भावोपहारः Bhavopaharah

ॐ नमोऽनन्तशक्तये शिवाय ।अथ भावोपहारः ।श्रीमच्चक्रपाणिनाथविरचितः(श्री भट्टज्योग्देवात्मजभट्टरम्यदेवाचार्यविरचित मङ्गलश्लोकाः)स्वविमर्शविकचकाननसमुन्मिषद्विषयकुसुमसन्तत्या ।करणेश्वरीभिरभितःसमर्चितो बोधभैरवो जयति ॥ १॥

oṃ namo'nantaśaktaye śivāya |atha bhāvopahāraḥ |śrīmaccakrapāṇināthaviracitaḥ(śrī bhaṭṭajyogdevātmajabhaṭṭaramyadevācāryaviracita maṅgalaślokāḥ)svavimarśavikacakānanasamunmiṣadviṣayakusumasantatyā |karaṇeśvarībhirabhitaḥsamarcito bodhabhairavo jayati || 1||

विमर्शमय्या निजशक्तिदेव्याविश्वप्रथाभैरवक्लृप्तपूजः ।जयत्यकामोदितरश्मिरूपस्वशक्तिपुञ्जात्मज चक्रनाथः ॥ २॥

vimarśamayyā nijaśaktidevyāviśvaprathābhairavaklṛptapūjaḥ |jayatyakāmoditaraśmirūpasvaśaktipuñjātmaja cakranāthaḥ || 2||

क्रमाक्रमक्रियाक्रान्तिव्यतिक्रमनिकृन्तनम् ।देवं चक्रं श्रये क्रीडाक्रोडीकृतकृतान्तकम् ॥ ३॥

kramākramakriyākrāntivyatikramanikṛntanam |devaṃ cakraṃ śraye krīḍākroḍīkṛtakṛtāntakam || 3||

अथ स्तोत्रंॐ नमः सूर्यकलाजालकालदेहापहारिणे ।आधाराधेयपीठाय भवायाभवदायिने ॥ १॥

atha stotraṃoṃ namaḥ sūryakalājālakāladehāpahāriṇe |ādhārādheyapīṭhāya bhavāyābhavadāyine || 1||

नमः शिशुनिशाकान्तकलाकमलमालिने ।परमानन्ददेहाय शिवायाव्यक्तमूर्तये ॥ २॥

namaḥ śiśuniśākāntakalākamalamāline |paramānandadehāya śivāyāvyaktamūrtaye || 2||

नमः पाशौघसङ्घट्टलयविश्लेषकाइरिणे ।मन्त्रगर्भोदरस्थाय हराय परमातने ॥ ३॥

namaḥ pāśaughasaṅghaṭṭalayaviśleṣakāiriṇe |mantragarbhodarasthāya harāya paramātane || 3||

यद्यपि त्वं गुणातीतो वाकतेरप्यगोचरः ।तथाप्या हृदयात्स्तोतुमुद्यता वाक्सदा मम ॥ ४॥

yadyapi tvaṃ guṇātīto vākaterapyagocaraḥ |tathāpyā hṛdayātstotumudyatā vāksadā mama || 4||

अतिभक्तिरसावेशविवशा विश्वतो मुख ।त्वत्प्रेरिता यतो नाथ नापराधोऽस्ति मे क्वचित् ॥ ५॥

atibhaktirasāveśavivaśā viśvato mukha |tvatpreritā yato nātha nāparādho'sti me kvacit || 5||

त्वत्पादाब्जरजः पूतचिताभूतिविभूषितात् ।गृहाण मत्तः श्रीकण्ठ ? भावपूजामकृत्रिमाम् ॥ ६॥

tvatpādābjarajaḥ pūtacitābhūtivibhūṣitāt |gṛhāṇa mattaḥ śrīkaṇṭha ? bhāvapūjāmakṛtrimām || 6||

हृत्पुष्कराख्ये स्नात्वान्तस्तीर्थे योगिनिषेविते ।सम्बोधधौतवसनः श्यामकण्ठं यजाम्यहम् ॥ ७॥

hṛtpuṣkarākhye snātvāntastīrthe yoginiṣevite |sambodhadhautavasanaḥ śyāmakaṇṭhaṃ yajāmyaham || 7||

प्रभूतभूतसम्भूतशोणितैरर्घभाजनम् ।क्रियते ते महाकाल काय कङ्कालकन्दले ॥ ८॥

prabhūtabhūtasambhūtaśoṇitairarghabhājanam |kriyate te mahākāla kāya kaṅkālakandale || 8||

यद्यद्विकल्पना जालं बाह्यार्थप्रतिपत्तये ।तत्तद्वाराधिपकुलं तव पूज्यं मनस्विभिः ॥ ९॥

yadyadvikalpanā jālaṃ bāhyārthapratipattaye |tattadvārādhipakulaṃ tava pūjyaṃ manasvibhiḥ || 9||

अशेषावरणोन्मुक्तगुप्तसौषुप्तमण्डले ।पूज्यसे नगजाकान्त ! ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः ॥ १०॥

aśeṣāvaraṇonmuktaguptasauṣuptamaṇḍale |pūjyase nagajākānta ! grahaṇe candrasūryayoḥ || 10||

हानादानोदयारम्भसदसद्विभ्रमोज्झितम् ।ज्ञप्तिमात्रप्रतिष्ठानमासनं त्रिजगत्पते ॥ ११॥

hānādānodayārambhasadasadvibhramojjhitam |jñaptimātrapratiṣṭhānamāsanaṃ trijagatpate || 11||

मूर्तिदानमनाभासशक्तिभासोपबृंहितम् ।तुर्यपीठप्रतिष्ठानं वितरामि जगत्पते ॥ १२॥

mūrtidānamanābhāsaśaktibhāsopabṛṃhitam |turyapīṭhapratiṣṭhānaṃ vitarāmi jagatpate || 12||

दिक्कालदेशकलनाकलङ्कोज्झितचेतसः ।कः करोति बुधः स्थाणोराह्वानादिविसर्जनम् ॥ १३॥

dikkāladeśakalanākalaṅkojjhitacetasaḥ |kaḥ karoti budhaḥ sthāṇorāhvānādivisarjanam || 13||

सूर्यशीतांशुनेत्राभ्यां मथित्वा शक्तिवारिधिम् ।परामृतरसाभ्यङ्गं शिवाय विनिवेदये ॥ १४॥

sūryaśītāṃśunetrābhyāṃ mathitvā śaktivāridhim |parāmṛtarasābhyaṅgaṃ śivāya vinivedaye || 14||

इन्द्रियेष्विन्द्रियार्थेषु रागलोभानुयायिषु ।निःस्नेहत्वं प्रभुत्वं च रूक्षमुद्वर्तनं तव ॥ १५॥

indriyeṣvindriyārtheṣu rāgalobhānuyāyiṣu |niḥsnehatvaṃ prabhutvaṃ ca rūkṣamudvartanaṃ tava || 15||

संशोध्यानच्छकलया बैन्धवं तीर्थमञ्जसा ।तद्विरामरसस्नानं देयं चन्द्रार्धमौलये ॥ १६॥

saṃśodhyānacchakalayā baindhavaṃ tīrthamañjasā |tadvirāmarasasnānaṃ deyaṃ candrārdhamaulaye || 16||

स्वप्रबोधाम्बरोदारविकसद्वस्त्रघर्षणम् ।विनिवेश्य भवत्संविद्विकारान्विकरामहे ॥ १७॥

svaprabodhāmbarodāravikasadvastragharṣaṇam |viniveśya bhavatsaṃvidvikārānvikarāmahe || 17||

ज्ञानज्ञेयपरित्यागनगनिर्झरविस्रुतम् ।परमानन्ददं मेऽन्तस्तव पाद्यमनाबिलम् ॥ १८॥

jñānajñeyaparityāganaganirjharavisrutam |paramānandadaṃ me'ntastava pādyamanābilam || 18||

अमन्दानन्दनिःष्यन्दस्पन्दमन्दिरकन्दरात् ।गलत्कैवल्यसलिलमादत्स्वाचमनं विभो ॥ १९॥

amandānandaniḥṣyandaspandamandirakandarāt |galatkaivalyasalilamādatsvācamanaṃ vibho || 19||

प्रक्षाल्य धारणाम्भोभिर्ग्रन्थिपञ्चकमौक्तिकम् ।अनर्घ्यमर्घं पादेभ्यः प्रयच्छामि वृषाकपे ॥ २०॥

prakṣālya dhāraṇāmbhobhirgranthipañcakamauktikam |anarghyamarghaṃ pādebhyaḥ prayacchāmi vṛṣākape || 20||

तुरीयोद्यानविकसत्संवित्सौरभनिर्भरैः ।गिरीश तिसृभिर्वाग्भिः स्तुतिपुष्पैः प्रपूज्यसे ॥ २१॥

turīyodyānavikasatsaṃvitsaurabhanirbharaiḥ |girīśa tisṛbhirvāgbhiḥ stutipuṣpaiḥ prapūjyase || 21||

प्राणवह्निशिखास्त्रेण भङ्क्त्वा ब्रह्मबिलं लसत् ।धूपवर्तिनिभाभासो धूपस्ते नगजाधव ॥ २२॥

prāṇavahniśikhāstreṇa bhaṅktvā brahmabilaṃ lasat |dhūpavartinibhābhāso dhūpaste nagajādhava || 22||

अनाहता नदत्यन्तर्या गौर्धाम्नि परे परा ।सा घण्टा वाद्यते शम्भोरग्रे ग्रन्थार्थ गर्भिणी ॥ २३॥

anāhatā nadatyantaryā gaurdhāmni pare parā |sā ghaṇṭā vādyate śambhoragre granthārtha garbhiṇī || 23||

कन्दानलोल्लसच्छक्तिशिखां दीपशिखोपमाम् ।उद्दीपयामि भगवन्मोहध्वान्तापनुत्तये ॥ २४॥

kandānalollasacchaktiśikhāṃ dīpaśikhopamām |uddīpayāmi bhagavanmohadhvāntāpanuttaye || 24||

वृत्तित्यागामृतकलाचन्द्रश्चन्द्रकिरीटिनः ।समालम्भनवेवास्तु मुमुक्षूणां विमुक्तये ॥ २५॥

vṛttityāgāmṛtakalācandraścandrakirīṭinaḥ |samālambhanavevāstu mumukṣūṇāṃ vimuktaye || 25||

नादशक्त्युदितं धाम मलत्रयविवर्जितम् ।उष्णीषमस्तु ते रुद्र विद्रावितनभोऽर्गलम् ॥ २६॥

nādaśaktyuditaṃ dhāma malatrayavivarjitam |uṣṇīṣamastu te rudra vidrāvitanabho'rgalam || 26||

भवद्भक्तिसुधासारसम्प्लावितहृदम्बुधेः ।प्रोल्लसद्ब्रह्मकमलममलं तेऽस्तु शेखरम् ॥ २७॥

bhavadbhaktisudhāsārasamplāvitahṛdambudheḥ |prollasadbrahmakamalamamalaṃ te'stu śekharam || 27||

बोधारविन्दसन्दोहो हर हारलता तव ।नित्योदितान्तरव्याप्तिकला चन्द्रकला च ते ॥ २८॥

bodhāravindasandoho hara hāralatā tava |nityoditāntaravyāptikalā candrakalā ca te || 28||

आकृष्यार्ककरैः शाक्तैर्विश्वाकाशकुशेशयात् ।चिच्चन्द्रामृतनिःष्यन्दमास्वादय जगत्पते ॥ २९॥

ākṛṣyārkakaraiḥ śāktairviśvākāśakuśeśayāt |ciccandrāmṛtaniḥṣyandamāsvādaya jagatpate || 29||

मन्त्रं मनसि तच्छक्तौ तां स्वधाम्नि सदोदिते ।कृत्वा जपविधिं सम्यक् शिवाय विनिवेदये ॥ ३०॥

mantraṃ manasi tacchaktau tāṃ svadhāmni sadodite |kṛtvā japavidhiṃ samyak śivāya vinivedaye || 30||

निःशेषार्थपरित्यागे ग्रहणे वामिताद्द्युते ।अनाबिलां परां व्याप्तिं मुद्रां बध्नामि धूर्जटे ॥ ३१॥

niḥśeṣārthaparityāge grahaṇe vāmitāddyute |anābilāṃ parāṃ vyāptiṃ mudrāṃ badhnāmi dhūrjaṭe || 31||

शष्कुलीकर्णयोर्बद्ध्वा यो रावोऽत्र विजृम्भतेतद्गीतमथ ते वाद्यमाद्यसम्पुटघट्टनात् ॥ ३२॥

śaṣkulīkarṇayorbaddhvā yo rāvo'tra vijṛmbhatetadgītamatha te vādyamādyasampuṭaghaṭṭanāt || 32||

भवद्भावरसावेशात्ताण्डवाडम्बरोद्धतः ।मन्त्राध्वनि नदाम्यन्तः किमु बाह्यार्थभावनैः ॥ ३३॥

bhavadbhāvarasāveśāttāṇḍavāḍambaroddhataḥ |mantrādhvani nadāmyantaḥ kimu bāhyārthabhāvanaiḥ || 33||

अखण्डमण्डलाकारशिवताभावनाम्बरम् ।उपरिष्टान्मया शम्भोर्वितानमुपकल्पितम् ॥ ३४॥

akhaṇḍamaṇḍalākāraśivatābhāvanāmbaram |upariṣṭānmayā śambhorvitānamupakalpitam || 34||

रेचयित्वा करन्ध्रेण भाचक्रं हृदयाम्बरात् ।धार्यते धूर्जटेरग्रे चारुचामरवन्मया ॥ ३५॥

recayitvā karandhreṇa bhācakraṃ hṛdayāmbarāt |dhāryate dhūrjaṭeragre cārucāmaravanmayā || 35||

नासापुटकुटीकोटिविसृतैः प्रसृतैः पुरः ।तालवृन्तैरिव विभो वीज्यसे हंसमारुतैः ॥ ३६॥

nāsāpuṭakuṭīkoṭivisṛtaiḥ prasṛtaiḥ puraḥ |tālavṛntairiva vibho vījyase haṃsamārutaiḥ || 36||

सर्वातपविनिर्मुक्तं भवद्भक्तिसुधासितम् ।आतपत्रमथास्माभिर्धार्यते ते महाशय ॥ ३७॥

sarvātapavinirmuktaṃ bhavadbhaktisudhāsitam |ātapatramathāsmābhirdhāryate te mahāśaya || 37||

ममतामन्दुरात्यागात्त्रैलोक्याकर्षणक्षमःअहङ्कारतुरङ्गस्ते वाहनाय प्रकल्पितः ॥ ३८॥

mamatāmandurātyāgāttrailokyākarṣaṇakṣamaḥahaṅkāraturaṅgaste vāhanāya prakalpitaḥ || 38||

स्वसंविन्नन्दनानन्दनागवल्लीदलोज्ज्वलम् ।स्फुरत्स्पन्देन्दुसुरभि ताम्बूलं ते निवेद्यते ॥ ३९॥

svasaṃvinnandanānandanāgavallīdalojjvalam |sphuratspandendusurabhi tāmbūlaṃ te nivedyate || 39||

भोग्यभोक्तृविभेदोत्थवासनेन्धनसञ्चयम् ।अद्वैताग्नौ जुहोम्यन्तः शाङ्करे श्रेयसां निधौ ॥ ४०॥

bhogyabhoktṛvibhedotthavāsanendhanasañcayam |advaitāgnau juhomyantaḥ śāṅkare śreyasāṃ nidhau || 40||

प्रकाशाकाशहस्ताभ्यामवलम्ब्योन्मनास्रुचम् ।धर्माधर्मगलत्स्नेहपूर्णां वह्नौ जुहोम्यजे ॥ ४१॥

prakāśākāśahastābhyāmavalambyonmanāsrucam |dharmādharmagalatsnehapūrṇāṃ vahnau juhomyaje || 41||

युष्मद्।ह्ध्याननिशानाथकिरणैरुपरञ्जितः ।अन्तर्मानविधौ तेऽस्तु चित्तचिन्तामणिर्मम ॥ ४२॥

yuṣmad|hdhyānaniśānāthakiraṇairuparañjitaḥ |antarmānavidhau te'stu cittacintāmaṇirmama || 42||

मोक्षलक्ष्मीकराम्भोजपात्रे विन्यस्य संस्कृताम् ।निवेदयामि भगवन् प्राणसर्वस्वदक्षिणाम् ॥ ४३॥

mokṣalakṣmīkarāmbhojapātre vinyasya saṃskṛtām |nivedayāmi bhagavan prāṇasarvasvadakṣiṇām || 43||

संसारवारिधेः सन्तःपरं पारं तितीर्षवः ।चन्द्रमौलेः श्रयन्तूच्चैर्भावपूजातरण्डकम् ॥ ४४॥

saṃsāravāridheḥ santaḥparaṃ pāraṃ titīrṣavaḥ |candramauleḥ śrayantūccairbhāvapūjātaraṇḍakam || 44||

इत्थमीशानचरणनुतेर्यत्समुपार्जितम् ।श्रेयस्तेन जगत्कृत्स्नं द्वेषदोषाद्विमुच्यताम् ॥ ४५॥

itthamīśānacaraṇanuteryatsamupārjitam |śreyastena jagatkṛtsnaṃ dveṣadoṣādvimucyatām || 45||

स्तोत्रं गृहाण परमेश्वर विश्वसाक्षिन्मानावमानममतोज्झितचित्तवृत्तेः ।मत्तस्त्वदङ्घ्रियुगपीठनिलीनमौलेःभस्मावगुण्ठिततनोर्नृकपालपाणेः ॥ ४६॥

stotraṃ gṛhāṇa parameśvara viśvasākṣinmānāvamānamamatojjhitacittavṛtteḥ |mattastvadaṅghriyugapīṭhanilīnamauleḥbhasmāvaguṇṭhitatanornṛkapālapāṇeḥ || 46||

महापाशुपतोद्याने कश्चिद्विश्रम्य तापसः ।चक्रे विचिच्चक्रनाथस्य शम्भोर्भावनुतिं पराम् ॥ ४७॥

mahāpāśupatodyāne kaścidviśramya tāpasaḥ |cakre viciccakranāthasya śambhorbhāvanutiṃ parām || 47||

॥ इति श्रीचक्रपाणिनाथ विरचितं भावोपहारस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥गुरुक्रमवन्दनम्अदृष्टविग्रहागतं मरीचिचक्रविस्तरम् ।अनुग्रहैककारणं नमाम्यहं गुरुक्रमम् ॥

|| iti śrīcakrapāṇinātha viracitaṃ bhāvopahārastotraṃ sampūrṇam ||gurukramavandanamadṛṣṭavigrahāgataṃ marīcicakravistaram |anugrahaikakāraṇaṃ namāmyahaṃ gurukramam ||