विष्णोर्स्तोत्रम् Shrishri Vishnustotra By Mahadeva From Narasimhapurana

मार्कण्डेय उवाचवाराहः कथितो ह्येवं प्रादुर्भावो हरेस्तव ।साम्प्रतं नारसिंहं तु प्रवक्ष्यामि निबोध मे ॥ १॥

mārkaṇḍeya uvācavārāhaḥ kathito hyevaṃ prādurbhāvo harestava |sāmprataṃ nārasiṃhaṃ tu pravakṣyāmi nibodha me || 1||

दितेः पुत्रो महानासीद्धिरण्यकशिपुः पुरा ।तपस्तेपे निराहारो बहुवर्षसहस्रकम् ॥ २॥

diteḥ putro mahānāsīddhiraṇyakaśipuḥ purā |tapastepe nirāhāro bahuvarṣasahasrakam || 2||

तपतस्तस्य संतुष्टो ब्रह्मा तं प्राह दानवम् ।वरं वरय दैत्येन्द्र यस्ते मनसि वर्तते ॥ ३॥

tapatastasya saṃtuṣṭo brahmā taṃ prāha dānavam |varaṃ varaya daityendra yaste manasi vartate || 3||

इत्युक्तो ब्रह्मणा दैत्यो हिरण्यकशिपुः पुरा ।उवाच नत्वा देवेशं ब्रह्माणं विनयान्वितः ॥ ४॥

ityukto brahmaṇā daityo hiraṇyakaśipuḥ purā |uvāca natvā deveśaṃ brahmāṇaṃ vinayānvitaḥ || 4||

हिरण्यकशिपुरुवाचयदि त्वं वरदानाय प्रवृत्तो भगवन्मम ।यद्यदवृणोम्यहं ब्रह्मंस्तत्तन्मे दातुमर्हसि ॥ ५॥

hiraṇyakaśipuruvācayadi tvaṃ varadānāya pravṛtto bhagavanmama |yadyadavṛṇomyahaṃ brahmaṃstattanme dātumarhasi || 5||

न शुष्केण न चाद्रेंण न जलेन न वह्निना ।न काष्ठेन न कीटेन पाषाणेन न वायुना ॥ ६॥

na śuṣkeṇa na cādreṃṇa na jalena na vahninā |na kāṣṭhena na kīṭena pāṣāṇena na vāyunā || 6||

नायुधेन न शूलेन न शैलेन न मानुषैः ।न सुरैरसुरैर्वापि न गन्धर्वैर्न राक्षसैः ॥ ७॥

nāyudhena na śūlena na śailena na mānuṣaiḥ |na surairasurairvāpi na gandharvairna rākṣasaiḥ || 7||

न किंनरैर्न यक्षैस्तु विद्याधरभुजंगमैः ।न वानरैर्मृगैर्वापि नैव मातृगणैरपि ॥ ८॥

na kiṃnarairna yakṣaistu vidyādharabhujaṃgamaiḥ |na vānarairmṛgairvāpi naiva mātṛgaṇairapi || 8||

नाभ्यन्तरे न बाह्ये तु नान्यैर्मरणहेतुभिः ।न दिने न च नक्तं मे त्वत्प्रसादाद् भवेन्मृतिः ॥ ९॥

nābhyantare na bāhye tu nānyairmaraṇahetubhiḥ |na dine na ca naktaṃ me tvatprasādād bhavenmṛtiḥ || 9||

इति वै देवदेवेशं वरं त्वत्तो वृणोम्यहम् ।मार्कण्डेय उवाचइत्युक्तो दैत्यराजेन ब्रह्मा तं प्राह पार्थिव ॥ १०॥

iti vai devadeveśaṃ varaṃ tvatto vṛṇomyaham |mārkaṇḍeya uvācaityukto daityarājena brahmā taṃ prāha pārthiva || 10||

तपसा तव तुष्टोऽहं महता तु वरानिमान् ।दुर्लभानापि दैत्येन्द्र ददामि परमाद्भुतान् ॥ ११॥

tapasā tava tuṣṭo'haṃ mahatā tu varānimān |durlabhānāpi daityendra dadāmi paramādbhutān || 11||

अन्येषां नेदृशं दत्तं न तैरित्थं तपः कृतम् ।त्वत्प्रार्थितं मया दत्तं सर्वं ते चास्तु दैत्यप ॥ १२॥

anyeṣāṃ nedṛśaṃ dattaṃ na tairitthaṃ tapaḥ kṛtam |tvatprārthitaṃ mayā dattaṃ sarvaṃ te cāstu daityapa || 12||

गच्छ भुङ्क्ष्व महाबाहो तपसामूर्जितं फलम् ।इत्येवं दैत्यराजस्य हिरण्यकशिपोः पुरा ॥ १३॥

gaccha bhuṅkṣva mahābāho tapasāmūrjitaṃ phalam |ityevaṃ daityarājasya hiraṇyakaśipoḥ purā || 13||

दत्त्वा वरान् ययौ ब्रह्मा ब्रह्मलोकमनुत्तमम् ।सोऽपि लब्धवरो दैत्यो बलवान् बलदर्पितः ॥ १४॥

dattvā varān yayau brahmā brahmalokamanuttamam |so'pi labdhavaro daityo balavān baladarpitaḥ || 14||

देवान् सिंहान् रणे जित्वा दिवः प्राच्यावयद् भुवि ।दिवि राज्यं स्वयं चक्रे सर्वशक्तिसमन्वितम् ॥ १५॥

devān siṃhān raṇe jitvā divaḥ prācyāvayad bhuvi |divi rājyaṃ svayaṃ cakre sarvaśaktisamanvitam || 15||

देवा अपि भयात्तस्य रुद्राश्चैवर्षयो नृप ।विचेरुरवनौ सर्वे बिभ्राणा मानुषीं तनुम् ॥ १६॥

devā api bhayāttasya rudrāścaivarṣayo nṛpa |viceruravanau sarve bibhrāṇā mānuṣīṃ tanum || 16||

प्राप्तत्रैलोक्यराज्योऽसौ हिरण्यकशिपुः प्रजाः ।आहूय सर्वा राजेन्द्र वाक्यं चेदमभाषत ॥ १७॥

prāptatrailokyarājyo'sau hiraṇyakaśipuḥ prajāḥ |āhūya sarvā rājendra vākyaṃ cedamabhāṣata || 17||

न यष्टव्यं न होतव्यं न दातव्यं सुरान् प्रति ।युष्माभिरहमेवाद्य त्रैलोक्याधिपतिः प्रजाः ॥ १८॥

na yaṣṭavyaṃ na hotavyaṃ na dātavyaṃ surān prati |yuṣmābhirahamevādya trailokyādhipatiḥ prajāḥ || 18||

ममैव पूजां कुरुत यज्ञदानादिकर्मणा ।ताश्च सर्वास्तथा चक्रुर्दैत्येन्द्रस्य भयान्नृप ॥ १९॥

mamaiva pūjāṃ kuruta yajñadānādikarmaṇā |tāśca sarvāstathā cakrurdaityendrasya bhayānnṛpa || 19||

यत्रैवं क्रियमाणेषु त्रैलोक्यं सचराचरम् ।अधर्मयुक्तं सकलं बभूव नृपसत्तम ॥ २०॥

yatraivaṃ kriyamāṇeṣu trailokyaṃ sacarācaram |adharmayuktaṃ sakalaṃ babhūva nṛpasattama || 20||

स्वधर्मलोपात् सर्वेषां पापे मतिरजायत ।गते काले तु महति देवाः सेन्द्रा बृहस्पतिम् ॥ २१॥

svadharmalopāt sarveṣāṃ pāpe matirajāyata |gate kāle tu mahati devāḥ sendrā bṛhaspatim || 21||

नीतिज्ञं सर्वशास्त्रज्ञं पप्रच्छुर्विनयान्विताः ।हिरण्यकशिपोरस्य विनाशं मुनिसत्तम ॥ २२॥

nītijñaṃ sarvaśāstrajñaṃ papracchurvinayānvitāḥ |hiraṇyakaśiporasya vināśaṃ munisattama || 22||

त्रैलोक्यहारिणः शीघ्रं वधोपायं वदस्व नः ।बृहस्पतिरुवाचशृणुध्वं मम वाक्यानि स्वपदाप्राप्तये सुराः ॥ २३॥

trailokyahāriṇaḥ śīghraṃ vadhopāyaṃ vadasva naḥ |bṛhaspatiruvācaśṛṇudhvaṃ mama vākyāni svapadāprāptaye surāḥ || 23||

प्रायो हिरण्यकशिपुः क्षीणभागो महासुरः ।शोको नाशयति प्रज्ञां शोको नाशयति श्रुतम् ॥ २४॥

prāyo hiraṇyakaśipuḥ kṣīṇabhāgo mahāsuraḥ |śoko nāśayati prajñāṃ śoko nāśayati śrutam || 24||

शोको मतिं नाशयति नास्ति शोकसमो रिपुः ।सोढुं शक्योऽग्निसम्बन्धः शस्त्रस्पर्शश्च दारुणः ॥ २५॥

śoko matiṃ nāśayati nāsti śokasamo ripuḥ |soḍhuṃ śakyo'gnisambandhaḥ śastrasparśaśca dāruṇaḥ || 25||

न तु शोकभवं दुःखं संसोढुं नृप शक्यते ।कालान्निमित्ताच्च वयं लक्ष्यामस्तत्क्षयं सुराः ॥ २६॥

na tu śokabhavaṃ duḥkhaṃ saṃsoḍhuṃ nṛpa śakyate |kālānnimittācca vayaṃ lakṣyāmastatkṣayaṃ surāḥ || 26||

बुधाश्च सर्वे सर्वत्र स्थिता वक्ष्यन्ति नित्यशः ।अचिरादेव दुष्टोऽसौ नश्यत्येव परस्परम् ॥ २७॥

budhāśca sarve sarvatra sthitā vakṣyanti nityaśaḥ |acirādeva duṣṭo'sau naśyatyeva parasparam || 27||

देवानां तु परामृद्धिं स्वपदप्राप्तिलक्षणाम् ।हिरण्यकशिपोर्नाशं शकुनानि वदन्ति मे ॥ २८॥

devānāṃ tu parāmṛddhiṃ svapadaprāptilakṣaṇām |hiraṇyakaśipornāśaṃ śakunāni vadanti me || 28||

यत एवमतो देवाः सर्वे गच्छत माचिरम् ।क्षीरोदस्योत्तरं तीरं प्रसुप्तो यत्र केशवः ॥ २९॥

yata evamato devāḥ sarve gacchata māciram |kṣīrodasyottaraṃ tīraṃ prasupto yatra keśavaḥ || 29||

युष्माभिः संस्तुतो देवः प्रसन्नो भवति क्षणात् ।स हि प्रसन्नो दैत्यस्य वधोपायं वदिष्यति ॥ ३०॥

yuṣmābhiḥ saṃstuto devaḥ prasanno bhavati kṣaṇāt |sa hi prasanno daityasya vadhopāyaṃ vadiṣyati || 30||

इत्युक्तास्तेन देवास्ते साधु साध्वित्यथाब्रुवन् ।प्रीत्या च परया युक्ता गन्तुं चक्रुरथोद्यमम् ॥ ३१॥

ityuktāstena devāste sādhu sādhvityathābruvan |prītyā ca parayā yuktā gantuṃ cakrurathodyamam || 31||

पुण्ये तिथौ शुभे लग्ने पुण्यं स्वस्ति च मङ्गलम् ।कारयित्वा मुनिवरैः प्रस्थितास्ते दिवौकसः ॥ ३२॥

puṇye tithau śubhe lagne puṇyaṃ svasti ca maṅgalam |kārayitvā munivaraiḥ prasthitāste divaukasaḥ || 32||

नाशाय दुष्टदैत्यस्य स्वभूत्यै च नृपोतम् ।ते शर्वमग्नतः कृत्वा क्षीराब्धेरुत्तरं तटम् ॥ ३३॥

nāśāya duṣṭadaityasya svabhūtyai ca nṛpotam |te śarvamagnataḥ kṛtvā kṣīrābdheruttaraṃ taṭam || 33||

तत्र गत्वा सुराः सर्वे विष्णुं जिष्णुं जनार्दनम् ।अस्तुवन् विविधैः स्तोत्रैः पूजयन्तः प्रतस्थिरे ॥ ३४॥

tatra gatvā surāḥ sarve viṣṇuṃ jiṣṇuṃ janārdanam |astuvan vividhaiḥ stotraiḥ pūjayantaḥ pratasthire || 34||

भवोऽपि भगवान् भक्त्या भगवन्तं जनार्दनम् ।अस्तुवन्नामभिः पुण्यैरेकाग्रमनसा हरिम् ॥ ३५॥

bhavo'pi bhagavān bhaktyā bhagavantaṃ janārdanam |astuvannāmabhiḥ puṇyairekāgramanasā harim || 35||

श्रीमहादेव उवाचविष्णुर्जिष्णुर्विभुर्देवो यज्ञेशो यज्ञपालकः ।प्रभविष्णुर्ग्रसिष्णुश्च लोकात्मा लोकपालकः ॥ ३६॥

śrīmahādeva uvācaviṣṇurjiṣṇurvibhurdevo yajñeśo yajñapālakaḥ |prabhaviṣṇurgrasiṣṇuśca lokātmā lokapālakaḥ || 36||

केशवः केशिहा कल्पः सर्वकारणकारणम् ।कर्मकृद वामनाधीशो वासुदेवः पुरुष्टुतः ॥ ३७॥

keśavaḥ keśihā kalpaḥ sarvakāraṇakāraṇam |karmakṛda vāmanādhīśo vāsudevaḥ puruṣṭutaḥ || 37||

आदिकर्ता वराहश्च माधवो मधुसूदनः ।नारायणो नरो हंसो विष्णुसेनो हुताशनः ॥ ३८॥

ādikartā varāhaśca mādhavo madhusūdanaḥ |nārāyaṇo naro haṃso viṣṇuseno hutāśanaḥ || 38||

ज्योतिष्मान् द्युतिमान् श्रीमानायुष्मान् पुरुषोत्तमः ।वैकुण्ठः पुण्डरीकाक्षः कृष्णः सूर्यः सुरार्चितः ॥ ३९॥

jyotiṣmān dyutimān śrīmānāyuṣmān puruṣottamaḥ |vaikuṇṭhaḥ puṇḍarīkākṣaḥ kṛṣṇaḥ sūryaḥ surārcitaḥ || 39||

नरसिंहो महाभीमो वज्रदंष्ट्रो नखायुधः ।आदिदेवो जगत्कर्ता योगेशो गरुडध्वजः ॥ ४०॥

narasiṃho mahābhīmo vajradaṃṣṭro nakhāyudhaḥ |ādidevo jagatkartā yogeśo garuḍadhvajaḥ || 40||

गोविन्दो गोपतिर्गोप्ता भूपतिर्भुवनेश्वरः ।पद्मनाभो हषीकेशो विभुर्दामोदरो हरिः ॥ ४१॥

govindo gopatirgoptā bhūpatirbhuvaneśvaraḥ |padmanābho haṣīkeśo vibhurdāmodaro hariḥ || 41||

त्रिविक्रमस्त्रिलोकेशो ब्रह्मेशः प्रीतिवर्धनः ।वामनो दुष्टदमनो गोविन्दो गोपवल्लभः ॥ ४२॥

trivikramastrilokeśo brahmeśaḥ prītivardhanaḥ |vāmano duṣṭadamano govindo gopavallabhaḥ || 42||

भक्तिप्रियोऽच्युतः सत्यः सत्यकीर्तिर्ध्रुवः शुचिः ।कारुण्यः करुणो व्यासः पापहा शान्तिवर्धनः ॥ ४३॥

bhaktipriyo'cyutaḥ satyaḥ satyakīrtirdhruvaḥ śuciḥ |kāruṇyaḥ karuṇo vyāsaḥ pāpahā śāntivardhanaḥ || 43||

संन्यासी शास्त्रतत्त्वज्ञो मन्दारगिरिकेतनः ।बदरीनिलयः शान्तततपस्वी वैद्युतप्रभः ॥ ४४॥ वर् शान्ततत्त्वज्ञो

saṃnyāsī śāstratattvajño mandāragiriketanaḥ |badarīnilayaḥ śāntatatapasvī vaidyutaprabhaḥ || 44|| var śāntatattvajño

भूतावासो गुहावासः श्रीनिवासः श्रियः पतिः ।तपोवासो दमो वासः सत्यवासः सनातनः ॥ ४५॥

bhūtāvāso guhāvāsaḥ śrīnivāsaḥ śriyaḥ patiḥ |tapovāso damo vāsaḥ satyavāsaḥ sanātanaḥ || 45||

पुरुषः पुष्कलः पुण्यः पुष्कराक्षो महेश्वरः ।पूर्णः पूर्तिः पुराणज्ञः पुण्यज्ञः पुण्यवर्द्धनः ॥ ४६॥

puruṣaḥ puṣkalaḥ puṇyaḥ puṣkarākṣo maheśvaraḥ |pūrṇaḥ pūrtiḥ purāṇajñaḥ puṇyajñaḥ puṇyavarddhanaḥ || 46||

शङ्खी चक्री गदी शार्ङ्गी लाङ्गली मुशली हली ।किरीटी कुण्डली हारी मेखली कवची ध्वजी ॥ ४७॥

śaṅkhī cakrī gadī śārṅgī lāṅgalī muśalī halī |kirīṭī kuṇḍalī hārī mekhalī kavacī dhvajī || 47||

जिष्णुर्जेता महावीरः शत्रुघ्नः शत्रुतापनः ।शान्तः शान्तिकरः शास्ता शङ्करः शंतनुस्तुतः ॥ ४८॥

jiṣṇurjetā mahāvīraḥ śatrughnaḥ śatrutāpanaḥ |śāntaḥ śāntikaraḥ śāstā śaṅkaraḥ śaṃtanustutaḥ || 48||

सारथिः सात्त्विकः स्वामी सामवेदप्रियः समः ।सावनः साहसी सत्त्वः सम्पूर्णांशः समृद्धिमान् ॥ ४९॥

sārathiḥ sāttvikaḥ svāmī sāmavedapriyaḥ samaḥ |sāvanaḥ sāhasī sattvaḥ sampūrṇāṃśaḥ samṛddhimān || 49||

स्वर्गदः कामदः श्रीदः कीर्तिदः कीर्तिनाशनः ।मोक्षदः पुण्डरीकाक्षः क्षीराब्धिकृतकेतनः ॥ ५०॥

svargadaḥ kāmadaḥ śrīdaḥ kīrtidaḥ kīrtināśanaḥ |mokṣadaḥ puṇḍarīkākṣaḥ kṣīrābdhikṛtaketanaḥ || 50||

स्तुतः सुरासुरैरीश प्रेरकः पापनाशनः ।त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारस्त्वमोंकारस्त्वमग्नयः ॥ ५१॥

stutaḥ surāsurairīśa prerakaḥ pāpanāśanaḥ |tvaṃ yajñastvaṃ vaṣaṭkārastvamoṃkārastvamagnayaḥ || 51||

त्वं स्वाहा त्वं स्वधा देव त्वं सुधा पुरुषोत्तम ।नमो देवादिदेवाय विष्णवे शाश्वताय च ॥ ५२॥

tvaṃ svāhā tvaṃ svadhā deva tvaṃ sudhā puruṣottama |namo devādidevāya viṣṇave śāśvatāya ca || 52||

अनन्तायाप्रमेयाय नमस्ते गरुडध्वज ।मार्कण्डेय उवाचइत्येतैर्नामभिर्दिव्यैः संस्तुतो मधुसूदनः ॥ ५३॥

anantāyāprameyāya namaste garuḍadhvaja |mārkaṇḍeya uvācaityetairnāmabhirdivyaiḥ saṃstuto madhusūdanaḥ || 53||

उवाच प्रकटीभूत्वा देवान् सर्वानिदं वचः ।श्रीभगवानुवाचयुष्माभिः संस्तुतो देवा नामभिः केवलैः शुभैः ॥ ५४॥

uvāca prakaṭībhūtvā devān sarvānidaṃ vacaḥ |śrībhagavānuvācayuṣmābhiḥ saṃstuto devā nāmabhiḥ kevalaiḥ śubhaiḥ || 54||

अत एव प्रसन्नोऽस्मि किमर्थं करवाणि वः ।देवा ऊचुःदेवदेव हृषीकेश पुण्डरीकाक्ष माधव ॥ ५५॥

ata eva prasanno'smi kimarthaṃ karavāṇi vaḥ |devā ūcuḥdevadeva hṛṣīkeśa puṇḍarīkākṣa mādhava || 55||

त्वमेव जानासि हरे किं तस्मात् परिपृच्छसि ।श्रीभगवानुवाचयुष्मदागमनं सर्वं जानाम्यसुरसूदनाः ॥ ५६॥

tvameva jānāsi hare kiṃ tasmāt paripṛcchasi |śrībhagavānuvācayuṣmadāgamanaṃ sarvaṃ jānāmyasurasūdanāḥ || 56||

हिरण्यकविनाशार्थं स्तुतोऽहं शङ्करेण तु ।पुण्यनामशतेनैव संस्तुतोऽहं भवेन च ॥ ५७॥

hiraṇyakavināśārthaṃ stuto'haṃ śaṅkareṇa tu |puṇyanāmaśatenaiva saṃstuto'haṃ bhavena ca || 57||

एतेन यस्तु मां नित्यं त्वयोक्तेन महामते ।तेनाहं पूजितो नित्यं भवामीह त्वया यथा ॥ ५८॥

etena yastu māṃ nityaṃ tvayoktena mahāmate |tenāhaṃ pūjito nityaṃ bhavāmīha tvayā yathā || 58||

प्रीतोऽहं गच्छ देव त्वं कैलासशिखरं शुभम् ।त्वया स्तुतो हनिष्यामि हिरण्यकशिपुं भव ॥ ५९॥

prīto'haṃ gaccha deva tvaṃ kailāsaśikharaṃ śubham |tvayā stuto haniṣyāmi hiraṇyakaśipuṃ bhava || 59||

गच्छध्वमधुना देवाः कालं कंचित् प्रतीक्षताम् ।यदास्य तनयो धीमान् प्रह्लादो नाम वैष्णवः ॥ ६०॥

gacchadhvamadhunā devāḥ kālaṃ kaṃcit pratīkṣatām |yadāsya tanayo dhīmān prahlādo nāma vaiṣṇavaḥ || 60||

तस्य द्रोहं यदा दैत्यः करिष्यति सुरांस्तदा ।हनिष्यामि वरैर्गुप्तमजेयं देवदानवैः ।इत्युक्त्वा विष्णुना देवा नत्वा विष्णुं ययुर्नृप ॥ ६१॥

tasya drohaṃ yadā daityaḥ kariṣyati surāṃstadā |haniṣyāmi varairguptamajeyaṃ devadānavaiḥ |ityuktvā viṣṇunā devā natvā viṣṇuṃ yayurnṛpa || 61||

इति श्रीनरसिंहपुराणे विष्णोर्नामस्तोत्रं नाम चत्वारिंशोऽध्यायः ॥४०॥

iti śrīnarasiṃhapurāṇe viṣṇornāmastotraṃ nāma catvāriṃśo'dhyāyaḥ ||40||