पार्थसारथिसुप्रभातम् Shri Parthasarathi Suprabhatam

कौसल्यासुप्रजा राम पूर्वा सन्ध्या प्रवर्ततेउत्तिष्ठ नरशार्दूल कर्तव्यं दैवमाह्निकम् ॥उत्तिष्ठोत्तिष्ठ गोविन्द उत्तिष्ठ गरुडध्वज ।उत्तिष्ठ कमलाकान्त त्रैलोक्यं मङ्गलं कुरु ॥वन्दे वृन्दावनान्ते मणिगणविलसत्सौधहर्म्ये गृहाढ्येसम्राजत्कैरविण्यास्तटभुवि घृणिमद्गोपुरे सालरम्ये ।आनन्दाख्ये विमाने मुनिगणविनुतं पार्थसूतं च रामंरङ्गेशं श्रीनृसिंहं गजवरवरदं श्रीक्षितिभ्यां समेतम् ॥ १॥

kausalyāsuprajā rāma pūrvā sandhyā pravartateuttiṣṭha naraśārdūla kartavyaṃ daivamāhnikam ||uttiṣṭhottiṣṭha govinda uttiṣṭha garuḍadhvaja |uttiṣṭha kamalākānta trailokyaṃ maṅgalaṃ kuru ||vande vṛndāvanānte maṇigaṇavilasatsaudhaharmye gṛhāḍhyesamrājatkairaviṇyāstaṭabhuvi ghṛṇimadgopure sālaramye |ānandākhye vimāne munigaṇavinutaṃ pārthasūtaṃ ca rāmaṃraṅgeśaṃ śrīnṛsiṃhaṃ gajavaravaradaṃ śrīkṣitibhyāṃ sametam || 1||

मातः श्रीर्जगतामशेषजगतां नाथस्य भर्त्तुः प्रियेतद्वक्षस्थलनित्यवासिनि सदा श्रीवेदवल्याह्वये ।वृन्दारण्यनिवासियोगिसदने सम्भूय वारान्निधेर्मन्नाथामरभूरुहेण सहिते नैशं प्रभातं शुभम् ॥ २॥

mātaḥ śrīrjagatāmaśeṣajagatāṃ nāthasya bharttuḥ priyetadvakṣasthalanityavāsini sadā śrīvedavalyāhvaye |vṛndāraṇyanivāsiyogisadane sambhūya vārānnidhermannāthāmarabhūruheṇa sahite naiśaṃ prabhātaṃ śubham || 2||

श्रीमद्वेदलतां श्रितामृतलतां वृन्दावने संस्थितांसम्यग्दृष्टपरावरेण मुनिना संवर्धितां तद्धिताम् ।लब्ध्वा तां समुपेत्य दुग्धजलधेस्तद्दत्तनामा वसन्मन्नाथाश्रितकल्पभूरुहविभो ते सुप्रभातं हरे ॥ ३॥

śrīmadvedalatāṃ śritāmṛtalatāṃ vṛndāvane saṃsthitāṃsamyagdṛṣṭaparāvareṇa muninā saṃvardhitāṃ taddhitām |labdhvā tāṃ samupetya dugdhajaladhestaddattanāmā vasanmannāthāśritakalpabhūruhavibho te suprabhātaṃ hare || 3||

समस्तकल्याणगुणैकधाम्नः स्वशक्तिलेशोद्धृतभूतलस्य ।प्रह्लादभक्तेः परिवर्धकस्य मन्नाथनाम्नस्तव सुप्रभातम् ॥ ४॥

samastakalyāṇaguṇaikadhāmnaḥ svaśaktileśoddhṛtabhūtalasya |prahlādabhakteḥ parivardhakasya mannāthanāmnastava suprabhātam || 4||

श्रीमत्कैरविणीसरोवरतटे नित्यं तपः कुर्वतेसम्यग्ज्ञानवतां वराय भृगवे दत्वा त्वभीष्टं वरम् ।लब्ध्वा तस्य सुतां जगत्त्रयमुदे तस्मै प्रसन्नस्य तेमन्नाथाद्य हि सुप्रभातमखिलांस्त्रातुं प्रसीद प्रभो ॥ ५॥

śrīmatkairaviṇīsarovarataṭe nityaṃ tapaḥ kurvatesamyagjñānavatāṃ varāya bhṛgave datvā tvabhīṣṭaṃ varam |labdhvā tasya sutāṃ jagattrayamude tasmai prasannasya temannāthādya hi suprabhātamakhilāṃstrātuṃ prasīda prabho || 5||

श्रीमन् धरापरविमोचनदीक्षितं त्वांसम्बोधयन्ति विधिशङ्करशक्रमुख्याः ।स्वामिन् जगत्त्रयविभो यदुवंशनाथश्रीपार्थसूत भगवंस्तव सुप्रभातम् ॥ ६॥

śrīman dharāparavimocanadīkṣitaṃ tvāṃsambodhayanti vidhiśaṅkaraśakramukhyāḥ |svāmin jagattrayavibho yaduvaṃśanāthaśrīpārthasūta bhagavaṃstava suprabhātam || 6||

भास्वान् विकासयति पङ्कजकुड्मलानिपद्माकरेषु परिकूजितसारेसेषु ।कूजन्ति पञ्जरशुकाः सह सारिकाभिःश्रीपार्थसूत भगवंस्तव सुप्रभातम् ॥ ७॥

bhāsvān vikāsayati paṅkajakuḍmalānipadmākareṣu parikūjitasāreseṣu |kūjanti pañjaraśukāḥ saha sārikābhiḥśrīpārthasūta bhagavaṃstava suprabhātam || 7||

वीणां प्रगृह्य मुनिवाहनयोगिवर्योगानं करोति सह तुम्बुरुनारदाद्यैः । वर् तुम्बुरुनारदाद्याःसङ्गीतवाद्यनिपुणास्तव सुप्रभातगाथाः पठन्ति यदुनन्दन सुप्रभातम् ॥ ८॥

vīṇāṃ pragṛhya munivāhanayogivaryogānaṃ karoti saha tumburunāradādyaiḥ | var tumburunāradādyāḥsaṅgītavādyanipuṇāstava suprabhātagāthāḥ paṭhanti yadunandana suprabhātam || 8||

ब्रह्मादयस्सुरपतिप्रमुखा दिगीशाःस्वस्वाधिकारनियतास्तव सैन्यनाथाः ।संप्रार्थयन्ति तव सद्मपुरोविभागेश्रीपार्थसूत भगवंस्तव सुप्रभातम् ॥ ९॥

brahmādayassurapatipramukhā digīśāḥsvasvādhikāraniyatāstava sainyanāthāḥ |saṃprārthayanti tava sadmapurovibhāgeśrīpārthasūta bhagavaṃstava suprabhātam || 9||

गोपाङ्गनास्तव हि मङ्गलगीतकानिगायन्ति कामशरपीडितगात्रयष्ट्यः ।गोपालबालककुलानि विसृज्य वत्सान्त्वां प्रार्थयन्ति यदुशेखर सुप्रभातम् ॥ १०॥

gopāṅganāstava hi maṅgalagītakānigāyanti kāmaśarapīḍitagātrayaṣṭyaḥ |gopālabālakakulāni visṛjya vatsāntvāṃ prārthayanti yaduśekhara suprabhātam || 10||

स्नेहप्रतिस्नुतपयोधरपारयुक्ताःगावः स्ववत्ससहिताः परितोषयुक्ताः ।वत्सान् विसृज्य च पयः परिदोहयन्तिगोपालकास्तव यदूद्वह सुप्रभातम् ॥ ११॥

snehapratisnutapayodharapārayuktāḥgāvaḥ svavatsasahitāḥ paritoṣayuktāḥ |vatsān visṛjya ca payaḥ paridohayantigopālakāstava yadūdvaha suprabhātam || 11||

वृन्दावने विहरतां पशुपालकानांरक्षार्थमात्तवरवेत्र सुशङ्खपाणे ।भ्रात्रा समेत सुमनोहर भूषणार्हप्रोत्तिष्ठ पार्थरथपालक सुप्रभातम् ॥ १२॥

vṛndāvane viharatāṃ paśupālakānāṃrakṣārthamāttavaravetra suśaṅkhapāṇe |bhrātrā sameta sumanohara bhūṣaṇārhaprottiṣṭha pārtharathapālaka suprabhātam || 12||

वृन्दावनान्तरमनोज्ञवनान्तरेषुनानातरुप्रवरशोभिजलाशयेषु ।कूजद्विहङ्गमगणेषु मधुव्रतानिगायन्ति पार्थरथनायक सुप्रभातम् ॥ १३॥

vṛndāvanāntaramanojñavanāntareṣunānātarupravaraśobhijalāśayeṣu |kūjadvihaṅgamagaṇeṣu madhuvratānigāyanti pārtharathanāyaka suprabhātam || 13||

मन्दारकुन्दवरकैतकमाधवीनांआमोदनिर्भरवनान्तरनिस्सृतोऽसौ ।मन्दानिलः प्रसरति प्रवरः प्रभातेश्रीपार्थसूत भगवंस्तव सुप्रभातम् ॥ १४॥

mandārakundavarakaitakamādhavīnāṃāmodanirbharavanāntaranissṛto'sau |mandānilaḥ prasarati pravaraḥ prabhāteśrīpārthasūta bhagavaṃstava suprabhātam || 14||

सम्फुल्लकैरवसरोवरनीरसंस्थाःहंसास्सचक्रमिथुनास्सह सारसैश्च ।तीरे तु देशिकगणैस्सह संविवादान्तन्वन्ति पार्थरथनायक सुप्रभातम् ॥ १५॥

samphullakairavasarovaranīrasaṃsthāḥhaṃsāssacakramithunāssaha sārasaiśca |tīre tu deśikagaṇaissaha saṃvivādāntanvanti pārtharathanāyaka suprabhātam || 15||

तद्देशिकाः सकलशास्त्रविदां वरिष्ठाःत्वत्प्रोक्तदिव्यचरमार्थनिविष्टभावाः ।कासारयोगिमुखदेशिकसूक्तिनिष्ठाःतिष्ठन्ति किङ्करकृतौ तव सुप्रभातम् ॥ १६॥

taddeśikāḥ sakalaśāstravidāṃ variṣṭhāḥtvatproktadivyacaramārthaniviṣṭabhāvāḥ |kāsārayogimukhadeśikasūktiniṣṭhāḥtiṣṭhanti kiṅkarakṛtau tava suprabhātam || 16||

श्रीभट्टनाथकृतिभिस्तव मङ्गलानिशंसन्ति देशिकवरास्त्वमितप्रभावाः ।गोदासुसूक्तिभिरपि प्रविबोधयन्तिश्रीपार्थसूत भगवंस्तव सुप्रभातम् ॥ १७॥

śrībhaṭṭanāthakṛtibhistava maṅgalāniśaṃsanti deśikavarāstvamitaprabhāvāḥ |godāsusūktibhirapi pravibodhayantiśrīpārthasūta bhagavaṃstava suprabhātam || 17||

सूर्योदये ग्रहगणास्त्वितरे सुरेन्द्राःआज्ञां तवैव निजवैभवसंप्रयुक्ताः ।संप्रार्थ्य तोषितुमिहाद्य जगत्पतिं त्वांतिष्ठन्ति पार्थरथनायक सुप्रभातम् ॥ १८॥

sūryodaye grahagaṇāstvitare surendrāḥājñāṃ tavaiva nijavaibhavasaṃprayuktāḥ |saṃprārthya toṣitumihādya jagatpatiṃ tvāṃtiṣṭhanti pārtharathanāyaka suprabhātam || 18||

नित्यार्चनां रचयितुं विविधोपहारान्वस्तूनि वस्त्रवरदिव्यविभूषणानि ।सङ्गृह्य वैदिकशिखामणयः प्रभातेतिष्ठन्ति पार्थरथभूषण सुप्रभातम् ॥ १९॥

nityārcanāṃ racayituṃ vividhopahārānvastūni vastravaradivyavibhūṣaṇāni |saṅgṛhya vaidikaśikhāmaṇayaḥ prabhātetiṣṭhanti pārtharathabhūṣaṇa suprabhātam || 19||

काश्मीरकेसरयुतं हरिचन्दनञ्चकस्तूरिकां च घनसारवरं गृहीत्वा ।द्वारि स्थितास्तव हि दासगणास्समस्ताःश्रीपार्थसूत भगवंस्तव सुप्रभातम् ॥ २०॥

kāśmīrakesarayutaṃ haricandanañcakastūrikāṃ ca ghanasāravaraṃ gṛhītvā |dvāri sthitāstava hi dāsagaṇāssamastāḥśrīpārthasūta bhagavaṃstava suprabhātam || 20||

सम्फुल्लपङ्कजनवोत्पलकैरवाणिसच्चम्पकैर्मरुवकैः कृतमालिकानि ।सङ्गृह्य तावकसमर्चनमादरेणतिष्ठन्ति कर्तुमनघास्तव सुप्रभातम् ॥ २१॥

samphullapaṅkajanavotpalakairavāṇisaccampakairmaruvakaiḥ kṛtamālikāni |saṅgṛhya tāvakasamarcanamādareṇatiṣṭhanti kartumanaghāstava suprabhātam || 21||

भाग्याधिकास्तव पदाब्जनिविष्टभावाःपीताम्बराण्यपरिमेयविभूषणानि ।रत्नानि काञ्चनयुतानि समर्पयन्तिश्रीपार्थसूत भगवंस्तव सुप्रभातम् ॥ २२॥

bhāgyādhikāstava padābjaniviṣṭabhāvāḥpītāmbarāṇyaparimeyavibhūṣaṇāni |ratnāni kāñcanayutāni samarpayantiśrīpārthasūta bhagavaṃstava suprabhātam || 22||

प्रातःप्रयुक्तनवनीतपयःफलानिमुद्गान्नलड्डुकमनोहरमिश्रितानि ।सोपायनानि च समर्पयितुं यतन्तेश्रीवैष्णवास्तव यदूद्वह सुप्रभातम् २३॥भेरीमृदङ्गपटहानकगोमुखादिवाद्यानि घोषयति दासगणस्तवाग्रे ।तिष्ठन्ति नर्तनपरा गणिकास्समस्ताःश्रीपार्थसूत भगवंस्तव सुप्रभातम् २४॥हस्तीन्द्रमूर्ध्नि धृतकाञ्चनकुम्भतीर्थंछत्रावृतं विधृतचामरयुग्ममारात् ।श्रीमन् प्रभो तव हि मङ्गलमज्जनायश्रीपार्थसूत भगवंस्तव सुप्रभातम् ॥ २५॥

prātaḥprayuktanavanītapayaḥphalānimudgānnalaḍḍukamanoharamiśritāni |sopāyanāni ca samarpayituṃ yatanteśrīvaiṣṇavāstava yadūdvaha suprabhātam 23||bherīmṛdaṅgapaṭahānakagomukhādivādyāni ghoṣayati dāsagaṇastavāgre |tiṣṭhanti nartanaparā gaṇikāssamastāḥśrīpārthasūta bhagavaṃstava suprabhātam 24||hastīndramūrdhni dhṛtakāñcanakumbhatīrthaṃchatrāvṛtaṃ vidhṛtacāmarayugmamārāt |śrīman prabho tava hi maṅgalamajjanāyaśrīpārthasūta bhagavaṃstava suprabhātam || 25||

एकान्तिनश्च विमलाशययोगिवर्याःअध्यापकास्तव पदाब्जनिविष्टभावाः ।तिष्ठन्ति सन्निधिमुपेत्य भवत्पदाब्जेसेवार्थमर्जुनसखे तव सुप्रभातम् ॥ २६॥

ekāntinaśca vimalāśayayogivaryāḥadhyāpakāstava padābjaniviṣṭabhāvāḥ |tiṣṭhanti sannidhimupetya bhavatpadābjesevārthamarjunasakhe tava suprabhātam || 26||

त्वत्सेवनाय सकलद्रविडागमानांवक्ता पराङ्कुशमुनिस्स्वपदप्रपन्नैः ।रामानुजोऽपि कृतनित्यसमस्तकृत्यःत्वद्द्वारि तिष्ठति विभो तव सुप्रभातम् ॥ २७॥

tvatsevanāya sakaladraviḍāgamānāṃvaktā parāṅkuśamunissvapadaprapannaiḥ |rāmānujo'pi kṛtanityasamastakṛtyaḥtvaddvāri tiṣṭhati vibho tava suprabhātam || 27||

उत्तिष्ठ लक्ष्मणगुरो सह सीतयाऽद्यधर्मं विवर्धय विभो जय पालयास्मान् ।दासान् कुरुष्व सहसा तव किङ्करांश्चते सुप्रभातमधुना रघुवंशनाथ ॥ २८॥

uttiṣṭha lakṣmaṇaguro saha sītayā'dyadharmaṃ vivardhaya vibho jaya pālayāsmān |dāsān kuruṣva sahasā tava kiṅkarāṃścate suprabhātamadhunā raghuvaṃśanātha || 28||

श्रीमन् गजेन्द्रवरदाश्रितपारिजातश्रीवैनतेयभुजमूलविभूषणाढ्य ।इन्द्रादिदेवगणपूजितपादपद्मश्रीमन् वरप्रद सुरेश्वर सुप्रभातम् ॥ २९॥

śrīman gajendravaradāśritapārijātaśrīvainateyabhujamūlavibhūṣaṇāḍhya |indrādidevagaṇapūjitapādapadmaśrīman varaprada sureśvara suprabhātam || 29||

श्रीमन् नृसिंह जगतां जनिहेतुभूतसम्पालनान्तकरणादिषु जागरूक ।अन्तःप्रविश्य च नियन्तृतया भवास्मान्श्रीमन् नृसिंह भगवंस्तव सुप्रभातम् ॥ ३०॥

śrīman nṛsiṃha jagatāṃ janihetubhūtasampālanāntakaraṇādiṣu jāgarūka |antaḥpraviśya ca niyantṛtayā bhavāsmānśrīman nṛsiṃha bhagavaṃstava suprabhātam || 30||

श्रीमन् नृसिंह तव मङ्गलमस्तु नित्यंसूर्येन्दुतारकसमानमहःप्ररोहैः ।नैशं तमःप्रसरमान्तरमप्यपास्तंस्वामिन् नृसिंह भगवंस्तव सुप्रभातम् ॥ ३१॥

śrīman nṛsiṃha tava maṅgalamastu nityaṃsūryendutārakasamānamahaḥprarohaiḥ |naiśaṃ tamaḥprasaramāntaramapyapāstaṃsvāmin nṛsiṃha bhagavaṃstava suprabhātam || 31||

काव्योऽपि पूर्वदिशि संस्थितपर्वतस्थोवाचां पतिर्हिमकरोऽस्तमितो बभूव ।पक्षी निनादमपि पञ्जरगः करोतिश्रीमन् नृसिंह भगवंस्तव सुप्रभातम् ॥ ३२॥

kāvyo'pi pūrvadiśi saṃsthitaparvatasthovācāṃ patirhimakaro'stamito babhūva |pakṣī ninādamapi pañjaragaḥ karotiśrīman nṛsiṃha bhagavaṃstava suprabhātam || 32||

श्रीपार्थसारथि रघूत्तम वेदवल्लीमन्नाथ सौम्यनरसिंहवरप्रदानाम् ।ये सुप्रभातमनिशं प्रपठन्ति तेषांब्रह्मेश्वराद्यसुलभं सुलभं पदं स्यात् ॥ ३३॥

śrīpārthasārathi raghūttama vedavallīmannātha saumyanarasiṃhavarapradānām |ye suprabhātamaniśaṃ prapaṭhanti teṣāṃbrahmeśvarādyasulabhaṃ sulabhaṃ padaṃ syāt || 33||

इति श्रीपार्थसारथि सुप्रभातम् ।

iti śrīpārthasārathi suprabhātam |