सर्वमिथ्यात्वनिरूपणम् Ribhuproktam Sarvamithyatvanirupanam

(सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः)वक्ष्ये पुनरसत्त्यागं ब्रह्मनिश्चयमेव च ।यस्य श्रवणमात्रेण सद्यो मुक्तो भवेन्नरः ॥ ३२\।१॥चित्तसत्ता मनःसत्ता ब्रह्मसत्ताऽन्यथा स्थिता ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।२॥देहसत्ता लिङ्गसत्ता भावसत्ताऽक्षरा स्थिता ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।३॥दृश्यं च दर्शनं दृष्टा (द्रष्टा) कर्ता कारयिता क्रिया ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।४॥एकं द्वित्वं पृथग्भावं अस्ति नास्तीति निर्णयः ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।५॥शास्त्रभेदं वेदभेदं मुक्तीनां भेदभावनम् ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।६॥जातिभेदं वर्णभेदं शुद्धाशुद्धविनिर्णयः ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।७॥अखण्डाकारवृत्तिश्च अखण्डैकरसं परम् ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।८॥परापरविकल्पश्च पुण्यपापविकल्पनम् ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।९॥कल्पनाकल्पनाद्वैतं मनोकल्पनभावनम् ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।१०॥सिद्धं साध्यं साधनं च नाशनं (शासनं) ब्रह्मभावनम् ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।११॥आत्मज्ञानं मनोधर्मं मनोऽभावे कुतो भवेत् ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।१२॥अज्ञानं च मनोधर्मस्तदभावे च तत्कुतः ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।१३॥शमो दमो मनोधर्मस्तदभावे च तत्कुतः ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।१४॥बन्धमोक्षौ मनोधर्मौ तदभावे कुतो भवेत् ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।१५॥सर्वं मिथ्या जगन्मिथ्या देहो मिथ्या जडत्वतः ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।१६॥ब्रह्मलोकः सदा मिथ्या बुद्धिरूपं तदेव हि ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।१७॥विष्णुलोकः सदा मिथ्या शिवमेव हि सर्वदा ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।१८॥रुद्रलोकः सदा मिथ्या अहङ्कारस्वरूपतः ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।१९॥चन्द्रलोकः सदा मिथ्या मनोरूपविकल्पनम् ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।२०॥दिशो लोकः सदा मिथ्या श्रोत्रशब्दसमन्वितः ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।२१॥सूर्यलोकः सदा मिथ्या नेत्ररूपसमन्वितः ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।२२॥वरुणस्य सदा लोको जिह्वारससमन्वितः ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।२३॥त्वचो लोकः सदा मिथ्या वायोः स्पर्शसमन्वितः ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।२४॥अश्विनोर्घ्राणलोकश्च गन्धद्वैतसमन्वितः ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।२५॥अग्नेर्लोकः सदा मिथ्या वागेव वचनेन तत् ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।२६॥इन्द्रलोकः सदा मिथ्या पाणिपादेन संयुतः ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।२७॥उपेन्द्रस्य महर्लोको गमनेन पदं युतम् ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।२८॥मृत्युरेव सदा नास्ति पायुरेव विसर्गकम् ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।२९॥प्रजापतेर्महर्लोको गुह्यमानन्दसंयुतम् ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।३०॥सर्वं मिथ्या न सन्देहः सर्वमात्मेति निश्चितम् ।तितिक्षोश्च समाधानं श्रद्धा चाचार्यभाषणे ॥ ३२\।३१॥अनेकशब्दश्रवणमनेकार्थविचारणम् ।सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्मैवाहं न संशयः ॥ ३२\।३६॥सर्वं मिथ्या न सन्देहो ब्रह्म सर्वं न संशयः ।सर्वमुक्तं भगवता निदिध्यासस्तु (निजाध्यासस्तु) सर्वदा ॥ ३२\।४९॥॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते ऋभुप्रोक्तः सर्वमिथ्यात्वनिरूपणं सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । शङ्कराख्यः षष्ठांशः । अध्यायः ३२। २३१,३६,४९॥

(sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ)vakṣye punarasattyāgaṃ brahmaniścayameva ca |yasya śravaṇamātreṇa sadyo mukto bhavennaraḥ || 32\|1||cittasattā manaḥsattā brahmasattā'nyathā sthitā |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|2||dehasattā liṅgasattā bhāvasattā'kṣarā sthitā |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|3||dṛśyaṃ ca darśanaṃ dṛṣṭā (draṣṭā) kartā kārayitā kriyā |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|4||ekaṃ dvitvaṃ pṛthagbhāvaṃ asti nāstīti nirṇayaḥ |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|5||śāstrabhedaṃ vedabhedaṃ muktīnāṃ bhedabhāvanam |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|6||jātibhedaṃ varṇabhedaṃ śuddhāśuddhavinirṇayaḥ |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|7||akhaṇḍākāravṛttiśca akhaṇḍaikarasaṃ param |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|8||parāparavikalpaśca puṇyapāpavikalpanam |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|9||kalpanākalpanādvaitaṃ manokalpanabhāvanam |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|10||siddhaṃ sādhyaṃ sādhanaṃ ca nāśanaṃ (śāsanaṃ) brahmabhāvanam |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|11||ātmajñānaṃ manodharmaṃ mano'bhāve kuto bhavet |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|12||ajñānaṃ ca manodharmastadabhāve ca tatkutaḥ |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|13||śamo damo manodharmastadabhāve ca tatkutaḥ |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|14||bandhamokṣau manodharmau tadabhāve kuto bhavet |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|15||sarvaṃ mithyā jaganmithyā deho mithyā jaḍatvataḥ |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|16||brahmalokaḥ sadā mithyā buddhirūpaṃ tadeva hi |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|17||viṣṇulokaḥ sadā mithyā śivameva hi sarvadā |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|18||rudralokaḥ sadā mithyā ahaṅkārasvarūpataḥ |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|19||candralokaḥ sadā mithyā manorūpavikalpanam |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|20||diśo lokaḥ sadā mithyā śrotraśabdasamanvitaḥ |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|21||sūryalokaḥ sadā mithyā netrarūpasamanvitaḥ |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|22||varuṇasya sadā loko jihvārasasamanvitaḥ |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|23||tvaco lokaḥ sadā mithyā vāyoḥ sparśasamanvitaḥ |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|24||aśvinorghrāṇalokaśca gandhadvaitasamanvitaḥ |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|25||agnerlokaḥ sadā mithyā vāgeva vacanena tat |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|26||indralokaḥ sadā mithyā pāṇipādena saṃyutaḥ |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|27||upendrasya maharloko gamanena padaṃ yutam |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|28||mṛtyureva sadā nāsti pāyureva visargakam |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|29||prajāpatermaharloko guhyamānandasaṃyutam |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|30||sarvaṃ mithyā na sandehaḥ sarvamātmeti niścitam |titikṣośca samādhānaṃ śraddhā cācāryabhāṣaṇe || 32\|31||anekaśabdaśravaṇamanekārthavicāraṇam |sarvaṃ mithyā na sandeho brahmaivāhaṃ na saṃśayaḥ || 32\|36||sarvaṃ mithyā na sandeho brahma sarvaṃ na saṃśayaḥ |sarvamuktaṃ bhagavatā nididhyāsastu (nijādhyāsastu) sarvadā || 32\|49|||| iti śivarahasyāntargate ṛbhuproktaḥ sarvamithyātvanirūpaṇaṃ sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | śaṅkarākhyaḥ ṣaṣṭhāṃśaḥ | adhyāyaḥ 32| 231,36,49||

– ॥ श्रीशिवरहस्यम् ।शन्कराख्यः षष्ठांशः ।अध्यायः ३२। २-३१,३६,४९॥

– || śrīśivarahasyam |śankarākhyaḥ ṣaṣṭhāṃśaḥ |adhyāyaḥ 32| 2-31,36,49||