भीमेश्वरमाहात्म्यं कालञ्जरक्षेत्रे Kalanjarakshetre Bhimeshvara Mahatmya

ईश्वरःभीमेश्वरं महादेवि स्थानं भीमरथीतटे ।यत्र कालो मया जीर्णः क्षेत्रं कालञ्जरं हि तत् ॥ १॥

īśvaraḥbhīmeśvaraṃ mahādevi sthānaṃ bhīmarathītaṭe |yatra kālo mayā jīrṇaḥ kṣetraṃ kālañjaraṃ hi tat || 1||

भीमेश्वरं महालिङ्गं तत्रास्त्येकं वरानने ।तत्र शैवाश्च देवेशि वसन्ति भसितोज्ज्वलाः ॥ २॥

bhīmeśvaraṃ mahāliṅgaṃ tatrāstyekaṃ varānane |tatra śaivāśca deveśi vasanti bhasitojjvalāḥ || 2||

भवभावनया त्यक्तभवभावाश्च ते सदा ।भीमेश्वरं बिल्वदलैर्मामभ्यर्च्य वसन्ति ते ॥ ३॥

bhavabhāvanayā tyaktabhavabhāvāśca te sadā |bhīmeśvaraṃ bilvadalairmāmabhyarcya vasanti te || 3||

तत्र विष्णुः समभ्यर्च्य भीमेशं बिल्वपल्लवैः ।निधनेत्यादिभिर्मन्त्रैर्नैवेद्यैर्विविधैरपि ॥ ४॥

tatra viṣṇuḥ samabhyarcya bhīmeśaṃ bilvapallavaiḥ |nidhanetyādibhirmantrairnaivedyairvividhairapi || 4||

तुष्टाव प्रणतो लिङ्गं दर्शनादिष्टकामदम् ।तत्र लक्ष्म्या विष्णुसवं यज्ञं तत्राहरद्धरिः ॥ ५॥

tuṣṭāva praṇato liṅgaṃ darśanādiṣṭakāmadam |tatra lakṣmyā viṣṇusavaṃ yajñaṃ tatrāharaddhariḥ || 5||

भीमारथ्यां तदा स्नात्वा तस्मिन्नवभृथे शिवे ।हरिःशम्भो त्वं मरुतां पिता त्रिजगतामाराध्य ईशो हरते सोमो नमसातिभिक्ष्महि विभो रुद्र क्षयद्वैरिणम् ।शम्भो सोममिमं पिब त्वमधुना गौरो यथा तर्षितःत्वत्तृष्त्या जगदेतदद्य भगवन् इन्द्रादिभिस्तृप्यते ॥ ७॥

bhīmārathyāṃ tadā snātvā tasminnavabhṛthe śive |hariḥśambho tvaṃ marutāṃ pitā trijagatāmārādhya īśo harate somo namasātibhikṣmahi vibho rudra kṣayadvairiṇam |śambho somamimaṃ piba tvamadhunā gauro yathā tarṣitaḥtvattṛṣtyā jagadetadadya bhagavan indrādibhistṛpyate || 7||

इन्द्रस्यात्मा परमस्त्वं महेशः यज्ञस्यात्मा दक्षिणा तेऽद्य पत्नी ।सहैव त्वा सन्तं न विदन्ति देवाः सर्वात्मा त्वं सर्वगतश्च नित्यः ॥ ८॥

indrasyātmā paramastvaṃ maheśaḥ yajñasyātmā dakṣiṇā te'dya patnī |sahaiva tvā santaṃ na vidanti devāḥ sarvātmā tvaṃ sarvagataśca nityaḥ || 8||

इत्थं भीमेश्वरं स्तुत्वा विष्णुर्नत्वा पुनर्हि माम् ।अपाचत वरं मत्तस्त्वत्समीपे वसाम्यहम् ॥ ९॥

itthaṃ bhīmeśvaraṃ stutvā viṣṇurnatvā punarhi mām |apācata varaṃ mattastvatsamīpe vasāmyaham || 9||

सुरासुरैरहं युद्धे श्रान्तोऽस्मि परमेश्वर ।त्वया सह वसाम्यद्य भीमरथ्यास्तु दक्षिणे ॥ १०॥

surāsurairahaṃ yuddhe śrānto'smi parameśvara |tvayā saha vasāmyadya bhīmarathyāstu dakṣiṇe || 10||

कुणिकुम्भात् प्रतीच्यां हि स्नात्वा कालञ्जरे हरिः ।प्रभाते स सदा देवि मल्लिङ्गं शिरसा दधत् ॥ ११॥

kuṇikumbhāt pratīcyāṃ hi snātvā kālañjare hariḥ |prabhāte sa sadā devi malliṅgaṃ śirasā dadhat || 11||

इति स्तुत्वा तदा देवि गच्छेत्यभिहितो मया ।तत्रावसत् स मल्लिङ्गं दधन्मूर्ध्ना हरिस्तदा ॥ १२॥

iti stutvā tadā devi gacchetyabhihito mayā |tatrāvasat sa malliṅgaṃ dadhanmūrdhnā haristadā || 12||

उवास दक्षिणे तीरे भीमरथ्यास्तदाम्बिके ।तत् पाण्डुरङ्गक्षेत्रं हि विष्णोः प्रियकरं सदा ॥ १३॥

uvāsa dakṣiṇe tīre bhīmarathyāstadāmbike |tat pāṇḍuraṅgakṣetraṃ hi viṣṇoḥ priyakaraṃ sadā || 13||

देवीकुत्र कालस्त्वया जीर्णः किमर्थ वद मे शिव ।कुणिकुम्भमिति क्षेत्रं किं तत् क्षेत्रं वद शिव ॥ १४॥

devīkutra kālastvayā jīrṇaḥ kimartha vada me śiva |kuṇikumbhamiti kṣetraṃ kiṃ tat kṣetraṃ vada śiva || 14||

सूतःतदा देवीं महादेवः तत्क्षेत्रस्य च वैभवम् ।कथयामास विप्रेन्द्राः गौरीं प्रति महेश्वरः ॥ १५॥

sūtaḥtadā devīṃ mahādevaḥ tatkṣetrasya ca vaibhavam |kathayāmāsa viprendrāḥ gaurīṃ prati maheśvaraḥ || 15||

ईश्वरःपश्चिमाम्भोनिधेस्तीरे कुणीकुम्भं महेश्वरम् ।समभ्यर्च्यैव नियतं कुणिर्नाम महामुनिः ॥ १६॥

īśvaraḥpaścimāmbhonidhestīre kuṇīkumbhaṃ maheśvaram |samabhyarcyaiva niyataṃ kuṇirnāma mahāmuniḥ || 16||

उवास तस्य नाम्नैव क्षेत्रं तत्प्रथमं शिवे ।स मां तुष्टाव हृष्टात्मा कुणिकुम्भेश्वरं हि माम् ॥ १७॥

uvāsa tasya nāmnaiva kṣetraṃ tatprathamaṃ śive |sa māṃ tuṣṭāva hṛṣṭātmā kuṇikumbheśvaraṃ hi mām || 17||

कुणिःविश्वनाथ मम नाथ सुनाथ घोरसंसृतिभयं प्रममाथ ।स्वर्गपान्थकृतपाथ सुनीथ पाहि मां सुरगणाधिपनाथ ॥ १८॥

kuṇiḥviśvanātha mama nātha sunātha ghorasaṃsṛtibhayaṃ pramamātha |svargapānthakṛtapātha sunītha pāhi māṃ suragaṇādhipanātha || 18||

तत्स्तुत्या तस्य नाम्नाहमभवं गिरिजे तदा ।श्वेतो नामाभवद्राजा कालमृत्युप्रपीडिताः ॥ १९॥

tatstutyā tasya nāmnāhamabhavaṃ girije tadā |śveto nāmābhavadrājā kālamṛtyuprapīḍitāḥ || 19||

मृत्युञ्जयं मामाराध्य तत्र काले महेश्वरम् ।रुद्रमन्त्रैः समभ्यर्च्य बिल्वपत्रैर्मनोरमैः ॥ २०॥

mṛtyuñjayaṃ māmārādhya tatra kāle maheśvaram |rudramantraiḥ samabhyarcya bilvapatrairmanoramaiḥ || 20||

तुष्टाव भक्तिमान् राजा तस्य मृत्युं हराम्यहम् ॥श्वेतःमृत्युञ्जय महादेव जगदीश्वर शङ्कर ।मृत्युग्रस्तं मोचयाशु त्रियम्बक नमोऽस्तु ते ॥ २१॥

tuṣṭāva bhaktimān rājā tasya mṛtyuṃ harāmyaham ||śvetaḥmṛtyuñjaya mahādeva jagadīśvara śaṅkara |mṛtyugrastaṃ mocayāśu triyambaka namo'stu te || 21||

देवदत्तकृतनेत्र सुमित्रीभूत यक्षसख दक्षसुशिक्ष ।पक्षिवाहनुत पूज्यपदाब्ज ध्वस्तपूष भगनेत्र पाहि माम् ॥ २२॥

devadattakṛtanetra sumitrībhūta yakṣasakha dakṣasuśikṣa |pakṣivāhanuta pūjyapadābja dhvastapūṣa bhaganetra pāhi mām || 22||

तत्स्तुत्याऽहं तदा कालो विगीर्णः परमेश्वरि ।कालञ्जरमभूत् क्षेत्रं ततः प्रभृति शङ्करि ॥ २३॥

tatstutyā'haṃ tadā kālo vigīrṇaḥ parameśvari |kālañjaramabhūt kṣetraṃ tataḥ prabhṛti śaṅkari || 23||

भीमेश्वरं मां दृष्ट्वैव भीमपापैः प्रमुच्यते ।॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते शिवगौरीसंवादे कालञ्जरक्षेत्रे भीमेश्वरमाहात्म्य ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । भर्गाख्यः पञ्चमांशः । अध्यायः ३६॥– ॥ श्रीशिवरहस्यम् । भर्गाख्यः पन्चमांशः । अध्यायः ३६॥ –

bhīmeśvaraṃ māṃ dṛṣṭvaiva bhīmapāpaiḥ pramucyate ||| iti śivarahasyāntargate śivagaurīsaṃvāde kālañjarakṣetre bhīmeśvaramāhātmya |||| śrīśivarahasyam | bhargākhyaḥ pañcamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 36||– || śrīśivarahasyam | bhargākhyaḥ pancamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 36|| –