आदित्यहृदयस्तोत्रम् Aditya Hridayam from Bhavishyottara Purana

श्रीगणेशाय नमः ।अथ आदित्यहृदयम् ।शतानीक उवाच ।कथमादित्यमुद्यन्तमुपतिष्ठेद्विजोत्तमः ।एतन्मेब्रूहि विप्रेन्द्र प्रपद्ये शरणं तव ॥ १॥

śrīgaṇeśāya namaḥ |atha ādityahṛdayam |śatānīka uvāca |kathamādityamudyantamupatiṣṭhedvijottamaḥ |etanmebrūhi viprendra prapadye śaraṇaṃ tava || 1||

सुमन्तुरुवाच ।इदमेव पुरा पृष्टः शङ्खचक्रगदाधरः ।प्रणम्य शिरसा देवमर्जुनेन महात्मना ॥ २॥

sumanturuvāca |idameva purā pṛṣṭaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ |praṇamya śirasā devamarjunena mahātmanā || 2||

कुरुक्षेत्रे महाराजप्रवृत्ते भारते रणे ।कृष्णनाथं समासाद्य प्रार्थयित्वाब्रवीदिदम् ॥ ३॥

kurukṣetre mahārājapravṛtte bhārate raṇe |kṛṣṇanāthaṃ samāsādya prārthayitvābravīdidam || 3||

अर्जुन उवाच ।ज्ञानं च धर्मशास्त्राणां गुह्याद्गुह्यतरं तथा ।मम कृष्ण परिज्ञातं वाङ्मयं सचराचरम् ॥ ४॥

arjuna uvāca |jñānaṃ ca dharmaśāstrāṇāṃ guhyādguhyataraṃ tathā |mama kṛṣṇa parijñātaṃ vāṅmayaṃ sacarācaram || 4||

सूर्यस्तुतिमयं न्यासं वक्तुमर्हसि माधव ।भक्त्या पृच्छामि देवेश कथयस्व प्रसादतः ॥ ५॥

sūryastutimayaṃ nyāsaṃ vaktumarhasi mādhava |bhaktyā pṛcchāmi deveśa kathayasva prasādataḥ || 5||

सूर्यभक्तिं करिष्यामि कथं सूर्यं प्रपूजयेत् ।तदहं श्रोतुमिच्छामि त्वत्प्रसादेन यादव ॥ ६॥

sūryabhaktiṃ kariṣyāmi kathaṃ sūryaṃ prapūjayet |tadahaṃ śrotumicchāmi tvatprasādena yādava || 6||

श्रीभगवानुवाच ।रुद्रादिदैवतैः सर्वैः पृष्टेन कथितं मया ।वक्ष्येऽहं सूर्यविन्यासं शृणु पाण्डव यत्नतः ॥ ७॥

śrībhagavānuvāca |rudrādidaivataiḥ sarvaiḥ pṛṣṭena kathitaṃ mayā |vakṣye'haṃ sūryavinyāsaṃ śṛṇu pāṇḍava yatnataḥ || 7||

अस्माकं यत्त्वया पृष्टमेकचित्तो भवार्जुन ।तदहं सम्प्रवक्ष्यामि आदिमध्यावसानकम् ॥ ८॥

asmākaṃ yattvayā pṛṣṭamekacitto bhavārjuna |tadahaṃ sampravakṣyāmi ādimadhyāvasānakam || 8||

अर्जुन उवाच ।नारायण सुरश्रेष्ठ पृच्छामि त्वां महायशः ।कथमादित्यमुद्यन्तमुपतिष्ठेत्सनातनम् ॥ ९॥

arjuna uvāca |nārāyaṇa suraśreṣṭha pṛcchāmi tvāṃ mahāyaśaḥ |kathamādityamudyantamupatiṣṭhetsanātanam || 9||

श्रीभगवानुवाच ।साधु पार्थ महाबाहो बुद्धिमानसि पाण्डव ।यन्मां पृच्छस्युपस्थानं तत्पवित्रं विभावसोः ॥ १०॥

śrībhagavānuvāca |sādhu pārtha mahābāho buddhimānasi pāṇḍava |yanmāṃ pṛcchasyupasthānaṃ tatpavitraṃ vibhāvasoḥ || 10||

सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं सर्वपापप्रणाशनम् ।सर्वरोगप्रशमनमायुर्वर्धनमुत्तमम् ॥ ११॥

sarvamaṅgalamāṅgalyaṃ sarvapāpapraṇāśanam |sarvarogapraśamanamāyurvardhanamuttamam || 11||

अमित्रदमनं पार्थ सङ्ग्रामे जयवर्धनम् ।वर्धनं धनपुत्राणामादित्यहृदयं शृणु ॥ १२॥

amitradamanaṃ pārtha saṅgrāme jayavardhanam |vardhanaṃ dhanaputrāṇāmādityahṛdayaṃ śṛṇu || 12||

यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः ।त्रिषु लोकेषु विख्यातं निःश्रेयसकरं परम् ॥ १३॥

yacchrutvā sarvapāpebhyo mucyate nātra saṃśayaḥ |triṣu lokeṣu vikhyātaṃ niḥśreyasakaraṃ param || 13||

देवदेवं नमस्कृत्य प्रातरुत्थाय चार्जुन ।विघ्नान्यनेकरूपाणि नश्यन्ति स्मरणादपि ॥ १४॥

devadevaṃ namaskṛtya prātarutthāya cārjuna |vighnānyanekarūpāṇi naśyanti smaraṇādapi || 14||

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सूर्यमावाहयेत् सदा ।आदित्यहृदयं नित्यं जाप्यं तच्छृणु पाण्डव ॥ १५॥

tasmātsarvaprayatnena sūryamāvāhayet sadā |ādityahṛdayaṃ nityaṃ jāpyaṃ tacchṛṇu pāṇḍava || 15||

यज्जपान्मुच्यते जन्तुर्दारिद्र्यादाशु दुस्तरात् ।लभते च महासिद्धिं कुष्ठव्याधिविनाशिनीम् ॥ १६॥

yajjapānmucyate janturdāridryādāśu dustarāt |labhate ca mahāsiddhiṃ kuṣṭhavyādhivināśinīm || 16||

अस्मिन्मन्त्रे ऋषिश्छन्दो देवताशक्तिरेव च ।सर्वमेव महाबाहो कथयामि तवाग्रतः ॥ १७॥

asminmantre ṛṣiśchando devatāśaktireva ca |sarvameva mahābāho kathayāmi tavāgrataḥ || 17||

मया ते गोपितं न्यासं सर्वशास्त्रप्रबोधितम् ।अथ ते कथयिष्यामि उत्तमं मन्त्रमेव च ॥ १८॥

mayā te gopitaṃ nyāsaṃ sarvaśāstraprabodhitam |atha te kathayiṣyāmi uttamaṃ mantrameva ca || 18||

ॐ अस्य श्रीआदित्यहृदयस्तोत्रमन्त्रस्य श्रीकृष्ण ऋषिः ।श्रीसूर्यात्मा त्रिभुवनेश्वरो देवता अनुष्टुप्छन्दः ।हरितहयरथं दिवाकरं घृणिरिति बीजम् ।ॐ नमो भगवते जितवैश्वानरजातवेदसे इति शक्तिः ।ॐ नमो भगवते आदित्याय नमः इति कीलकम् ।ॐ अग्निगर्भदेवता इति मन्त्रः ।ॐ नमो भगवते तुभ्यमादित्याय नमोनमः ।श्रीसूर्यनारायणप्रीप्यथं जपे विनियोगः ।अथ न्यासः ।ॐ ह्रां अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।ॐ ह्रीं तर्जनीभ्यां नमः ।ॐ ह्रूं मध्यमाभ्यां नमः ।ॐ ह्रैं अनामिकाभ्यां नमः ।ॐ ह्रौं कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।ॐ ह्रः करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ।ॐ ह्रां हृदयाय नमः ।ॐ ह्रीं शिरसे स्वाहा ।ॐ ह्रूं शिखाय वषट् ।ॐ ह्रैं कवचाय हुम्ॐ ह्रौं नेत्रत्रयाय वौषट् ।ॐ ह्रः अस्त्राय फट् ।ॐ ह्रां ह्रीं ह्रूं ह्रैं ह्रौं ह्रः इति दिग्बन्धः ॥अथ ध्यानम् ॥भास्वद्रत्नाढ्यमौलिः स्फुरदधररुचा रञ्जितश्चारुकेशोभास्वान्यो दिव्यतेजाः करकमलयुतः स्वर्णवर्णः प्रभाभिः ।विश्वाकाशावकाशग्रहपतिशिखरे भाति यश्चोदयाद्रौसर्वानन्दप्रदाता हरिहरनमितः पातु मां विश्वचक्षुः ॥ १॥

oṃ asya śrīādityahṛdayastotramantrasya śrīkṛṣṇa ṛṣiḥ |śrīsūryātmā tribhuvaneśvaro devatā anuṣṭupchandaḥ |haritahayarathaṃ divākaraṃ ghṛṇiriti bījam |oṃ namo bhagavate jitavaiśvānarajātavedase iti śaktiḥ |oṃ namo bhagavate ādityāya namaḥ iti kīlakam |oṃ agnigarbhadevatā iti mantraḥ |oṃ namo bhagavate tubhyamādityāya namonamaḥ |śrīsūryanārāyaṇaprīpyathaṃ jape viniyogaḥ |atha nyāsaḥ |oṃ hrāṃ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |oṃ hrīṃ tarjanībhyāṃ namaḥ |oṃ hrūṃ madhyamābhyāṃ namaḥ |oṃ hraiṃ anāmikābhyāṃ namaḥ |oṃ hrauṃ kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |oṃ hraḥ karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ |oṃ hrāṃ hṛdayāya namaḥ |oṃ hrīṃ śirase svāhā |oṃ hrūṃ śikhāya vaṣaṭ |oṃ hraiṃ kavacāya humoṃ hrauṃ netratrayāya vauṣaṭ |oṃ hraḥ astrāya phaṭ |oṃ hrāṃ hrīṃ hrūṃ hraiṃ hrauṃ hraḥ iti digbandhaḥ ||atha dhyānam ||bhāsvadratnāḍhyamauliḥ sphuradadhararucā rañjitaścārukeśobhāsvānyo divyatejāḥ karakamalayutaḥ svarṇavarṇaḥ prabhābhiḥ |viśvākāśāvakāśagrahapatiśikhare bhāti yaścodayādrausarvānandapradātā hariharanamitaḥ pātu māṃ viśvacakṣuḥ || 1||

पूर्वमष्टदलं पद्मं प्रणवादिप्रतिष्ठितम् ।मायाबीजं दलाष्टाग्रे यन्त्रमुद्धारयेदिति ॥ २॥

pūrvamaṣṭadalaṃ padmaṃ praṇavādipratiṣṭhitam |māyābījaṃ dalāṣṭāgre yantramuddhārayediti || 2||

आदित्यं भास्करं भानुं रविं सूर्यं दिवाकरम् ।मार्तण्डं तपनं चेति दलेष्वष्टसु योजयेत् ॥ ३॥

ādityaṃ bhāskaraṃ bhānuṃ raviṃ sūryaṃ divākaram |mārtaṇḍaṃ tapanaṃ ceti daleṣvaṣṭasu yojayet || 3||

दीप्ता सूक्ष्मा जया भद्रा विभूतिर्विमला तथा ।अमोघा विद्युता चेति मध्ये श्रीः सर्वतो मुखी ॥ ४॥

dīptā sūkṣmā jayā bhadrā vibhūtirvimalā tathā |amoghā vidyutā ceti madhye śrīḥ sarvato mukhī || 4||

सर्वज्ञः सर्वगश्चैव सर्वकारणदेवता ।सर्वेशं सर्वहृदयं नमामि सर्वसाक्षिणम् ॥ ५॥

sarvajñaḥ sarvagaścaiva sarvakāraṇadevatā |sarveśaṃ sarvahṛdayaṃ namāmi sarvasākṣiṇam || 5||

सर्वात्मा सर्वकर्ता च सृष्टिजीवनपालकः ।हितः स्वर्गापवर्गश्च भास्करेश नमोऽस्तु ते ॥ ६॥

sarvātmā sarvakartā ca sṛṣṭijīvanapālakaḥ |hitaḥ svargāpavargaśca bhāskareśa namo'stu te || 6||

इति प्रार्थना ॥नमो नमस्तेऽस्तु सदा विभावसो सर्वात्मने सप्तहयाय भानवे ।अनन्तशक्तिर्मणिभूषणेन ददस्व भुक्तिं मम मुक्तिमव्ययाम् ॥ ७॥

iti prārthanā ||namo namaste'stu sadā vibhāvaso sarvātmane saptahayāya bhānave |anantaśaktirmaṇibhūṣaṇena dadasva bhuktiṃ mama muktimavyayām || 7||

अर्कं तु मूर्ध्नि विन्यस्य ललाटे तु रविं न्यसेत् ।विन्यसेन्नेत्रयोः सूर्यं कर्णयोश्च दिवाकरम् ॥ ८॥

arkaṃ tu mūrdhni vinyasya lalāṭe tu raviṃ nyaset |vinyasennetrayoḥ sūryaṃ karṇayośca divākaram || 8||

नासिकायां न्यसेद्भानुं मुखे वै भास्करं न्यसेत् ।पर्जन्यमोष्ठयोश्चैव तीक्ष्णं जिह्वान्तरे न्यसेत् ॥ ९॥

nāsikāyāṃ nyasedbhānuṃ mukhe vai bhāskaraṃ nyaset |parjanyamoṣṭhayoścaiva tīkṣṇaṃ jihvāntare nyaset || 9||

सुवर्णरेतसं कण्ठे स्कन्धयोनितग्मतेजसम् ।बाह्वोस्तु पूषणं चैव मित्रं वै पृष्ठतो न्यसेत् ॥ १०॥

suvarṇaretasaṃ kaṇṭhe skandhayonitagmatejasam |bāhvostu pūṣaṇaṃ caiva mitraṃ vai pṛṣṭhato nyaset || 10||

वरुणं दक्षिणे हस्ते त्वष्टारं वामतः करे ।हस्तावुष्णकरः पातु हृदयं पातु भानुमान् ॥ ११॥

varuṇaṃ dakṣiṇe haste tvaṣṭāraṃ vāmataḥ kare |hastāvuṣṇakaraḥ pātu hṛdayaṃ pātu bhānumān || 11||

उदरे तु यमं विद्यादादित्यं नाभिमण्डले ।कट्यां तु विन्यसेद्धंसं रुद्रमूर्वोस्तु विन्यसेत् ॥ १२॥

udare tu yamaṃ vidyādādityaṃ nābhimaṇḍale |kaṭyāṃ tu vinyaseddhaṃsaṃ rudramūrvostu vinyaset || 12||

जान्वोस्तु गोपतिं न्यस्य सवितारं जङ्घयोः ।पादयोश्च विवस्वन्तं गुल्फयोश्च दिवाकरम् ॥ १३॥

jānvostu gopatiṃ nyasya savitāraṃ jaṅghayoḥ |pādayośca vivasvantaṃ gulphayośca divākaram || 13||

बाह्यतस्तु तमोध्वंस भगमभ्यन्तरे न्यसेत् ।सर्वाङ्गेषु सहस्रांशुं दिग्विदिक्षु भग न्यसेत् ॥ १४॥

bāhyatastu tamodhvaṃsa bhagamabhyantare nyaset |sarvāṅgeṣu sahasrāṃśuṃ digvidikṣu bhaga nyaset || 14||

इति दिग्बन्धः ।एष आदित्यविन्यासो देवानामपिदुर्लभः ।इमं भक्त्या न्यसेत्पार्थ स याति परमां गतिम् ॥ १५॥

iti digbandhaḥ |eṣa ādityavinyāso devānāmapidurlabhaḥ |imaṃ bhaktyā nyasetpārtha sa yāti paramāṃ gatim || 15||

कामक्रोधकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः ।सर्पादपि भयं नैव सङ्ग्रामेषु पथिष्वपि ॥ १६॥

kāmakrodhakṛtātpāpānmucyate nātra saṃśayaḥ |sarpādapi bhayaṃ naiva saṅgrāmeṣu pathiṣvapi || 16||

रिपुसङ्घट्टकालेषु तथा चोरसमागमे ।त्रिसन्ध्यं जपतो न्यास महापातकनाशनम् ॥ १७॥

ripusaṅghaṭṭakāleṣu tathā corasamāgame |trisandhyaṃ japato nyāsa mahāpātakanāśanam || 17||

विस्फोटकसमुत्पन्न तीव्रज्वरसभुद्भवम् ।शिरोरोगं नेत्ररोगं सर्वव्याधिविनाशनम् ॥ १८॥

visphoṭakasamutpanna tīvrajvarasabhudbhavam |śirorogaṃ netrarogaṃ sarvavyādhivināśanam || 18||

कुष्ठव्याधिस्तथा दद्रुरोगाश्च विविधाश्च ये ।जपमानस्य नश्यन्ति शृणु भक्त्या तदर्जुन ॥ १९॥

kuṣṭhavyādhistathā dadrurogāśca vividhāśca ye |japamānasya naśyanti śṛṇu bhaktyā tadarjuna || 19||

आदित्यो मन्त्रसंयुक्त आदित्यो भुवनेश्वरः ।आदित्यान्नापरो देवो ह्यादित्यः परमेश्वरः ॥ २०॥

ādityo mantrasaṃyukta ādityo bhuvaneśvaraḥ |ādityānnāparo devo hyādityaḥ parameśvaraḥ || 20||

आदित्यमर्चयेद्ब्रह्मा शिव आदित्यमर्चयेत् ।यदादित्यमयं तेजो मम तेजत्तदर्जुन ॥ २१॥

ādityamarcayedbrahmā śiva ādityamarcayet |yadādityamayaṃ tejo mama tejattadarjuna || 21||

आदित्यं मन्त्रसंयुक्तमादित्यं भुवनेश्वरम् ।आदित्यं ये प्रपश्यन्ति मां पश्यन्ति न संशयः ॥ २२॥

ādityaṃ mantrasaṃyuktamādityaṃ bhuvaneśvaram |ādityaṃ ye prapaśyanti māṃ paśyanti na saṃśayaḥ || 22||

त्रिसन्ध्यमर्चयेत्सूर्यं स्मरेद्भक्त्या तु यो नरः ।न स पश्यति दारिद्र्यं जन्मजन्मनि चार्जुन ॥ २३॥

trisandhyamarcayetsūryaṃ smaredbhaktyā tu yo naraḥ |na sa paśyati dāridryaṃ janmajanmani cārjuna || 23||

एतत्ते कथितं पार्थ आदित्यहृदयं मया ।शृणवन्मुक्तश्च पापेभ्यः सूर्यलोके महीयते ॥ २४॥

etatte kathitaṃ pārtha ādityahṛdayaṃ mayā |śṛṇavanmuktaśca pāpebhyaḥ sūryaloke mahīyate || 24||

नमो भगवते तुभ्यमादित्याय नमो नमः ।आदित्यः सविता सूर्यः खगः पूषा गभस्तिमान् ॥ २५॥

namo bhagavate tubhyamādityāya namo namaḥ |ādityaḥ savitā sūryaḥ khagaḥ pūṣā gabhastimān || 25||

सुवर्णः स्फटिको भानुः स्फुरितो विश्वतापनः ।रविर्विश्वो महातेजाः सुवर्णः सुप्रबोधकः ॥ २६॥

suvarṇaḥ sphaṭiko bhānuḥ sphurito viśvatāpanaḥ |ravirviśvo mahātejāḥ suvarṇaḥ suprabodhakaḥ || 26||

हिरण्यगर्भस्त्रिशिरास्तपनो भास्करो रविः ।मार्तण्डो गोपतिः श्रीमान् कृतज्ञश्च प्रतापवान् ॥ २७॥

hiraṇyagarbhastriśirāstapano bhāskaro raviḥ |mārtaṇḍo gopatiḥ śrīmān kṛtajñaśca pratāpavān || 27||

तमिस्रहा भगो हंसो नासत्यश्च तमोनुदः ।शुद्धो विरोचनः केशी सहस्रांशुर्महाप्रभुः ॥ २८॥

tamisrahā bhago haṃso nāsatyaśca tamonudaḥ |śuddho virocanaḥ keśī sahasrāṃśurmahāprabhuḥ || 28||

विवस्वान्पूषणो मृत्युर्मिहिरो जामदग्न्यजित् ।धर्मरश्मिःपतङ्गश्च शरण्योऽमित्रहा तपः ॥ २९॥

vivasvānpūṣaṇo mṛtyurmihiro jāmadagnyajit |dharmaraśmiḥpataṅgaśca śaraṇyo'mitrahā tapaḥ || 29||

दुर्विज्ञेयगतिः शूरस्तेजोरश्मिर्महायशाः ।शम्भुश्चित्राङ्गदः सौम्यो हव्यकव्यप्रदायकः ॥ ३०॥

durvijñeyagatiḥ śūrastejoraśmirmahāyaśāḥ |śambhuścitrāṅgadaḥ saumyo havyakavyapradāyakaḥ || 30||

अंशुमानुत्तमो देव ऋग्यजुःसाम एव च ।हरिदश्वस्तमोदारः सप्तसप्तिर्मरीचिमान् ॥ ३१॥

aṃśumānuttamo deva ṛgyajuḥsāma eva ca |haridaśvastamodāraḥ saptasaptirmarīcimān || 31||

अग्निगर्भोऽदिते पुत्रः शम्भुस्तिमिरनाशनः ।पूषा विश्वम्भरो मित्रः सुवर्णः सुप्रतापवान् ॥ ३२॥

agnigarbho'dite putraḥ śambhustimiranāśanaḥ |pūṣā viśvambharo mitraḥ suvarṇaḥ supratāpavān || 32||