भिक्षाटनकाव्यम् Bhikshatanakavyam by Utprekshavallabhakavi
bhikṣāṭanakāvyam
Bhikshatanakavyam by Utprekshavallabhakavi (भिक्षाटनकाव्यम्): a stotra to Śiva, by utprekShAvallabhakavi. 736 verses in Sanskrit with Devanagari and IAST.
- Stotra
- Stotra
- Śiva
- Stotra
भिक्षाटनकाव्यम्
1 / 736
प्रथमा पद्धतिः । काव्यमुखम्
कल्याणमाहवतु वः शिवयोस्तदेकंगात्रं यदीयमसितच्छवि कण्ठमूलम् ।वामेतरेऽपि कुरुते सितभासि भागेप्रारब्धशैलतनयापरिणामशङ्काम् ॥ १॥
kalyāṇamāhavatu vaḥ śivayostadekaṃgātraṃ yadīyamasitacchavi kaṇṭhamūlam |vāmetare'pi kurute sitabhāsi bhāgeprārabdhaśailatanayāpariṇāmaśaṅkām || 1||
कार्श्यं क्षिणोतु भवतां परमेश्वरस्यभिक्षाटनं तदनुसंहितदेहिशब्दम् ।यन्मानिनामपि विधेर्विपरीतभावेयाच्ञोक्तिदैन्यसहमेव मनश्चकार ॥ २॥
kārśyaṃ kṣiṇotu bhavatāṃ parameśvarasyabhikṣāṭanaṃ tadanusaṃhitadehiśabdam |yanmānināmapi vidherviparītabhāveyācñoktidainyasahameva manaścakāra || 2||
सद्यस्तुषारगिरिजौषधिसेवयैवयः स्वोपयुक्तगरलं शमयाञ्चकार ।अन्यैरशक्यशमनाज्जननामयाद्वःपायादपायनिलयादयमादिवैद्यः ॥ ३॥
sadyastuṣāragirijauṣadhisevayaivayaḥ svopayuktagaralaṃ śamayāñcakāra |anyairaśakyaśamanājjananāmayādvaḥpāyādapāyanilayādayamādivaidyaḥ || 3||
नित्यं करोतु भगवान्स करीन्द्रवक्त्रःप्रारभ्यमाणशुभकर्मविघातलोपम् ।दोषानुषङ्गरहितः स शिवोऽपि यस्यभृङ्गेषु गण्डतलचुम्बिषु साभ्यसूयः ॥ ४॥
nityaṃ karotu bhagavānsa karīndravaktraḥprārabhyamāṇaśubhakarmavighātalopam |doṣānuṣaṅgarahitaḥ sa śivo'pi yasyabhṛṅgeṣu gaṇḍatalacumbiṣu sābhyasūyaḥ || 4||
वाल्मीकिरस्तु विजयी प्रथमः कवीनांतस्यानुसारसरलः स च कालिदासः ।अन्ये भवन्तु जयिनः कवयोऽथ मा वाएषां कृतः कृतिषु नैव मयावगाहः ॥ ५॥
vālmīkirastu vijayī prathamaḥ kavīnāṃtasyānusārasaralaḥ sa ca kālidāsaḥ |anye bhavantu jayinaḥ kavayo'tha mā vāeṣāṃ kṛtaḥ kṛtiṣu naiva mayāvagāhaḥ || 5||
सन्त्येव सूक्तिरसिका बहवो मनुष्याःस्वर्गौकसो नवसुधारसनिर्वृताश्च ।तौ दुर्लभौ कविवचःस्खलितस्य सोढामर्त्येषु सागरगरस्य च यः सुरेषु ॥ ६॥
santyeva sūktirasikā bahavo manuṣyāḥsvargaukaso navasudhārasanirvṛtāśca |tau durlabhau kavivacaḥskhalitasya soḍhāmartyeṣu sāgaragarasya ca yaḥ sureṣu || 6||
भूयानसत्कविजनो जगतीति खेदान्मौनग्रहः सुकविभिर्न कदापि कार्यः ।काकै रसस्य निनिदैर्निचितेऽपि लोकेकिं कोकिला विदयते नहि कूजितानि ॥ ७॥
bhūyānasatkavijano jagatīti khedānmaunagrahaḥ sukavibhirna kadāpi kāryaḥ |kākai rasasya ninidairnicite'pi lokekiṃ kokilā vidayate nahi kūjitāni || 7||
दुर्दान्तदुर्जनचिते भुवने नराणांप्रायो वरं विकलतैव कलोपपत्तेः ।राहुग्रहेण न कदापि कलाविहीनःपूर्णस्तु हन्त परिभूयत एव चन्द्रः ॥ ८॥
durdāntadurjanacite bhuvane narāṇāṃprāyo varaṃ vikalataiva kalopapatteḥ |rāhugraheṇa na kadāpi kalāvihīnaḥpūrṇastu hanta paribhūyata eva candraḥ || 8||
एकेन सूक्तिमणिना हृदयङ्गमेनप्राज्ञस्य सत्कविपदं कुरवि(?)प्रयाति ।वक्षोगतेन मणिनेव परस्य पुंसोरत्नाकरत्वगणना लवणार्णवस्य ॥ ९॥
ekena sūktimaṇinā hṛdayaṅgamenaprājñasya satkavipadaṃ kuravi(?)prayāti |vakṣogatena maṇineva parasya puṃsoratnākaratvagaṇanā lavaṇārṇavasya || 9||
नापेक्षते महदपि प्रथमानदोषंनिर्दोषमल्पमपि नन्दति वस्तु लोकः ।मूर्ध्ना बिभर्ति कृशमप्यनिशं सुधांशुंशम्भुः कलङ्कर(स)हितं न तु पूर्णबिम्बम् ॥ १०॥
nāpekṣate mahadapi prathamānadoṣaṃnirdoṣamalpamapi nandati vastu lokaḥ |mūrdhnā bibharti kṛśamapyaniśaṃ sudhāṃśuṃśambhuḥ kalaṅkara(sa)hitaṃ na tu pūrṇabimbam || 10||
सर्वे खलास्तिलकयन्तु चिराय पृथ्वींसत्सम्भवो बहु मतः सुजनेषु हेतुः ।घोरेषु घर्मदिवसेष्वतिलङ्घितेषुछायाद्रुमान्मृगयते नहि कोऽपि मर्त्यः ॥ ११॥
sarve khalāstilakayantu cirāya pṛthvīṃsatsambhavo bahu mataḥ sujaneṣu hetuḥ |ghoreṣu gharmadivaseṣvatilaṅghiteṣuchāyādrumānmṛgayate nahi ko'pi martyaḥ || 11||
सन्तः क्षतानि जनयन्तु यथेष्टमस्यामाभाति तैरधिकमेव सरस्वती मे ।दन्तक्षतं प्रियतमैरुपभोगकालेकिं मण्डनाय न भवेद्वरसुन्दरीणाम् ॥ १२॥
santaḥ kṣatāni janayantu yatheṣṭamasyāmābhāti tairadhikameva sarasvatī me |dantakṣataṃ priyatamairupabhogakālekiṃ maṇḍanāya na bhavedvarasundarīṇām || 12||
सन्त्येव केऽप्यमितवाङ्मयदुर्विदग्धास्तेषां पुरः सुकविभिः स्वगिरः प्रकाश्याः ।तेजस्यति प्रवितते सति तिग्मरश्मेर्मुञ्चन्ति केचिदुपला निजमल्पतेजः ॥ १३॥
santyeva ke'pyamitavāṅmayadurvidagdhāsteṣāṃ puraḥ sukavibhiḥ svagiraḥ prakāśyāḥ |tejasyati pravitate sati tigmaraśmermuñcanti kecidupalā nijamalpatejaḥ || 13||
भूत्वा चिरेण गमिताः कति नाम सन्तःपृथ्वीश्वराश्च कति नाम तथेतरेऽपि ।अद्यापि कीर्तिवपुषा कवयः पृथिव्यांजीवन्ति तेष्वभिहितस्तुतयोऽथवा तैः ॥ १४॥
bhūtvā cireṇa gamitāḥ kati nāma santaḥpṛthvīśvarāśca kati nāma tathetare'pi |adyāpi kīrtivapuṣā kavayaḥ pṛthivyāṃjīvanti teṣvabhihitastutayo'thavā taiḥ || 14||
मा मा परत्र विषये विषमेक्षणे मेतस्मिन्सदा भवतु हीनगुणापि वाणी ।यो मूर्ध्नि मुग्धहृदयो जनगर्हणीयांधत्ते सुधांशुकलयैव सहास्थिमालाम् ॥ १५॥
mā mā paratra viṣaye viṣamekṣaṇe metasminsadā bhavatu hīnaguṇāpi vāṇī |yo mūrdhni mugdhahṛdayo janagarhaṇīyāṃdhatte sudhāṃśukalayaiva sahāsthimālām || 15||
आकर्णयन्तु मम सूक्तिवेदः प्रबन्धंतैर्नन्द्यतां पुनरयं खलु निन्द्यतां वा ।आकर्णगोचरतयैव भवेद्गरीयानस्माकमस्तु सफलो रचनाप्रयासः ॥ १६॥
ākarṇayantu mama sūktivedaḥ prabandhaṃtairnandyatāṃ punarayaṃ khalu nindyatāṃ vā |ākarṇagocaratayaiva bhavedgarīyānasmākamastu saphalo racanāprayāsaḥ || 16||
वृत्तं वसन्ततिलकं विषयस्य जीवभिक्षाटनं कविरसौ शिवभक्तदासः ।शृङ्गार एव हि रसस्तदिह प्रबन्धेश्रद्धा न कस्य यदि सूक्तिविनोदशीलः ॥ १७॥
vṛttaṃ vasantatilakaṃ viṣayasya jīvabhikṣāṭanaṃ kavirasau śivabhaktadāsaḥ |śṛṅgāra eva hi rasastadiha prabandheśraddhā na kasya yadi sūktivinodaśīlaḥ || 17||
इत्युत्प्रेक्षावल्लभकृतौ भिक्षाटनकाव्ये काव्यमुखपद्धतिः प्रथमा ।
ityutprekṣāvallabhakṛtau bhikṣāṭanakāvye kāvyamukhapaddhatiḥ prathamā |
द्वितीया पद्धतिः । मण्डणम्
भिक्षाटनेन पुरुहूतपुराङ्गनानामाकस्मिकोत्सवविधायिनि भूतनाथे ।तासामनङ्गशरजर्जरमानसानांनानाविधानि चरितानि वयं वदामः ॥ १॥
bhikṣāṭanena puruhūtapurāṅganānāmākasmikotsavavidhāyini bhūtanāthe |tāsāmanaṅgaśarajarjaramānasānāṃnānāvidhāni caritāni vayaṃ vadāmaḥ || 1||
रथ्यागतस्य गिरिशस्य विलोकनायनिर्गन्तुकाममनसो(?)वनितागृहेभ्यः ।नैजाभिरूप्यगुणदर्शितपौनरुक्त्यमाचार इत्यभिमतं परिकर्म चक्रुः ॥ २॥
rathyāgatasya giriśasya vilokanāyanirgantukāmamanaso(?)vanitāgṛhebhyaḥ |naijābhirūpyaguṇadarśitapaunaruktyamācāra ityabhimataṃ parikarma cakruḥ || 2||
चन्द्रस्य सञ्चितकलस्य शरत्प्रसादोगन्धद्विपस्य च पुनर्मदिरोपयोगः ।प्रागेव यौवनपरिष्करणे शरीरेभूरोऽपि भूषणविधिः प्रमदाजनस्य ॥ ३॥
candrasya sañcitakalasya śaratprasādogandhadvipasya ca punarmadiropayogaḥ |prāgeva yauvanapariṣkaraṇe śarīrebhūro'pi bhūṣaṇavidhiḥ pramadājanasya || 3||
लाक्षान्निय(मस्)तुमवलम्बितमात्र एवसख्या करेण तरुणाम्बुजकोमलेन ।ईशान्तिकव्रजविघ्नभुवा रुषेवकस्याश्चिदग्रदमाशु बभूव रक्तम् ॥ ४॥
lākṣānniya(mas)tumavalambitamātra evasakhyā kareṇa taruṇāmbujakomalena |īśāntikavrajavighnabhuvā ruṣevakasyāścidagradamāśu babhūva raktam || 4||
कस्याश्चिदग्रपदमाशु सखी विधायलाक्षाक्र(क्त)मेकमारग्रहणे प्रसक्ते ।आरञ्जितेतरविवेकमपारयन्तीकर्तुं मुहूर्तमनयोः स्तिमितावतस्थे ॥ ५॥
kasyāścidagrapadamāśu sakhī vidhāyalākṣākra(kta)mekamāragrahaṇe prasakte |ārañjitetaravivekamapārayantīkartuṃ muhūrtamanayoḥ stimitāvatasthe || 5||
कस्याश्चिता(दा)यतदृशश्चरणारविन्देनैपथ्यकर्मनिपुणेन सखीजनेन ।आमुक्तमेव मणिनूपुरमुन्मदस्यमुक्तक्षणेन निगलो मदनद्विपस्य ॥ ६॥
kasyāścitā(dā)yatadṛśaścaraṇāravindenaipathyakarmanipuṇena sakhījanena |āmuktameva maṇinūpuramunmadasyamuktakṣaṇena nigalo madanadvipasya || 6||
काचिद्गतित्वरणलुप्तमतिश्चकारचूडामणिं चरण एव चकोरदृष्टिः ।यः स्थापयत्यसम एव पदे स्वमूर्ध्नासम्भाव्यमस्य किमहो न जनस्य हास्यम् ॥ ७॥
kācidgatitvaraṇaluptamatiścakāracūḍāmaṇiṃ caraṇa eva cakoradṛṣṭiḥ |yaḥ sthāpayatyasama eva pade svamūrdhnāsambhāvyamasya kimaho na janasya hāsyam || 7||
उद्दामदामकरचापविकल्पमौष्टिंपुंवर्गचित्तमृगवञ्चनमार्गरज्जुम् ।काञ्ची मदीयवलयान्न बहिः पुमर्थइत्यूचि(चु)षी कलरवेण बबन्ध काचित् ॥ ८॥
uddāmadāmakaracāpavikalpamauṣṭiṃpuṃvargacittamṛgavañcanamārgarajjum |kāñcī madīyavalayānna bahiḥ pumarthaityūci(cu)ṣī kalaraveṇa babandha kācit || 8||
तां दिव्यसिन्धुपुलिनाकृतिभाजि काचित्काञ्चीं नितम्बफलके कलयाञ्चकार ।उत्तीर्णभीमजननाम्बुधयोऽपि मुक्तायामाश्रिता जघनसङ्गमकौतुकेन ॥ ९॥
tāṃ divyasindhupulinākṛtibhāji kācitkāñcīṃ nitambaphalake kalayāñcakāra |uttīrṇabhīmajananāmbudhayo'pi muktāyāmāśritā jaghanasaṅgamakautukena || 9||
मुक्तेरपि प्रियतमाजघनोपभोगःश्रेयान्न मृग्यमिह वस्तुनि नः प्रमाणम् ।तत्पश्यतायतदृशा रशनाकलापेमुक्ता अपि स्वयमहो पुनरेव बद्धाः ॥ १०॥
mukterapi priyatamājaghanopabhogaḥśreyānna mṛgyamiha vastuni naḥ pramāṇam |tatpaśyatāyatadṛśā raśanākalāpemuktā api svayamaho punareva baddhāḥ || 10||
पीनस्तनद्वितयधारणकर्शितस्यमध्यस्य मण्डनविधीन्न चकार काचित् ।निःशङ्कमन्यभरनिर्वहणैकजातात्कार्श्यात्परं न खलु भूषणमस्ति किञ्चित् ॥ ११॥
pīnastanadvitayadhāraṇakarśitasyamadhyasya maṇḍanavidhīnna cakāra kācit |niḥśaṅkamanyabharanirvahaṇaikajātātkārśyātparaṃ na khalu bhūṣaṇamasti kiñcit || 11||
हारेण च स्तनयुगं परिभूष्य पीनमत्यायतं च जघनं रशनागुणेन ।मध्यस्तु हन्त न कयापि विभूषितोऽभूद्रिक्तिः सतां हि रविनैव हि माननीयः ॥ १२॥
hāreṇa ca stanayugaṃ paribhūṣya pīnamatyāyataṃ ca jaghanaṃ raśanāguṇena |madhyastu hanta na kayāpi vibhūṣito'bhūdriktiḥ satāṃ hi ravinaiva hi mānanīyaḥ || 12||
पङ्कोद्भवत्वपरिवादभयान्मृगाक्ष्याजातं सरोजयुगलं कुचवेशधारी ।शक्यं न धातृविहितं परिहर्तुमस्यभूयोऽपि येन घनचन्दनपङ्कलेपः ॥ १३॥
paṅkodbhavatvaparivādabhayānmṛgākṣyājātaṃ sarojayugalaṃ kucaveśadhārī |śakyaṃ na dhātṛvihitaṃ parihartumasyabhūyo'pi yena ghanacandanapaṅkalepaḥ || 13||
तस्मानि(दत्तानि)शङ्खवलयानि करे कयाचित्तानीन्दुखण्डघटितानि ममैष तर्कः ।यस्या निसर्गमृदुपाणिसरोजमेषामामोचने झटिति यन्मुकुलीबभूव ॥ १४॥
tasmāni(dattāni)śaṅkhavalayāni kare kayācittānīndukhaṇḍaghaṭitāni mamaiṣa tarkaḥ |yasyā nisargamṛdupāṇisarojameṣāmāmocane jhaṭiti yanmukulībabhūva || 14||
एकावलीकलितमौक्तिककैतवेनकस्याश्चिदुन्नतपयोधरयुग्मसेवाम् ।चक्रुर्मनांसि यमिनामतिनिर्मलानिकन्दर्पमुक्तशरपातकृतान्तराणि ॥ १५॥
ekāvalīkalitamauktikakaitavenakasyāścidunnatapayodharayugmasevām |cakrurmanāṃsi yamināmatinirmalānikandarpamuktaśarapātakṛtāntarāṇi || 15||
दास्यामि हारहरिचन्दनकुङ्कुमानिदाक्ष्यं यदा हरवशीकरणं तदा ते ।इत्यात्मनः स्तनमुपांशु निगद्य काचित्सर्वेतराङ्गपरिकर्मविधिं चकार ॥ १६॥
dāsyāmi hāraharicandanakuṅkumānidākṣyaṃ yadā haravaśīkaraṇaṃ tadā te |ityātmanaḥ stanamupāṃśu nigadya kācitsarvetarāṅgaparikarmavidhiṃ cakāra || 16||
नूनं विदग्धजनकृत्यमतर्क्यपाकंलाक्षारसप्रणयिना वनिताजनेन ।कस्याश्चिदोष्ठपुट एव कृतः समस्तंयूनां मनः सपदि लम्भितरागमासीत् ॥ १७॥
nūnaṃ vidagdhajanakṛtyamatarkyapākaṃlākṣārasapraṇayinā vanitājanena |kasyāścidoṣṭhapuṭa eva kṛtaḥ samastaṃyūnāṃ manaḥ sapadi lambhitarāgamāsīt || 17||
काचित्स्वकीयदशनानि विशोधयन्तीबिम्बाधरोष्ठरुचिसङ्गमपाटलानि ।आदर्श एव परिवारजनोपनीतेदृष्ट्वा न जात्वपि पुनर्विरराम रामा ॥ १८॥
kācitsvakīyadaśanāni viśodhayantībimbādharoṣṭharucisaṅgamapāṭalāni |ādarśa eva parivārajanopanītedṛṣṭvā na jātvapi punarvirarāma rāmā || 18||
प्रागेव मोहनमथाञ्जनयोजनेनचक्रे तथा मृगदृशो नयनं सखीभिः ।पश्यन्यथा युवजनो गलमीश्वरस्यनिःशेषलुप्तगरलं गणयेदशेषः ॥ १९॥
prāgeva mohanamathāñjanayojanenacakre tathā mṛgadṛśo nayanaṃ sakhībhiḥ |paśyanyathā yuvajano galamīśvarasyaniḥśeṣaluptagaralaṃ gaṇayedaśeṣaḥ || 19||
साम्ये मिथः स्थितवतोऽभ्युपने(?)नराणांवैषम्यबुद्धिरुभयोः समदर्शनेन ।इत्याकलय्य किल कापि विलोचनान्तेकर्णद्वये गलितमुत्पलमाततान ॥ २०॥
sāmye mithaḥ sthitavato'bhyupane(?)narāṇāṃvaiṣamyabuddhirubhayoḥ samadarśanena |ityākalayya kila kāpi vilocanāntekarṇadvaye galitamutpalamātatāna || 20||
नामार्द्रचन्दनरसेन सखीललाटेलेखां मदालसदृशो विदधे विदग्धा ।यां वीक्ष्य शम्भुरपि मुग्धजटाशशाङ्केशङ्काकुलीकृतमनाः स्वकरं चकार ॥ २१॥
nāmārdracandanarasena sakhīlalāṭelekhāṃ madālasadṛśo vidadhe vidagdhā |yāṃ vīkṣya śambhurapi mugdhajaṭāśaśāṅkeśaṅkākulīkṛtamanāḥ svakaraṃ cakāra || 21||
मा जातु राहुपरिभूतिरतर्क्ययोगान्मा भूत्क्षयः किमपि मा च कलङ्कयोगः ।कस्याश्चिदेवमभिधाय मुखेन्दुबिम्बंरक्षामयं तिलकमाप्तजनश्चकार ॥ २२॥
mā jātu rāhuparibhūtiratarkyayogānmā bhūtkṣayaḥ kimapi mā ca kalaṅkayogaḥ |kasyāścidevamabhidhāya mukhendubimbaṃrakṣāmayaṃ tilakamāptajanaścakāra || 22||
कस्याश्चन प्रचुरकेशभरे जलार्द्रेजाड्यास्पदं तरुणवर्गमनो बभूव ।कालेयधूपजुषु(षि)धूपितमात्तपुष्पेपुष्पाविद्धमथमङ्घ्री(?)निबद्धमेव ॥ २३॥
kasyāścana pracurakeśabhare jalārdrejāḍyāspadaṃ taruṇavargamano babhūva |kāleyadhūpajuṣu(ṣi)dhūpitamāttapuṣpepuṣpāviddhamathamaṅghrī(?)nibaddhameva || 23||
इत्युत्प्रेक्षावल्लभकृतौ भिक्षाटनकाव्ये मण्डणपद्धतिद्वितीया ।
ityutprekṣāvallabhakṛtau bhikṣāṭanakāvye maṇḍaṇapaddhatidvitīyā |
तृतीया पद्धतिः । मण्डनप्रतिषेधः
नारीषु निर्गमनमण्डनतत्परासुसख्योपचारसगुणो(णा)र्थमनोहराणि ।ईशावलोकनमुहूर्तनिरोधभीत्याप्रारब्धमण्डननिषेधफलान्यवोचन् ॥ १॥
nārīṣu nirgamanamaṇḍanatatparāsusakhyopacārasaguṇo(ṇā)rthamanoharāṇi |īśāvalokanamuhūrtanirodhabhītyāprārabdhamaṇḍananiṣedhaphalānyavocan || 1||
अर्काभिमुख्यसलिलस्थितिसाधनानिरक्ताम्बुजस्य फलितान्यधुना तपांसः(सि) ।यद्भीरु तस्य परिभूतिकरं पदं तेलाक्षारसान्तरितरागमिदं करोषि ॥ २॥
arkābhimukhyasalilasthitisādhanāniraktāmbujasya phalitānyadhunā tapāṃsaḥ(si) |yadbhīru tasya paribhūtikaraṃ padaṃ telākṣārasāntaritarāgamidaṃ karoṣi || 2||
गन्तुं परैरविदितं यदि शम्भुपार्श्वेवाञ्छा किमालि रणता नवनूपुरेण ।कर्तुं हरस्य चरितान्यमिलाषवद्भिःप्रारम्भ एव पिशुनः परिवर्जनीयः ॥ ३॥
gantuṃ parairaviditaṃ yadi śambhupārśvevāñchā kimāli raṇatā navanūpureṇa |kartuṃ harasya caritānyamilāṣavadbhiḥprārambha eva piśunaḥ parivarjanīyaḥ || 3||
मा विश्वसः सखि कलां मणिमेखलां तांक्षौमस्य यद्यभिमतं परिरक्षणं ते ।यावं हितापि दृढबन्धमिहाप्रयत्नाज्जायेत बन्धविमुखी पुरतः पुरारेः ॥ ४॥
mā viśvasaḥ sakhi kalāṃ maṇimekhalāṃ tāṃkṣaumasya yadyabhimataṃ parirakṣaṇaṃ te |yāvaṃ hitāpi dṛḍhabandhamihāprayatnājjāyeta bandhavimukhī purataḥ purāreḥ || 4||
यानि व्यथन्ति विरहे विरलं न याति(न्ति)योगे हरेण वलयैः सखि किं फलं ते ।नैवास्ति यैर्वियदि चा(सम्)पदि चोपयोगे(गस्)तैः सङ्गमं न खलु वाह(ञ्छ)ति कोऽपि मर्त्यः ॥ ५॥
yāni vyathanti virahe viralaṃ na yāti(nti)yoge hareṇa valayaiḥ sakhi kiṃ phalaṃ te |naivāsti yairviyadi cā(sam)padi copayoge(gas)taiḥ saṅgamaṃ na khalu vāha(ñcha)ti ko'pi martyaḥ || 5||
विस्तारिणी(णि)स्तनतटे हरिचन्दनं तेलज्जावहं किमनु लिम्पति कातराक्षि ।सम्भोगसङ्क्रमितकान्त । । रा । ।दन्तःप्रवृद्धफलकौषधिलेपकल्पम् ॥ ६॥
vistāriṇī(ṇi)stanataṭe haricandanaṃ telajjāvahaṃ kimanu limpati kātarākṣi |sambhogasaṅkramitakānta | | rā | |dantaḥpravṛddhaphalakauṣadhilepakalpam || 6||
मध्यः कृशो विधिवशेन समर्पितोऽयंतस्योपरि स्तनभरो नवयौवनेन ।भूयोऽपि हारमभिवाञ्छसि तत्र वोढुमेकस्य भङ्गकरणे बहवः प्रवृत्ताः ॥ ७॥
madhyaḥ kṛśo vidhivaśena samarpito'yaṃtasyopari stanabharo navayauvanena |bhūyo'pi hāramabhivāñchasi tatra voḍhumekasya bhaṅgakaraṇe bahavaḥ pravṛttāḥ || 7||
बध्नासि दग्धमणिनूपुरमङ्घ्रीयुग्मेकस्मै फलाय यदि निर्गमनेऽभिलाषः ।एणीदृशा दृ(शो द्रुं)तगतेः प्रतिबद्ध(न्ध)भावेनास्ति ध्रुवं निगलनूपुरयोर्विशेषः ॥ ८॥
badhnāsi dagdhamaṇinūpuramaṅghrīyugmekasmai phalāya yadi nirgamane'bhilāṣaḥ |eṇīdṛśā dṛ(śo druṃ)tagateḥ pratibaddha(ndha)bhāvenāsti dhruvaṃ nigalanūpurayorviśeṣaḥ || 8||
॥ इति भिक्षाटनकाव्यम् सम्पूर्णम् ॥
Recitation complete
- Meaning
- Grammar
Meanings, sources and related recitations appear here once you finish reading.
Questions
How many verses are in Bhikshatanakavyam by Utprekshavallabhakavi?
Bhikshatanakavyam by Utprekshavallabhakavi has 736 verses on this page, each shown with its number, Devanagari text and transliteration, and meaning where available.
Can I read Bhikshatanakavyam by Utprekshavallabhakavi in Telugu, Kannada or Tamil?
Yes. Use the script buttons at the top of the text (देवनागरी, తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ்) to read the same verses in Telugu, Kannada or Tamil script. Turn on IAST for Roman letters with pronunciation marks. Your choice is remembered on this device.
Is there a PDF of Bhikshatanakavyam by Utprekshavallabhakavi?
You do not need a PDF: this page has the complete text, kept up to date when corrections are made, in every script and with meanings. Tap Save to keep it in your library and open it any time.
Who composed Bhikshatanakavyam by Utprekshavallabhakavi?
utprekShAvallabhakavi.
