अम्बिकात्रिशती Ambika Trishati

गङ्गाधरमखिविरचिता ।परमाभरणं शम्भोः पर्वतनाथस्य पुण्यपरिपाकः ।निजलोचनवीक्षणतो रक्षितलोकत्रयं च तद्रत्नम् ॥ १॥

gaṅgādharamakhiviracitā |paramābharaṇaṃ śambhoḥ parvatanāthasya puṇyaparipākaḥ |nijalocanavīkṣaṇato rakṣitalokatrayaṃ ca tadratnam || 1||

निगमान्तपरमविद्या दद्यादद्य प्रमोदमिह नमताम् ।निखिलचराचरचिन्मयरूपं रक्षाकरं च लोकानाम् ॥ २॥

nigamāntaparamavidyā dadyādadya pramodamiha namatām |nikhilacarācaracinmayarūpaṃ rakṣākaraṃ ca lokānām || 2||

आदृतशिववामान्तामार्यामार्याभिमान्यमहिमानम् ।आगममौलिवतंसां वन्दे चिद्रूपकन्दलां जननीम् ॥ ३॥

ādṛtaśivavāmāntāmāryāmāryābhimānyamahimānam |āgamamaulivataṃsāṃ vande cidrūpakandalāṃ jananīm || 3||

परमशिवभागधेयं सुरमुनिमनुजादिभिः सदा ध्येयम् ।यन्नाम कर्णपेयं पातु सदा वेदमौलिकामेयम् ॥ ४॥

paramaśivabhāgadheyaṃ suramunimanujādibhiḥ sadā dhyeyam |yannāma karṇapeyaṃ pātu sadā vedamaulikāmeyam || 4||

जयति तवाम्ब कटाक्षे को वा सेवेत कल्पभूमिरुहम् ।कामादिहानिदोऽसौ नमतां सम्पत्प्रदानकृतदीक्षः ॥ ५॥

jayati tavāmba kaṭākṣe ko vā seveta kalpabhūmiruham |kāmādihānido'sau namatāṃ sampatpradānakṛtadīkṣaḥ || 5||

भुवनजननी पुरारेः महिषी भूषायितामृतमयूखा ।कलिकलुषितजनमेनं पातु सुधाकारमञ्जुलापाङ्गैः ॥ ६॥

bhuvanajananī purāreḥ mahiṣī bhūṣāyitāmṛtamayūkhā |kalikaluṣitajanamenaṃ pātu sudhākāramañjulāpāṅgaiḥ || 6||

निखिलनिगमान्तवेद्या विद्या परमा पुरारिसर्वस्वम् ।यमपाशभीतमेनं रक्षतु जनमेनमद्रिपतिकन्या ॥ ७॥

nikhilanigamāntavedyā vidyā paramā purārisarvasvam |yamapāśabhītamenaṃ rakṣatu janamenamadripatikanyā || 7||

धुतपदनतजनपापा परचिद्रूपाप्रेमयनिजरूपा ।शशिमौलिभागधेयं जयति नगेशानकन्यका मान्या ॥ ८॥

dhutapadanatajanapāpā paracidrūpāpremayanijarūpā |śaśimaulibhāgadheyaṃ jayati nageśānakanyakā mānyā || 8||

तव भूधरेन्द्रतनये पादाब्जं निगमदीर्घिकाफुल्लम् ।उत्तंसयन्ति पुरुषा धन्याः केचित् त एव सुरमान्याः ॥ ९॥

tava bhūdharendratanaye pādābjaṃ nigamadīrghikāphullam |uttaṃsayanti puruṣā dhanyāḥ kecit ta eva suramānyāḥ || 9||

शतमखनीलमणीनां प्रभयाच्छुरिता तवाक्षियुगलश्रीः ।तारकविभेदिवाहं नृत्तोन्मुखमातनोति शरदि पथि ॥ १०॥

śatamakhanīlamaṇīnāṃ prabhayācchuritā tavākṣiyugalaśrīḥ |tārakavibhedivāhaṃ nṛttonmukhamātanoti śaradi pathi || 10||

कुवलयसम्पत्प्रदमिह विलोचनं मातरचलतनये ते ।मम मानसं तु चन्द्रं कलयति तापप्रशान्तिदं समये ॥ ११॥

kuvalayasampatpradamiha vilocanaṃ mātaracalatanaye te |mama mānasaṃ tu candraṃ kalayati tāpapraśāntidaṃ samaye || 11||

निजगतिजितकादम्बामम्बामम्भोजलोचनां वन्दे ।सम्भावयति महेशो यां किल कालेषु हृद्यनव्यरसैः ॥ १२॥

nijagatijitakādambāmambāmambhojalocanāṃ vande |sambhāvayati maheśo yāṃ kila kāleṣu hṛdyanavyarasaiḥ || 12||

ललितगुणरत्नभूषापेटी शुकमान्यनैजवाग्धाटी ।आश्रितकदम्बवाटी जयति परानन्दजातपरिपाटी ॥ १३॥

lalitaguṇaratnabhūṣāpeṭī śukamānyanaijavāgdhāṭī |āśritakadambavāṭī jayati parānandajātaparipāṭī || 13||

कुसुमशरवैरिकान्ता कान्तालकभारललिताफालान्ता ।निखिलनिगमान्तसारा सा रजति शम्भुभाग्यधारा हि ॥ १४॥

kusumaśaravairikāntā kāntālakabhāralalitāphālāntā |nikhilanigamāntasārā sā rajati śambhubhāgyadhārā hi || 14||

करकमलकलितचापे परमानन्दैककन्दले शम्भोः ।कनकमणिललितकण्ठे त्वामेवाहं भजामि परवृत्त्यै ॥ १५॥

karakamalakalitacāpe paramānandaikakandale śambhoḥ |kanakamaṇilalitakaṇṭhe tvāmevāhaṃ bhajāmi paravṛttyai || 15||

चिन्तितफलदे पुंसां प्रबलतरामोदकन्दले शम्भोः ।पुण्यानां परिपाकं त्वत्पदपद्मं प्रफुल्लमिह चित्ते ॥ १६॥

cintitaphalade puṃsāṃ prabalatarāmodakandale śambhoḥ |puṇyānāṃ paripākaṃ tvatpadapadmaṃ praphullamiha citte || 16||

निजमौलिलसनशशिकरविलासिधम्मिल्लकुवलयामोदैः ।ततमधुकरगीतीनां दम्भादम्ब त्वदीयवाग्रक्षा ॥ १७॥

nijamaulilasanaśaśikaravilāsidhammillakuvalayāmodaiḥ |tatamadhukaragītīnāṃ dambhādamba tvadīyavāgrakṣā || 17||

ललितकुटिलालकान्ता कान्ता शम्भोरमेयविभवान्ता ।सम्पदमिह नस्तनुते कुलभूधरनाथभाग्यपरिणामः ॥ १८॥

lalitakuṭilālakāntā kāntā śambhorameyavibhavāntā |sampadamiha nastanute kulabhūdharanāthabhāgyapariṇāmaḥ || 18||

जनताचिरतरविरचितसुचरितपरिपाकरूपममरेड्यम् ।कुसुमशरवैरिभाग्यं लसतु कलिक्षोभहानये मनसि ॥ १९॥

janatācirataraviracitasucaritaparipākarūpamamareḍyam |kusumaśaravairibhāgyaṃ lasatu kalikṣobhahānaye manasi || 19||

विनतालिविभवदा ते कटाक्षधारा विभाति लोकाम्ब ।कुसुमशरशास्त्रसिद्धिप्रदा गिरीशस्य योगिहृद्दीपा ॥ २०॥

vinatālivibhavadā te kaṭākṣadhārā vibhāti lokāmba |kusumaśaraśāstrasiddhipradā girīśasya yogihṛddīpā || 20||

नित्यकुमारी काले कापि पयोजासनादिनुतितुष्टा ।शितिकण्ठभाग्यरक्षासूत्रं तनुते स्ववैभवैर्हृद्यैः ॥ २१॥

nityakumārī kāle kāpi payojāsanādinutituṣṭā |śitikaṇṭhabhāgyarakṣāsūtraṃ tanute svavaibhavairhṛdyaiḥ || 21||

निखिलनिगमान्तसारं यावद्रूपं मदम्ब पश्यामि ।सा तु नियमितदूतगणो दूरे यात्यमितकोपकोपकोऽपि यमः ॥ २२॥

nikhilanigamāntasāraṃ yāvadrūpaṃ madamba paśyāmi |sā tu niyamitadūtagaṇo dūre yātyamitakopakopako'pi yamaḥ || 22||

शिववामभागभूषा काचिद् योषा नतालिकृतभाषा ।ताटङ्करत्नभूषारुचिभरकाषायितात्ममुखवेषा ॥ २३॥

śivavāmabhāgabhūṣā kācid yoṣā natālikṛtabhāṣā |tāṭaṅkaratnabhūṣārucibharakāṣāyitātmamukhaveṣā || 23||

वाणीशविनुतमहिमा परमा च कला सतां समाराध्या ।हिमभूधरवरकन्या कृतभूसुरसौख्यसम्पदारान्मे ॥ २४॥

vāṇīśavinutamahimā paramā ca kalā satāṃ samārādhyā |himabhūdharavarakanyā kṛtabhūsurasaukhyasampadārānme || 24||

शिथिलितभवभीतिततिं भूधरकन्यामहं सदोपास्याम् ।आनन्दाद्वैतकलां भजे कलिक्षोभहानये निभृतम् ॥ २५॥

śithilitabhavabhītitatiṃ bhūdharakanyāmahaṃ sadopāsyām |ānandādvaitakalāṃ bhaje kalikṣobhahānaye nibhṛtam || 25||

नवरत्नखचितभूषाततिभानीराजिताखिलाङ्गीं ताम् ।कामपि कलामुपासे सततानन्दैककन्दलीं जननीम् ॥ २६॥

navaratnakhacitabhūṣātatibhānīrājitākhilāṅgīṃ tām |kāmapi kalāmupāse satatānandaikakandalīṃ jananīm || 26||

मम हृदयकेलिभवने विलसति तद्रूपमिष्टदं पुंसाम् ।यदिहादरेण शम्भुर्लोकत्रयरक्षणाय चकमे च ॥ २७॥

mama hṛdayakelibhavane vilasati tadrūpamiṣṭadaṃ puṃsām |yadihādareṇa śambhurlokatrayarakṣaṇāya cakame ca || 27||

गङ्गाधरवरभूषा भङ्गायास्माकमखिलदुरितानाम् ।शृङ्गारसारवेषा तुङ्गानन्दप्रदास्तु जगदम्बा ॥ २८॥

gaṅgādharavarabhūṣā bhaṅgāyāsmākamakhiladuritānām |śṛṅgārasāraveṣā tuṅgānandapradāstu jagadambā || 28||

तेन वयं परतन्त्राः यच्छशिशेखरमनश्वरैश्वर्यम् ।शम्भोरिह लोकानां चिन्तामणिरादिमः सुलभ्यश्च ॥ २९॥

tena vayaṃ paratantrāḥ yacchaśiśekharamanaśvaraiśvaryam |śambhoriha lokānāṃ cintāmaṇirādimaḥ sulabhyaśca || 29||

नयनाञ्जनकलिकेयं शम्भोरम्भोजलोचना चपला ।श्रुतिसुदतीसूत्रकला मम हृदि भवने विकासमुपयाति ॥ ३०॥

nayanāñjanakalikeyaṃ śambhorambhojalocanā capalā |śrutisudatīsūtrakalā mama hṛdi bhavane vikāsamupayāti || 30||

कुचकुम्भाङ्कितशम्भुं करपद्मादृतपयोजमणिमालाम् ।नतजनभरणासक्तामम्बामम्भोजलोचनां नौमि ॥ ३१॥

kucakumbhāṅkitaśambhuṃ karapadmādṛtapayojamaṇimālām |natajanabharaṇāsaktāmambāmambhojalocanāṃ naumi || 31||

बालमरालीलीलां बालां बलिवैरिवासवादिनुताम् ।जगदम्बामालम्बां निबिडनितम्बां हितार्थमवलम्बे ॥ ३२॥

bālamarālīlīlāṃ bālāṃ balivairivāsavādinutām |jagadambāmālambāṃ nibiḍanitambāṃ hitārthamavalambe || 32||

ध्यानैर्वेद्यं तत्त्वं मीनध्वजवैरिमहितभाग्यं तत् ।भूधरकन्यारूपं विहरति मम मानसे हततमस्के ॥ ३३॥

dhyānairvedyaṃ tattvaṃ mīnadhvajavairimahitabhāgyaṃ tat |bhūdharakanyārūpaṃ viharati mama mānase hatatamaske || 33||

मुनिजनमान्यचरित्रा नानादेशेषु लसितबहुपीठा ।सर्वस्वसम्प्रदायः शम्भोरम्बा ममाञ्जलिप्रीता ॥ ३४॥

munijanamānyacaritrā nānādeśeṣu lasitabahupīṭhā |sarvasvasampradāyaḥ śambhorambā mamāñjaliprītā || 34||

वाचामगोचरं तत् पुरातनीनामपीह नतसुलभम् ।गिरिजारूपं तेजो भातु गिरीशार्धमादरादक्ष्णोः ॥ ३५॥

vācāmagocaraṃ tat purātanīnāmapīha natasulabham |girijārūpaṃ tejo bhātu girīśārdhamādarādakṣṇoḥ || 35||

मन्दस्मितेन मधुरा मधुरापीठस्थिता च हरभाग्यम् ।शीतलनयनासारैः सिञ्चति मामञ्जसा जगन्माता ॥ ३६॥

mandasmitena madhurā madhurāpīṭhasthitā ca harabhāgyam |śītalanayanāsāraiḥ siñcati māmañjasā jaganmātā || 36||

भाति पुरन्ध्री शम्भोरिह पुरतोऽस्माकमात्तसुमबाणा ।सुमबाणवैरिचित्ताकर्षणकुलिका च चिन्मयी परमा ॥ ३७॥

bhāti purandhrī śambhoriha purato'smākamāttasumabāṇā |sumabāṇavairicittākarṣaṇakulikā ca cinmayī paramā || 37||

लोचनपाते शीता पाता पादाम्बुजात्तचित्तानाम् ।श्वेता च मन्दहसिते श्वेतारण्यस्थिरप्रदीपकला ॥ ३८॥

locanapāte śītā pātā pādāmbujāttacittānām |śvetā ca mandahasite śvetāraṇyasthirapradīpakalā || 38||

पुरमथनमहिषि चित्ते कुरु पदविन्यासमात्तकुतुका त्वम् ।तेनैवाहं धन्यः कुरवै पुरवैरिपादपूजां च ॥ ३९॥

puramathanamahiṣi citte kuru padavinyāsamāttakutukā tvam |tenaivāhaṃ dhanyaḥ kuravai puravairipādapūjāṃ ca || 39||

शतमखमुखसुरवन्द्ये कान्ताश्लेषेण पुलकिताङ्गि त्वाम् ।मनसा स्मरामि दयसे तेनैवाहं कलौ युगे धन्यः ॥ ४०॥

śatamakhamukhasuravandye kāntāśleṣeṇa pulakitāṅgi tvām |manasā smarāmi dayase tenaivāhaṃ kalau yuge dhanyaḥ || 40||

पुरमथनस्यापि वपुः पुनतीमम्बां निजाक्रमणशक्त्या ।चिरपुण्यदर्शनीयां स्मरामि मनसा परां सुतामद्रेः ॥ ४१॥

puramathanasyāpi vapuḥ punatīmambāṃ nijākramaṇaśaktyā |cirapuṇyadarśanīyāṃ smarāmi manasā parāṃ sutāmadreḥ || 41||

कुङ्कुमकणलसिताङ्गीं कुवलयदृशमब्जलोचनां वन्दे ।लोचनजितसारङ्गीं भवमहिषीमर्धचन्द्रशेखरिणीम् ॥ ४२॥

kuṅkumakaṇalasitāṅgīṃ kuvalayadṛśamabjalocanāṃ vande |locanajitasāraṅgīṃ bhavamahiṣīmardhacandraśekhariṇīm || 42||

नानालीलाखेलां हररतिलोलां हितैकपरिशीलाम् ।वन्दे बालां भूमिधरपतिकन्यां सुरेशबहुमान्याम् ॥ ४३॥

nānālīlākhelāṃ hararatilolāṃ hitaikapariśīlām |vande bālāṃ bhūmidharapatikanyāṃ sureśabahumānyām || 43||

सरसिजमृदुलपदाब्जं पदाब्जविन्यासधन्यभूभागम् ।मनसि नयने च वाचि स्फुरतु महेशानमान्यसाम्राज्यम् ॥ ४४॥

sarasijamṛdulapadābjaṃ padābjavinyāsadhanyabhūbhāgam |manasi nayane ca vāci sphuratu maheśānamānyasāmrājyam || 44||

शम्भोः कुटुम्बिनी सा मधुकरमालालसत्स्वधम्मिल्ला ।सौभाग्यदा सदा मे लसतु कृपापूरलालितापाङ्गा ॥ ४५॥

śambhoḥ kuṭumbinī sā madhukaramālālasatsvadhammillā |saubhāgyadā sadā me lasatu kṛpāpūralālitāpāṅgā || 45||

ऊरीकृतपुरमथना दूरीकृतदुष्टराक्षसादिगणा ।नारी परमा सैषा भेरीभास्वत्करोरुहा भाति ॥ ४६॥

ūrīkṛtapuramathanā dūrīkṛtaduṣṭarākṣasādigaṇā |nārī paramā saiṣā bherībhāsvatkaroruhā bhāti || 46||

निखिलोपनिषद्विद्यासारं संसारबन्धमोहहरम् ।हरमान्यं तत् तेजो भाति सुरेशादिरक्षणोपायम् ॥ ४७॥

nikhilopaniṣadvidyāsāraṃ saṃsārabandhamohaharam |haramānyaṃ tat tejo bhāti sureśādirakṣaṇopāyam || 47||

शम्भोरुत्सवधारा नवनवहारा समाश्रिताधारा ।संविद्रूपारूपा कोपार्दितदुर्जना च सा जयति ॥ ४८॥

śambhorutsavadhārā navanavahārā samāśritādhārā |saṃvidrūpārūpā kopārditadurjanā ca sā jayati || 48||

पुण्यसमुदायसरणिं पुरहूतमुखैरभिष्टुतामम्बाम् ।भज मानस भो नित्यं नित्यानन्दाद्वयात्मिकां देवीम् ॥ ४९॥

puṇyasamudāyasaraṇiṃ purahūtamukhairabhiṣṭutāmambām |bhaja mānasa bho nityaṃ nityānandādvayātmikāṃ devīm || 49||

जीवितसर्वस्वमिदं शम्भोरम्भोजलोचनं रत्नम् ।यच्चिन्तनेन धन्या वैमानिकवन्यकलितविश्रामाः ॥ ५०॥

jīvitasarvasvamidaṃ śambhorambhojalocanaṃ ratnam |yaccintanena dhanyā vaimānikavanyakalitaviśrāmāḥ || 50||