ऋषिस्तुतिः २ Rishistutih (2)

विश्वामित्र वसिष्ठ वत्स भरत व्यासङ्गिरो गौतमाःमाण्डव्यात्रि पुलस्त्य धौम्य पुलहाऽष्टावक्र गर्गादयः ।मार्कण्डेय विभाण्डको शुक शतानन्दाश्वलोद्दालकाविश्वे वैदिकधर्मरक्षक ऋषिव्राताः सदा पान्तुनः ॥ १॥

viśvāmitra vasiṣṭha vatsa bharata vyāsaṅgiro gautamāḥmāṇḍavyātri pulastya dhaumya pulahā'ṣṭāvakra gargādayaḥ |mārkaṇḍeya vibhāṇḍako śuka śatānandāśvaloddālakāviśve vaidikadharmarakṣaka ṛṣivrātāḥ sadā pāntunaḥ || 1||

यास्को गालव याज्ञवल्क्य जनको जाबाल्यगस्त्यादयोभारद्वाज उतथ्य लोमशकृपाः सूतादयः शौनकः ।दुर्वासा भृगु भार्गवौ च कुशिकः शाण्डिल्य गार्ग्यायणीविश्वे वैदिकधर्मरक्षक ऋषिव्राताः सदा पान्तुनः ॥ २॥

yāsko gālava yājñavalkya janako jābālyagastyādayobhāradvāja utathya lomaśakṛpāḥ sūtādayaḥ śaunakaḥ |durvāsā bhṛgu bhārgavau ca kuśikaḥ śāṇḍilya gārgyāyaṇīviśve vaidikadharmarakṣaka ṛṣivrātāḥ sadā pāntunaḥ || 2||

नन्दी नारद तुम्बुरुश्च कपिलो सौबाष्कलौ देवलःसिद्धास्ते सनकादयोरहगणः कौडिन्य शिब्यादय ।शृङ्गी गौतम शुष्य शृङ्ग मनवो मान्धात मेधा ध्रुवाःविश्वे वैदिकधर्मरक्षक ऋषिव्राताः सदा पान्तुनः ॥ ३॥

nandī nārada tumburuśca kapilo saubāṣkalau devalaḥsiddhāste sanakādayorahagaṇaḥ kauḍinya śibyādaya |śṛṅgī gautama śuṣya śṛṅga manavo māndhāta medhā dhruvāḥviśve vaidikadharmarakṣaka ṛṣivrātāḥ sadā pāntunaḥ || 3||

शको दीर्घतमा दधीचिरुपमन्यः पिप्पलादादयोबार्हस्पत्य कणाद पाणिनि बृहस्पत्यासुरोन्द्रादयः ।शङ्खः पञ्चशिखः पराशर वृषा मेधातिथिर्मुद्गलोविश्वे वैदिकधर्मरक्षक ऋषिव्राताः सदा पान्तुनः ॥ ४॥

śako dīrghatamā dadhīcirupamanyaḥ pippalādādayobārhaspatya kaṇāda pāṇini bṛhaspatyāsurondrādayaḥ |śaṅkhaḥ pañcaśikhaḥ parāśara vṛṣā medhātithirmudgaloviśve vaidikadharmarakṣaka ṛṣivrātāḥ sadā pāntunaḥ || 4||

मौद्गल्योऽथ धनञ्जयो सित भरद्वाजा नलो धर्मराड्माण्डव्यासाङ्गिरसौ ययाति भरताः कण्वोऽथ हारीतकः ।शक्तिः कश्यप काश्यपौच्यवनको वात्सायनश्च क्रतुविश्वे वैदिकधर्मरक्षक ऋषिव्राताः सदा पान्तुनः ॥ ५॥

maudgalyo'tha dhanañjayo sita bharadvājā nalo dharmarāḍmāṇḍavyāsāṅgirasau yayāti bharatāḥ kaṇvo'tha hārītakaḥ |śaktiḥ kaśyapa kāśyapaucyavanako vātsāyanaśca kratuviśve vaidikadharmarakṣaka ṛṣivrātāḥ sadā pāntunaḥ || 5||

वैशम्पायन पिप्पलायन बुधास्तौ जह्नु कात्यायनौगोरक्षो जमदग्नि जैमिनी शुनश्शेपाश्च सामश्रवाः ।गार्यः शाकल शाकटायन शकाः शाकस्य कौत्सादयोविश्वे वैदिकधर्मरक्षक ऋषिव्राताः सदा पान्तुनः ॥ ६॥

vaiśampāyana pippalāyana budhāstau jahnu kātyāyanaugorakṣo jamadagni jaiminī śunaśśepāśca sāmaśravāḥ |gāryaḥ śākala śākaṭāyana śakāḥ śākasya kautsādayoviśve vaidikadharmarakṣaka ṛṣivrātāḥ sadā pāntunaḥ || 6||

भीष्मो भागुरि पिङ्गलौ च सगरो द्रोणः सहस्रार्जुनोबुद्धो वामन कासकृत्स्न शबराः पाण्ड्वम्बरीषादयः ।आपस्तम्ब पतञ्जली पुरुरवाः पुष्य पृथुः पाण्डवाःविश्वे वैदिकधर्मरक्षक ऋषिव्राताः सदा पान्तुनः ॥ ७॥

bhīṣmo bhāguri piṅgalau ca sagaro droṇaḥ sahasrārjunobuddho vāmana kāsakṛtsna śabarāḥ pāṇḍvambarīṣādayaḥ |āpastamba patañjalī pururavāḥ puṣya pṛthuḥ pāṇḍavāḥviśve vaidikadharmarakṣaka ṛṣivrātāḥ sadā pāntunaḥ || 7||

देवापिर्वरतन्तु शन्ततु गदा दाल्भ्योऽभिमन्युर्वसूरैभ्यः सौभरि जैबली बलि मिथी बौद्धायनो नैमिषः ।अश्वत्थाम विलेशयौ द्रुपदको नेमिः मृकन्डुर्यमोविश्वे वैदिकधर्मरक्षक ऋषिव्राताः सदा पान्तुनः ॥ ८॥

devāpirvaratantu śantatu gadā dālbhyo'bhimanyurvasūraibhyaḥ saubhari jaibalī bali mithī bauddhāyano naimiṣaḥ |aśvatthāma vileśayau drupadako nemiḥ mṛkanḍuryamoviśve vaidikadharmarakṣaka ṛṣivrātāḥ sadā pāntunaḥ || 8||

आत्रेयो जनमेजय श्रवणकः स श्वेतकेतुर्लवःकाकुत्स्थश्च विकुक्षि सञ्जय महावीराः सुधन्वोदयः ।श्वेताश्वो नचिकेत लक्ष्मण पुरु श्रीक्षेमधन्वादयोविश्वे वैदिकधर्मरक्षक ऋषिव्राताः सदा पान्तुनः ॥ ९॥

ātreyo janamejaya śravaṇakaḥ sa śvetaketurlavaḥkākutsthaśca vikukṣi sañjaya mahāvīrāḥ sudhanvodayaḥ |śvetāśvo naciketa lakṣmaṇa puru śrīkṣemadhanvādayoviśve vaidikadharmarakṣaka ṛṣivrātāḥ sadā pāntunaḥ || 9||

लौकाक्षी च वसन्तनो दयनको स व्याघ्रपादो जयःशाल्वः शूर कुशध्वजाऽज विदुरास्तेवासुदेवादयः ।ऋक्सेना ऋतुपर्ण कर्णक दिवोदासैकलव्यादयोविश्वे वैदिकधर्मरक्षक ऋषिव्राताः सदा पान्तुनः ॥ १०॥

laukākṣī ca vasantano dayanako sa vyāghrapādo jayaḥśālvaḥ śūra kuśadhvajā'ja vidurāstevāsudevādayaḥ |ṛksenā ṛtuparṇa karṇaka divodāsaikalavyādayoviśve vaidikadharmarakṣaka ṛṣivrātāḥ sadā pāntunaḥ || 10||

प्रह्लादो डहरः सुभिक्ष ललितौ शुरः शिलादित्यकोबप्यो विक्रम भोज भतहरयस्ते गोपिचन्द्रादयः ।मानांशूदय नाग नीप मलयाः पृथ्वी प्रतापौ शिवौविश्वे वैदिकधर्मरक्षक ऋषिव्राताः सदा पान्तुनः ॥ ११॥

prahlādo ḍaharaḥ subhikṣa lalitau śuraḥ śilādityakobapyo vikrama bhoja bhataharayaste gopicandrādayaḥ |mānāṃśūdaya nāga nīpa malayāḥ pṛthvī pratāpau śivauviśve vaidikadharmarakṣaka ṛṣivrātāḥ sadā pāntunaḥ || 11||

पैङ्गी भृङ्गि मरीचि कर्दममुखाः कल्माषपादो यदुर्दुष्यन्तः सुरथ समाधि नहुषौ हर्षः प्रियादिव्रतः ।अन्ये चापि तुलाधर प्रभृतयो लर्कश्च पारस्करोविश्वे वैदिकधर्मरक्षक ऋषिव्राताः सदा पान्तुनः ॥ १२॥

paiṅgī bhṛṅgi marīci kardamamukhāḥ kalmāṣapādo yadurduṣyantaḥ suratha samādhi nahuṣau harṣaḥ priyādivrataḥ |anye cāpi tulādhara prabhṛtayo larkaśca pāraskaroviśve vaidikadharmarakṣaka ṛṣivrātāḥ sadā pāntunaḥ || 12||

अग्नीध्रो हरिरग्निबाहु सवनौ नाभिर्वसुः केतुमान्ज्योतिष्मान् द्युतिमानिलावृत हिरण्मद्रम्यकाहव्यकः ।पत्रः किम्पुरुषः कृशाश्व, ऋषभौ भद्राश्व मुख्याखिलाविश्वे वैदिकधर्मरक्षक ऋषिव्राताः सदा पान्तुनः ॥ १३॥

agnīdhro hariragnibāhu savanau nābhirvasuḥ ketumānjyotiṣmān dyutimānilāvṛta hiraṇmadramyakāhavyakaḥ |patraḥ kimpuruṣaḥ kṛśāśva, ṛṣabhau bhadrāśva mukhyākhilāviśve vaidikadharmarakṣaka ṛṣivrātāḥ sadā pāntunaḥ || 13||

पुण्यास्ते मनवश्चतुर्दश शुभास्ते वालखिल्यादयइक्ष्वाकुः कुरु रन्तिदेव रघवो रामो दिलीपोंऽशुमान् ।पाला पङ्किरथो भगीरथ कुसौ नागाश्च सेनादयोविश्वे वैदिकधर्मरक्षक ऋषिव्राताः सदा पान्तुनः ॥ १४॥

puṇyāste manavaścaturdaśa śubhāste vālakhilyādayaikṣvākuḥ kuru rantideva raghavo rāmo dilīpoṃ'śumān |pālā paṅkiratho bhagīratha kusau nāgāśca senādayoviśve vaidikadharmarakṣaka ṛṣivrātāḥ sadā pāntunaḥ || 14||

सिंहालिच्छवि मल्लशाह सहिताश्चन्द्राश्च चोलादयोगुप्तावर्धन वर्मदेव सहजाः शाक्या शका विक्रमाः ।चाणक्यश्चरकश्च सुश्रुत भटौ नागो नृगो माधवोविश्वे वैदिकधर्मरक्षक ऋषिव्राताः सदा पान्तुनः ॥ १५॥

siṃhālicchavi mallaśāha sahitāścandrāśca colādayoguptāvardhana varmadeva sahajāḥ śākyā śakā vikramāḥ |cāṇakyaścarakaśca suśruta bhaṭau nāgo nṛgo mādhavoviśve vaidikadharmarakṣaka ṛṣivrātāḥ sadā pāntunaḥ || 15||

अन्ये स्व स्व कृतिप्रसिद्धयशसो ब्रह्मर्षि राजर्षयःशत्रुघ्नो भरतोऽथ लक्ष्मणबली कृष्णोद्धवौ सात्यकी ।प्रद्युम्नोऽप्यसमञ्जसो वृष हरिश्चन्द्रौ नरेन्द्रादयोःविश्वे वैदिकधर्मरक्षक ऋषिव्राताः सदा पान्तुनः ॥ १६॥

anye sva sva kṛtiprasiddhayaśaso brahmarṣi rājarṣayaḥśatrughno bharato'tha lakṣmaṇabalī kṛṣṇoddhavau sātyakī |pradyumno'pyasamañjaso vṛṣa hariścandrau narendrādayoḥviśve vaidikadharmarakṣaka ṛṣivrātāḥ sadā pāntunaḥ || 16||

इति ऋषयः स्तुतिः समाप्ता ।

iti ṛṣayaḥ stutiḥ samāptā |