रामपादुकास्तोत्रम् Shri Ramapadukastotram

(श्रीवेदान्तदेशिककृतम्)सन्तः श्रीरङ्गपृथ्वीशचरणत्राणशेखराः ।जयन्ति भुवनत्राणपदपङ्कजरेणवः ॥ १॥

(śrīvedāntadeśikakṛtam)santaḥ śrīraṅgapṛthvīśacaraṇatrāṇaśekharāḥ |jayanti bhuvanatrāṇapadapaṅkajareṇavaḥ || 1||

वन्दे विष्णुपदासक्तं तमृषिं तां च पादुकाम् ।यथार्था शठजित्संज्ञा मच्चित्तविजयाद्ययोः ॥ २॥

vande viṣṇupadāsaktaṃ tamṛṣiṃ tāṃ ca pādukām |yathārthā śaṭhajitsaṃjñā maccittavijayādyayoḥ || 2||

वन्दे तद्रङ्गनाथस्य मान्यं पादुकयोर्युगम् ।उन्नतानामवनतिः नतानां यत्र चोन्नतिः ॥ ३॥

vande tadraṅganāthasya mānyaṃ pādukayoryugam |unnatānāmavanatiḥ natānāṃ yatra connatiḥ || 3||

भजामः पादुके याभ्यां भरतस्याग्रजस्तदा ।प्रायः प्रतिप्रयाणाय प्रास्थानिकमकल्पयत् ॥ ४॥

bhajāmaḥ pāduke yābhyāṃ bharatasyāgrajastadā |prāyaḥ pratiprayāṇāya prāsthānikamakalpayat || 4||

प्रशस्ते रामपादाभ्यां पादुके पर्युपास्महे ।आनृशंस्यं ययोरासीदाश्रितेष्वनवग्रहम् ॥ ५॥

praśaste rāmapādābhyāṃ pāduke paryupāsmahe |ānṛśaṃsyaṃ yayorāsīdāśriteṣvanavagraham || 5||

अधीष्टे पादुका सा मे यस्याः साकेतवासिभिः ।अन्वयव्यतिरेकाभ्यामन्वमीयत वैभवम् ॥ ६॥

adhīṣṭe pādukā sā me yasyāḥ sāketavāsibhiḥ |anvayavyatirekābhyāmanvamīyata vaibhavam || 6||

पाहि नः पादुके यस्याः विधास्यन्नभिषेचनम् ।आभिषेचनिकं भाण्डं चक्रे रामः प्रदक्षिणम् ॥ ७॥

pāhi naḥ pāduke yasyāḥ vidhāsyannabhiṣecanam |ābhiṣecanikaṃ bhāṇḍaṃ cakre rāmaḥ pradakṣiṇam || 7||

अभिषेकोत्सवात्तस्माद्यस्या निर्यातनोत्सवः ।अत्यरिच्यत तां वन्दे भव्यां भरतदेवताम् ॥ ८॥

abhiṣekotsavāttasmādyasyā niryātanotsavaḥ |atyaricyata tāṃ vande bhavyāṃ bharatadevatām || 8||

नमस्ते पादुके पुंसां संसारार्णवसेतवे ।पदारोहस्य वेदान्ताः वन्दिवैतालिकाः स्वयम् ॥ ९॥

namaste pāduke puṃsāṃ saṃsārārṇavasetave |padārohasya vedāntāḥ vandivaitālikāḥ svayam || 9||

शौरेः शृङ्गारचेष्टानां प्रसूतिं पादुकां भजे ।यामेष भुङ्क्ते शुद्धान्तात्पूर्वं पश्चादपि प्रभुः ॥ १०॥

śaureḥ śṛṅgāraceṣṭānāṃ prasūtiṃ pādukāṃ bhaje |yāmeṣa bhuṅkte śuddhāntātpūrvaṃ paścādapi prabhuḥ || 10||

अग्रतस्ते गमिष्यामि मृद्नन्ती कुशकण्टकान् ।इति सीताऽपि यद्वृत्तिं इयेष प्रणमामि ताम् ॥ ११॥

agrataste gamiṣyāmi mṛdnantī kuśakaṇṭakān |iti sītā'pi yadvṛttiṃ iyeṣa praṇamāmi tām || 11||

शौरेः सञ्चारकालेषु पुष्पवृष्टिर्दिवश्च्युता ।पर्यवस्यति यत्रैव प्रपद्ये तां पदावनीम् ॥ १२॥

śaureḥ sañcārakāleṣu puṣpavṛṣṭirdivaścyutā |paryavasyati yatraiva prapadye tāṃ padāvanīm || 12||

पान्तु वः पद्मनाभस्य पादुकाकेलिपांसवः ।अहल्यादेहनिर्माणपर्यायपरमाणवः ॥ १३॥

pāntu vaḥ padmanābhasya pādukākelipāṃsavaḥ |ahalyādehanirmāṇaparyāyaparamāṇavaḥ || 13||

श्रुतीनां भूषणानां ते शङ्के रङ्गेन्द्रपादुके ।मिथः सङ्घर्षसञ्जातं रजः किमपि शिञ्जितम् ॥ १४॥

śrutīnāṃ bhūṣaṇānāṃ te śaṅke raṅgendrapāduke |mithaḥ saṅgharṣasañjātaṃ rajaḥ kimapi śiñjitam || 14||

उदर्चिषस्ते रङ्गेन्द्रपदावनि बहिर्मणीन् ।अन्तर्मणिरवं श्रुत्वा मन्ये रोमाञ्चिताकृतीन् ॥ १५॥

udarciṣaste raṅgendrapadāvani bahirmaṇīn |antarmaṇiravaṃ śrutvā manye romāñcitākṛtīn || 15||

मुखबाहूरूपादेभ्यो वर्णान् सृष्टवतः प्रभोः ।प्रपद्ये पादुकां रत्नैर्व्यक्तवर्णव्यवस्थितिम् ॥ १६॥

mukhabāhūrūpādebhyo varṇān sṛṣṭavataḥ prabhoḥ |prapadye pādukāṃ ratnairvyaktavarṇavyavasthitim || 16||

प्रपद्ये रङ्गनाथस्य पादुकां पद्मरागिणीम् ।पदेकनियतां तस्य पद्मवासामिवापराम् ॥ १७॥

prapadye raṅganāthasya pādukāṃ padmarāgiṇīm |padekaniyatāṃ tasya padmavāsāmivāparām || 17||

बद्धानां यत्र नित्यानां मुक्तानामीश्वरस्य च ।प्रत्यक्षं शेषशेषित्वं सा मे सिद्।ह्ध्यतु पादुका ॥ १८॥

baddhānāṃ yatra nityānāṃ muktānāmīśvarasya ca |pratyakṣaṃ śeṣaśeṣitvaṃ sā me sid|hdhyatu pādukā || 18||

वन्दे गारुत्मतीं वृत्त्या मणिस्तोमैश्च पादुकाम् ।यया नित्यं तुलस्येव हरितत्वं प्रकाश्यते ॥ १९॥

vande gārutmatīṃ vṛttyā maṇistomaiśca pādukām |yayā nityaṃ tulasyeva haritatvaṃ prakāśyate || 19||

हरिणा हरिनीलैश्च प्रतियत्नवतीं सदा ।अयत्नलभ्यनिर्वाणामाश्रये मणिपादुकाम् ॥ २०॥

hariṇā harinīlaiśca pratiyatnavatīṃ sadā |ayatnalabhyanirvāṇāmāśraye maṇipādukām || 20||

शौरेः शुद्धान्तनारीणां विहारमणिदर्पणम् ।प्रसत्तेरिव संस्थानं पदत्राणमुपास्महे ॥ २१॥

śaureḥ śuddhāntanārīṇāṃ vihāramaṇidarpaṇam |prasatteriva saṃsthānaṃ padatrāṇamupāsmahe || 21||

कल्याणप्रकृतिं वन्दे भजन्तीं काञ्चनश्रियम् ।पदार्हां पादुकां शौरेः पद एव निवेशिताम् ॥ २२॥

kalyāṇaprakṛtiṃ vande bhajantīṃ kāñcanaśriyam |padārhāṃ pādukāṃ śaureḥ pada eva niveśitām || 22||

सृष्टं भूमावनन्तेन नित्यं शेषसमाधिना ।अहं सम्भावयामि त्वामात्मानमिव पादुके ॥ २३॥

sṛṣṭaṃ bhūmāvanantena nityaṃ śeṣasamādhinā |ahaṃ sambhāvayāmi tvāmātmānamiva pāduke || 23||

प्रपद्ये पादुकारूपं प्रणवस्य कलाद्वयम् ।ओन्तं मितमिदं यस्मिन् अनन्तस्यापि तत्पदम् ॥ २४॥

prapadye pādukārūpaṃ praṇavasya kalādvayam |ontaṃ mitamidaṃ yasmin anantasyāpi tatpadam || 24||

अणोरणीयसीं विष्णोर्महतोऽपि महीयसीम् ।प्रपद्ये पादुकां नित्यं तत्पदेनैव सम्मताम् ॥ २५॥

aṇoraṇīyasīṃ viṣṇormahato'pi mahīyasīm |prapadye pādukāṃ nityaṃ tatpadenaiva sammatām || 25||

उदग्रयन्त्रकां वन्दे पादुकां यन्निवेशनात् ।उपर्यपि पदं विष्णोः प्रत्यादिष्टप्रसाधनम् ॥ २६॥

udagrayantrakāṃ vande pādukāṃ yanniveśanāt |uparyapi padaṃ viṣṇoḥ pratyādiṣṭaprasādhanam || 26||

सूचयन्तीं स्वरेखाभिरनालेख्यसरस्वतीम् ।आलेखनीयसौन्दर्यामाश्रये शौरिपादुकाम् ॥ २७॥

sūcayantīṃ svarekhābhiranālekhyasarasvatīm |ālekhanīyasaundaryāmāśraye śauripādukām || 27||

कलासु काष्ठामातिष्ठन् भूम्ने सम्बन्धिनामपि ।पादुका रङ्गधुर्यस्य भरताराध्यतां गता ॥ २८॥

kalāsu kāṣṭhāmātiṣṭhan bhūmne sambandhināmapi |pādukā raṅgadhuryasya bharatārādhyatāṃ gatā || 28||

विधौ प्रवृत्ते यद्द्रव्यं गुणसंस्कारनामभिः ।श्रेयस्साधनमाम्नतं तत्पदत्रं तथास्तु मे ॥ २९॥

vidhau pravṛtte yaddravyaṃ guṇasaṃskāranāmabhiḥ |śreyassādhanamāmnataṃ tatpadatraṃ tathāstu me || 29||

प्रतिष्ठां सर्वचित्राणां प्रपद्ये मणिपादुकाम् ।विचित्रजगदाधारो विष्णुर्यत्र प्रतिष्ठितः ॥ ३०॥

pratiṣṭhāṃ sarvacitrāṇāṃ prapadye maṇipādukām |vicitrajagadādhāro viṣṇuryatra pratiṣṭhitaḥ || 30||

प्रपद्ये पादुकां देवीं परविद्यामिव स्वयम् ।यामर्पयति दीनानां दयमानो जगद्गुरुः ॥ ३१॥

prapadye pādukāṃ devīṃ paravidyāmiva svayam |yāmarpayati dīnānāṃ dayamāno jagadguruḥ || 31||

उपाख्यातं तथात्वेन वसिष्ठाद्यैर्महर्षिभिः ।उपायफलयोः काष्ठामुपासे रामपादुकाम् ॥ ३२॥

upākhyātaṃ tathātvena vasiṣṭhādyairmaharṣibhiḥ |upāyaphalayoḥ kāṣṭhāmupāse rāmapādukām || 32||

जयति यतिराजसूक्तिर्जयति मुकुन्दस्य पादुकायुगळी ।तदुभयधनास्त्रिवेदीमवन्ध्ययन्तो जयन्ति भुवि सन्तः ॥ ३३॥

jayati yatirājasūktirjayati mukundasya pādukāyugaḷī |tadubhayadhanāstrivedīmavandhyayanto jayanti bhuvi santaḥ || 33||

इति श्रीवेदान्तदेशिककृतं श्रीरामपादुकास्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

iti śrīvedāntadeśikakṛtaṃ śrīrāmapādukāstotraṃ sampūrṇam |