प्रेमामृतरसायनस्तोत्रम् Premamritarasayanastotram

प्रेमावतारश्रीमन्महाप्रभुकृष्णचैतन्यदेवमुखपद्मविनिर्गतम्एकदा कृष्णविरहाद्ध्यायन्ती प्रियसङ्गमम् ।मनोबाष्पनिरासाय जल्पतीदं मुहुर्मुहुः ॥ १॥

premāvatāraśrīmanmahāprabhukṛṣṇacaitanyadevamukhapadmavinirgatamekadā kṛṣṇavirahāddhyāyantī priyasaṅgamam |manobāṣpanirāsāya jalpatīdaṃ muhurmuhuḥ || 1||

कृष्णः कृष्णेन्दुरानन्दो गोविन्दो गोकुलोत्सवः ।गोपालो गोपगोपीशो वल्लवेन्द्रो व्रजेश्वरः ॥ २॥

kṛṣṇaḥ kṛṣṇendurānando govindo gokulotsavaḥ |gopālo gopagopīśo vallavendro vrajeśvaraḥ || 2||

प्रत्यहं नूतनतरस्तरुणानन्दविग्रहः ।आनन्दैकसुखस्वामी सन्तोषाक्षयकोषभूः ॥ ३॥

pratyahaṃ nūtanatarastaruṇānandavigrahaḥ |ānandaikasukhasvāmī santoṣākṣayakoṣabhūḥ || 3||

आभीराभिनवानन्दः परमानन्दकन्दलः ।वृन्दावनकलानाथो व्रजानङ्गनवाङ्कुरः ॥ ४॥ व्रजानन्द

ābhīrābhinavānandaḥ paramānandakandalaḥ |vṛndāvanakalānātho vrajānaṅganavāṅkuraḥ || 4|| vrajānanda

नयनानन्दकुसुमो व्रजभाग्यफलोदयः ।प्रतिक्षणातिसुखदो मोहनो मधुरद्युतिः ॥ ५॥

nayanānandakusumo vrajabhāgyaphalodayaḥ |pratikṣaṇātisukhado mohano madhuradyutiḥ || 5||

सुधानिर्यासनिचयः सुन्दरः शीतलाकृतिः । श्यामलाकृतिःनवयौवनसम्भिन्नश्यामामृतरसार्णवः ॥ ६॥

sudhāniryāsanicayaḥ sundaraḥ śītalākṛtiḥ | śyāmalākṛtiḥnavayauvanasambhinnaśyāmāmṛtarasārṇavaḥ || 6||

इन्द्रनीलमणिस्वच्छो दलिताञ्जनचिक्कणः ।इन्दीवरसुखस्पर्शो नीरदस्निग्धसुन्दरः ॥ ७॥

indranīlamaṇisvaccho dalitāñjanacikkaṇaḥ |indīvarasukhasparśo nīradasnigdhasundaraḥ || 7||

कर्पूरागरुकस्तूरीकुङ्कुमाक्ताङ्गधूसरः ।सुकुञ्चितकचग्रस्तोल्लसच्चारुशिखण्डकः ॥ ८॥

karpūrāgarukastūrīkuṅkumāktāṅgadhūsaraḥ |sukuñcitakacagrastollasaccāruśikhaṇḍakaḥ || 8||

मत्तालिविभ्रमत्पारिजातपुष्पावतंसकः । मत्तालिविलसत्आननेन्दुजितानन्तपूर्णशारदचन्द्रमाः ॥ ९॥

mattālivibhramatpārijātapuṣpāvataṃsakaḥ | mattālivilasatānanendujitānantapūrṇaśāradacandramāḥ || 9||

श्रीमल्ललाटपाटीरतिलकालकरञ्जितः ।लीलोन्नतभ्रूविलासो मदालसविलोचनः ॥ १०॥

śrīmallalāṭapāṭīratilakālakarañjitaḥ |līlonnatabhrūvilāso madālasavilocanaḥ || 10||

आकर्णारक्तसौन्दर्यलहरीदृष्टिमन्थरः ।घूर्णायमाननयनः साचीक्षणविचक्षणः ॥ ११॥

ākarṇāraktasaundaryalaharīdṛṣṭimantharaḥ |ghūrṇāyamānanayanaḥ sācīkṣaṇavicakṣaṇaḥ || 11||

अपाङ्गेङ्गितसौभाग्यतरलीकृतचेतनः ।ईषन्मुद्रितलोलाक्षः सुनासापुटसुन्दरः ॥ १२॥

apāṅgeṅgitasaubhāgyataralīkṛtacetanaḥ |īṣanmudritalolākṣaḥ sunāsāpuṭasundaraḥ || 12||

गण्डप्रान्तोल्लसत्कर्णमकराकृतिकुण्डलः ।प्रसन्नानन्दवदनो जगदाह्लादकाननः ॥ १३॥ जगदाह्लादकारकः

gaṇḍaprāntollasatkarṇamakarākṛtikuṇḍalaḥ |prasannānandavadano jagadāhlādakānanaḥ || 13|| jagadāhlādakārakaḥ

सुस्मेराधृतलावण्यप्रकाशीकृतदिङ्मुखः । धृतसौन्दर्यसिन्दूरारुणसुस्निग्धमाणिक्यदशनच्छदः ॥ १४॥

susmerādhṛtalāvaṇyaprakāśīkṛtadiṅmukhaḥ | dhṛtasaundaryasindūrāruṇasusnigdhamāṇikyadaśanacchadaḥ || 14||

पीयूषाधिकमाध्वीकसूक्तः श्रुतिरसायनः । सूक्तित्रिभङ्गललितस्तिर्यग्ग्रीवस्त्रैलोक्यमोहनः ॥ १५॥

pīyūṣādhikamādhvīkasūktaḥ śrutirasāyanaḥ | sūktitribhaṅgalalitastiryaggrīvastrailokyamohanaḥ || 15||

कुञ्चिताधरसंसिक्तकूजद्वेणुविनोदवान् । सासक्तकूजकङ्कणाङ्गदकेयूरमुद्रिकादिलसद्भुजः ॥ १६॥ मुद्रिकाविलसद्

kuñcitādharasaṃsiktakūjadveṇuvinodavān | sāsaktakūjakaṅkaṇāṅgadakeyūramudrikādilasadbhujaḥ || 16|| mudrikāvilasad

स्वर्णसूत्रसुविन्यस्तकौस्तुभामुक्तकन्धरः ।मुक्ताहारोल्लसद्वक्षः स्फुरच्छ्रीवत्सलाञ्छनः ॥ १७॥

svarṇasūtrasuvinyastakaustubhāmuktakandharaḥ |muktāhārollasadvakṣaḥ sphuracchrīvatsalāñchanaḥ || 17||

आपीनहृदयो नीपमाल्यवान् बन्धुरोदरः ।संवीतपीतवसनो रशनाविलसत्कटिः ॥ १८॥

āpīnahṛdayo nīpamālyavān bandhurodaraḥ |saṃvītapītavasano raśanāvilasatkaṭiḥ || 18||

अन्तरीयघटीबन्धप्रपदान्दोलिताञ्चलः ।अरविन्दपदद्वन्द्वकलक्वणितनूपुरः ॥ १९॥ क्वणत्कारितनूपुरः

antarīyaghaṭībandhaprapadāndolitāñcalaḥ |aravindapadadvandvakalakvaṇitanūpuraḥ || 19|| kvaṇatkāritanūpuraḥ

बन्धूकारुणमाधुर्यसुकुमारपदाम्बुजः । पल्लवारुणनखचन्द्रजिताशेषदर्पणेन्दुमणिप्रभः ॥ २०॥

bandhūkāruṇamādhuryasukumārapadāmbujaḥ | pallavāruṇanakhacandrajitāśeṣadarpaṇendumaṇiprabhaḥ || 20||

ध्वजवज्राङ्कुशाम्भोजराजच्चरणपल्लवः ।त्रैलोक्याद्भुतसौन्दर्यपरिपाकमनोहरः ॥ २१॥

dhvajavajrāṅkuśāmbhojarājaccaraṇapallavaḥ |trailokyādbhutasaundaryaparipākamanoharaḥ || 21||

साक्षात्केलिकलामूर्तिः परिहासरसार्णवः ।यमुनोपवनश्रेणीविहारी व्रजनागरः ॥ २२॥ श्रेणीविलासे

sākṣātkelikalāmūrtiḥ parihāsarasārṇavaḥ |yamunopavanaśreṇīvihārī vrajanāgaraḥ || 22|| śreṇīvilāse

गोपाङ्गनाजनासक्तो वृन्दारण्यपुरन्दरः ।आभीरनागरीप्राणनायकः कामशेखरः ॥ २३॥

gopāṅganājanāsakto vṛndāraṇyapurandaraḥ |ābhīranāgarīprāṇanāyakaḥ kāmaśekharaḥ || 23||

यमुनानाविको गोपीपारावारकृतोद्यमः ।राधावरुन्धनरतः कदम्बवनमन्दिरः ॥ २४॥ राधावरोधन

yamunānāviko gopīpārāvārakṛtodyamaḥ |rādhāvarundhanarataḥ kadambavanamandiraḥ || 24|| rādhāvarodhana

व्रजयोषित्सदाहृद्यो गोपीलोचनतारकः ।जीवनानन्दरसिकः पूर्णानन्दकुतूहलः ॥ २५॥ यमुनानन्द

vrajayoṣitsadāhṛdyo gopīlocanatārakaḥ |jīvanānandarasikaḥ pūrṇānandakutūhalaḥ || 25|| yamunānanda

गोपिकाकुचकस्तूरीपङ्किलः केलिलालसः ।अलक्षितकुटीरस्थो राधासर्वस्वसम्पुटः ॥ २६॥

gopikākucakastūrīpaṅkilaḥ kelilālasaḥ |alakṣitakuṭīrastho rādhāsarvasvasampuṭaḥ || 26||

वल्लवीवदनाम्भोजमधुमत्तमधुव्रतः ।निगूढरसविद्गोपीचित्ताह्लादककाननः ॥ २७॥ चित्ताह्लादकलानिधिः

vallavīvadanāmbhojamadhumattamadhuvrataḥ |nigūḍharasavidgopīcittāhlādakakānanaḥ || 27|| cittāhlādakalānidhiḥ

कालिन्दीपुलिनानन्दी क्रीडाताण्डवपण्डितः ।आभीरिकानवानङ्गरङ्गभूमिसुधाकरः ॥ २८॥ जनानङ्ग

kālindīpulinānandī krīḍātāṇḍavapaṇḍitaḥ |ābhīrikānavānaṅgaraṅgabhūmisudhākaraḥ || 28|| janānaṅga

विदग्धगोपवनिताचित्ताकूतविनोदकृत् ।नानोपायनपाणिस्थगोपनारीगणावृतः ॥ २९॥

vidagdhagopavanitācittākūtavinodakṛt |nānopāyanapāṇisthagopanārīgaṇāvṛtaḥ || 29||

वाञ्छाकल्पतरुः कामकलारसशिरोमणिः ।कन्दर्पकोटिलावण्यः कोटीन्दुललितद्युतिः ॥ ३०॥

vāñchākalpataruḥ kāmakalārasaśiromaṇiḥ |kandarpakoṭilāvaṇyaḥ koṭīndulalitadyutiḥ || 30||

जगत्त्रयमनोमोहकरो मन्मथमन्मथः ।गोपसीमन्तिनीशश्वद्भावापेक्षापरायणः ॥ ३१॥

jagattrayamanomohakaro manmathamanmathaḥ |gopasīmantinīśaśvadbhāvāpekṣāparāyaṇaḥ || 31||

नवीनमधुरस्नेहः प्रेयसीप्रेमसञ्चयः ।गोपीमनोरथाक्रान्तो नाट्यलीलाविशारदः ॥ ३२॥

navīnamadhurasnehaḥ preyasīpremasañcayaḥ |gopīmanorathākrānto nāṭyalīlāviśāradaḥ || 32||

प्रत्यङ्गरभसावेशप्रमदाप्राणवल्लभः ।रासोल्लासमदोन्मत्तो राधिकारतिलम्पटः ॥ ३३॥

pratyaṅgarabhasāveśapramadāprāṇavallabhaḥ |rāsollāsamadonmatto rādhikāratilampaṭaḥ || 33||

खेलालीलापरिश्रान्तः स्वेदाङ्कुरचिताननः । हेलालीलागोपिकाङ्कालसः श्रीमान् मलयानिलसेवितः ॥ ३४॥

khelālīlāpariśrāntaḥ svedāṅkuracitānanaḥ | helālīlāgopikāṅkālasaḥ śrīmān malayānilasevitaḥ || 34||

(सकृत्प्रपन्नजनतासंरक्षणधुरन्धरः ।सुप्रसन्ने वासुदेवो गोपिकाजनवल्लभः ॥)इत्येवं प्राणनाथस्य प्रेमामृतरसायनम् ।यः पठेच्छरावयेद् वापि स प्रेम्णि प्रमिलेद् ध्रुवम् ॥ ३५॥

(sakṛtprapannajanatāsaṃrakṣaṇadhurandharaḥ |suprasanne vāsudevo gopikājanavallabhaḥ ||)ityevaṃ prāṇanāthasya premāmṛtarasāyanam |yaḥ paṭheccharāvayed vāpi sa premṇi pramiled dhruvam || 35||

इति श्रीवल्लभाचार्यविरचितं कृष्णप्रेमामृतरसायनस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

iti śrīvallabhācāryaviracitaṃ kṛṣṇapremāmṛtarasāyanastotraṃ sampūrṇam |