शतरुद्रीयमाहात्म्यम् Ishvaraproktam Shatarudriyamahatmyam

(शिवरहस्यान्तर्गते ईश्वराख्ये)शिवपार्वतीसंवादेउमा उवाच ।देवदेव महादेव शूलपाणे जगत्प्रभो ।श्रीरुद्राणां च माहात्म्यं वद मे करुणार्णव ॥ ७॥

(śivarahasyāntargate īśvarākhye)śivapārvatīsaṃvādeumā uvāca |devadeva mahādeva śūlapāṇe jagatprabho |śrīrudrāṇāṃ ca māhātmyaṃ vada me karuṇārṇava || 7||

अभिषेके जपे चैव महारुद्रातिरुद्रके ।भूरिपापहरा शम्भो श्रुतिर्मे याजुषी वर ॥ ८॥

abhiṣeke jape caiva mahārudrātirudrake |bhūripāpaharā śambho śrutirme yājuṣī vara || 8||

पापानां नाशिनी देव रुद्रैकादशिनी विधिः ।स्कन्द उवाच ।तदा देव्या वचः श्रुत्वा प्राह देवो महेश्वरः ॥ ९॥

pāpānāṃ nāśinī deva rudraikādaśinī vidhiḥ |skanda uvāca |tadā devyā vacaḥ śrutvā prāha devo maheśvaraḥ || 9||

रुद्रातिरुद्रमाहात्म्यं जाप्ये चैवाभिषेचने ।ईश्वर उवाच ।शतरुदीयमाहात्म्यमधुना सम्प्रवक्ष्यते ॥ १०॥

rudrātirudramāhātmyaṃ jāpye caivābhiṣecane |īśvara uvāca |śatarudīyamāhātmyamadhunā sampravakṣyate || 10||

यस्य विज्ञानमात्रेण पापनाशः प्रजायते ।ऋग्वेदे च यजुर्वेदे सामाथर्वणवेदके ॥ ११॥

yasya vijñānamātreṇa pāpanāśaḥ prajāyate |ṛgvede ca yajurvede sāmātharvaṇavedake || 11||

सारात्सारतरं पुण्यं शतरुद्रीयमीरितम् ।अनधीता श्रुतिर्येन स्यादधीतस्य नाशनम् ॥ १२॥

sārātsārataraṃ puṇyaṃ śatarudrīyamīritam |anadhītā śrutiryena syādadhītasya nāśanam || 12||

स वेदबा(ह्य) इत्युक्तः सर्वकर्मबहिष्कृतः ।यस्य याऽऽतिमहाविद्या शतरुद्रीयनामिका ॥ १३॥

sa vedabā(hya) ityuktaḥ sarvakarmabahiṣkṛtaḥ |yasya yā''timahāvidyā śatarudrīyanāmikā || 13||

(येनाधीता महाविद्या शतरुद्रीयनामिका) ॥ १३॥

(yenādhītā mahāvidyā śatarudrīyanāmikā) || 13||

तेनाभ्यस्ताश्चतुर्वेदा अनधीता अपि द्विज ।जप्यते शतरुद्रीयं येन नित्यं द्विजोत्तम ॥ १४॥

tenābhyastāścaturvedā anadhītā api dvija |japyate śatarudrīyaṃ yena nityaṃ dvijottama || 14||

स एव देवपित्र्यादिकर्मण्यो नात्रसंशयः ।उपास्य नित्यं गायत्रीं प्रजप्य शतरुद्रियम् ॥ १५॥

sa eva devapitryādikarmaṇyo nātrasaṃśayaḥ |upāsya nityaṃ gāyatrīṃ prajapya śatarudriyam || 15||

ब्रह्मर्षित्वमयं प्राप्य ब्रह्मभूयाय कल्पते ।त्यक्त्वा यः शतरुद्रीयं अन्यज्जप्तुमिहेच्छति ॥ १६॥

brahmarṣitvamayaṃ prāpya brahmabhūyāya kalpate |tyaktvā yaḥ śatarudrīyaṃ anyajjaptumihecchati || 16||

स्वगृहे पायसं त्यक्त्वा भिक्षामटति दुर्मतिः ।त्यक्त्वा यः शतरुद्रीयं अन्यज्जप्यमिहेच्छति ॥ १७॥

svagṛhe pāyasaṃ tyaktvā bhikṣāmaṭati durmatiḥ |tyaktvā yaḥ śatarudrīyaṃ anyajjapyamihecchati || 17||

तटाकस्थं जलं त्यक्त्वा मृगतृष्णासु धावति ।त्यक्त्वा यः शतरुद्रीयमन्यज्जप्यमिहेच्छति ॥ १८॥

taṭākasthaṃ jalaṃ tyaktvā mṛgatṛṣṇāsu dhāvati |tyaktvā yaḥ śatarudrīyamanyajjapyamihecchati || 18||

कामधेनुपयस्त्यवत्वा खरक्षीराय धावति ।त्यक्त्वा यः शतरुद्रीयं अन्यज्जप्तुमिहेच्छति ॥ १९॥

kāmadhenupayastyavatvā kharakṣīrāya dhāvati |tyaktvā yaḥ śatarudrīyaṃ anyajjaptumihecchati || 19||

स हेमभारं त्यक्त्वासावयः पिण्डाय धावति ।ब्रह्मादयःसुराः सर्वे वसिष्ठाद्या ऋषीश्वराः ॥ २०॥

sa hemabhāraṃ tyaktvāsāvayaḥ piṇḍāya dhāvati |brahmādayaḥsurāḥ sarve vasiṣṭhādyā ṛṣīśvarāḥ || 20||

सनकाद्याश्च योगीन्द्रा जीवन्मुक्ताःशुकादयः ।ब्रह्मर्षयो मरीच्याद्या नारदाद्याः सुरर्षयः ॥ २१॥

sanakādyāśca yogīndrā jīvanmuktāḥśukādayaḥ |brahmarṣayo marīcyādyā nāradādyāḥ surarṣayaḥ || 21||

यक्षकिन्नरगन्धर्वसिद्धविद्याधरादयः ।प्रजप्य शतरुद्रीयं श्रुतिसार महोदयम् ॥ २२॥

yakṣakinnaragandharvasiddhavidyādharādayaḥ |prajapya śatarudrīyaṃ śrutisāra mahodayam || 22||

अवाप्य सकलान् कामान् जपन्त्यद्यापि सर्वदा ।कृते युगेतु ऋग्वेदमन्त्रा जप्याः सदा द्विजैः ॥ २३॥

avāpya sakalān kāmān japantyadyāpi sarvadā |kṛte yugetu ṛgvedamantrā japyāḥ sadā dvijaiḥ || 23||

अथर्वाङ्गिरसा विद्या जप्यास्त्रेतायुगे सदा ।प्रजप्तव्यानि सामानि युगे द्वापरनामके ॥ २४॥

atharvāṅgirasā vidyā japyāstretāyuge sadā |prajaptavyāni sāmāni yuge dvāparanāmake || 24||

प्रजप्तव्यो यजुर्वेदो युगेऽस्मिन् कलिनामके ।वेदाः सर्वेऽपि जप्तव्या युगेषु त्रिषु च द्विजैः ॥ २५॥

prajaptavyo yajurvedo yuge'smin kalināmake |vedāḥ sarve'pi japtavyā yugeṣu triṣu ca dvijaiḥ || 25||

शतरुद्रीयमभ्यस्येत्सततं नियमेन यः ।स एव विप्रो लोकेषु पूज्यो वन्द्यो न संशयः ॥ २६॥

śatarudrīyamabhyasyetsatataṃ niyamena yaḥ |sa eva vipro lokeṣu pūjyo vandyo na saṃśayaḥ || 26||

स व्रती स तपस्वी च स्तोतव्यः स यतिः प्रियः ।स चाचार्यः स मतिमान् स ज्ञानी स च साधकः ॥ २७॥

sa vratī sa tapasvī ca stotavyaḥ sa yatiḥ priyaḥ |sa cācāryaḥ sa matimān sa jñānī sa ca sādhakaḥ || 27||

स यज्वा स च पूतात्मा स दैवज्ञः स मान्त्रिकः ।स योगी स च देवर्षिः स ब्रह्मर्षिः सुरोत्तमः ॥ २८॥

sa yajvā sa ca pūtātmā sa daivajñaḥ sa māntrikaḥ |sa yogī sa ca devarṣiḥ sa brahmarṣiḥ surottamaḥ || 28||

स ब्रह्मा स विधाता च स विष्णुः शङ्करो द्विजाः ।तत्कुलं पावनं नित्यं धन्या तज्जननी सदा ॥ २९॥

sa brahmā sa vidhātā ca sa viṣṇuḥ śaṅkaro dvijāḥ |tatkulaṃ pāvanaṃ nityaṃ dhanyā tajjananī sadā || 29||

तत्पिता च कृतार्थः स्यान्मुक्तास्तत्पितरो द्विजाः ।पुण्यास्तद्वंशजाः सर्वे पूतास्तन्मित्रबान्धवाः ॥ ३०॥

tatpitā ca kṛtārthaḥ syānmuktāstatpitaro dvijāḥ |puṇyāstadvaṃśajāḥ sarve pūtāstanmitrabāndhavāḥ || 30||

किमत्र बहुनोक्तेन सारं वक्ष्ये मुनीश्वराः ।शतरुद्रीयजप्तारं दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा स्मरन्नपि ॥ ३१॥

kimatra bahunoktena sāraṃ vakṣye munīśvarāḥ |śatarudrīyajaptāraṃ dṛṣṭvā spṛṣṭvā smarannapi || 31||

सम्भाष्य वा समाप्नोति राजसूयाधिकं फलम् ।यस्मिन्देशे स्थिता विप्राः शतरुद्रीयजापकाः ॥ ३२॥

sambhāṣya vā samāpnoti rājasūyādhikaṃ phalam |yasmindeśe sthitā viprāḥ śatarudrīyajāpakāḥ || 32||

दिव्यक्षेत्रं तदुद्दिष्टं समन्ताद्योजनायुतम् ।तत्रैव देवास्तिष्ठन्ति वेदा यज्ञाः समन्त्रकाः ॥ ३३॥

divyakṣetraṃ taduddiṣṭaṃ samantādyojanāyutam |tatraiva devāstiṣṭhanti vedā yajñāḥ samantrakāḥ || 33||

मुनयः सिद्धयस्तत्र ऋषयः पितृभिः सह ।(मुनयश्चैव सिद्धास्च ऋषयः पितृभिः सह ।)इदं च परमं श्रेयः इदमेव परं तपः ॥ ३४॥

munayaḥ siddhayastatra ṛṣayaḥ pitṛbhiḥ saha |(munayaścaiva siddhāsca ṛṣayaḥ pitṛbhiḥ saha |)idaṃ ca paramaṃ śreyaḥ idameva paraṃ tapaḥ || 34||

इदमेव परं तीर्थं इदमेव महद्व्रतम् ।इदमेव परा दीक्षा इदमेव परा गतिः ॥ ३५॥

idameva paraṃ tīrthaṃ idameva mahadvratam |idameva parā dīkṣā idameva parā gatiḥ || 35||

(इदमेव परा दीक्षा इयमेव परागतिः) ॥ ३५॥

(idameva parā dīkṣā iyameva parāgatiḥ) || 35||

इदमेव परो योगः इदमेव परं सुखम् ।(अयमेव परो योगः इदमेव परं सुखम् ।)इदमेव परं पुण्यमिदमेव महत्फलम् ॥ ३६॥

idameva paro yogaḥ idameva paraṃ sukham |(ayameva paro yogaḥ idameva paraṃ sukham |)idameva paraṃ puṇyamidameva mahatphalam || 36||

अयमेव सदाचारः अयमेव महामखः ।अयं सर्वोपनिषदां सारभूतार्थसङ्ग्रहः ॥ ३७॥

ayameva sadācāraḥ ayameva mahāmakhaḥ |ayaṃ sarvopaniṣadāṃ sārabhūtārthasaṅgrahaḥ || 37||

निर्मलं निर्गुणं नित्यं निष्कलं च निरञ्जनम् ।अनन्तमव्ययज्योमिर्मनोवाचामगोचरम् ॥ ३८॥

nirmalaṃ nirguṇaṃ nityaṃ niṣkalaṃ ca nirañjanam |anantamavyayajyomirmanovācāmagocaram || 38||

आदिमध्यान्तरहितं सर्वभूतहृदि स्थितम् ।स्वप्रकाशं परं ब्रह्म सत्यानन्दचिदात्मकम् ॥ ३९॥

ādimadhyāntarahitaṃ sarvabhūtahṛdi sthitam |svaprakāśaṃ paraṃ brahma satyānandacidātmakam || 39||

सततं शतरुद्रीयजपात् साक्षात्प्रकाश्यते ।ब्रह्महत्याशतं वापि सुरापानशतं तु वा ॥ ४०॥

satataṃ śatarudrīyajapāt sākṣātprakāśyate |brahmahatyāśataṃ vāpi surāpānaśataṃ tu vā || 40||

मातृहत्यादिकं वापि पितृहत्यादिकं तथा ।शतरुद्रीयजपतो विनश्यति न संशयः ॥ ४१॥

mātṛhatyādikaṃ vāpi pitṛhatyādikaṃ tathā |śatarudrīyajapato vinaśyati na saṃśayaḥ || 41||

शतरुद्रीयमभ्यस्य नियतो नियताशनः ।पुत्रपौत्रमयीमृद्धिमणिमादिगुणान्विताम् ॥ ४२॥

śatarudrīyamabhyasya niyato niyatāśanaḥ |putrapautramayīmṛddhimaṇimādiguṇānvitām || 42||

अवाप्य जीवन्मुक्तः सन् राजते नात्र संशयः ।नाष्टाङ्गयोगाभ्यासेन न दानेन नचेज्यया ॥ ४३॥

avāpya jīvanmuktaḥ san rājate nātra saṃśayaḥ |nāṣṭāṅgayogābhyāsena na dānena nacejyayā || 43||

न वैदैर्न्नागमैः शास्त्रैर्न पुराणैः सुविस्तरैः ।गतिर्भवति मर्त्यानां शतरुद्रीयजापिनाम् ॥ ४४॥

na vaidairnnāgamaiḥ śāstrairna purāṇaiḥ suvistaraiḥ |gatirbhavati martyānāṃ śatarudrīyajāpinām || 44||

(या गतिर्भविता नॄणां शतरुद्रीयजापिनाम्) ॥ ४४॥

(yā gatirbhavitā nṝṇāṃ śatarudrīyajāpinām) || 44||

वेदसारमिदं गुह्यं पावनं सर्वदेहिनाम् ।महापापक्षयकरं महापुण्यफलप्रदम् ॥ ४५॥

vedasāramidaṃ guhyaṃ pāvanaṃ sarvadehinām |mahāpāpakṣayakaraṃ mahāpuṇyaphalapradam || 45||

यजुर्वेदे चतुर्थेऽस्मिन्काण्डे प्रश्नो हि पञ्चमः ।अस्मिन्प्रश्नेशतरुद्रमन्त्रास्तिष्ठन्ति सिद्धिदाः ॥ ४६॥

yajurvede caturthe'sminkāṇḍe praśno hi pañcamaḥ |asminpraśneśatarudramantrāstiṣṭhanti siddhidāḥ || 46||

(प्रश्नेऽस्मिन् शतरुद्रीयमन्त्रास्तिष्ठन्ति सिद्धिदाः) ॥ ४६॥

(praśne'smin śatarudrīyamantrāstiṣṭhanti siddhidāḥ) || 46||

तस्मादेतद्वेदसारे शतरुद्रीयमीरितम् ।शतरुद्रीयजपतो ब्रह्म साक्षात्प्रकाश्यते ॥ ४७॥

tasmādetadvedasāre śatarudrīyamīritam |śatarudrīyajapato brahma sākṣātprakāśyate || 47||

जातिस्मरत्वमासाद्य भवेत्साक्षात्परः शिवः ।शतरुद्रीयमाहात्म्यं किञ्चिदेतन्मयोदितम् ॥ ४८॥

jātismaratvamāsādya bhavetsākṣātparaḥ śivaḥ |śatarudrīyamāhātmyaṃ kiñcidetanmayoditam || 48||

सर्वपाप प्रशमनं किं भूयः श्रोतुमिच्छथ ॥ ४९॥

sarvapāpa praśamanaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchatha || 49||

वेदक्षीरमहार्णवोद्यतदधिप्रोद्यत्सुमन्थानवच्छ्रीरुद्रान्तरमध्यसंस्थितमहापञ्चाक्षरावृत्तिभाक् ।तन्मध्यस्थशिवाभिधानमसकृज्प्त्वा जनो मुक्तिभाक्दूरात्पापमपाकरोति सततं शम्भोः प्रसादाद्द्विजः ॥॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते ईश्वरप्रोक्तं शतरुद्रीयमाहात्म्यं सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । ईश्वराख्यः दशमांशः । अध्यायः २६ । ७५०॥

vedakṣīramahārṇavodyatadadhiprodyatsumanthānavacchrīrudrāntaramadhyasaṃsthitamahāpañcākṣarāvṛttibhāk |tanmadhyasthaśivābhidhānamasakṛjptvā jano muktibhākdūrātpāpamapākaroti satataṃ śambhoḥ prasādāddvijaḥ |||| iti śivarahasyāntargate īśvaraproktaṃ śatarudrīyamāhātmyaṃ sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | īśvarākhyaḥ daśamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 26 | 750||

– ॥ श्रीशिवरहस्यम् ।ईश्वराख्यः दशमांशः ।अध्यायः २६ ।७-५०॥

– || śrīśivarahasyam |īśvarākhyaḥ daśamāṃśaḥ |adhyāyaḥ 26 | 7-50||