stotram (5) Lalita Trishati

सकुङ्कुमविलेपनामलिकचुम्बिकस्तूरिकांसमन्दहसितेक्षणां सशरचापपाशाङ्कुशाम् ।अशेषजनमोहिनीमरुणमाल्यभूषाम्बरांजपाकुसुमभासुरां जपविधौ स्मरेदम्बिकाम् ॥अगस्त्य उवाचहयग्रीव दयासिन्धो भगवन्शिष्यवत्सल ।त्वत्तः श्रुतमशेषेण श्रोतव्यं यद्यदस्ति तत् ॥ १॥

sakuṅkumavilepanāmalikacumbikastūrikāṃsamandahasitekṣaṇāṃ saśaracāpapāśāṅkuśām |aśeṣajanamohinīmaruṇamālyabhūṣāmbarāṃjapākusumabhāsurāṃ japavidhau smaredambikām ||agastya uvācahayagrīva dayāsindho bhagavanśiṣyavatsala |tvattaḥ śrutamaśeṣeṇa śrotavyaṃ yadyadasti tat || 1||

रहस्यनामसाहस्रमपि त्वत्तः श्रुतं मया ।इतः परं मे नास्त्येव श्रोतव्यमिति निश्चयः ॥ २॥

rahasyanāmasāhasramapi tvattaḥ śrutaṃ mayā |itaḥ paraṃ me nāstyeva śrotavyamiti niścayaḥ || 2||

तथापि मम चित्तस्य पर्याप्तिर्नैव जायते ।कार्त्स्न्यार्थः प्राप्य इत्येव शोचयिष्याम्यहं प्रभो ॥ ३॥

tathāpi mama cittasya paryāptirnaiva jāyate |kārtsnyārthaḥ prāpya ityeva śocayiṣyāmyahaṃ prabho || 3||

किमिदं कारणं ब्रूहि ज्ञातव्यांशोऽस्ति वा पुनः ।अस्ति चेन्मम तद्ब्रूहि ब्रूहीत्युक्ता प्रणम्य तम् ॥ ४॥

kimidaṃ kāraṇaṃ brūhi jñātavyāṃśo'sti vā punaḥ |asti cenmama tadbrūhi brūhītyuktā praṇamya tam || 4||

सूत उवाचसमाललम्बे तत्पाद युगळं कलशोद्भवः ।हयाननो भीतभीतः किमिदं किमिदं त्विति ॥ ५॥

sūta uvācasamālalambe tatpāda yugaḷaṃ kalaśodbhavaḥ |hayānano bhītabhītaḥ kimidaṃ kimidaṃ tviti || 5||

मुञ्चमुञ्चेति तं चोक्त्वा चिन्ताक्रान्तो बभूव सः ।चिरं विचार्य निश्चिन्वन् वक्तव्यं न मयेत्यसौ ॥ ६॥

muñcamuñceti taṃ coktvā cintākrānto babhūva saḥ |ciraṃ vicārya niścinvan vaktavyaṃ na mayetyasau || 6||

तूष्णीं स्थितः स्मरन्नाज्ञां ललिताम्बाकृतां पुरा ।प्रणम्य विप्रं स मुनिस्तत्पादावत्यजन्स्थितः ॥ ७॥

tūṣṇīṃ sthitaḥ smarannājñāṃ lalitāmbākṛtāṃ purā |praṇamya vipraṃ sa munistatpādāvatyajansthitaḥ || 7||

वर्षत्रयावधि तथा गुरुशिष्यौ तथा स्थितौ ।तछृंण्वन्तश्च पश्यन्तः सर्वे लोकाः सुविस्मिताः ॥ ८॥

varṣatrayāvadhi tathā guruśiṣyau tathā sthitau |tachṛṃṇvantaśca paśyantaḥ sarve lokāḥ suvismitāḥ || 8||

तत्र श्रीललितादेवी कामेश्वरसमन्विता ।प्रादुर्भूता हयग्रीवं रहस्येवमचोदयत् ॥ ९॥

tatra śrīlalitādevī kāmeśvarasamanvitā |prādurbhūtā hayagrīvaṃ rahasyevamacodayat || 9||

श्रीदेवी उवाचअश्वाननावयोः प्रीतिः शास्त्रविश्वासिनि त्वयि ।राज्यं देयं शिरो देयं न देया षोडशाक्षरी ॥ १०॥

śrīdevī uvācaaśvānanāvayoḥ prītiḥ śāstraviśvāsini tvayi |rājyaṃ deyaṃ śiro deyaṃ na deyā ṣoḍaśākṣarī || 10||

स्वमातृजारवत् गोप्या विद्यैषेत्यागमा जगुः ।ततोऽतिगोपनीया मे सर्वपूर्तिकरी स्तुतिः ॥ ११॥

svamātṛjāravat gopyā vidyaiṣetyāgamā jaguḥ |tato'tigopanīyā me sarvapūrtikarī stutiḥ || 11||

मया कामेश्वरेणापि कृता साङ्गोपिता भृशम् ।मदाज्ञया वचोदेव्यश्चत्ररर्नामसहस्रकम् ॥ १२॥

mayā kāmeśvareṇāpi kṛtā sāṅgopitā bhṛśam |madājñayā vacodevyaścatrararnāmasahasrakam || 12||

आवाभ्यां कथिता मुख्या सर्वपूर्तिकरी स्तुतिः ।सर्वक्रियाणां वैकल्यपूर्तिर्यज्जपतो भवेत् ॥ १३॥

āvābhyāṃ kathitā mukhyā sarvapūrtikarī stutiḥ |sarvakriyāṇāṃ vaikalyapūrtiryajjapato bhavet || 13||

सर्वपूर्तिकरं तस्मादिदं नाम कृतं मया ।तद्ब्रूहि त्वमगस्त्याय पात्रमेव न संशयः ॥ १४॥

sarvapūrtikaraṃ tasmādidaṃ nāma kṛtaṃ mayā |tadbrūhi tvamagastyāya pātrameva na saṃśayaḥ || 14||

पत्न्यस्य लोपामुद्राख्या मामुपास्तेऽतिभक्तितः ।अयञ्च नितरां भक्तस्तस्मादस्य वदस्व तत् ॥ १५॥

patnyasya lopāmudrākhyā māmupāste'tibhaktitaḥ |ayañca nitarāṃ bhaktastasmādasya vadasva tat || 15||

अमुञ्चमानस्त्वत्पादौ वर्षत्रयमसौ स्थितः ।एतज्ज्ञातुमतो भक्त्या हितमेव निदर्शनम् ॥ १६॥

amuñcamānastvatpādau varṣatrayamasau sthitaḥ |etajjñātumato bhaktyā hitameva nidarśanam || 16||

चित्तपर्याप्तिरेतस्य नान्यथा सम्भविष्यति ।सर्वपूर्तिकरं तस्मादनुज्ञातो मया वद ॥ १७॥

cittaparyāptiretasya nānyathā sambhaviṣyati |sarvapūrtikaraṃ tasmādanujñāto mayā vada || 17||

सूत उवाचइत्युक्त्वाऽन्तरधादम्बा कामेश्वरसमन्विता ।अथोत्थाप्य हयग्रीवः पाणिभ्यां कुम्भसम्भवम् ॥ १८॥

sūta uvācaityuktvā'ntaradhādambā kāmeśvarasamanvitā |athotthāpya hayagrīvaḥ pāṇibhyāṃ kumbhasambhavam || 18||

संस्थाप्य निकटेवाचमुवाच भृशविस्मितः ।हयग्रीव उवाचकृतार्थोऽसि कृतार्थोऽसि कृतार्थोऽसि घटोद्भव ॥ १९॥

saṃsthāpya nikaṭevācamuvāca bhṛśavismitaḥ |hayagrīva uvācakṛtārtho'si kṛtārtho'si kṛtārtho'si ghaṭodbhava || 19||

त्वत्समो ललिताभक्तो नास्ति नास्ति जगत्त्रये ।येनागस्त्य स्वयं देवी तव वक्तव्यमन्वशात् ॥ २०॥

tvatsamo lalitābhakto nāsti nāsti jagattraye |yenāgastya svayaṃ devī tava vaktavyamanvaśāt || 20||

सच्छिष्येण त्वया चाहं दृष्टवानस्मि तां शिवाम् ।यतन्ते यद्दर्शनाय ब्रह्मविष्ण्वीशपूर्वकाः ॥ २१॥

sacchiṣyeṇa tvayā cāhaṃ dṛṣṭavānasmi tāṃ śivām |yatante yaddarśanāya brahmaviṣṇvīśapūrvakāḥ || 21||

अतः परं ते वक्ष्यामि सर्वपूर्तिकरं स्तवम् ।यस्य स्मरणमात्रेण पर्याप्तिस्ते भवेद्धृदि ॥ २२॥

ataḥ paraṃ te vakṣyāmi sarvapūrtikaraṃ stavam |yasya smaraṇamātreṇa paryāptiste bhaveddhṛdi || 22||

रहस्यनामसाह्स्रादपि गुह्यतमं मुने ।आवश्यकं ततोऽप्येतल्ललितां समुपासितुम् ॥ २३॥

rahasyanāmasāhsrādapi guhyatamaṃ mune |āvaśyakaṃ tato'pyetallalitāṃ samupāsitum || 23||

तदहं सम्प्रवक्ष्यामि ललिताम्बानुशासनात् ।श्रीमत्पञ्चदशाक्षर्याः कादिवर्णान्क्रमान् मुने ॥ २४॥

tadahaṃ sampravakṣyāmi lalitāmbānuśāsanāt |śrīmatpañcadaśākṣaryāḥ kādivarṇānkramān mune || 24||

पृथग्विंशति नामानि कथितानि घटोद्भव ।आहत्य नाम्नां त्रिशती सर्वसम्पूर्तिकारिणी ॥ २५॥

pṛthagviṃśati nāmāni kathitāni ghaṭodbhava |āhatya nāmnāṃ triśatī sarvasampūrtikāriṇī || 25||

रहस्यातिरहस्यैषा गोपनीया प्रयत्नतः ।तां शृणुष्व महाभाग सावधानेन चेतसा ॥ २६॥

rahasyātirahasyaiṣā gopanīyā prayatnataḥ |tāṃ śṛṇuṣva mahābhāga sāvadhānena cetasā || 26||

केवलं नामबुद्धिस्ते न कार्या तेषु कुम्भज ।मन्त्रात्मकत्वमेतेषां नाम्नां नामात्मतापि च ॥ २७॥

kevalaṃ nāmabuddhiste na kāryā teṣu kumbhaja |mantrātmakatvameteṣāṃ nāmnāṃ nāmātmatāpi ca || 27||

तस्मादेकाग्रमनसा श्रोतव्यं च त्वया सदा ।सूत उवाचइत्युक्त्वा तं हयग्रीवः प्रोचे नामशतत्रयम् ॥ २८॥

tasmādekāgramanasā śrotavyaṃ ca tvayā sadā |sūta uvācaityuktvā taṃ hayagrīvaḥ proce nāmaśatatrayam || 28||

॥ इति श्रीललितात्रिशतीस्तोत्रस्य पूर्वपीठिका सम्पूर्णा ।

|| iti śrīlalitātriśatīstotrasya pūrvapīṭhikā sampūrṇā |

अस्य श्रीललितात्रिशतीस्तोत्रमहामन्त्रस्य भगवान् हयग्रीव ऋषिः,अनुष्टुप्छन्दः, श्रीललितामहात्रिपुरसुन्दरी देवता,ऐं बीजम्, सौः शक्तिः, क्लीं कीलकम्,मम चतुर्विधफलपुरुषार्थे जपे (वा) पारायणे विनियोगः ॥ऐं अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।

asya śrīlalitātriśatīstotramahāmantrasya bhagavān hayagrīva ṛṣiḥ,anuṣṭupchandaḥ, śrīlalitāmahātripurasundarī devatā,aiṃ bījam, sauḥ śaktiḥ, klīṃ kīlakam,mama caturvidhaphalapuruṣārthe jape (vā) pārāyaṇe viniyogaḥ ||aiṃ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |

क्लीं तर्जनीभ्यां नमः ।

klīṃ tarjanībhyāṃ namaḥ |

सौः मध्यमाभ्यां नमः ।

sauḥ madhyamābhyāṃ namaḥ |

ऐं अनामिकाभ्यां नमः ।

aiṃ anāmikābhyāṃ namaḥ |

क्लीं कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।

klīṃ kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |

सौः करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ॥ऐं हृदयाय नमः ।

sauḥ karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ ||aiṃ hṛdayāya namaḥ |

क्लीं शिरसे स्वाहा ।सौः शिखायै वषट् ।ऐं कवचाय हुम् ।क्लीं नेत्रत्रयाय वौषट् ।सौः अस्त्राय फट् ।भूर्भुवस्सुवरोमिति दिग्बन्धः ॥

klīṃ śirase svāhā |sauḥ śikhāyai vaṣaṭ |aiṃ kavacāya hum |klīṃ netratrayāya vauṣaṭ |sauḥ astrāya phaṭ |bhūrbhuvassuvaromiti digbandhaḥ ||

अतिमधुरचापहस्तामपरिमितामोदबाणसौभाग्याम् ।अरुणामतिशयकरुणामभिनवकुलसुन्दरीं वन्दे ॥

atimadhuracāpahastāmaparimitāmodabāṇasaubhāgyām |aruṇāmatiśayakaruṇāmabhinavakulasundarīṃ vande ||

लं पृथिव्यात्मिकायै श्रीललिताम्बिकायै गन्धं समर्पयामि ।हं आकाशात्मिकायै श्रीललिताम्बिकायै पुष्पैः पूजयामि ।यं वाय्वात्मिकायै श्रीललिताम्बिकायै धूपमाघ्रापयामि ।रं वह्यात्मिकायै श्रीललिताम्बिकायै दीपं दर्शयामि ।वं अमृतात्मिकायै श्रीललिताम्बिकायै अमृतं महानैवेद्यं निवेदयामि ।सं सर्वात्मिकायै श्रीललिताम्बिकायै सर्वोपचारपूजां समर्पयामि ॥

laṃ pṛthivyātmikāyai śrīlalitāmbikāyai gandhaṃ samarpayāmi |haṃ ākāśātmikāyai śrīlalitāmbikāyai puṣpaiḥ pūjayāmi |yaṃ vāyvātmikāyai śrīlalitāmbikāyai dhūpamāghrāpayāmi |raṃ vahyātmikāyai śrīlalitāmbikāyai dīpaṃ darśayāmi |vaṃ amṛtātmikāyai śrīlalitāmbikāyai amṛtaṃ mahānaivedyaṃ nivedayāmi |saṃ sarvātmikāyai śrīlalitāmbikāyai sarvopacārapūjāṃ samarpayāmi ||

ककाररूपा कल्याणी कल्याणगुणशालिनी ।कल्याणशैलनिलया कमनीया कलावती ॥ १॥

kakārarūpā kalyāṇī kalyāṇaguṇaśālinī |kalyāṇaśailanilayā kamanīyā kalāvatī || 1||

कमलाक्षी कल्मषघ्नी करुणामृतसागरा ।कदम्बकाननावासा कदम्ब कुसुमप्रिया ॥ २॥

kamalākṣī kalmaṣaghnī karuṇāmṛtasāgarā |kadambakānanāvāsā kadamba kusumapriyā || 2||

कन्दर्पविद्या कन्दर्पजनकापाङ्गवीक्षणा ।कर्पूरवीटीसौरभ्यकल्लोलितककुप्तटा ॥ ३॥

kandarpavidyā kandarpajanakāpāṅgavīkṣaṇā |karpūravīṭīsaurabhyakallolitakakuptaṭā || 3||

कलिदोषहरा कञ्जलोचना कम्रविग्रहा ।कर्मादिसाक्षिणी कारयित्री कर्मफलप्रदा ॥ ४॥

kalidoṣaharā kañjalocanā kamravigrahā |karmādisākṣiṇī kārayitrī karmaphalapradā || 4||

एकाररूपा चैकाक्षर्येकानेकाक्षराकृतिः ।एतत्तदित्यनिर्देश्या चैकानन्दचिदाकृतिः ॥ ५॥

ekārarūpā caikākṣaryekānekākṣarākṛtiḥ |etattadityanirdeśyā caikānandacidākṛtiḥ || 5||

एवमित्यागमाबोध्या चैकभक्तिमदर्चिता ।एकाग्रचित्तनिर्ध्याता चैषणारहितादृता ॥ ६॥

evamityāgamābodhyā caikabhaktimadarcitā |ekāgracittanirdhyātā caiṣaṇārahitādṛtā || 6||

एलासुगन्धिचिकुरा चैनः कूटविनाशिनी ।एकभोगा चैकरसा चैकैश्वर्यप्रदायिनी ॥ ७॥

elāsugandhicikurā cainaḥ kūṭavināśinī |ekabhogā caikarasā caikaiśvaryapradāyinī || 7||

एकातपत्रसाम्राज्यप्रदा चैकान्तपूजिता ।एधमानप्रभा चैजदनेकजगदीश्वरी ॥ ८॥

ekātapatrasāmrājyapradā caikāntapūjitā |edhamānaprabhā caijadanekajagadīśvarī || 8||

एकवीरादिसंसेव्या चैकप्राभवशालिनी ।ईकाररूपा चेशित्री चेप्सितार्थप्रदायिनी ॥ ९॥

ekavīrādisaṃsevyā caikaprābhavaśālinī |īkārarūpā ceśitrī cepsitārthapradāyinī || 9||

ईदृगित्यविनिर्देश्या चेश्वरत्वविधायिनी ।ईशानादिब्रह्ममयी चेशित्वाद्यष्टसिद्धिदा ॥ १०॥

īdṛgityavinirdeśyā ceśvaratvavidhāyinī |īśānādibrahmamayī ceśitvādyaṣṭasiddhidā || 10||

ईक्षित्रीक्षणसृष्टाण्डकोटिरीश्वरवल्लभा ।ईडिता चेश्वरार्धाङ्गशरीरेशाधिदेवता ॥ ११॥

īkṣitrīkṣaṇasṛṣṭāṇḍakoṭirīśvaravallabhā |īḍitā ceśvarārdhāṅgaśarīreśādhidevatā || 11||

ईश्वरप्रेरणकरी चेशताण्डवसाक्षिणी ।ईश्वरोत्सङ्गनिलया चेतिबाधाविनाशिनी ॥ १२॥

īśvarapreraṇakarī ceśatāṇḍavasākṣiṇī |īśvarotsaṅganilayā cetibādhāvināśinī || 12||