वा दृष्ट्वाद्य रङ्गमहीपतिम् ।प्रतिकलमपि प्रोद्दामोद्यत्परागभरच्छलादजनि विपुलानन्दादापूर्यमाणतनूरिव ॥ २२॥

caturaturagārūḍhaṃ trailaukyamohanamātmanoramaṇamavanī dṛṣṭvā dṛṣṭvādya raṅgamahīpatim |pratikalamapi proddāmodyatparāgabharacchalādajani vipulānandādāpūryamāṇatanūriva || 22||

धाटीषु रङ्गपतिना पटु धावितस्य वाहोत्तमस्य खुरजृम्भितधूलिपालिः ।रङ्गस्थलीनटनकौतुकिमुक्तिनट्या नेपथ्यकल्पिततिरस्करिणीव भाति ॥ २३॥

dhāṭīṣu raṅgapatinā paṭu dhāvitasya vāhottamasya khurajṛmbhitadhūlipāliḥ |raṅgasthalīnaṭanakautukimuktinaṭyā nepathyakalpitatiraskariṇīva bhāti || 23||

अध्यम्भोनिध्यमन्दभ्रमणखगपतिव्याकुलाहीश्वराणिक्षुत्क्षामक्रन्ददाशाकरटिमधुकराण्युत्पिपासापराणि ।प्रम्लानाम्भोरुहाणि द्रुतगतितुरगारोहिणो रङ्गभर्तुर्धाटीकाले जयन्ति क्षितिजनितरजोमण्डलोज्जृम्भितानि ॥ २४॥

adhyambhonidhyamandabhramaṇakhagapativyākulāhīśvarāṇikṣutkṣāmakrandadāśākaraṭimadhukarāṇyutpipāsāparāṇi |pramlānāmbhoruhāṇi drutagatituragārohiṇo raṅgabharturdhāṭīkāle jayanti kṣitijanitarajomaṇḍalojjṛmbhitāni || 24||

आरूढस्तुरगं हरिर्वसुमतीचूर्णीकृतिप्रक्रियाविक्रान्तं शयनालयस्य सहसाशास्ते शिवं चेतसा ।गौष्ठीनस्य महानसस्य विलयत्रस्ते सुराणां गणेगङ्गा प्रार्थयते च कर्णगतयोस्ताटङ्कयोर्मङ्गलम् ॥ २५॥

ārūḍhasturagaṃ harirvasumatīcūrṇīkṛtiprakriyāvikrāntaṃ śayanālayasya sahasāśāste śivaṃ cetasā |gauṣṭhīnasya mahānasasya vilayatraste surāṇāṃ gaṇegaṅgā prārthayate ca karṇagatayostāṭaṅkayormaṅgalam || 25||

दिङ्मण्डलीमथ नभश्च सचन्द्रसूर्यहन्त क्षणात् कबलयन्निव रङ्गभर्तुः ।धाटीषु सत्वरतुरङ्गरजः समूहःपातुं च सप्तजलधीनुपधावतीव ॥ २६॥

diṅmaṇḍalīmatha nabhaśca sacandrasūryahanta kṣaṇāt kabalayanniva raṅgabhartuḥ |dhāṭīṣu satvaraturaṅgarajaḥ samūhaḥpātuṃ ca saptajaladhīnupadhāvatīva || 26||

धाटीधावितरङ्गराजतुरगव्याधूतधूलीभरैःसान्द्रे मन्दरुचिः प्रदीपति रविः सौवर्गमार्गान्तरे ।किं चोदञ्चितकौतुकं विचरतां वैमानिकानां रथाविद्योतैः क्षणदर्शितैर्विदधते खद्योतलीलायितम् ॥ २७॥

dhāṭīdhāvitaraṅgarājaturagavyādhūtadhūlībharaiḥsāndre mandaruciḥ pradīpati raviḥ sauvargamārgāntare |kiṃ codañcitakautukaṃ vicaratāṃ vaimānikānāṃ rathāvidyotaiḥ kṣaṇadarśitairvidadhate khadyotalīlāyitam || 27||

रङ्गेशस्य हि गर्वपर्वतचरत्खर्वेतरार्वाधिपप्रेङ्खत्तिग्मखुराग्रविष्टधरणीपांसुच्छटाबन्धुरे ।दृश्यन्ते गगनाङ्गणेऽद्य परितो नक्षत्रताराग्रहाःप्रत्यग्रप्रविकीर्णतद्धनयशोबीजप्ररोहा इव ॥ २८॥

raṅgeśasya hi garvaparvatacaratkharvetarārvādhipapreṅkhattigmakhurāgraviṣṭadharaṇīpāṃsucchaṭābandhure |dṛśyante gaganāṅgaṇe'dya parito nakṣatratārāgrahāḥpratyagrapravikīrṇataddhanayaśobījaprarohā iva || 28||

हरनगरुचिलेशस्तेयमाधाय सोऽयंभुवनमखिलमुच्चैर्भासयन् भ्राम्यतीव ।तुरगखुरजधूलीपालिरभ्युज्जिहीतेग्रसितुमिव सरोषं मण्डलं चण्डमानोः ॥ २९॥

haranagarucileśasteyamādhāya so'yaṃbhuvanamakhilamuccairbhāsayan bhrāmyatīva |turagakhurajadhūlīpālirabhyujjihītegrasitumiva saroṣaṃ maṇḍalaṃ caṇḍamānoḥ || 29||

आलोक्यते तुरगरेणुकदम्बलक्ष्यात्रैलोक्यमप्यभिविगाह्य विजृम्भमाणा ।पादत्रयीमितजगत्त्रयमात्मनाथंप्रायोऽनुकर्तुमभिलाषवतीव पृथ्वी ॥ ३०॥

ālokyate turagareṇukadambalakṣyātrailokyamapyabhivigāhya vijṛmbhamāṇā |pādatrayīmitajagattrayamātmanāthaṃprāyo'nukartumabhilāṣavatīva pṛthvī || 30||

सन्दृश्यते तुरगवाहनसादरस्य रङ्गेशितुस्तुरगजृम्भितधूलिपालिः ।सेवाजुषां भगवतो दययाधिरोढुं सोपानपद्धतिरिव त्रिदिवस्य बद्धा ॥ ३१॥

sandṛśyate turagavāhanasādarasya raṅgeśitusturagajṛmbhitadhūlipāliḥ |sevājuṣāṃ bhagavato dayayādhiroḍhuṃ sopānapaddhatiriva tridivasya baddhā || 31||

धाटीषु रङ्गाधिपतेर्धरित्री रजस्वलाभून्मलिनाम्बरा च ।मन्ये ततः पांसुकदम्बदम्भान्मन्दाकिनीं स्नातुमभिप्रयाति ॥ ३२॥

dhāṭīṣu raṅgādhipaterdharitrī rajasvalābhūnmalināmbarā ca |manye tataḥ pāṃsukadambadambhānmandākinīṃ snātumabhiprayāti || 32||

तुरगखुरविधूतधूलिपाली निबिडतरा दिवि रङ्गनायकस्य ।रविकिरणनिवारणाय पृथ्व्या विधृतमिवोपरि वीक्ष्यते वितानम् ॥ ३३॥

turagakhuravidhūtadhūlipālī nibiḍatarā divi raṅganāyakasya |ravikiraṇanivāraṇāya pṛthvyā vidhṛtamivopari vīkṣyate vitānam || 33||

निर्मातुर्जगतां चराचरगुरोर्देवस्य सर्गक्रमेपद्भ्यां भूमिरभूदिति श्रुतिरियं युक्तार्थमाह ध्रुवम् ।रङ्गेशस्य तुरङ्गधूलिमिषतः संव्याप्तलोकत्रयीशक्तिं कामपि येन कारणगुणाधीनां व्यनक्ति क्षितिः ॥ ३४॥

nirmāturjagatāṃ carācaragurordevasya sargakramepadbhyāṃ bhūmirabhūditi śrutiriyaṃ yuktārthamāha dhruvam |raṅgeśasya turaṅgadhūlimiṣataḥ saṃvyāptalokatrayīśaktiṃ kāmapi yena kāraṇaguṇādhīnāṃ vyanakti kṣitiḥ || 34||

लोकासेचनकाकृतेर्भगवतो वीथीषु वीथीषु चक्रीडत्प्रौढतुरङ्गचङ्क्रमकलाचातुर्यमालोकितुम् ।आयाते द्युसदां गणे धुतरजोव्यूहौ विधीन्द्रौ परंहंसैरावणपक्षकर्णपवनैः कृच्छ्राद् गतौ सन्निधिम् ॥ ३५॥

lokāsecanakākṛterbhagavato vīthīṣu vīthīṣu cakrīḍatprauḍhaturaṅgacaṅkramakalācāturyamālokitum |āyāte dyusadāṃ gaṇe dhutarajovyūhau vidhīndrau paraṃhaṃsairāvaṇapakṣakarṇapavanaiḥ kṛcchrād gatau sannidhim || 35||

कैलासाचलतुङ्गशृङ्गधवलस्वाङ्गं तुरङ्गाधिपंप्रत्यारुह्य सुरूपधेयविभवे रङ्गेश्वरे खेलति ।ऊर्ध्वोज्जृम्भितसान्द्ररेणुविहतालोकाश्चिरं मेदिनीवासाय स्पृहयन्ति वासवमुखा बर्हिर्मुखानां गणाः ॥ ३६॥

kailāsācalatuṅgaśṛṅgadhavalasvāṅgaṃ turaṅgādhipaṃpratyāruhya surūpadheyavibhave raṅgeśvare khelati |ūrdhvojjṛmbhitasāndrareṇuvihatālokāściraṃ medinīvāsāya spṛhayanti vāsavamukhā barhirmukhānāṃ gaṇāḥ || 36||

दिवि विसृमरशीलैर्देवदेवस्य धाटीचलितहयरजोभिश्छादिते पद्मबन्धौ ।सपदि कृतनिरोधे सङ्कुचन्नाभिपद्मेमुखकमलमपश्यन्मुह्यतीवाब्जयोनिः ॥ ३७॥

divi visṛmaraśīlairdevadevasya dhāṭīcalitahayarajobhiśchādite padmabandhau |sapadi kṛtanirodhe saṅkucannābhipadmemukhakamalamapaśyanmuhyatīvābjayoniḥ || 37||

रङ्गेशस्य हि घोटवर्तकसमुद्धतस्त्रिलोकाङ्गणाभोगोल्लङ्घनसाहसीप्रचलितो यः सान्द्रधूलीभरः ।तत्सन्दर्शनतर्षहर्षिदिविषद्गन्धर्वविद्याधरामन्दानन्दभराश्रुवृष्टिभिरसौ खञ्जोऽजनिष्टाञ्जसा ॥ ३८॥

raṅgeśasya hi ghoṭavartakasamuddhatastrilokāṅgaṇābhogollaṅghanasāhasīpracalito yaḥ sāndradhūlībharaḥ |tatsandarśanatarṣaharṣidiviṣadgandharvavidyādharāmandānandabharāśruvṛṣṭibhirasau khañjo'janiṣṭāñjasā || 38||

अव्यासुर्भुवनत्रयीं भगवतो देवस्य रङ्गेशितुर्लीलातुङ्गतुरङ्गरिङ्खणभवाः पुण्यौः परागोद्भवाः ।प्रत्युद्यत्कलिपङ्कहारिकनकक्षोदा विमुक्त्यङ्गनापिष्टाता भवदुष्टभूतसरयप्रोच्चाटना भूतयः ॥ ३९॥

avyāsurbhuvanatrayīṃ bhagavato devasya raṅgeśiturlīlātuṅgaturaṅgariṅkhaṇabhavāḥ puṇyauḥ parāgodbhavāḥ |pratyudyatkalipaṅkahārikanakakṣodā vimuktyaṅganāpiṣṭātā bhavaduṣṭabhūtasarayaproccāṭanā bhūtayaḥ || 39||

आभाति रङ्गपतिघोटकफेनपुञ्जसञ्च्छन्नतत्खुरपदावलिमेदुरा भूः ।क्षौमेण वल्लभसमागमसम्भृतानिसंवृण्वतीव कुटिलानि नखक्षतानि ॥ ४०॥

ābhāti raṅgapatighoṭakaphenapuñjasañcchannatatkhurapadāvalimedurā bhūḥ |kṣaumeṇa vallabhasamāgamasambhṛtānisaṃvṛṇvatīva kuṭilāni nakhakṣatāni || 40||

धाटीवेगार्भटीभिर्जितविहगपतिं कल्यपल्याणभूषंवन्दे श्रीरङ्गदेवाद्भुतपदकमलन्यासधन्यं तुरङ्गंसद्यो यद्वेगलेशं कमपि कथयितुं हन्त सोत्कण्ठकण्ठंमूकं वा लोहलं वा मुखरयति नरं कापि साहित्यधाटी ॥ ४१॥

dhāṭīvegārbhaṭībhirjitavihagapatiṃ kalyapalyāṇabhūṣaṃvande śrīraṅgadevādbhutapadakamalanyāsadhanyaṃ turaṅgaṃsadyo yadvegaleśaṃ kamapi kathayituṃ hanta sotkaṇṭhakaṇṭhaṃmūkaṃ vā lohalaṃ vā mukharayati naraṃ kāpi sāhityadhāṭī || 41||

फूत्कुर्वत्फण्यधीशान्यतिचलितमहीभ्रान्त्युदस्ताम्बुधीनिक्रीङ्कुर्वद्दिग्गजान्युद्भटखुरघटनारुग्णताराग्रहाणि ।अत्यारब्धोग्रवाक्यस्खलितनिपतिताकीर्णवैमानिकानिश्रीरङ्गेशस्य धाटीचतुरगतुरगक्रीडितान्युल्लसन्ति ॥ ४२॥

phūtkurvatphaṇyadhīśānyaticalitamahībhrāntyudastāmbudhīnikrīṅkurvaddiggajānyudbhaṭakhuraghaṭanārugṇatārāgrahāṇi |atyārabdhogravākyaskhalitanipatitākīrṇavaimānikāniśrīraṅgeśasya dhāṭīcaturagaturagakrīḍitānyullasanti || 42||

धाटीवेगार्भटीभिर्निशितखुरपुटीगर्भनिर्भिन्नपृथ्वीजृम्भद्गम्भीरधूलीपटलविलुलितार्केन्दुबिम्बे त्वयि द्राक् ।त्वामारूढोऽद्य रङ्गो भुवनपरिबृढः सत्वरोदित्वराणामक्षीणाक्षिव्यधानां तुरगकुलपतेर्याति देवोऽप्युपज्ञाम् ॥ ४३॥

dhāṭīvegārbhaṭībhirniśitakhurapuṭīgarbhanirbhinnapṛthvījṛmbhadgambhīradhūlīpaṭalavilulitārkendubimbe tvayi drāk |tvāmārūḍho'dya raṅgo bhuvanaparibṛḍhaḥ satvaroditvarāṇāmakṣīṇākṣivyadhānāṃ turagakulapateryāti devo'pyupajñām || 43||

धाटीसंरम्भसज्जे हरितुरगपतौ मज्जदुन्मज्जदुर्वीनिर्वाहादक्षचक्षुःश्रुतिपतिकृतफूत्कारचण्डानिलेन ।तद्भारस्फारघर्षोद्गतचटुलतनूपम्यकूर्माधिराजश्वासैः पाताललोकेऽजनि पवनभुजामन्धसामाशु वृद्धिः ॥ ४४॥

dhāṭīsaṃrambhasajje harituragapatau majjadunmajjadurvīnirvāhādakṣacakṣuḥśrutipatikṛtaphūtkāracaṇḍānilena |tadbhārasphāragharṣodgatacaṭulatanūpamyakūrmādhirājaśvāsaiḥ pātālaloke'jani pavanabhujāmandhasāmāśu vṛddhiḥ || 44||

हेषाघोषैरशेषैः खुरपुटघटितक्ष्मातटीटङ्क्रियाभिर्बन्धूरस्कन्वभित्तिस्खलितमणिलसत्किङ्किणीक्रेङ्क्रियाभिः ।घोरप्रोद्गीर्णघोणाचुरुचुरितरवैः शार्ङ्गिणो भूषशब्दैःशब्दै काद्वैतभाञ्जि व्यतनिषत जगन्त्यश्वरत्नेन शश्वत् ॥ ४५॥

heṣāghoṣairaśeṣaiḥ khurapuṭaghaṭitakṣmātaṭīṭaṅkriyābhirbandhūraskanvabhittiskhalitamaṇilasatkiṅkiṇīkreṅkriyābhiḥ |ghoraprodgīrṇaghoṇācurucuritaravaiḥ śārṅgiṇo bhūṣaśabdaiḥśabdai kādvaitabhāñji vyataniṣata jagantyaśvaratnena śaśvat || 45||

अग्रे श्रीरङ्गभर्तुः प्रचलितजनतोद्धूतधूलीकदम्बैःश्रीमूर्त्यालोकसौख्याननुभवविफलीभूतनेत्रे जनौघे ।अश्वं शश्वत् स्ववालानिलघुतरजसं संश्रितस्यास्य पश्चात्सौन्दर्यं वीक्ष्य के चिन्नयनसफलतां मन्वते नन्वतीव ॥ ४६॥

agre śrīraṅgabhartuḥ pracalitajanatoddhūtadhūlīkadambaiḥśrīmūrtyālokasaukhyānanubhavaviphalībhūtanetre janaughe |aśvaṃ śaśvat svavālānilaghutarajasaṃ saṃśritasyāsya paścātsaundaryaṃ vīkṣya ke cinnayanasaphalatāṃ manvate nanvatīva || 46||

वाहं वाहं हि वाहं निजजवविजितस्यानिलस्याभ्युदेतिस्पर्धालोर्मानसस्यात्मज इति च रुचा स्वच्छफेनच्छलेन ।श्रीरङ्गेशेन धाटीकुतुकितमनसा धाव्यमानो मुदा द्रागर्वागर्वातिगर्वाद् रजनिकरमसौ सर्वतश्चर्वतीव ॥ ४७॥

vāhaṃ vāhaṃ hi vāhaṃ nijajavavijitasyānilasyābhyudetispardhālormānasasyātmaja iti ca rucā svacchaphenacchalena |śrīraṅgeśena dhāṭīkutukitamanasā dhāvyamāno mudā drāgarvāgarvātigarvād rajanikaramasau sarvataścarvatīva || 47||

अच्छैर्माणिक्यगुच्छैः कलितरविमहः खण्डनैर्मण्डनैर्वाघोषैः कल्पान्तपोषैः सहितमतिरजोधूसरैः केसरैश्च ।उच्चैराधातुमुच्चैःश्रवसि पदमिवोदग्रनम्राग्रपादंपश्याम्यश्वं विनश्यद्वजिनधनदृशां दृश्यमस्याद्य ॥ ४८॥

acchairmāṇikyagucchaiḥ kalitaravimahaḥ khaṇḍanairmaṇḍanairvāghoṣaiḥ kalpāntapoṣaiḥ sahitamatirajodhūsaraiḥ kesaraiśca |uccairādhātumuccaiḥśravasi padamivodagranamrāgrapādaṃpaśyāmyaśvaṃ vinaśyadvajinadhanadṛśāṃ dṛśyamasyādya || 48||

नव्यं नव्यं च नव्यं सकलजनदृशां रूपमाबित्रदश्वोहस्ताब्जन्यस्तशक्तिं हरिमपि च वहन् सादिवेषेऽपि रम्यम् ।वीथीष्वाधाव्यमानस्तिमितनिजशिरश्चामरश्चामरेड्योऽप्यंहः संहारकारी मम भवतु परं रंहसा सिंहसारः ॥ ४९॥

navyaṃ navyaṃ ca navyaṃ sakalajanadṛśāṃ rūpamābitradaśvohastābjanyastaśaktiṃ harimapi ca vahan sādiveṣe'pi ramyam |vīthīṣvādhāvyamānastimitanijaśiraścāmaraścāmareḍyo'pyaṃhaḥ saṃhārakārī mama bhavatu paraṃ raṃhasā siṃhasāraḥ || 49||

कल्याणाञ्चितनूत्नरत्नकलिकावल्यावभुग्नाननःकल्याङ्गो हरिसङ्गतो जलनिधीन् कुल्या इवोल्लङ्घयन् ।कल्यावेगकृतानि सज्जनमनःशल्यानि सद्यो हरन्कल्याणं वितनोतु कल्पितमणीपल्याणरम्यो हयः ॥ ५०॥

kalyāṇāñcitanūtnaratnakalikāvalyāvabhugnānanaḥkalyāṅgo harisaṅgato jalanidhīn kulyā ivollaṅghayan |kalyāvegakṛtāni sajjanamanaḥśalyāni sadyo harankalyāṇaṃ vitanotu kalpitamaṇīpalyāṇaramyo hayaḥ || 50||

इति श्रीकुट्टिकविविरचितं तुरगशतकं अथवा धाटीशतकं सम्पूर्णम् ।वाञ्छेश्वर अथवा वाञ्छानाथ अथवा कुट्टिकविविरचितंस्तोत्रसमुच्चयः २ (६०)ळोर्द् ऱन्गनथ अत् ष्रिरन्गम् इन् पेर्फ़ेच्त् ख़व्यहोर्से, पेर्हप्स् दुरिन्ग् अ फ़ेस्तिवल् प्रोचेस्सिओन्।

iti śrīkuṭṭikaviviracitaṃ turagaśatakaṃ athavā dhāṭīśatakaṃ sampūrṇam |vāñcheśvara athavā vāñchānātha athavā kuṭṭikaviviracitaṃstotrasamuccayaḥ 2 (60)ḷord ranganatha at ṣrirangam in perफ़ect ख़vyahorse, perhaps during a फ़estival procession|