विष्णुस्तोत्रम् (ध्रुवकृतं स्कन्दपुराणान्तर्गतम् नमो हिरण्यगर्भाय सर्वसृष्टिविधायिने) Dhruvakritam Vishnu Stotram

ध्रुव उवाच ।नमो हिरण्यगर्भाय सर्वसृष्टिविधायिने ।हिरण्यरेतसे तुभ्यं सुहिरण्यप्रदायिने ॥ १॥

dhruva uvāca |namo hiraṇyagarbhāya sarvasṛṣṭividhāyine |hiraṇyaretase tubhyaṃ suhiraṇyapradāyine || 1||

नमो हरस्वरूपाय भूतसंहारकारिणे ।महाभूतात्मभूताय भूतानां पतये नमः ॥ २॥

namo harasvarūpāya bhūtasaṃhārakāriṇe |mahābhūtātmabhūtāya bhūtānāṃ pataye namaḥ || 2||

नमः स्थितिकृते तुभ्यं विष्णवे प्रभविष्णवे ।तृष्णाहराय कृष्णाय महाभारसहिष्णवे ॥ ३॥

namaḥ sthitikṛte tubhyaṃ viṣṇave prabhaviṣṇave |tṛṣṇāharāya kṛṣṇāya mahābhārasahiṣṇave || 3||

नमो दैत्यमहारण्यदाववह्निस्वरूपिणे ।दैत्यद्रुमकुठाराय नमस्ते शार्ङ्गपाणये ॥ ४॥

namo daityamahāraṇyadāvavahnisvarūpiṇe |daityadrumakuṭhārāya namaste śārṅgapāṇaye || 4||

नमः कौमोदकीव्यग्रकराग्राय गदाधर ।महादनुजनाशाय नमो नन्दकधारिणे ॥ ५॥

namaḥ kaumodakīvyagrakarāgrāya gadādhara |mahādanujanāśāya namo nandakadhāriṇe || 5||

नमः श्रीपतये तुभ्यं नमश्चक्रधराय च ।धराधराय वाराहरूपिणे परमात्मने ॥ ६॥

namaḥ śrīpataye tubhyaṃ namaścakradharāya ca |dharādharāya vārāharūpiṇe paramātmane || 6||

नमः कमलहस्ताय कमलावल्लभाय ते ।नमो मत्स्यादिरूपाय नमः कौस्तुभवक्षसे ॥ ७॥

namaḥ kamalahastāya kamalāvallabhāya te |namo matsyādirūpāya namaḥ kaustubhavakṣase || 7||

नमो वेदान्तवेद्याय नमः श्रीवत्सधारिणे ।नमो गुणस्वरूपाय गुणिने गुणवर्जित ॥ ८॥

namo vedāntavedyāya namaḥ śrīvatsadhāriṇe |namo guṇasvarūpāya guṇine guṇavarjita || 8||

नमस्ते पद्मनाभाय पाञ्चजन्यधराय च ।वासुदेव नमस्तुभ्यं देवकीनन्दनाय च ॥ ९॥

namaste padmanābhāya pāñcajanyadharāya ca |vāsudeva namastubhyaṃ devakīnandanāya ca || 9||

प्रद्युम्नाय नमस्तुभ्यमनिरुद्धाय ते नमः ।नमः कंसविनाशाय नमश्चाणूरमर्दिने ॥ १\।२१\।१०॥दामोदर हृषीकेश गोविन्दाच्युत माधव ।उपेन्द्र कैटभाऽराते मधुहन्तरधोक्षज ॥ ११॥

pradyumnāya namastubhyamaniruddhāya te namaḥ |namaḥ kaṃsavināśāya namaścāṇūramardine || 1\|21\|10||dāmodara hṛṣīkeśa govindācyuta mādhava |upendra kaiṭabhā'rāte madhuhantaradhokṣaja || 11||

नारायणाय नरकहारिणे पापहारिणे ।वामनाय नमस्तुभ्यं हरये शौरये नमः ॥ १२॥

nārāyaṇāya narakahāriṇe pāpahāriṇe |vāmanāya namastubhyaṃ haraye śauraye namaḥ || 12||

अनन्ताय नमस्तुभ्यमनन्तशयनाय च ।रुक्मिणीपतये तुभ्यं रुक्मिप्रमथनाय च ॥ १३॥

anantāya namastubhyamanantaśayanāya ca |rukmiṇīpataye tubhyaṃ rukmipramathanāya ca || 13||

चैद्यहन्त्रे नमस्तुभ्यं दानवारेऽसुरारये ।मुकुन्द परमानन्द नन्दगोपप्रियाय च ॥ १४॥

caidyahantre namastubhyaṃ dānavāre'surāraye |mukunda paramānanda nandagopapriyāya ca || 14||

नमस्ते पुण्डरीकाक्ष दनुजेन्द्रनिषूदिने ।नमो गोपालरूपाय वेणुवादनकारिणे ॥ १५॥

namaste puṇḍarīkākṣa danujendraniṣūdine |namo gopālarūpāya veṇuvādanakāriṇe || 15||

गोपीप्रियाय केशिघ्ने गोवर्धनधराय च ।रामाय रघुनाथाय राघवाय नमो नमः ॥ १६॥

gopīpriyāya keśighne govardhanadharāya ca |rāmāya raghunāthāya rāghavāya namo namaḥ || 16||

रावणारे नमस्तुभ्यं विभीषणशरण्यद ।अजाय जयरूपाय रणाङ्गणविचक्षण ॥ १७॥

rāvaṇāre namastubhyaṃ vibhīṣaṇaśaraṇyada |ajāya jayarūpāya raṇāṅgaṇavicakṣaṇa || 17||

क्षणादि कालरूपाय नानारूपाय शार्ङ्गिणे ।गदिने चक्रिणे तुभ्यं दैत्यचक्रविमर्दिने ॥ १८॥

kṣaṇādi kālarūpāya nānārūpāya śārṅgiṇe |gadine cakriṇe tubhyaṃ daityacakravimardine || 18||

बलाय बलभद्राय बलारातिप्रियाय च ।बलियज्ञप्रमथन नमो भक्तवरप्रद ॥ १९॥

balāya balabhadrāya balārātipriyāya ca |baliyajñapramathana namo bhaktavaraprada || 19||

हिरण्यकशिपोर्वक्षोविदारण रणप्रिय ।नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च ॥ १\।२१\।२०॥नमस्ते धर्मरूपाय नमः सत्त्वगुणाय च ।नमः सहस्रशिरसे पुरुषाय पराय च ॥ २१॥

hiraṇyakaśiporvakṣovidāraṇa raṇapriya |namo brahmaṇyadevāya gobrāhmaṇahitāya ca || 1\|21\|20||namaste dharmarūpāya namaḥ sattvaguṇāya ca |namaḥ sahasraśirase puruṣāya parāya ca || 21||

सहस्राक्ष सहस्राङ्घ्रे सहस्रकिरणाय च ।सहस्रमूर्ते श्रीकान्त नमस्ते यज्ञपूरुष ॥ २२॥

sahasrākṣa sahasrāṅghre sahasrakiraṇāya ca |sahasramūrte śrīkānta namaste yajñapūruṣa || 22||

वेदवेद्यस्वरूपाय नमो वेदप्रियाय च ।वेदाय वेदगदिने सदाचाराध्वगामिने ॥ २३॥

vedavedyasvarūpāya namo vedapriyāya ca |vedāya vedagadine sadācārādhvagāmine || 23||

वैकुण्ठाय नमस्तुभ्यं नमो वैकुण्ठवासिने ।विष्टरश्रवसे तुभ्यं नमो गरुडगामिने ॥ २४॥

vaikuṇṭhāya namastubhyaṃ namo vaikuṇṭhavāsine |viṣṭaraśravase tubhyaṃ namo garuḍagāmine || 24||

विष्वक्सेन नमस्तुभ्यं जगन्मय जनार्दन ।त्रिविक्रमाय सत्याय नमः सत्यप्रियाय च ॥ २५॥

viṣvaksena namastubhyaṃ jaganmaya janārdana |trivikramāya satyāya namaḥ satyapriyāya ca || 25||

केशवाय नमस्तुभ्यं मायिने ब्रह्मागायिने ।तपोरूपाय तपसां नमस्ते फलदायिने ॥ २६॥

keśavāya namastubhyaṃ māyine brahmāgāyine |taporūpāya tapasāṃ namaste phaladāyine || 26||

स्तुत्याय स्तुतिरूपाय भक्तस्तुतिरताय च ।नमस्ते श्रुतिरूपाय श्रुत्याचारप्रियाय च ॥ २७॥

stutyāya stutirūpāya bhaktastutiratāya ca |namaste śrutirūpāya śrutyācārapriyāya ca || 27||

अण्डजाय नमस्तुभ्यं स्वेदजाय नमोऽस्तु ते ।जरायुजस्वरूपाय नम उद्भिज्जरूपिणे ॥ २८॥

aṇḍajāya namastubhyaṃ svedajāya namo'stu te |jarāyujasvarūpāya nama udbhijjarūpiṇe || 28||

देवानामिन्द्ररूपोऽसि ग्रहाणामसि भानुमान् ।लोकानां सत्यलोकोऽसि सिन्धूनां क्षीरसागरः ॥ २९॥

devānāmindrarūpo'si grahāṇāmasi bhānumān |lokānāṃ satyaloko'si sindhūnāṃ kṣīrasāgaraḥ || 29||

सुरापगाऽसि सरितां सरसां मानसं सरः ।हिमवानसि शैलानां धेनूनां कामधुग्भवान् ॥ १\।२१\।३०॥धातूनां हाटकमसि स्फटिकश्चोपलेष्वसि ।नीलोत्पलं प्रसूनेषु वृक्षेषु तुलसी भवान् ॥ ३१॥

surāpagā'si saritāṃ sarasāṃ mānasaṃ saraḥ |himavānasi śailānāṃ dhenūnāṃ kāmadhugbhavān || 1\|21\|30||dhātūnāṃ hāṭakamasi sphaṭikaścopaleṣvasi |nīlotpalaṃ prasūneṣu vṛkṣeṣu tulasī bhavān || 31||

सर्वपूज्यशिलानां वै शालग्रामशिला भवान् ।मुक्तिक्षेत्रेषु काशी त्वं प्रयागस्तीर्थपङ्क्तिषु ॥ ३२॥

sarvapūjyaśilānāṃ vai śālagrāmaśilā bhavān |muktikṣetreṣu kāśī tvaṃ prayāgastīrthapaṅktiṣu || 32||

वर्णेषु श्वेतवर्णोऽसि द्विपदां ब्राह्मणो भवान् ।गरुडोऽस्यण्डजेष्वीश व्यवहारेषु वाग्भवान् ॥ ३३॥

varṇeṣu śvetavarṇo'si dvipadāṃ brāhmaṇo bhavān |garuḍo'syaṇḍajeṣvīśa vyavahāreṣu vāgbhavān || 33||

वेदेषूपनिषद्रूपो मन्त्राणां प्रणवोह्यसि ।अक्षराणामकारोऽसि यज्वनां सोमरूपधृक् ॥ ३४॥

vedeṣūpaniṣadrūpo mantrāṇāṃ praṇavohyasi |akṣarāṇāmakāro'si yajvanāṃ somarūpadhṛk || 34||

प्रतापिनामग्निरसि क्षमाऽसि त्वं क्षमावताम् ।दातॄणामसि पर्जन्यः पवित्राणां परोह्यसि ॥ ३५॥

pratāpināmagnirasi kṣamā'si tvaṃ kṣamāvatām |dātṝṇāmasi parjanyaḥ pavitrāṇāṃ parohyasi || 35||

चापोऽसि सर्वशस्त्राणां वातो वेगवतामसि ।मनोऽसीन्द्रियवर्गेषु निर्भयाणां करोह्यसि ॥ ३६॥

cāpo'si sarvaśastrāṇāṃ vāto vegavatāmasi |mano'sīndriyavargeṣu nirbhayāṇāṃ karohyasi || 36||

व्योम व्याप्तिमतां त्वं वै परमात्माऽसि चात्मनाम् ।सन्ध्योपास्तिर्भवान्देव सर्वनित्येषु कर्मसु ॥ ३७॥

vyoma vyāptimatāṃ tvaṃ vai paramātmā'si cātmanām |sandhyopāstirbhavāndeva sarvanityeṣu karmasu || 37||

क्रतूनामश्वमेधोऽसि दानानामभयं भवान् ।लाभानां पुत्रलाभोऽसि वसन्तस्त्वमृतुष्वहो ॥ ३८॥

kratūnāmaśvamedho'si dānānāmabhayaṃ bhavān |lābhānāṃ putralābho'si vasantastvamṛtuṣvaho || 38||

युगानां प्रथमोऽसि त्वं तिथीनां त्वं कुहूर्ह्यसि ।पुष्योऽसि नक्षत्रगणे सङ्क्रमः सर्वपर्वसु ॥ ३९॥

yugānāṃ prathamo'si tvaṃ tithīnāṃ tvaṃ kuhūrhyasi |puṣyo'si nakṣatragaṇe saṅkramaḥ sarvaparvasu || 39||

योगेषु व्यतिपातस्त्वं तृणेषु हि कुशो भवान् ।उद्यमानां हि सर्वेषां निर्वाणं त्वमसि प्रभो ॥ १\।२१\।४०॥सर्वासामिह बुद्धीनां धर्मबुद्धिर्भवानज ।अश्वत्थः सर्ववृक्षेषु सोमवल्ली लतासु च ॥ ४१॥

yogeṣu vyatipātastvaṃ tṛṇeṣu hi kuśo bhavān |udyamānāṃ hi sarveṣāṃ nirvāṇaṃ tvamasi prabho || 1\|21\|40||sarvāsāmiha buddhīnāṃ dharmabuddhirbhavānaja |aśvatthaḥ sarvavṛkṣeṣu somavallī latāsu ca || 41||

प्राणायामोऽसि सर्वेपु साधनेषु शुचिष्वहो ।सर्वदः सर्वलिङ्गेषु श्रीमान्विश्वेश्वरो भवान् ॥ ४२॥

prāṇāyāmo'si sarvepu sādhaneṣu śuciṣvaho |sarvadaḥ sarvaliṅgeṣu śrīmānviśveśvaro bhavān || 42||

मित्राणां हि कलत्रं त्वं धर्मस्त्वं सर्वबन्धुषु ।त्वत्तो नान्यज्जगत्यस्मिन्नारायण चराचरे ॥ ४३॥

mitrāṇāṃ hi kalatraṃ tvaṃ dharmastvaṃ sarvabandhuṣu |tvatto nānyajjagatyasminnārāyaṇa carācare || 43||

त्वमेव माता त्वं तातस्त्वं सुतस्त्वं महाधनम् ।त्वमेव सौख्यसम्पत्तिस्त्वमायुर्जीवनेश्वरः ॥ ४४॥

tvameva mātā tvaṃ tātastvaṃ sutastvaṃ mahādhanam |tvameva saukhyasampattistvamāyurjīvaneśvaraḥ || 44||

सा कथा यत्र ते नाम तन्मनो यत्त्वदर्पितम् ।तत्कर्म यत्त्वदर्थं वै तत्तपो यद्भवत्स्मृतिः ॥ ४५॥

sā kathā yatra te nāma tanmano yattvadarpitam |tatkarma yattvadarthaṃ vai tattapo yadbhavatsmṛtiḥ || 45||

तद्धनं धनिनां शुद्धं यत्त्वदर्थे व्ययीकृतम् ।स एव सकलः कालो यस्मिञ्जिष्णो त्वमर्च्यसे ॥ ४६॥

taddhanaṃ dhanināṃ śuddhaṃ yattvadarthe vyayīkṛtam |sa eva sakalaḥ kālo yasmiñjiṣṇo tvamarcyase || 46||

तावच्च जीवितं श्रेयो यावत्त्वं हृदि वर्तसे ।रोगाः प्रशममायान्ति त्वत्पादोदकसेवनात् ॥ ४७॥

tāvacca jīvitaṃ śreyo yāvattvaṃ hṛdi vartase |rogāḥ praśamamāyānti tvatpādodakasevanāt || 47||

महापापानि गोविन्द बहुजन्मार्जितान्यपि ।सद्यो विलयमायान्ति वासुदेवेति कीर्तनात् ॥ ४८॥

mahāpāpāni govinda bahujanmārjitānyapi |sadyo vilayamāyānti vāsudeveti kīrtanāt || 48||

अहो पुंसां महामोहस्त्वहो पुंसां प्रमादता ।वासुदेवमनादृत्य यदन्यत्र कृतश्रमाः ॥ ४९॥

aho puṃsāṃ mahāmohastvaho puṃsāṃ pramādatā |vāsudevamanādṛtya yadanyatra kṛtaśramāḥ || 49||

इदमेव हि माङ्गल्यमिदमेव धनार्जनम् ।जीवितस्य फलं चैतद्यद्दामोदरकीर्तनम् ॥ १\।२१\।५०॥अधोक्षजात्परोधर्मो नार्थो नारायणात्परः ।न कामः केशवादन्यो नापवर्गो हरिं विना ॥ ५१॥

idameva hi māṅgalyamidameva dhanārjanam |jīvitasya phalaṃ caitadyaddāmodarakīrtanam || 1\|21\|50||adhokṣajātparodharmo nārtho nārāyaṇātparaḥ |na kāmaḥ keśavādanyo nāpavargo hariṃ vinā || 51||

इयमेव परा हानिरुपसर्गो यमेवहि ।अभाग्यं परमं चैतद्वासुदेवं न यत्स्मरेत् ॥ ५२॥

iyameva parā hānirupasargo yamevahi |abhāgyaṃ paramaṃ caitadvāsudevaṃ na yatsmaret || 52||

हरेराराधनं पुंसां किं किं न कुरुते बत ।पुत्रमित्रकलत्रार्थं राज्यस्वर्गापवर्गदम् ॥ ५३॥

harerārādhanaṃ puṃsāṃ kiṃ kiṃ na kurute bata |putramitrakalatrārthaṃ rājyasvargāpavargadam || 53||

हरत्यघं ध्वंसयति व्याधीनाधीन्नियच्छति ।धर्मं विवर्धयेत्क्षिप्रं प्रयच्छति मनोरथम् ॥ ५४॥

haratyaghaṃ dhvaṃsayati vyādhīnādhīnniyacchati |dharmaṃ vivardhayetkṣipraṃ prayacchati manoratham || 54||

भगवच्चरणद्वन्द्वं निर्द्द्वन्द्वध्यानमुत्तमम् ।पापिनापि प्रसङ्गेन विहितं स्वहितं परम् ॥ ५५॥

bhagavaccaraṇadvandvaṃ nirddvandvadhyānamuttamam |pāpināpi prasaṅgena vihitaṃ svahitaṃ param || 55||

पापिनां यानि पापानि महोपपदभाञ्ज्यपि ।सुलीनध्यानसम्पन्नो नामोच्चारो हरेर्हरेत् ॥ ५६॥

pāpināṃ yāni pāpāni mahopapadabhāñjyapi |sulīnadhyānasampanno nāmoccāro harerharet || 56||

प्रमादादपि संस्पृष्टो यथाऽनलकणो दहेत् ।तथौष्ठपुटसंस्पृष्ट हरिनाम हरेदघम् ॥ ५७॥

pramādādapi saṃspṛṣṭo yathā'nalakaṇo dahet |tathauṣṭhapuṭasaṃspṛṣṭa harināma haredagham || 57||

नितान्तं कमलाकान्ते शान्तचित्तं विधाय यः ।संशीलयेत्क्षणं नूनं कमला तत्र निश्चला ॥ ५८॥

nitāntaṃ kamalākānte śāntacittaṃ vidhāya yaḥ |saṃśīlayetkṣaṇaṃ nūnaṃ kamalā tatra niścalā || 58||

अयमेव परो धर्मस्त्विदमेव परं तपः ।इदमेव परं तीर्थं विष्णुपादाम्बु यत्पिबेत् ॥ ५९॥

ayameva paro dharmastvidameva paraṃ tapaḥ |idameva paraṃ tīrthaṃ viṣṇupādāmbu yatpibet || 59||

तवोपहारं भक्ताय सेवते यज्ञपूरुष ।सेवितस्तेन नियतं पुरोडाशो महाधिया ॥ १\।२१\।६०॥स चैवावभृथस्नातः स च गङ्गाजलाप्लुतः ।विष्णुपादोदकं कृत्वा शङ्खे यः स्नाति मानवः ॥ ६१॥

tavopahāraṃ bhaktāya sevate yajñapūruṣa |sevitastena niyataṃ puroḍāśo mahādhiyā || 1\|21\|60||sa caivāvabhṛthasnātaḥ sa ca gaṅgājalāplutaḥ |viṣṇupādodakaṃ kṛtvā śaṅkhe yaḥ snāti mānavaḥ || 61||

शालग्रामशिला येन पूजिता तुलसीदलैः ।स पारिजातमालाभिः पूज्यते सुरसद्मनि ॥ ६२॥

śālagrāmaśilā yena pūjitā tulasīdalaiḥ |sa pārijātamālābhiḥ pūjyate surasadmani || 62||

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वा यदि वेतरः ।विष्णुभक्तिसमायुक्तो ज्ञेयः सर्वोत्तमश्च सः ॥ ६३॥

brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ śūdro vā yadi vetaraḥ |viṣṇubhaktisamāyukto jñeyaḥ sarvottamaśca saḥ || 63||

शङ्खचक्राङ्किततनुः शिरसां मञ्जरीधरः ।गोपीचन्दनलिप्ताङ्गो दृष्टश्चेत्तदघं कुतः ॥ ६४॥

śaṅkhacakrāṅkitatanuḥ śirasāṃ mañjarīdharaḥ |gopīcandanaliptāṅgo dṛṣṭaścettadaghaṃ kutaḥ || 64||

प्रत्यहं द्वादशशिलाः शालग्रामस्य योऽर्चयेत् ।द्वारवत्याः शिलायुक्तः स वैकुण्ठे महीयते ॥ ६५॥

pratyahaṃ dvādaśaśilāḥ śālagrāmasya yo'rcayet |dvāravatyāḥ śilāyuktaḥ sa vaikuṇṭhe mahīyate || 65||

तुलसी यस्य भवने प्रत्यहं परिपूज्यते ।तद्गृहं नोपसर्पन्ति कदाचिद्यमकिङ्कराः ॥ ६६॥

tulasī yasya bhavane pratyahaṃ paripūjyate |tadgṛhaṃ nopasarpanti kadācidyamakiṅkarāḥ || 66||

हरिनामाक्षरमुखं भाले गोपीमृदाङ्कितम् ।तुलसीमालितोरस्कं स्पृशेयुर्न यमानुगाः ॥ ६७॥

harināmākṣaramukhaṃ bhāle gopīmṛdāṅkitam |tulasīmālitoraskaṃ spṛśeyurna yamānugāḥ || 67||

गोपीमृत्तुलसी शङ्खः शालग्रामः सचक्रकः ।गृहेऽपि यस्य पञ्चैते तस्य पापभयं कुतः ॥ ६८॥

gopīmṛttulasī śaṅkhaḥ śālagrāmaḥ sacakrakaḥ |gṛhe'pi yasya pañcaite tasya pāpabhayaṃ kutaḥ || 68||

ये मुहूर्ताः क्षणा ये च या काष्ठा ये निमेषकाः ।ऋते विष्णुस्मृतेर्यातास्तेषु मुष्टो यमेन सः ॥ ६९॥

ye muhūrtāḥ kṣaṇā ye ca yā kāṣṭhā ye nimeṣakāḥ |ṛte viṣṇusmṛteryātāsteṣu muṣṭo yamena saḥ || 69||

क्व द्व्यक्षरं हरेर्नाम स्फुलिङ्गसदृशं ज्वलेत् ।महती पातकानां च राशिस्तूलोपमा क्व च ॥ १\।२१\।७०॥गोविन्दं परमानन्दं मुकुन्दं मधुसूदनम् ।त्यक्त्वान्यं नैव जानामि न भजामि स्मरामि न ॥ ७१॥

kva dvyakṣaraṃ harernāma sphuliṅgasadṛśaṃ jvalet |mahatī pātakānāṃ ca rāśistūlopamā kva ca || 1\|21\|70||govindaṃ paramānandaṃ mukundaṃ madhusūdanam |tyaktvānyaṃ naiva jānāmi na bhajāmi smarāmi na || 71||

न नमामि न च स्तौमि न पश्यामीह चक्षुषा ।न स्पृशामि न वायामि गायामि न हरिं विना ॥ ७२॥

na namāmi na ca staumi na paśyāmīha cakṣuṣā |na spṛśāmi na vāyāmi gāyāmi na hariṃ vinā || 72||

जले स्थले च पातालेऽप्यनिले चानलेऽचले ।विद्याधरासुरसुरे किन्नरे वानरे नरे ॥ ७३॥

jale sthale ca pātāle'pyanile cānale'cale |vidyādharāsurasure kinnare vānare nare || 73||

तृणे स्त्रैणे च पाषाणे तरुगुल्मलतासु च ।सर्वत्र श्यामलतनुं वीक्षे श्रीवत्सवक्षसम् ॥ ७४॥

tṛṇe straiṇe ca pāṣāṇe tarugulmalatāsu ca |sarvatra śyāmalatanuṃ vīkṣe śrīvatsavakṣasam || 74||

सर्वेषां हृदयावासः साक्षात्साक्षी त्वमेव हि ।बहिरन्तर्विना त्वां तु नह्यन्यं वेद्मि सर्वगम् ॥ ७५॥

sarveṣāṃ hṛdayāvāsaḥ sākṣātsākṣī tvameva hi |bahirantarvinā tvāṃ tu nahyanyaṃ vedmi sarvagam || 75||

इति श्रीस्कादपुराणे काशीखण्डे पूर्वार्द्धे एकविंशाध्यायान्तर्गतंध्रुवकृतं विष्णुस्तोत्रं समाप्तम् ।स्कन्दपुराण । काशीखण्ड । पूर्वखण्ड । अध्याय २१/१७५॥स्कन्दपुराण । काशीखण्ड । पूर्वखण्ड । अध्याय २१/१-७५॥

iti śrīskādapurāṇe kāśīkhaṇḍe pūrvārddhe ekaviṃśādhyāyāntargataṃdhruvakṛtaṃ viṣṇustotraṃ samāptam |skandapurāṇa | kāśīkhaṇḍa | pūrvakhaṇḍa | adhyāya 21/175||skandapurāṇa | kāśīkhaṇḍa | pūrvakhaṇḍa | adhyāya 21/1-75||