विष्णुस्तोत्रम् सारस्वतं Brahmanaproktam Sarasvatam Vishnu Stotram

ब्राह्मण उवाच ।श्रूयतां तव यच्छ्रेयस्तथाऽन्येषां च पापिनाम् ।समस्तपापशुद्।ह्ध्यर्थं पुण्योपचयदं च यत् ॥ ६४॥

brāhmaṇa uvāca |śrūyatāṃ tava yacchreyastathā'nyeṣāṃ ca pāpinām |samastapāpaśud|hdhyarthaṃ puṇyopacayadaṃ ca yat || 64||

प्रातरुत्थाय जप्तव्यं मध्याह्नेऽह्नः क्षयेऽपि ।वाऽसंशयं सदा जप्यो जपतां पुष्टिशान्तिदः ॥ ६५॥

prātarutthāya japtavyaṃ madhyāhne'hnaḥ kṣaye'pi |vā'saṃśayaṃ sadā japyo japatāṃ puṣṭiśāntidaḥ || 65||

(स्तोत्रम्) ॐ हरिं कुष्णं हृषीकेशं वासुदेवं जनार्दनम् ।प्रणतोऽस्मि जगन्नाथं स मे पापं व्यपोहतु ॥ ६६॥

(stotram) oṃ hariṃ kuṣṇaṃ hṛṣīkeśaṃ vāsudevaṃ janārdanam |praṇato'smi jagannāthaṃ sa me pāpaṃ vyapohatu || 66||

चराचरगुरुं नाथं गोविन्दं शेषशायिनम् ।प्रणतोऽस्मि परं देवं स मे पापं व्यपोहतु ॥ ६७॥

carācaraguruṃ nāthaṃ govindaṃ śeṣaśāyinam |praṇato'smi paraṃ devaṃ sa me pāpaṃ vyapohatu || 67||

शङ्खिनं चक्रिणं शार्ङ्गधारिणं स्रग्धरं परम् ।प्रणतोऽस्मि पतिं लक्ष्म्याः स मे पापं व्यपोहतु ॥ ६८॥

śaṅkhinaṃ cakriṇaṃ śārṅgadhāriṇaṃ sragdharaṃ param |praṇato'smi patiṃ lakṣmyāḥ sa me pāpaṃ vyapohatu || 68||

दामोदरमुदाराक्षं पुण्डरीकाक्षमच्युतम् ।प्रणतोऽस्मि स्तुतं स्तुत्यैः स मे पापं व्यपोहतु ॥ ६९॥

dāmodaramudārākṣaṃ puṇḍarīkākṣamacyutam |praṇato'smi stutaṃ stutyaiḥ sa me pāpaṃ vyapohatu || 69||

नारायणं नरं शौरिं माधवं मधुसूदनम् ।प्रणतोऽस्मि धराधारं स मे पापं व्यपोहतु ॥ ७०॥

nārāyaṇaṃ naraṃ śauriṃ mādhavaṃ madhusūdanam |praṇato'smi dharādhāraṃ sa me pāpaṃ vyapohatu || 70||

केशवं चन्द्रसूर्याक्षं कंसकेशिनिषूदनम् ।प्रणतोऽस्मि महाबाहुं स मे पापं व्यपोहतु ॥ ७१॥

keśavaṃ candrasūryākṣaṃ kaṃsakeśiniṣūdanam |praṇato'smi mahābāhuṃ sa me pāpaṃ vyapohatu || 71||

श्रीवत्सवक्षसं श्रीशं श्रीधरं श्रीनिकेतनम् ।प्रणतोऽस्मि श्रियः कान्तं स मे पापं व्यपोहतु ॥ ७२॥

śrīvatsavakṣasaṃ śrīśaṃ śrīdharaṃ śrīniketanam |praṇato'smi śriyaḥ kāntaṃ sa me pāpaṃ vyapohatu || 72||

यमीशं सर्वभूतानां ध्यायन्ति यतयो ।अक्षरम्।वासुदेवमनिर्देश्यं तमस्मि शरणं गतः ॥ ७३॥

yamīśaṃ sarvabhūtānāṃ dhyāyanti yatayo |akṣaram|vāsudevamanirdeśyaṃ tamasmi śaraṇaṃ gataḥ || 73||

समस्तालम्बनेभ्यो यं व्यावृत्त्य मनसो गतिम् ।ध्यायन्ति वासुदेवाख्यं तमस्मि शरणं गतः ॥ ७४॥

samastālambanebhyo yaṃ vyāvṛttya manaso gatim |dhyāyanti vāsudevākhyaṃ tamasmi śaraṇaṃ gataḥ || 74||

सर्वगं सर्वभूतं च सर्वस्याधारमीश्वरम् ।वासुदेवं परं ब्रह्म तमस्मि शरणं गतः ॥ ७५॥

sarvagaṃ sarvabhūtaṃ ca sarvasyādhāramīśvaram |vāsudevaṃ paraṃ brahma tamasmi śaraṇaṃ gataḥ || 75||

परमात्मानमव्यक्तं यं प्रयान्ति सुमेधसः ।कर्मक्षयेऽक्षयं देवं तमस्मि शरणं गतः ॥ ७६॥

paramātmānamavyaktaṃ yaṃ prayānti sumedhasaḥ |karmakṣaye'kṣayaṃ devaṃ tamasmi śaraṇaṃ gataḥ || 76||

पुण्यपापविनिर्मुक्ता यं प्रविश्य पुनर्भवम् ।न योगिनः प्राप्नुवन्ति तमस्मि शरणं गतः ॥ ७७॥

puṇyapāpavinirmuktā yaṃ praviśya punarbhavam |na yoginaḥ prāpnuvanti tamasmi śaraṇaṃ gataḥ || 77||

ब्रह्म भूत्वा जगत्सर्वं सदेवासुरमानुषम् ।यः सृजत्यच्युतो देवस्तमस्मि शरणं गतः ॥ ७८॥

brahma bhūtvā jagatsarvaṃ sadevāsuramānuṣam |yaḥ sṛjatyacyuto devastamasmi śaraṇaṃ gataḥ || 78||

ब्रह्मत्वे यस्य वक्त्रेभ्यश्चतुर्वेदमयं वपुः ।प्रभुः पुरातनो जज्ञे तमस्मि शरणं गतः ॥ ७९॥

brahmatve yasya vaktrebhyaścaturvedamayaṃ vapuḥ |prabhuḥ purātano jajñe tamasmi śaraṇaṃ gataḥ || 79||

ब्रह्मरूपधरं देवं जगद्योनिं जनार्दनम् ।स्रष्टृत्वे संस्थितं सृष्टौ प्रणतोऽस्मि सनातनम् ॥ ८०॥

brahmarūpadharaṃ devaṃ jagadyoniṃ janārdanam |sraṣṭṛtve saṃsthitaṃ sṛṣṭau praṇato'smi sanātanam || 80||

स्रष्टा भूत्वा स्थितो योगी स्थितावसुरसूदनः ।तमादिपुरुषं विष्णुं प्रणतोऽस्मि जनार्दनम् ॥ ८१॥

sraṣṭā bhūtvā sthito yogī sthitāvasurasūdanaḥ |tamādipuruṣaṃ viṣṇuṃ praṇato'smi janārdanam || 81||

धृता मही हता दैत्याः परित्रातास्तथा सुराः ।येन तं विष्णुमाद्येशं प्रणतोऽस्मि जनार्दनम् ॥ ८२॥

dhṛtā mahī hatā daityāḥ paritrātāstathā surāḥ |yena taṃ viṣṇumādyeśaṃ praṇato'smi janārdanam || 82||

यज्ञैर्यजन्ति यं विप्रा यज्ञेशं यज्ञभावनम् ।तं यज्ञपुरुषं विष्णुं प्रणतोऽस्मि सनातनम् ॥ ८३॥

yajñairyajanti yaṃ viprā yajñeśaṃ yajñabhāvanam |taṃ yajñapuruṣaṃ viṣṇuṃ praṇato'smi sanātanam || 83||

पातालवीथीभूतानि तथा लोकान् निहन्ति यः ।तमन्तपुरुषं रुद्रं प्रणतोऽस्मि सनातनम् ॥ ८४॥

pātālavīthībhūtāni tathā lokān nihanti yaḥ |tamantapuruṣaṃ rudraṃ praṇato'smi sanātanam || 84||

सम्भक्षयित्वा सकलं यथासृष्टमिदं जगत् ।यो वै नृत्यति रुद्रात्मा प्रणतोऽस्मि जनार्दनम् ॥ ८५॥

sambhakṣayitvā sakalaṃ yathāsṛṣṭamidaṃ jagat |yo vai nṛtyati rudrātmā praṇato'smi janārdanam || 85||

सुरासुराः पितृगणाः यक्षगन्धर्वराक्षसाः ।सम्भूता यस्य देवस्य सर्वगं तं नमाम्यहम् ॥ ८६॥

surāsurāḥ pitṛgaṇāḥ yakṣagandharvarākṣasāḥ |sambhūtā yasya devasya sarvagaṃ taṃ namāmyaham || 86||

समस्तदेवाः सकला मनुष्याणां च जातयः ।यस्यांशभूता देवस्य सर्वगं तं नतोऽस्म्यहम् ॥ ८७॥

samastadevāḥ sakalā manuṣyāṇāṃ ca jātayaḥ |yasyāṃśabhūtā devasya sarvagaṃ taṃ nato'smyaham || 87||

वृक्षगुल्मादयो यस्य तथा पशुमृगादयः ।एकांशभूता देवस्य सर्वगं तं नमाम्यहम् ॥ ८८॥

vṛkṣagulmādayo yasya tathā paśumṛgādayaḥ |ekāṃśabhūtā devasya sarvagaṃ taṃ namāmyaham || 88||

यस्मान्नान्यत्परं किञ्चिद्यस्मिन् सर्वं महात्मनि ।यः सर्वमध्यगोऽनन्तः सर्वगं तं नमाम्यहम् ॥ ८९॥

yasmānnānyatparaṃ kiñcidyasmin sarvaṃ mahātmani |yaḥ sarvamadhyago'nantaḥ sarvagaṃ taṃ namāmyaham || 89||

यथा सर्वेषु भूतेषु गूढोऽग्निरिव दारुषु ।विष्णुरेवं तथा पापं ममाशेषं प्रणश्यतु ॥ ९०॥

yathā sarveṣu bhūteṣu gūḍho'gniriva dāruṣu |viṣṇurevaṃ tathā pāpaṃ mamāśeṣaṃ praṇaśyatu || 90||

यथा विष्णुमयं सर्वं ब्रह्मादि सचराचरम् ।यच्च ज्ञानपरिच्छेद्यं पापं नश्यतु मे तथा ॥ ९१॥

yathā viṣṇumayaṃ sarvaṃ brahmādi sacarācaram |yacca jñānaparicchedyaṃ pāpaṃ naśyatu me tathā || 91||

शुभाशुभानि कर्माणि रजःसत्त्वतमांसि च ।अनेकजन्मकर्मोत्थं पापं नश्यतु मे तथा ॥ ९२॥

śubhāśubhāni karmāṇi rajaḥsattvatamāṃsi ca |anekajanmakarmotthaṃ pāpaṃ naśyatu me tathā || 92||

यन्निशायां च यत्प्रातर्यन्मध्याह्नापराह्नयोः ।सन्ध्ययोश्च कृतं पापं कर्मणा मनसा गिरा ॥ ९३॥

yanniśāyāṃ ca yatprātaryanmadhyāhnāparāhnayoḥ |sandhyayośca kṛtaṃ pāpaṃ karmaṇā manasā girā || 93||

यत्तिष्ठता यद्व्रजता यच्च शय्यागतेन मे ।कृतं यदशुभं कर्म कायेन मनसा गिरा ॥ ९४॥

yattiṣṭhatā yadvrajatā yacca śayyāgatena me |kṛtaṃ yadaśubhaṃ karma kāyena manasā girā || 94||

अज्ञानतो ज्ञानतो वा मदाच्चलितमानसैः ।तत्क्षिप्रं विलयं यातु वासुदेवस्य कीर्तनात् ॥ ९५॥

ajñānato jñānato vā madāccalitamānasaiḥ |tatkṣipraṃ vilayaṃ yātu vāsudevasya kīrtanāt || 95||

परदारपरद्रव्यवाञ्छाद्रोहोद्भवं च यत् ।परपीडोद्भवां निन्दां कुर्वता यन्महात्मनाम् ॥ ९६॥

paradāraparadravyavāñchādrohodbhavaṃ ca yat |parapīḍodbhavāṃ nindāṃ kurvatā yanmahātmanām || 96||

यच्च भोज्ये तथा पेये भक्ष्ये चोष्ये विलेहने ।तद्यातु विलयं तोये यथा लवणभाजनम् ॥ ९७॥

yacca bhojye tathā peye bhakṣye coṣye vilehane |tadyātu vilayaṃ toye yathā lavaṇabhājanam || 97||

यद्बाल्ये यच्च कौमारे यत्पापं यौवने मम ।वयः परिणतौ यच्च यच्च जन्मातरे कृतम् ॥ ९८॥

yadbālye yacca kaumāre yatpāpaṃ yauvane mama |vayaḥ pariṇatau yacca yacca janmātare kṛtam || 98||

तन्नारायणगोविन्दहरिकृष्णेशकीर्तनात् ।प्रयातु विलयं तोये यथा लवणभाजनम् ॥ ९९॥

tannārāyaṇagovindaharikṛṣṇeśakīrtanāt |prayātu vilayaṃ toye yathā lavaṇabhājanam || 99||

विष्णवे वासुदेवाय हरये केशवाय च ।जनार्दनाय कृष्णाय नमो भूयो नमो नमः ॥ १००॥

viṣṇave vāsudevāya haraye keśavāya ca |janārdanāya kṛṣṇāya namo bhūyo namo namaḥ || 100||

भविष्यन्नरकघ्नाय नमः कंसविघातिने ।अरिष्टकेशिचाणूरदेवारिक्षयिणे नमः ॥ १०१॥

bhaviṣyannarakaghnāya namaḥ kaṃsavighātine |ariṣṭakeśicāṇūradevārikṣayiṇe namaḥ || 101||

कोऽन्यो बलेर्वञ्चयिता त्वामृते वै भविष्यति ।कोऽन्यो नाशयति बलाद्दर्पं हैहयभूपतेः ॥ १०२॥

ko'nyo balervañcayitā tvāmṛte vai bhaviṣyati |ko'nyo nāśayati balāddarpaṃ haihayabhūpateḥ || 102||

कः करिष्यत्यथाऽन्यो वै सागरे सेतुबन्धनम् ।वधिष्यति दशग्रीवं कः सामात्यपुरःसरम् ॥ १०३॥

kaḥ kariṣyatyathā'nyo vai sāgare setubandhanam |vadhiṣyati daśagrīvaṃ kaḥ sāmātyapuraḥsaram || 103||

कस्त्वामृतेऽन्यो नन्दस्य गोकुले रतिमेष्यति ।प्रलम्बपूतनादीनां त्वामृते मधुसूदन ।निहन्ताऽप्यथवा शास्ता देवदेव भविष्यति ॥ १०४॥

kastvāmṛte'nyo nandasya gokule ratimeṣyati |pralambapūtanādīnāṃ tvāmṛte madhusūdana |nihantā'pyathavā śāstā devadeva bhaviṣyati || 104||

(फलश्रुतिः)जपन्नेवं नरः पुण्यं वैष्णवं धर्ममुत्तमम् ।इष्टानिष्टप्रसङ्गेभ्यो ज्ञानतोऽज्ञानतोऽपि वा ॥ १०५॥

(phalaśrutiḥ)japannevaṃ naraḥ puṇyaṃ vaiṣṇavaṃ dharmamuttamam |iṣṭāniṣṭaprasaṅgebhyo jñānato'jñānato'pi vā || 105||

कृतं तेन तु यत्पापं सप्तजन्मान्तराणि वै ।महापातकसंज्ञं वा तथा चैवोपपातकम् ॥ १०६॥

kṛtaṃ tena tu yatpāpaṃ saptajanmāntarāṇi vai |mahāpātakasaṃjñaṃ vā tathā caivopapātakam || 106||

यज्ञादीनि च पुण्यानि जपहोमव्रतानि च ।नाशयेद्योगिनां सर्वमामपात्रमिवाम्भसि ॥ १०७॥

yajñādīni ca puṇyāni japahomavratāni ca |nāśayedyogināṃ sarvamāmapātramivāmbhasi || 107||

नरः संवत्सरं पूर्णं तिलपात्राणि षोडश ।अहन्यहनि यो दद्यात् पठत्येतच्च तत्समम् ॥ १०८॥

naraḥ saṃvatsaraṃ pūrṇaṃ tilapātrāṇi ṣoḍaśa |ahanyahani yo dadyāt paṭhatyetacca tatsamam || 108||

अविलुप्तब्रह्मचर्यं सम्प्राप्य स्मरणं हरेः ।विष्णुलोकमवाप्नोति सत्यमेतन्मयोदितम् ॥ १०९॥

aviluptabrahmacaryaṃ samprāpya smaraṇaṃ hareḥ |viṣṇulokamavāpnoti satyametanmayoditam || 109||

यथैतत्सत्यमुक्तं मे न ह्यल्पमपि मे मृषा ।राक्षसस्त्रस्तसर्वाङ्गं तथा मामेष मुञ्चतु ॥ ११०॥

yathaitatsatyamuktaṃ me na hyalpamapi me mṛṣā |rākṣasastrastasarvāṅgaṃ tathā māmeṣa muñcatu || 110||

इति वामनपुराणे षडशीतितमाध्यायान्तर्गतंब्राह्मणप्रोक्तं सारस्वतं विष्णुस्तोत्रं समाप्तम् ।वामनपुराण । अध्याय ८६/६६११०॥वामनपुराण । अध्याय ८६/६६-११०॥

iti vāmanapurāṇe ṣaḍaśītitamādhyāyāntargataṃbrāhmaṇaproktaṃ sārasvataṃ viṣṇustotraṃ samāptam |vāmanapurāṇa | adhyāya 86/66110||vāmanapurāṇa | adhyāya 86/66-110||