पाताललिङ्गस्तुतिः Takshakadinagakrita Patalalinga Stuti

(शिवरहस्यान्तर्गते भीमाख्ये)तक्षकः (उवाच)शम्भो विरिञ्चिवरमौलिकपालपाणेचञ्चत्सुधांशुमकुटोज्ज्वलितोत्तमाङ्ग ।मां मोचयाशु दुरितात्परिवञ्चकेशदेवस्त्वमेव भगवांश्च कुलुञ्चनाथः ॥ ५॥

(śivarahasyāntargate bhīmākhye)takṣakaḥ (uvāca)śambho viriñcivaramaulikapālapāṇecañcatsudhāṃśumakuṭojjvalitottamāṅga |māṃ mocayāśu duritātparivañcakeśadevastvameva bhagavāṃśca kuluñcanāthaḥ || 5||

मृडं दृढतरं हृदा सदयमिन्दुचूडं हृदाभजामि भसितोज्ज्वलं हृदयपद्मसद्मान्तरे ।भुजङ्गवरकङ्कणक्वणननिःस्वनाङ्घ्रिप्रभाविभासिनटनानतं जगदुदारसत्ताण्डवम् ॥ ६॥

mṛḍaṃ dṛḍhataraṃ hṛdā sadayaminducūḍaṃ hṛdābhajāmi bhasitojjvalaṃ hṛdayapadmasadmāntare |bhujaṅgavarakaṅkaṇakvaṇananiḥsvanāṅghriprabhāvibhāsinaṭanānataṃ jagadudārasattāṇḍavam || 6||

अनन्तः (उवाच)भस्माङ्गराग धृतबालकुरङ्ग सङ्गभालस्फुलिङ्ग हर (कृत) नेत्रपतङ्गलिङ्ग ।गङ्गान्तरङ्ग महदिन्दुकृतोत्तमाङ्गमातङ्गकृत्तिभुजगाङ्गद हार पाहि ॥ १०॥

anantaḥ (uvāca)bhasmāṅgarāga dhṛtabālakuraṅga saṅgabhālasphuliṅga hara (kṛta) netrapataṅgaliṅga |gaṅgāntaraṅga mahadindukṛtottamāṅgamātaṅgakṛttibhujagāṅgada hāra pāhi || 10||

पापानङ्गमतङ्गभङ्गसुमहालिङ्गस्थ शम्भो सदाशाङ्गाङ्गस्थमहोक्षसङ्गभरितानन्दाङ्ग गङ्गाधरमां पाह्यद्य हरान्धकस्मरहारमेयप्रभावेश्वरविश्वाधीश्वर चन्द्रशेखर विभो कारुण्यदृक्सङ्गतः ॥कम्बलाश्वतरावूचतुःभगवन्मदशमनाद्यवैद्य वेदप्रतिपाद्येश्वर विद्ययाभिवेद्य ।त्वं पर्णशद्य सुमहन् च महेशनाद्यआलाद्य सर्वतनुगोऽपि अभेद्य शम्भो ॥ १४॥

pāpānaṅgamataṅgabhaṅgasumahāliṅgastha śambho sadāśāṅgāṅgasthamahokṣasaṅgabharitānandāṅga gaṅgādharamāṃ pāhyadya harāndhakasmarahārameyaprabhāveśvaraviśvādhīśvara candraśekhara vibho kāruṇyadṛksaṅgataḥ ||kambalāśvatarāvūcatuḥbhagavanmadaśamanādyavaidya vedapratipādyeśvara vidyayābhivedya |tvaṃ parṇaśadya sumahan ca maheśanādyaālādya sarvatanugo'pi abhedya śambho || 14||

तं कम्बलाश्वतरगीतसुसामसीमश्रीवामदेव वरसाम रथन्तरेड्यम् ।श्रीव्योमकेशमुमया परिपूज्यबिल्वैस्तौ तुष्टुवा भुजगौ महेश्वरम् ॥ १५॥

taṃ kambalāśvataragītasusāmasīmaśrīvāmadeva varasāma rathantareḍyam |śrīvyomakeśamumayā paripūjyabilvaistau tuṣṭuvā bhujagau maheśvaram || 15||

एलापत्रः (उवाच) ।वन्दे कुरङ्गकरसङ्ग भवोरुभङ्गंभस्मभिभूषितमनङ्गमतङ्गभङ्गम् ।गङ्गातरङ्गविलसज्जटिलोत्तमाङ्गंश्रीलिङ्गमेतदगजाहृदयान्तरङ्गम् ॥ १८॥

elāpatraḥ (uvāca) |vande kuraṅgakarasaṅga bhavorubhaṅgaṃbhasmabhibhūṣitamanaṅgamataṅgabhaṅgam |gaṅgātaraṅgavilasajjaṭilottamāṅgaṃśrīliṅgametadagajāhṛdayāntaraṅgam || 18||

एलापत्रस्त्रिणेत्रं स्वकफणिविलसद्धन्यगात्रोरुवेष्टैस्तल्लिङ्गाकण्ठलग्नो विधृतनवफणारत्नसञ्छादितश्रीः ।बिल्वैश्चन्दनलेपसुन्दरमहाकायैश्च शीतैः शिवंसन्तोष्यानुदिनं वसत्युरगपः पुण्ये प्रदोषेऽपि च ॥ १९॥

elāpatrastriṇetraṃ svakaphaṇivilasaddhanyagātroruveṣṭaistalliṅgākaṇṭhalagno vidhṛtanavaphaṇāratnasañchāditaśrīḥ |bilvaiścandanalepasundaramahākāyaiśca śītaiḥ śivaṃsantoṣyānudinaṃ vasatyuragapaḥ puṇye pradoṣe'pi ca || 19||

कार्कोटकः उवाच ।श्रीनीलकण्ठ सितभस्मवरावकुण्ठवैकुण्ठनाथनयनार्चित पादपद्म ।उत्कण्ठभावुकहृदा परिचिन्तनीयपादाम्बुजे परिलुठामि च सन्नकण्ठः ॥ २२॥

kārkoṭakaḥ uvāca |śrīnīlakaṇṭha sitabhasmavarāvakuṇṭhavaikuṇṭhanāthanayanārcita pādapadma |utkaṇṭhabhāvukahṛdā paricintanīyapādāmbuje pariluṭhāmi ca sannakaṇṭhaḥ || 22||

धृतराष्ट्रः (उवाच)हर हर गरकण्ठ पार्वतीशत्रिदशामेयगुणाकर प्रसीद ।हर हर शितिकण्ठ सामिसोमोज्ज्वलितोत्तंस यमीन्द्रचित्तहंस ॥ २५॥

dhṛtarāṣṭraḥ (uvāca)hara hara garakaṇṭha pārvatīśatridaśāmeyaguṇākara prasīda |hara hara śitikaṇṭha sāmisomojjvalitottaṃsa yamīndracittahaṃsa || 25||

गुलिकः (उवाच)सशङ्खचूडः(डं) शशिचूडमीशमीड्यं सदा वेदवचोभिरेव ।भस्माङ्गरागच्छविसन्निकर्षाद्विकर्षयत्येव च ततोऽन्धकारम् ॥ २७॥

gulikaḥ (uvāca)saśaṅkhacūḍaḥ(ḍaṃ) śaśicūḍamīśamīḍyaṃ sadā vedavacobhireva |bhasmāṅgarāgacchavisannikarṣādvikarṣayatyeva ca tato'ndhakāram || 27||

(द्विकर्षयन्तं च मनोऽन्धकारम्) ॥२७॥

(dvikarṣayantaṃ ca mano'ndhakāram) ||27||

देव देव परमेश्वर शम्भोविश्वनाथ मम नाथ सनाथम् ।मां कुरुष्व दययाद्य कृपालोमन्मथान्तक विभो शशिचूड ॥ २८॥

deva deva parameśvara śambhoviśvanātha mama nātha sanātham |māṃ kuruṣva dayayādya kṛpālomanmathāntaka vibho śaśicūḍa || 28||

शङ्खचूडः (उवाच)शम्भो कन्दर्पसर्पज्वरहर पुरहन् पाहिमामीश दुःखात्दुर्वाराखर्व(नल्प)गर्वं जनिमृतिविवशं रोगपापादियुक्तम् ।कल्पानल्पजलोद्भवोद्भवमहासृष्टौ लुठन्तं सदात्वन्मौलिस्रगलङ्कृताङ्गकमहालिङ्गोत्तमाङ्ग प्रभो ॥ ३१॥

śaṅkhacūḍaḥ (uvāca)śambho kandarpasarpajvarahara purahan pāhimāmīśa duḥkhātdurvārākharva(nalpa)garvaṃ janimṛtivivaśaṃ rogapāpādiyuktam |kalpānalpajalodbhavodbhavamahāsṛṣṭau luṭhantaṃ sadātvanmaulisragalaṅkṛtāṅgakamahāliṅgottamāṅga prabho || 31||

(त्वं मां मौलिस्रगात्मना कुरु महालिङ्गोत्तमाङ्गे प्रभो) ॥ ३१॥

(tvaṃ māṃ maulisragātmanā kuru mahāliṅgottamāṅge prabho) || 31||

पिचण्डिलः (उवाच)मस्ताजस्रगलङ्कृताङ्गक महासर्पाङ्गभूषोज्ज्वलनेत्रोन्मेषनिमेषणेषितजगद्रात्रीशचूडोज्ज्वल ।पाहीश त्रिदशोत्तमोत्तमा सदा सामौक सीमास्तुतकामाङ्गप्रहरावकामद सदा मां वामदेव प्रभो ॥ ३३॥

picaṇḍilaḥ (uvāca)mastājasragalaṅkṛtāṅgaka mahāsarpāṅgabhūṣojjvalanetronmeṣanimeṣaṇeṣitajagadrātrīśacūḍojjvala |pāhīśa tridaśottamottamā sadā sāmauka sīmāstutakāmāṅgapraharāvakāmada sadā māṃ vāmadeva prabho || 33||

वारणो ह्युरगेन्द्रोऽसौ वारणत्वग्ववसा(वरा)र्चकः(चितः) ।निवारणकरं देवं पापनाशकरं परम् ॥ ३४॥

vāraṇo hyuragendro'sau vāraṇatvagvavasā(varā)rcakaḥ(citaḥ) |nivāraṇakaraṃ devaṃ pāpanāśakaraṃ param || 34||

वारणः (उवाच)पाहीन्दुद्युतिजूटकूट(नाक) तटिनीगर्तादिनिर्वापणत्वं कल्याणनगात्तसत्करधनो जेता जगत्कारणम् ।(त्वं कल्याणनगात्तहस्तकमलो जेता जगत्कारणम्) ।भस्माहीन(न्दु)सुभूषणोत्तम सदा कामाङ्गसंहारणसर्वप्राणहरान्तकप्रहरणामेयाङ्घ्रिपद्मारुण ॥ ३६॥

vāraṇaḥ (uvāca)pāhīndudyutijūṭakūṭa(nāka) taṭinīgartādinirvāpaṇatvaṃ kalyāṇanagāttasatkaradhano jetā jagatkāraṇam |(tvaṃ kalyāṇanagāttahastakamalo jetā jagatkāraṇam) |bhasmāhīna(ndu)subhūṣaṇottama sadā kāmāṅgasaṃhāraṇasarvaprāṇaharāntakapraharaṇāmeyāṅghripadmāruṇa || 36||

द्रतिकः (उवाच)रामासंहननार्धकायविलसत्सोमोज्ज्वलन्मूर्धकधूतोद्दामशिरः कपर्द सुमहाधूमाङ्कनेत्रोज्ज्वल ।भूमानन्दघन प्रसीद भगवन् त्वं व्योमकेशः श्रुतेः (श्रुति)सीमा(व्रातैः) संस्तुतपादपद्म मम हृत्कामप्रदाव प्रभो ॥ ३९॥

dratikaḥ (uvāca)rāmāsaṃhananārdhakāyavilasatsomojjvalanmūrdhakadhūtoddāmaśiraḥ kaparda sumahādhūmāṅkanetrojjvala |bhūmānandaghana prasīda bhagavan tvaṃ vyomakeśaḥ śruteḥ (śruti)sīmā(vrātaiḥ) saṃstutapādapadma mama hṛtkāmapradāva prabho || 39||

सर्पः (उवाच)शिष्टार्चितं सकलकष्टहरं प्रकृष्टमोक्षप्रदं किलसदा शिपिविष्टलिङ्गम् ।अष्टाकृतिं च भजतां न हि दुष्टभावोनष्टाशुभा भुवि भवन्ति सदैव सर्पाः ॥ ४१॥

sarpaḥ (uvāca)śiṣṭārcitaṃ sakalakaṣṭaharaṃ prakṛṣṭamokṣapradaṃ kilasadā śipiviṣṭaliṅgam |aṣṭākṛtiṃ ca bhajatāṃ na hi duṣṭabhāvonaṣṭāśubhā bhuvi bhavanti sadaiva sarpāḥ || 41||

वामनः (उवाच)उच्चैर्घोषादिशेषक्षितिधरवरधृक् पोषिताशेषलोकसृष्टिस्थित्यन्तकार्येष्वतितरमनिशं जागरूक प्रभो माम् ।वेदात्तर्होत्तमादिशेषघोषितपदाम्भोजप्रभाभावतोवेषाकारमिदं सदा त्रिभुवनं मन्ये किमन्येन मे ॥ ४३॥

vāmanaḥ (uvāca)uccairghoṣādiśeṣakṣitidharavaradhṛk poṣitāśeṣalokasṛṣṭisthityantakāryeṣvatitaramaniśaṃ jāgarūka prabho mām |vedāttarhottamādiśeṣaghoṣitapadāmbhojaprabhābhāvatoveṣākāramidaṃ sadā tribhuvanaṃ manye kimanyena me || 43||

खर्वटः (उवाच)त्वद्भीषाभीषितास्ते सुरवरनिकराश्चन्द्रसूर्यानिलेन्द्रास्त्वद्मासा भासतेदं जगदिदमखिलं लोकजालैर्महेश ।(स्त्वद्मासा भाति सर्वं जगदिदमखिलैः लोकजालैर्महेश) ।विष्णुब्रह्ममरुद्गणादिजनकः सोमोऽसि सर्वान्तरःकस्त्वां स्तौति महेश सर्वतनुभाक् त्वं निर्गुणोऽस्यव्ययः ॥ ४६॥

kharvaṭaḥ (uvāca)tvadbhīṣābhīṣitāste suravaranikarāścandrasūryānilendrāstvadmāsā bhāsatedaṃ jagadidamakhilaṃ lokajālairmaheśa |(stvadmāsā bhāti sarvaṃ jagadidamakhilaiḥ lokajālairmaheśa) |viṣṇubrahmamarudgaṇādijanakaḥ somo'si sarvāntaraḥkastvāṃ stauti maheśa sarvatanubhāk tvaṃ nirguṇo'syavyayaḥ || 46||

वासुकिः (उवाच)क्षयद्वीर काकोदरापारहारस्फुत्स्फारकर्पूरगौरावहीरप्रभाजाल निर्मूलितालोलपाशात्तकाल त्रिकालाकुलाकारमारव्यथासारसंहार ।उद्धतदु(भस्मीकृत)त्रैपुराकार गङ्गाधरामेयमातङ्ग चर्माम्बर नीलोत्पलाकारकण्ठ स्फुरत्सान्द्र गौरीकुचाश्लेषगाढप्रभावाङ्ग सञ्जातसङ्कण्टकाङ्ग प्रभो पाहि माम् ॥ ४८॥

vāsukiḥ (uvāca)kṣayadvīra kākodarāpārahārasphutsphārakarpūragaurāvahīraprabhājāla nirmūlitālolapāśāttakāla trikālākulākāramāravyathāsārasaṃhāra |uddhatadu(bhasmīkṛta)traipurākāra gaṅgādharāmeyamātaṅga carmāmbara nīlotpalākārakaṇṭha sphuratsāndra gaurīkucāśleṣagāḍhaprabhāvāṅga sañjātasaṅkaṇṭakāṅga prabho pāhi mām || 48||

सर्पाः (ऊचुः)अस्माकं कुलदैवतं शशिकलाजूटानुकूटोद्यतस्फाराकारभूजङ्गहारवलयालङ्कार लिङ्गोत्तमम् ।घोटीभूतमहागमान्तशिखरं जूटीकृताहीश्वरंपाटीरद्रवसार चन्दनलसत्कोटीरमीक्षेमहि ॥ ५१॥

sarpāḥ (ūcuḥ)asmākaṃ kuladaivataṃ śaśikalājūṭānukūṭodyatasphārākārabhūjaṅgahāravalayālaṅkāra liṅgottamam |ghoṭībhūtamahāgamāntaśikharaṃ jūṭīkṛtāhīśvaraṃpāṭīradravasāra candanalasatkoṭīramīkṣemahi || 51||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते तक्षकादिनागकृता पाताललिङ्गस्तुतिः सम्पूर्णा ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । भीमाख्यः अष्टमांशः । अध्यायः २९ सर्वनागकृतपाताललिङ्गपूजा । ५५१॥

|| iti śivarahasyāntargate takṣakādināgakṛtā pātālaliṅgastutiḥ sampūrṇā |||| śrīśivarahasyam | bhīmākhyaḥ aṣṭamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 29 sarvanāgakṛtapātālaliṅgapūjā | 551||

– ॥ श्रीशिवरहस्यम् ।भीमाख्यः अष्टमांशः ।अध्यायः २९ सर्वनागकृतपाताललि\ङ्गपूजा ।५-५१॥

– || śrīśivarahasyam |bhīmākhyaḥ aṣṭamāṃśaḥ |adhyāyaḥ 29 sarvanāgakṛtapātālali\ṅgapūjā | 5-51||