राघवप्राप्तिबोधः Shri Raghava Praptibodha

राघवं च गुरुं नत्त्वा व्यासं बोधायनं तथा ।राघवप्राप्तिबोधं हि कुर्वे राघवभक्तिदम् ॥ १॥

rāghavaṃ ca guruṃ nattvā vyāsaṃ bodhāyanaṃ tathā |rāghavaprāptibodhaṃ hi kurve rāghavabhaktidam || 1||

बद्धोऽयमथ जीवात्मा सम्बद्धोऽनाद्यमायया ।भवत्यविद्यया चास्य त्वहन्ताममताद्वयम् ॥ २॥

baddho'yamatha jīvātmā sambaddho'nādyamāyayā |bhavatyavidyayā cāsya tvahantāmamatādvayam || 2||

रागद्वेषद्वयं चापि जायतेऽविद्ययाऽऽत्मनः ।अवाप्नोति ततश्चायं जीवो देहचतुष्टयम् ॥ ३॥

rāgadveṣadvayaṃ cāpi jāyate'vidyayā''tmanaḥ |avāpnoti tataścāyaṃ jīvo dehacatuṣṭayam || 3||

शब्दादिविषयेष्वस्य जायतेऽभिरुचिस्ततः ।विषयान् सेवितुं चायमसन्मार्गे प्रवर्त्तते ॥ ४॥

śabdādiviṣayeṣvasya jāyate'bhirucistataḥ |viṣayān sevituṃ cāyamasanmārge pravarttate || 4||

असत्यभाषकस्तत्र चासक्तः स्तेयकर्मणि ।हिंसादिनिरतो भूत्वा नीचसेवामुपैति हि ॥ ५॥

asatyabhāṣakastatra cāsaktaḥ steyakarmaṇi |hiṃsādinirato bhūtvā nīcasevāmupaiti hi || 5||

यदा याति विपन्नः सन् किङ्कर्त्तव्यविमूढताम् ।तदा हृदि हि रामस्य कृपा काऽप्युपजायते ॥ ६॥

yadā yāti vipannaḥ san kiṅkarttavyavimūḍhatām |tadā hṛdi hi rāmasya kṛpā kā'pyupajāyate || 6||

दयार्द्रो वीक्षते जीवं स्वामी रामो दयाम्बुधिः ।प्रसन्नचित्ततां प्राणी रामप्रीत्योपयात्यथ ॥ ७॥

dayārdro vīkṣate jīvaṃ svāmī rāmo dayāmbudhiḥ |prasannacittatāṃ prāṇī rāmaprītyopayātyatha || 7||

सत्वोद्रेकं च सम्प्राप्तो भूत्वा सुकृतमिच्छति ।सङ्गतिं च ततो याति रामभक्तमहात्मनाम् ॥ ८॥

satvodrekaṃ ca samprāpto bhūtvā sukṛtamicchati |saṅgatiṃ ca tato yāti rāmabhaktamahātmanām || 8||

विषयेभ्यो विरक्तानामात्मानात्मप्रबोधिनाम् ।सञ्जायते ततश्चास्य सदाचार्यसमाश्रयः ॥ ९॥

viṣayebhyo viraktānāmātmānātmaprabodhinām |sañjāyate tataścāsya sadācāryasamāśrayaḥ || 9||

शिष्यभूतं ततो जीवं सदाचार्यः प्रबोधति ।शरीरादिन्द्रियेभ्योऽथ प्राणेभ्यो बुद्धितस्तथा ॥ १०॥

śiṣyabhūtaṃ tato jīvaṃ sadācāryaḥ prabodhati |śarīrādindriyebhyo'tha prāṇebhyo buddhitastathā || 10||

भिन्नो जीवश्च नित्योऽणुः कर्त्ता भोक्ताऽथ चेतनः ।जगद्धेतोश्च रामस्य शेषो देहस्तथैव च ॥ ११॥

bhinno jīvaśca nityo'ṇuḥ karttā bhoktā'tha cetanaḥ |jagaddhetośca rāmasya śeṣo dehastathaiva ca || 11||

श्रीरामपरतन्त्रः स न स्वतन्त्रः कदापि हि ।राघवाधीनतासीमा वैष्णवाधीनता मता ॥ १२॥

śrīrāmaparatantraḥ sa na svatantraḥ kadāpi hi |rāghavādhīnatāsīmā vaiṣṇavādhīnatā matā || 12||

श्रीरामपदकैङ्कर्यं फलञ्चास्या मतं बुधैः ।तस्य प्रतिभटश्चात्राहङ्कारः समुदीरितः ॥ १३॥

śrīrāmapadakaiṅkaryaṃ phalañcāsyā mataṃ budhaiḥ |tasya pratibhaṭaścātrāhaṅkāraḥ samudīritaḥ || 13||

ममकारस्तथा देहसम्बन्धोऽपि तथा स्मृतः ।श्रीरामचरणावेव समर्थौ तन्निवर्त्तने ॥ १४॥

mamakārastathā dehasambandho'pi tathā smṛtaḥ |śrīrāmacaraṇāveva samarthau tannivarttane || 14||

ज्ञापकं कथितार्थानां रहस्यत्रयमीरितम् ।भवत्यथ कृतज्ञो हि शिष्यश्चासौ तु सद्गुरौ ॥ १५॥

jñāpakaṃ kathitārthānāṃ rahasyatrayamīritam |bhavatyatha kṛtajño hi śiṣyaścāsau tu sadgurau || 15||

सात्विकवैष्णवानां च ततो याति सुसङ्गतिम् ।सदाचार्यस्य कैङ्कर्येऽधिकारं लभते ततः ॥ १६॥

sātvikavaiṣṇavānāṃ ca tato yāti susaṅgatim |sadācāryasya kaiṅkarye'dhikāraṃ labhate tataḥ || 16||

सदाचार्यस्य कैङ्कर्यं द्विधा प्राज्ञैः समीरितम् ।इष्टस्य करणं चात्रानिष्टस्याकरणं तथा ॥ १७॥

sadācāryasya kaiṅkaryaṃ dvidhā prājñaiḥ samīritam |iṣṭasya karaṇaṃ cātrāniṣṭasyākaraṇaṃ tathā || 17||

अभावे चैतयोश्चात्र शिष्यं त्यजति सद्गुरुः ।आचार्येण परित्यक्तं श्रीरामो विजहाति हि ॥ १८॥

abhāve caitayoścātra śiṣyaṃ tyajati sadguruḥ |ācāryeṇa parityaktaṃ śrīrāmo vijahāti hi || 18||

अर्जनीया ततः प्राज्ञैः सदाचार्यकृपैव हि ।प्राप्यते सा च रामस्य तदीयस्य च सेवनात् ॥ १९॥

arjanīyā tataḥ prājñaiḥ sadācāryakṛpaiva hi |prāpyate sā ca rāmasya tadīyasya ca sevanāt || 19||

रामरामीयसेवातः प्रसन्ने सति सद्गुरौ ।गुरुप्रीते च शिष्ये हि श्रीमद्रामः प्रसीदति ॥ २०॥

rāmarāmīyasevātaḥ prasanne sati sadgurau |guruprīte ca śiṣye hi śrīmadrāmaḥ prasīdati || 20||

साकेते परमप्राप्यः श्रीरामः सकलेश्वरः ।स्वप्रीतेनैव सम्प्राप्तो रामो भवति नान्यथा ॥ २१॥

sākete paramaprāpyaḥ śrīrāmaḥ sakaleśvaraḥ |svaprītenaiva samprāpto rāmo bhavati nānyathā || 21||

श्रीहर्यानन्द शिष्यश्रीराघवानन्द निर्मितःराघवप्राप्तिबोधोऽयं भूयाद् राघवभक्तिदः ॥ २२॥

śrīharyānanda śiṣyaśrīrāghavānanda nirmitaḥrāghavaprāptibodho'yaṃ bhūyād rāghavabhaktidaḥ || 22||

इति दुर्वादध्वान्तमार्त्तण्ड जगद्गुरु श्रीराघवानन्दाचार्यसिद्धसंराट्प्रणीता श्रीराघवप्राप्तिबोधः सम्पूर्णः ।

iti durvādadhvāntamārttaṇḍa jagadguru śrīrāghavānandācāryasiddhasaṃrāṭpraṇītā śrīrāghavaprāptibodhaḥ sampūrṇaḥ |