मुकुन्दमालास्तोत्रम् Mukundamalastotram By Khulashekhara Versions 1 And 2

संस्करण् १ श्लोक संख्या ४०श्रीवल्लभेति वरदेति दयापरेतिभक्तप्रियेति भवलुण्ठनकोविदेति ।नाथेति नागशयनेति जगन्निवासेत्य्आलापिनं प्रतिदिनं कुरु मां मुकुन्द ॥ १॥

saṃskaraṇ 1 śloka saṃkhyā 40śrīvallabheti varadeti dayāparetibhaktapriyeti bhavaluṇṭhanakovideti |nātheti nāgaśayaneti jagannivāsetyālāpinaṃ pratidinaṃ kuru māṃ mukunda || 1||

जयतु जयतु देवो देवकीनन्दनोऽयंजयतु जयतु कृष्णो वृष्णिवंशप्रदीपः ।जयतु जयतु मेघश्यामलः कोमलाङ्गोजयतु जयतु पृथ्वीभारनाशो मुकुन्दः ॥ २॥ ॥ का २॥

jayatu jayatu devo devakīnandano'yaṃjayatu jayatu kṛṣṇo vṛṣṇivaṃśapradīpaḥ |jayatu jayatu meghaśyāmalaḥ komalāṅgojayatu jayatu pṛthvībhāranāśo mukundaḥ || 2|| || kā 2||

मुकुन्द मूर्ध्ना प्रणिपत्य याचेभवन्तमेकान्तमियन्तमर्थम् ।अविस्मृतिस्त्वच्चरणारविन्देभवे भवे मेऽस्तु भवत्प्रसादात् ॥ ३॥ ॥ का ३॥

mukunda mūrdhnā praṇipatya yācebhavantamekāntamiyantamartham |avismṛtistvaccaraṇāravindebhave bhave me'stu bhavatprasādāt || 3|| || kā 3||

नाहं वन्दे तव चरणयोर्द्वन्द्वमद्वन्द्वहेतोःकुम्भीपाकं गुरुमपि हरे नारकं नापनेतुम् ।रम्यारामामृदुतनुलता नन्दने नापि रन्तुंभावे भावे हृदयभवने भावयेयं भवन्तम् ॥ ४॥ ॥ का ५॥

nāhaṃ vande tava caraṇayordvandvamadvandvahetoḥkumbhīpākaṃ gurumapi hare nārakaṃ nāpanetum |ramyārāmāmṛdutanulatā nandane nāpi rantuṃbhāve bhāve hṛdayabhavane bhāvayeyaṃ bhavantam || 4|| || kā 5||

नास्था धर्मे न वसुनिचये नैव कामोपभोगेयद् भाव्यं तद् भवतु भगवन्पूर्वकर्मानुरूपम् ।एतत्प्रार्थ्यं मम बहुमतं जन्मजन्मान्तरेऽपित्वत्पादाम्भोरुहयुगगता निश्चला भक्तिरस्तु ॥ ५॥ ॥ का ६॥

nāsthā dharme na vasunicaye naiva kāmopabhogeyad bhāvyaṃ tad bhavatu bhagavanpūrvakarmānurūpam |etatprārthyaṃ mama bahumataṃ janmajanmāntare'pitvatpādāmbhoruhayugagatā niścalā bhaktirastu || 5|| || kā 6||

दिवि वा भुवि वा ममास्तु वासोनरके वा नरकान्तक प्रकामम् ।अवधीरितशारदारविन्दौचरणौ ते मरणेऽपि चिन्तयामि ॥ ६॥ ॥ का ७॥

divi vā bhuvi vā mamāstu vāsonarake vā narakāntaka prakāmam |avadhīritaśāradāravindaucaraṇau te maraṇe'pi cintayāmi || 6|| || kā 7||

कृष्ण त्वदीयपदपङ्कजपञ्जरान्तंअद्यैव मे विशतु मानसराजहंसः ।प्राणप्रयाणसमये कफवातपित्तैःकण्ठावरोधनविधौ स्मरणं कुतस्ते ॥ ७॥

kṛṣṇa tvadīyapadapaṅkajapañjarāntaṃadyaiva me viśatu mānasarājahaṃsaḥ |prāṇaprayāṇasamaye kaphavātapittaiḥkaṇṭhāvarodhanavidhau smaraṇaṃ kutaste || 7||

चिन्तयामि हरिमेव सन्ततंमन्दहासमुदिताननाम्बुजंनन्दगोपतनयं परात् परंनारदादिमुनिवृन्दवन्दितम् ॥ ८॥

cintayāmi harimeva santataṃmandahāsamuditānanāmbujaṃnandagopatanayaṃ parāt paraṃnāradādimunivṛndavanditam || 8||

करचरणसरोजे कान्तिमन्नेत्रमीनेश्रममुषि भुजवीचिव्याकुलेऽगाधमार्गे ।हरिसरसि विगाह्यापीय तेजोजलौघंभवमरुपरिखिन्नः क्लेशमद्य त्यजामि ॥ ९॥

karacaraṇasaroje kāntimannetramīneśramamuṣi bhujavīcivyākule'gādhamārge |harisarasi vigāhyāpīya tejojalaughaṃbhavamaruparikhinnaḥ kleśamadya tyajāmi || 9||

सरसिजनयने सशङ्खचक्रेमुरभिदि मा विरमस्व चित्त रन्तुम् । वर् विरमेहसुखतरमपरं न जातु जाने वर् सुखकरहरिचरणस्मरणामृतेन तुल्यम् ॥ १०॥ ॥ का ८॥

sarasijanayane saśaṅkhacakremurabhidi mā viramasva citta rantum | var viramehasukhataramaparaṃ na jātu jāne var sukhakaraharicaraṇasmaraṇāmṛtena tulyam || 10|| || kā 8||

माभीर्मन्दमनो विचिन्त्य बहुधा यामीश्चिरं यातनाः वर् माभैर्मन्दमनोनामी नः प्रभवन्ति पापरिपवः स्वामी ननु श्रीधरः ।आलस्यं व्यपनीय भक्तिसुलभं ध्यायस्व नारायणंलोकस्य व्यसनापनोदनकरो दासस्य किं न क्षमः ॥ ११॥ ॥ का ९॥

mābhīrmandamano vicintya bahudhā yāmīściraṃ yātanāḥ var mābhairmandamanonāmī naḥ prabhavanti pāparipavaḥ svāmī nanu śrīdharaḥ |ālasyaṃ vyapanīya bhaktisulabhaṃ dhyāyasva nārāyaṇaṃlokasya vyasanāpanodanakaro dāsasya kiṃ na kṣamaḥ || 11|| || kā 9||

भवजलधिगतानां द्वन्द्ववाताहतानांसुतदुहितृकलत्रत्राणभारार्दितानाम् ।विषमविषयतोये मज्जतामप्लवानांभवतु शरणमेको विष्णुपोतो नराणाम् ॥ १२॥

bhavajaladhigatānāṃ dvandvavātāhatānāṃsutaduhitṛkalatratrāṇabhārārditānām |viṣamaviṣayatoye majjatāmaplavānāṃbhavatu śaraṇameko viṣṇupoto narāṇām || 12||

भवजलधिमगाधं दुस्तरं निस्तरेयंकथमहमिति चेतो मा स्म गाः कातरत्वम् ।सरसिजदृशि देवे तारकी भक्तिरेका वर् तावकीनरकभिदि निषण्णा तारयिष्यत्यवश्यम् ॥ १३॥ ॥ का १०॥

bhavajaladhimagādhaṃ dustaraṃ nistareyaṃkathamahamiti ceto mā sma gāḥ kātaratvam |sarasijadṛśi deve tārakī bhaktirekā var tāvakīnarakabhidi niṣaṇṇā tārayiṣyatyavaśyam || 13|| || kā 10||

तृष्णातोये मदनपवनोद्धूतमोहोर्मिमालेदारावर्ते तनयसहजग्राहसङ्घाकुले च ।संसाराख्ये महति जलधौ मज्जतां नस्त्रिधामन्पादाम्भोजे वरद भवतो भक्तिनावं प्रयच्छ ॥ १४॥ ॥ का ११॥

tṛṣṇātoye madanapavanoddhūtamohormimāledārāvarte tanayasahajagrāhasaṅghākule ca |saṃsārākhye mahati jaladhau majjatāṃ nastridhāmanpādāmbhoje varada bhavato bhaktināvaṃ prayaccha || 14|| || kā 11||

माद्राक्षं क्षीणपुण्यान्क्षणमपि भवतो भक्तिहीनान्पदाब्जेमाश्रौषं श्राव्यबन्धं तव चरितमपास्यान्यदाख्यानजातम् । वर् श्राव्यबद्धंमास्मार्षं माधव त्वामपि भुवनपते चेतसापह्नुवानान् वर् मास्प्राक्षंमाभूवं त्वत्सपर्यापरिकररहितो जन्मजन्मान्तरेऽपि ॥ १५॥ ॥ का २३॥ वर् त्वत्सपर्याव्यतिकररहितो

mādrākṣaṃ kṣīṇapuṇyānkṣaṇamapi bhavato bhaktihīnānpadābjemāśrauṣaṃ śrāvyabandhaṃ tava caritamapāsyānyadākhyānajātam | var śrāvyabaddhaṃmāsmārṣaṃ mādhava tvāmapi bhuvanapate cetasāpahnuvānān var māsprākṣaṃmābhūvaṃ tvatsaparyāparikararahito janmajanmāntare'pi || 15|| || kā 23|| var tvatsaparyāvyatikararahito

जिह्वे कीर्तय केशवं मुररिपुं चेतो भज श्रीधरंपाणिद्वन्द्व समर्चयाच्युतकथाः श्रोत्रद्वय त्वं शृणु ।कृष्णं लोकय लोचनद्वय हरेर्गच्छाङ्घ्रियुग्मालयंजिघ्र घ्राण मुकुन्दपादतुलसीं मूर्धन् नमाधोक्षजम् ॥ १६॥ ॥ का २६॥

jihve kīrtaya keśavaṃ muraripuṃ ceto bhaja śrīdharaṃpāṇidvandva samarcayācyutakathāḥ śrotradvaya tvaṃ śṛṇu |kṛṣṇaṃ lokaya locanadvaya harergacchāṅghriyugmālayaṃjighra ghrāṇa mukundapādatulasīṃ mūrdhan namādhokṣajam || 16|| || kā 26||

हे लोकाः श्रुणुत प्रसूतिमरणव्याधेश्चिकित्सामिमां वर् भो लोकाःयोगज्ञाः समुदाहरन्ति मुनयो यां याज्ञवल्क्यादयः ।अन्तर्ज्योतिरमेयमेकममृतं कृष्णाख्यमापीयतांतत्पीतं परमौषधं वितनुते निर्वानमत्यन्तिकम् ॥ १७॥ ॥ का १८॥ वर् यत्पितं

he lokāḥ śruṇuta prasūtimaraṇavyādheścikitsāmimāṃ var bho lokāḥyogajñāḥ samudāharanti munayo yāṃ yājñavalkyādayaḥ |antarjyotirameyamekamamṛtaṃ kṛṣṇākhyamāpīyatāṃtatpītaṃ paramauṣadhaṃ vitanute nirvānamatyantikam || 17|| || kā 18|| var yatpitaṃ

हे मर्त्याः परमं हितं श्रुणुत वो वक्ष्यामि सङ्क्षेपतःसंसारार्णवमापदूर्मिबहुलं सम्यक् प्रविश्य स्थिताः ।नानाज्ञानमपास्य चेतसि नमो नारायणायेत्यमुंमन्त्रं सप्रणवं प्रणामसहितं प्रावर्तयध्वं मुहुः ॥ १८॥

he martyāḥ paramaṃ hitaṃ śruṇuta vo vakṣyāmi saṅkṣepataḥsaṃsārārṇavamāpadūrmibahulaṃ samyak praviśya sthitāḥ |nānājñānamapāsya cetasi namo nārāyaṇāyetyamuṃmantraṃ sapraṇavaṃ praṇāmasahitaṃ prāvartayadhvaṃ muhuḥ || 18||

पृथ्वीरेणुरणुः पयांसि कणिकाः फल्गुस्फुलिङ्गोऽनलस्तेजो निःश्वसनं मरुत् तनुतरं रन्ध्रं सुसूक्ष्मं नभः ।क्षुद्रा रुद्रपितामहप्रभृतयः कीटाः समस्ताः सुरादृष्टे यत्र स तावको विजयते "भूमावधूतावधिः ॥ १९॥ ॥ का १२॥

pṛthvīreṇuraṇuḥ payāṃsi kaṇikāḥ phalgusphuliṅgo'nalastejo niḥśvasanaṃ marut tanutaraṃ randhraṃ susūkṣmaṃ nabhaḥ |kṣudrā rudrapitāmahaprabhṛtayaḥ kīṭāḥ samastāḥ surādṛṣṭe yatra sa tāvako vijayate "bhūmāvadhūtāvadhiḥ || 19|| || kā 12||

बद्धेनाञ्जलिना नतेन शिरसा गात्रैः सरोमोद्गमैःकण्ठेन स्वरगद्गदेन नयनेनोद्गीर्णबाष्पाम्बुना ।नित्यं त्वच्चरणारविन्दयुगलध्यानामृतास्वादिनांअस्माकं सरसीरुहाक्ष सततं सम्पद्यतां जीवितम् ॥ २०॥ ॥ का १९॥

baddhenāñjalinā natena śirasā gātraiḥ saromodgamaiḥkaṇṭhena svaragadgadena nayanenodgīrṇabāṣpāmbunā |nityaṃ tvaccaraṇāravindayugaladhyānāmṛtāsvādināṃasmākaṃ sarasīruhākṣa satataṃ sampadyatāṃ jīvitam || 20|| || kā 19||

हे गोपालक हे कृपाजलनिधे हे सिन्धुकन्यापतेहे कंसान्तक हे गजेन्द्रकरुणापारीण हे माधव ।हे रामानुज हे जगत्त्रयगुरो हे पुण्डरीकाक्ष मांहे गोपीजननाथ पालय परं जानामि न त्वां विना ॥ २१॥

he gopālaka he kṛpājalanidhe he sindhukanyāpatehe kaṃsāntaka he gajendrakaruṇāpārīṇa he mādhava |he rāmānuja he jagattrayaguro he puṇḍarīkākṣa māṃhe gopījananātha pālaya paraṃ jānāmi na tvāṃ vinā || 21||

भक्तापायभुजङ्गगारुडमणिस्त्रैलोक्यरक्षामणिर् वर् भक्ताद्वेषिगोपीलोचनचातकाम्बुदमणिः सौन्दर्यमुद्रामणिःयः कान्तामणिरुक्मिणीघनकुचद्वन्द्वैकभूषामणिः वर् श्री कान्ताश्रेयो देवशिखामणिर्दिशतु नो गोपालचूडामणिः ॥ २२॥ ॥ का २८॥ वर् श्रेयो ध्येय

bhaktāpāyabhujaṅgagāruḍamaṇistrailokyarakṣāmaṇir var bhaktādveṣigopīlocanacātakāmbudamaṇiḥ saundaryamudrāmaṇiḥyaḥ kāntāmaṇirukmiṇīghanakucadvandvaikabhūṣāmaṇiḥ var śrī kāntāśreyo devaśikhāmaṇirdiśatu no gopālacūḍāmaṇiḥ || 22|| || kā 28|| var śreyo dhyeya

शत्रुच्छेदैकमन्त्रं सकलमुपनिषद्वाक्यसम्पूज्यमन्त्रंसंसारोत्तारमन्त्रं समुचिततमसः सङ्घनिर्याणमन्त्रम् । वर् समुदितमनसांसर्वैश्वर्यैकमन्त्रं व्यसनभुजगसन्दष्टसन्त्राणमन्त्रंजिह्वे श्रीकृष्णमन्त्रं जप जप सततं जन्मसाफल्यमन्त्रम् ॥ २३॥ ॥ का २९ ॥

śatrucchedaikamantraṃ sakalamupaniṣadvākyasampūjyamantraṃsaṃsārottāramantraṃ samucitatamasaḥ saṅghaniryāṇamantram | var samuditamanasāṃsarvaiśvaryaikamantraṃ vyasanabhujagasandaṣṭasantrāṇamantraṃjihve śrīkṛṣṇamantraṃ japa japa satataṃ janmasāphalyamantram || 23|| || kā 29 ||

व्यामोहप्रशमौषधं मुनिमनोवृत्तिप्रवृत्त्यौषधं वर्व्यामोहोद्दलनौषधंदैत्येन्द्रार्तिकरौषधं त्रिजगतां सञ्जीवनैकौषधम् । वर्दैत्यानर्थकरौषधंभक्तात्यन्तहितौषधं भवभयप्रध्वंसनैकौषधं वर्भक्तार्तिप्रशमौषधं भवभयप्रध्वंसि दिव्यौषधंश्रेयःप्राप्तिकरौषधं पिब मनः श्रीकृष्णदिव्यौषधम् ॥ २४॥ ॥ का ३० ॥ वर् श्रीकृष्णनामौषधम्

vyāmohapraśamauṣadhaṃ munimanovṛttipravṛttyauṣadhaṃ varvyāmohoddalanauṣadhaṃdaityendrārtikarauṣadhaṃ trijagatāṃ sañjīvanaikauṣadham | vardaityānarthakarauṣadhaṃbhaktātyantahitauṣadhaṃ bhavabhayapradhvaṃsanaikauṣadhaṃ varbhaktārtipraśamauṣadhaṃ bhavabhayapradhvaṃsi divyauṣadhaṃśreyaḥprāptikarauṣadhaṃ piba manaḥ śrīkṛṣṇadivyauṣadham || 24|| || kā 30 || var śrīkṛṣṇanāmauṣadham

आम्नायाभ्यसनान्यरण्यरुदितं वेदव्रतान्यन्वहं वर् कृच्छूव्रतान्यन्वहंमेदश्छेदफलानि पूर्तविधयः सर्वं हुतं भस्मनि । वर् मेदच्छेदपदानितीर्थानामवगाहनानि च गजस्नानं विना यत्पदद्वन्द्वाम्भोरुहसंस्मृतिं विजयते देवः स नारायणः ॥ २५॥ ॥ का १३॥ वर् द्वन्द्वाम्भोरुहसंस्तुतिं

āmnāyābhyasanānyaraṇyaruditaṃ vedavratānyanvahaṃ var kṛcchūvratānyanvahaṃmedaśchedaphalāni pūrtavidhayaḥ sarvaṃ hutaṃ bhasmani | var medacchedapadānitīrthānāmavagāhanāni ca gajasnānaṃ vinā yatpadadvandvāmbhoruhasaṃsmṛtiṃ vijayate devaḥ sa nārāyaṇaḥ || 25|| || kā 13|| var dvandvāmbhoruhasaṃstutiṃ

श्रीमन्नाम प्रोच्य नारायणाख्यंकेन प्रापुर्वाञ्छितं पापिनोऽपि । वर् येनहा नः पूर्वं वाक्प्रवृत्ता न तस्मिंस्तेन प्राप्तं गर्भवासादिदुःखम् ॥ २६॥ ॥ का २२॥

śrīmannāma procya nārāyaṇākhyaṃkena prāpurvāñchitaṃ pāpino'pi | var yenahā naḥ pūrvaṃ vākpravṛttā na tasmiṃstena prāptaṃ garbhavāsādiduḥkham || 26|| || kā 22||

मज्जन्मनः फलमिदं मधुकैटभारेमत्प्रार्थनीयमदनुग्रह एष एव ।त्वद्भृत्यभृत्यपरिचारकभृत्यभृत्यभृत्यस्य भृत्य इति मां स्मर लोकनाथ ॥ २७॥

majjanmanaḥ phalamidaṃ madhukaiṭabhārematprārthanīyamadanugraha eṣa eva |tvadbhṛtyabhṛtyaparicārakabhṛtyabhṛtyabhṛtyasya bhṛtya iti māṃ smara lokanātha || 27||

नाथे नःपुरुषोत्तमे त्रिजगतामेकाधिपे चेतसा वर् श्रीपुरुषोत्तमेसेव्ये स्वस्य पदस्य दातरि परे नारायणे तिष्ठति ।यं कञ्चित्पुरुषाधमं कतिपयग्रामेशमल्पार्थदंसेवायै मृगयामहे नरमहो मूढा वराका वयम् ॥ २८॥ ॥ का १७॥

nāthe naḥpuruṣottame trijagatāmekādhipe cetasā var śrīpuruṣottamesevye svasya padasya dātari pare nārāyaṇe tiṣṭhati |yaṃ kañcitpuruṣādhamaṃ katipayagrāmeśamalpārthadaṃsevāyai mṛgayāmahe naramaho mūḍhā varākā vayam || 28|| || kā 17||

मदन परिहर स्थितिं मदीयेमनसि मुकुन्दपदारविन्दधाम्नि ।हरनयनकृशानुना कृशोऽसिस्मरसि न चक्रपराक्रमं मुरारेः ॥ २९॥ ॥ का २४॥

madana parihara sthitiṃ madīyemanasi mukundapadāravindadhāmni |haranayanakṛśānunā kṛśo'sismarasi na cakraparākramaṃ murāreḥ || 29|| || kā 24||

तत्त्वं ब्रुवाणानि परं परस्तान् वर् परस्मात्मधु क्षरन्तीव मुदावहानि । वर् अहो क्षरन्तीव सुधां पदानि ।प्रवर्तय प्राञ्जलिरस्मि जिह्वे वर् आवर्तयनामानि नारायणगोचराणि ॥ ३०॥ ॥ का २०॥

tattvaṃ bruvāṇāni paraṃ parastān var parasmātmadhu kṣarantīva mudāvahāni | var aho kṣarantīva sudhāṃ padāni |pravartaya prāñjalirasmi jihve var āvartayanāmāni nārāyaṇagocarāṇi || 30|| || kā 20||

इदं शरीरं परिणामपेशलं वर् श्लथसन्धिजर्जरंपतत्यवश्यं परिणामपेशलम् । वर् पतत्यवश्यं श्लथसंधि जर्जरम् ।किमौषधैः क्लिश्यसि मूढ दुर्मतेनिरामयं कृष्णरसायनं पिब ॥ ३१॥ ॥ का २१॥

idaṃ śarīraṃ pariṇāmapeśalaṃ var ślathasandhijarjaraṃpatatyavaśyaṃ pariṇāmapeśalam | var patatyavaśyaṃ ślathasaṃdhi jarjaram |kimauṣadhaiḥ kliśyasi mūḍha durmatenirāmayaṃ kṛṣṇarasāyanaṃ piba || 31|| || kā 21||

दारा वाराकरवरसुता ते तनूजो विरिञ्चिः वर् तेऽङ्गजोऽयंस्तोता वेदस्तव सुरगणो भृत्यवर्गः प्रसादः ।मुक्तिर्माया जगद् अविकलं तावकी देवकी ते वर् मुक्तिर्मध्येमाता मित्रं बलरिपुसुतस्तत्त्वदन्यंन जाने ॥ ३२॥ ॥ का २५॥ वर् बलरिपुसुतस्तत्त्वतोऽन्यन्न

dārā vārākaravarasutā te tanūjo viriñciḥ var te'ṅgajo'yaṃstotā vedastava suragaṇo bhṛtyavargaḥ prasādaḥ |muktirmāyā jagad avikalaṃ tāvakī devakī te var muktirmadhyemātā mitraṃ balaripusutastattvadanyaṃna jāne || 32|| || kā 25|| var balaripusutastattvato'nyanna

कृष्णो रक्षतु नो जगत्त्रयगुरुः कृष्णं नमध्वं सदाकृष्णेनाखिलशत्रवो विनिहताः कृष्णाय तस्मै नमः ।कृष्णादेव समुत्थितं जगदिदं कृष्णस्य दासोऽस्म्यहंकृष्णे तिष्ठति विश्वमेतद् अखिलं हे! कृष्ण रक्षस्व माम् ॥ ३३॥

kṛṣṇo rakṣatu no jagattrayaguruḥ kṛṣṇaṃ namadhvaṃ sadākṛṣṇenākhilaśatravo vinihatāḥ kṛṣṇāya tasmai namaḥ |kṛṣṇādeva samutthitaṃ jagadidaṃ kṛṣṇasya dāso'smyahaṃkṛṣṇe tiṣṭhati viśvametad akhilaṃ he! kṛṣṇa rakṣasva mām || 33||

तत् त्वं प्रसीद भगवन् कुरु मय्यनाथेविष्णो कृपां परमकारुणिकः खलु त्वम् ।संसारसागरनिमग्नमनन्त दीनंउद्धर्तुमर्हसि हरे पुरुषोत्तमोऽसि ॥ ३४॥

tat tvaṃ prasīda bhagavan kuru mayyanātheviṣṇo kṛpāṃ paramakāruṇikaḥ khalu tvam |saṃsārasāgaranimagnamananta dīnaṃuddhartumarhasi hare puruṣottamo'si || 34||

नमामि नारायणपादपङ्कजंकरोमि नारायणपूजनं सदा ।वदामि नारायणनाम निर्मलंस्मरामि नारायणतत्त्वमव्ययम् ॥ ३५॥

namāmi nārāyaṇapādapaṅkajaṃkaromi nārāyaṇapūjanaṃ sadā |vadāmi nārāyaṇanāma nirmalaṃsmarāmi nārāyaṇatattvamavyayam || 35||

श्रीनाथ नारायण वासुदेवश्रीकृष्ण भक्तप्रिय चक्रपाणे ।श्रीपद्मनाभाच्युत कैटभारेश्रीराम पद्माक्ष हरे मुरारे ॥ ३६॥

śrīnātha nārāyaṇa vāsudevaśrīkṛṣṇa bhaktapriya cakrapāṇe |śrīpadmanābhācyuta kaiṭabhāreśrīrāma padmākṣa hare murāre || 36||

अनन्त वैकुण्ठ मुकुन्द कृष्ण वर् आनन्द गोविन्द मुकुन्द रामगोविन्द दामोदर माधवेति । वर् नारायणानन्त निरामयेति ।वक्तुं समर्थोऽपि न वक्ति कश्चित्अहो जनानां व्यसनाभिमुख्यम् ॥ ३७॥ ॥ का १४ ॥ वर् व्यसनानिमोक्षे

ananta vaikuṇṭha mukunda kṛṣṇa var ānanda govinda mukunda rāmagovinda dāmodara mādhaveti | var nārāyaṇānanta nirāmayeti |vaktuṃ samartho'pi na vakti kaścitaho janānāṃ vyasanābhimukhyam || 37|| || kā 14 || var vyasanānimokṣe

ध्यायन्ति ये विष्णुमनन्तमव्ययंहृत्पद्ममध्ये सततं व्यवस्थितम् ।समाहितानां सतताभयप्रदंते यान्ति सिद्धिं परमां तु वैष्णवीम् ॥ ३८॥

dhyāyanti ye viṣṇumanantamavyayaṃhṛtpadmamadhye satataṃ vyavasthitam |samāhitānāṃ satatābhayapradaṃte yānti siddhiṃ paramāṃ tu vaiṣṇavīm || 38||

क्षीरसागरतरङ्गशीकरासारतारकितचारुमूर्तये ।भोगिभोगशयनीयशायिनेमाधवाय मधुविद्विषे नमः ॥ ३९॥ ॥ का १५॥

kṣīrasāgarataraṅgaśīkarāsāratārakitacārumūrtaye |bhogibhogaśayanīyaśāyinemādhavāya madhuvidviṣe namaḥ || 39|| || kā 15||

यस्य प्रियौ श्रुतिधरौ कविलोकवीरौ वर् कविलोकगीतौमित्रे द्विजन्मवरपद्मशरावभूताम् । वर् द्विजन्मपरिवारशिवावभूताम् ।तेनाम्बुजाक्षचरणाम्बुजषट्पदेनराज्ञा कृता कृतिरियं कुलशेखरेण ॥ ४०॥ ॥ का ३४॥ वर् स्तुतिरियं

yasya priyau śrutidharau kavilokavīrau var kavilokagītaumitre dvijanmavarapadmaśarāvabhūtām | var dvijanmaparivāraśivāvabhūtām |tenāmbujākṣacaraṇāmbujaṣaṭpadenarājñā kṛtā kṛtiriyaṃ kulaśekhareṇa || 40|| || kā 34|| var stutiriyaṃ

॥ इति श्रीकुलशेखरेण विरचिता मुकुन्दमाला सम्पूर्णा ॥संस्करण् २ श्लोक संख्या ५४वन्दे मुकुन्दमरविन्ददलायताक्षंकुन्देन्दुशङ्खदशनं शिशुगोपवेषम् ।इन्द्रादिदेवगणवन्दितपादपीठंवृन्दावनालयमहं वसुदेवसूनुम् ॥ १॥ ॥ का १॥

|| iti śrīkulaśekhareṇa viracitā mukundamālā sampūrṇā ||saṃskaraṇ 2 śloka saṃkhyā 54vande mukundamaravindadalāyatākṣaṃkundenduśaṅkhadaśanaṃ śiśugopaveṣam |indrādidevagaṇavanditapādapīṭhaṃvṛndāvanālayamahaṃ vasudevasūnum || 1|| || kā 1||

श्रीवल्लभेति वरदेति दयापरेतिभक्तप्रियेति भवलुण्ठनकोविदेति ।नाथेति नागशयनेति जगन्निवासेत्य्आलापिनं प्रतिदिनं कुरु मां मुकुन्द ॥ २॥ ॥ का ??॥

śrīvallabheti varadeti dayāparetibhaktapriyeti bhavaluṇṭhanakovideti |nātheti nāgaśayaneti jagannivāsetyālāpinaṃ pratidinaṃ kuru māṃ mukunda || 2|| || kā ??||

जयतु जयतु देवो देवकीनन्दनोऽयंजयतु जयतु कृष्णो वृष्णिवंशप्रदीपः ।जयतु जयतु मेघश्यामलः कोमलाङ्गोजयतु जयतु पृथ्वीभारनाशो मुकुन्दः ॥ ३॥ ॥ का २॥

jayatu jayatu devo devakīnandano'yaṃjayatu jayatu kṛṣṇo vṛṣṇivaṃśapradīpaḥ |jayatu jayatu meghaśyāmalaḥ komalāṅgojayatu jayatu pṛthvībhāranāśo mukundaḥ || 3|| || kā 2||

मुकुन्द मूर्ध्ना प्रणिपत्य याचेभवन्तमेकान्तमियन्तमर्थम् ।अविस्मृतिस्त्वच्चरणारविन्देभवे भवे मेऽस्तु भवत्प्रसादात् ॥ ४॥ ॥ का ३॥

mukunda mūrdhnā praṇipatya yācebhavantamekāntamiyantamartham |avismṛtistvaccaraṇāravindebhave bhave me'stu bhavatprasādāt || 4|| || kā 3||

नाहं वन्दे तव चरणयोर्द्वन्द्वमद्वन्द्वहेतोःकुम्भीपाकं गुरुमपि हरे नारकं नापनेतुम् ।रम्यारामामृदुतनुलता नन्दने नापि रन्तुंभावे भावे हृदयभवने भावयेयं भवन्तम् ॥ ५॥ ॥ का ५॥

nāhaṃ vande tava caraṇayordvandvamadvandvahetoḥkumbhīpākaṃ gurumapi hare nārakaṃ nāpanetum |ramyārāmāmṛdutanulatā nandane nāpi rantuṃbhāve bhāve hṛdayabhavane bhāvayeyaṃ bhavantam || 5|| || kā 5||

नास्था धर्मे न वसुनिचये नैव कामोपभोगेयद् भाव्यं तद् भवतु भगवन्पूर्वकर्मानुरूपम् ।एतत्प्रार्थ्यं मम बहुमतं जन्मजन्मान्तरेऽपित्वत्पादाम्भोरुहयुगगता निश्चला भक्तिरस्तु ॥ ६॥ ॥ का ६॥

nāsthā dharme na vasunicaye naiva kāmopabhogeyad bhāvyaṃ tad bhavatu bhagavanpūrvakarmānurūpam |etatprārthyaṃ mama bahumataṃ janmajanmāntare'pitvatpādāmbhoruhayugagatā niścalā bhaktirastu || 6|| || kā 6||

दिवि वा भुवि वा ममास्तु वासोनरके वा नरकान्तक प्रकामम् ।अवधीरितशारदारविन्दौचरणौ ते मरणेऽपि चिन्तयामि ॥ ७॥ ॥ का ७॥

divi vā bhuvi vā mamāstu vāsonarake vā narakāntaka prakāmam |avadhīritaśāradāravindaucaraṇau te maraṇe'pi cintayāmi || 7|| || kā 7||

चिन्तयामि हरिमेव सन्ततंमन्दहासमुदिताननाम्बुजंनन्दगोपतनयं परात् परंनारदादिमुनिवृन्दवन्दितम् ॥ ८॥ ॥ का ??॥

cintayāmi harimeva santataṃmandahāsamuditānanāmbujaṃnandagopatanayaṃ parāt paraṃnāradādimunivṛndavanditam || 8|| || kā ??||

करचरणसरोजे कान्तिमन्नेत्रमीनेश्रममुषि भुजवीचिव्याकुलेऽगाधमार्गे ।हरिसरसि विगाह्यापीय तेजोजलौघंभवमरुपरिखिन्नः क्लेशमद्य त्यजामि ॥ ९॥ ॥ का ??॥

karacaraṇasaroje kāntimannetramīneśramamuṣi bhujavīcivyākule'gādhamārge |harisarasi vigāhyāpīya tejojalaughaṃbhavamaruparikhinnaḥ kleśamadya tyajāmi || 9|| || kā ??||

सरसिजनयने सशङ्खचक्रेमुरभिदि मा विरमस्व चित्त रन्तुम् । वर् विरमेहसुखतरमपरं न जातु जाने वर् सुखकरहरिचरणस्मरणामृतेन तुल्यम् ॥ १०॥ ॥ का ८॥

sarasijanayane saśaṅkhacakremurabhidi mā viramasva citta rantum | var viramehasukhataramaparaṃ na jātu jāne var sukhakaraharicaraṇasmaraṇāmṛtena tulyam || 10|| || kā 8||

माभीर्मन्दमनो विचिन्त्य बहुधा यामीश्चिरं यातनाः वर् माभैर्मन्दमनोनामी नः प्रभवन्ति पापरिपवः स्वामी ननु श्रीधरः ।आलस्यं व्यपनीय भक्तिसुलभं ध्यायस्व नारायणंलोकस्य व्यसनापनोदनकरो दासस्य किं न क्षमः ॥ ११॥ ॥ का ९॥

mābhīrmandamano vicintya bahudhā yāmīściraṃ yātanāḥ var mābhairmandamanonāmī naḥ prabhavanti pāparipavaḥ svāmī nanu śrīdharaḥ |ālasyaṃ vyapanīya bhaktisulabhaṃ dhyāyasva nārāyaṇaṃlokasya vyasanāpanodanakaro dāsasya kiṃ na kṣamaḥ || 11|| || kā 9||

भवजलधिगतानां द्वन्द्ववाताहतानांसुतदुहितृकलत्रत्राणभारार्दितानाम् ।विषमविषयतोये मज्जतामप्लवानांभवतु शरणमेको विष्णुपोतो नराणाम् ॥ १२॥

bhavajaladhigatānāṃ dvandvavātāhatānāṃsutaduhitṛkalatratrāṇabhārārditānām |viṣamaviṣayatoye majjatāmaplavānāṃbhavatu śaraṇameko viṣṇupoto narāṇām || 12||

भवजलधिमगाधं दुस्तरं निस्तरेयंकथमहमिति चेतो मा स्म गाः कातरत्वम् ।सरसिजदृशि देवे तारकी भक्तिरेका वर् तावकीनरकभिदि निषण्णा तारयिष्यत्यवश्यम् ॥ १३॥ ॥ का १०॥

bhavajaladhimagādhaṃ dustaraṃ nistareyaṃkathamahamiti ceto mā sma gāḥ kātaratvam |sarasijadṛśi deve tārakī bhaktirekā var tāvakīnarakabhidi niṣaṇṇā tārayiṣyatyavaśyam || 13|| || kā 10||

तृष्णातोये मदनपवनोद्धूतमोहोर्मिमालेदारावर्ते तनयसहजग्राहसङ्घाकुले च ।संसाराख्ये महति जलधौ मज्जतां नस्त्रिधामन्पादाम्भोजे वरद भवतो भक्तिनावं प्रयच्छ ॥ १४॥ ॥ का ११॥

tṛṣṇātoye madanapavanoddhūtamohormimāledārāvarte tanayasahajagrāhasaṅghākule ca |saṃsārākhye mahati jaladhau majjatāṃ nastridhāmanpādāmbhoje varada bhavato bhaktināvaṃ prayaccha || 14|| || kā 11||

पृथ्वीरेणुरणुः पयांसि कणिकाः फल्गुस्फुलिङ्गोऽनलस्तेजो निःश्वसनं मरुत् तनुतरं रन्ध्रं सुसूक्ष्मं नभः ।क्षुद्रा रुद्रपितामहप्रभृतयः कीटाः समस्ताः सुरादृष्टे यत्र स तावको विजयते "भूमावधूतावधिः ॥ १५॥ ॥ का १२॥

pṛthvīreṇuraṇuḥ payāṃsi kaṇikāḥ phalgusphuliṅgo'nalastejo niḥśvasanaṃ marut tanutaraṃ randhraṃ susūkṣmaṃ nabhaḥ |kṣudrā rudrapitāmahaprabhṛtayaḥ kīṭāḥ samastāḥ surādṛṣṭe yatra sa tāvako vijayate "bhūmāvadhūtāvadhiḥ || 15|| || kā 12||

हे लोकाः श्रुणुत प्रसूतिमरणव्याधेश्चिकित्सामिमां वर् भो लोकाःयोगज्ञाः समुदाहरन्ति मुनयो यां याज्ञवल्क्यादयः ।अन्तर्ज्योतिरमेयमेकममृतं कृष्णाख्यमापीयतांतत्पीतं परमौषधं वितनुते निर्वानमत्यन्तिकम् ॥ १६॥ ॥ का १८॥ वर् यत्पितं

he lokāḥ śruṇuta prasūtimaraṇavyādheścikitsāmimāṃ var bho lokāḥyogajñāḥ samudāharanti munayo yāṃ yājñavalkyādayaḥ |antarjyotirameyamekamamṛtaṃ kṛṣṇākhyamāpīyatāṃtatpītaṃ paramauṣadhaṃ vitanute nirvānamatyantikam || 16|| || kā 18|| var yatpitaṃ

हे मर्त्याः परमं हितं श्रुणुत वो वक्ष्यामि सङ्क्षेपतःसंसारार्णवमापदूर्मिबहुलं सम्यक् प्रविश्य स्थिताः ।नानाज्ञानमपास्य चेतसि नमो नारायणायेत्यमुंमन्त्रं सप्रणवं प्रणामसहितं प्रावर्तयध्वं मुहुः ॥ १७॥

he martyāḥ paramaṃ hitaṃ śruṇuta vo vakṣyāmi saṅkṣepataḥsaṃsārārṇavamāpadūrmibahulaṃ samyak praviśya sthitāḥ |nānājñānamapāsya cetasi namo nārāyaṇāyetyamuṃmantraṃ sapraṇavaṃ praṇāmasahitaṃ prāvartayadhvaṃ muhuḥ || 17||

नाथे नःपुरुषोत्तमे त्रिजगतामेकाधिपे चेतसा वर् श्रीपुरुषोत्तमेसेव्ये स्वस्य पदस्य दातरि परे नारायणे तिष्ठति ।यं कञ्चित्पुरुषाधमं कतिपयग्रामेशमल्पार्थदंसेवायै मृगयामहे नरमहो मूढा वराका वयम् ॥ १८॥ ॥ का १७॥

nāthe naḥpuruṣottame trijagatāmekādhipe cetasā var śrīpuruṣottamesevye svasya padasya dātari pare nārāyaṇe tiṣṭhati |yaṃ kañcitpuruṣādhamaṃ katipayagrāmeśamalpārthadaṃsevāyai mṛgayāmahe naramaho mūḍhā varākā vayam || 18|| || kā 17||

बद्धेनाञ्जलिना नतेन शिरसा गात्रैः सरोमोद्गमैःकण्ठेन स्वरगद्गदेन नयनेनोद्गीर्णबाष्पाम्बुना ।नित्यं त्वच्चरणारविन्दयुगलध्यानामृतास्वादिनांअस्माकं सरसीरुहाक्ष सततं सम्पद्यतां जीवितम् ॥ १९॥ ॥ का १९॥

baddhenāñjalinā natena śirasā gātraiḥ saromodgamaiḥkaṇṭhena svaragadgadena nayanenodgīrṇabāṣpāmbunā |nityaṃ tvaccaraṇāravindayugaladhyānāmṛtāsvādināṃasmākaṃ sarasīruhākṣa satataṃ sampadyatāṃ jīvitam || 19|| || kā 19||

यत् कृष्णप्रणिपातधूलिधवलं तद् वर्ष्म तद् वै शिरस् वर् तद्वै शिरः स्याच्छुमंते नेत्रे तमसोज्झिते सुरुचिरे याभ्यां हरिर्दृश्यते ।सा बुद्धिर्विमलेन्दुशङ्खधवला या माधवाध्यायिनी वर् बुद्धिर्नियमैर्यमैश्च विमलासा जिह्वामृतवर्षिणी प्रतिपदं या स्तौति नारायणम् ॥ २०॥ ॥ का २७॥

yat kṛṣṇapraṇipātadhūlidhavalaṃ tad varṣma tad vai śiras var tadvai śiraḥ syācchumaṃte netre tamasojjhite surucire yābhyāṃ harirdṛśyate |sā buddhirvimalenduśaṅkhadhavalā yā mādhavādhyāyinī var buddhirniyamairyamaiśca vimalāsā jihvāmṛtavarṣiṇī pratipadaṃ yā stauti nārāyaṇam || 20|| || kā 27||

जिह्वे कीर्तय केशवं मुररिपुं चेतो भज श्रीधरंपाणिद्वन्द्व समर्चयाच्युतकथाः श्रोत्रद्वय त्वं शृणु ।कृष्णं लोकय लोचनद्वय हरेर्गच्छाङ्घ्रियुग्मालयंजिघ्र घ्राण मुकुन्दपादतुलसीं मूर्धन् नमाधोक्षजम् ॥ २१॥ ॥ का २६॥

jihve kīrtaya keśavaṃ muraripuṃ ceto bhaja śrīdharaṃpāṇidvandva samarcayācyutakathāḥ śrotradvaya tvaṃ śṛṇu |kṛṣṇaṃ lokaya locanadvaya harergacchāṅghriyugmālayaṃjighra ghrāṇa mukundapādatulasīṃ mūrdhan namādhokṣajam || 21|| || kā 26||

आम्नायाभ्यसनान्यरण्यरुदितं वेदव्रतान्यन्वहं वर् कृच्छूव्रतान्यन्वहंमेदश्छेदफलानि पूर्तविधयः सर्वं हुतं भस्मनि । वर् मेदच्छेदपदानितीर्थानामवगाहनानि च गजस्नानं विना यत्पदद्वन्द्वाम्भोरुहसंस्मृतिं विजयते देवः स नारायणः ॥ २२॥ ॥ का १३॥ वर् द्वन्द्वाम्भोरुहसंस्तुतिं

āmnāyābhyasanānyaraṇyaruditaṃ vedavratānyanvahaṃ var kṛcchūvratānyanvahaṃmedaśchedaphalāni pūrtavidhayaḥ sarvaṃ hutaṃ bhasmani | var medacchedapadānitīrthānāmavagāhanāni ca gajasnānaṃ vinā yatpadadvandvāmbhoruhasaṃsmṛtiṃ vijayate devaḥ sa nārāyaṇaḥ || 22|| || kā 13|| var dvandvāmbhoruhasaṃstutiṃ

मदन परिहर स्थितिं मदीयेमनसि मुकुन्दपदारविन्दधाम्नि ।हरनयनकृशानुना कृशोऽसिस्मरसि न चक्रपराक्रमं मुरारेः ॥ २३॥ ॥ का २४॥

madana parihara sthitiṃ madīyemanasi mukundapadāravindadhāmni |haranayanakṛśānunā kṛśo'sismarasi na cakraparākramaṃ murāreḥ || 23|| || kā 24||

नाथे धातरि भोगिभोगशयने नारायणे माधवेदेवे देवकीनन्दने सुरवरे चक्रायुधे शार्ङ्गिणि ।लीलाशेषजगत्प्रपञ्चजठरे विश्वेश्वरे श्रीधरेगोविन्दे कुरु चित्तवृत्तिमचलामन्यैस्तु किं वर्तनैः ॥ २४॥

nāthe dhātari bhogibhogaśayane nārāyaṇe mādhavedeve devakīnandane suravare cakrāyudhe śārṅgiṇi |līlāśeṣajagatprapañcajaṭhare viśveśvare śrīdharegovinde kuru cittavṛttimacalāmanyaistu kiṃ vartanaiḥ || 24||

माद्राक्षं क्षीणपुण्यान्क्षणमपि भवतो भक्तिहीनान्पदाब्जेमाश्रौषं श्राव्यबन्धं तव चरितमपास्यान्यदाख्यानजातम् । वर् श्राव्यबद्धंमास्मार्षं माधव त्वामपि भुवनपते चेतसापह्नुवानान् वर् मास्प्राक्षंमाभूवं त्वत्सपर्यापरिकररहितो जन्मजन्मान्तरेऽपि ॥ २५॥ ॥ का २३॥ वर् त्वत्सपर्याव्यतिकररहितो

mādrākṣaṃ kṣīṇapuṇyānkṣaṇamapi bhavato bhaktihīnānpadābjemāśrauṣaṃ śrāvyabandhaṃ tava caritamapāsyānyadākhyānajātam | var śrāvyabaddhaṃmāsmārṣaṃ mādhava tvāmapi bhuvanapate cetasāpahnuvānān var māsprākṣaṃmābhūvaṃ tvatsaparyāparikararahito janmajanmāntare'pi || 25|| || kā 23|| var tvatsaparyāvyatikararahito

मज्जन्मनः फलमिदं मधुकैटभारेमत्प्रार्थनीयमदनुग्रह एष एव ।त्वद्भृत्यभृत्यपरिचारकभृत्यभृत्यभृत्यस्य भृत्य इति मां स्मर लोकनाथ ॥ २६॥

majjanmanaḥ phalamidaṃ madhukaiṭabhārematprārthanīyamadanugraha eṣa eva |tvadbhṛtyabhṛtyaparicārakabhṛtyabhṛtyabhṛtyasya bhṛtya iti māṃ smara lokanātha || 26||

तत्त्वं ब्रुवाणानि परं परस्तान् वर् परस्मात्मधु क्षरन्तीव मुदावहानि । वर् अहो क्षरन्तीव सुधां पदानि ।प्रवर्तय प्राञ्जलिरस्मि जिह्वे वर् आवर्तयनामानि नारायणगोचराणि ॥ २७॥ ॥ का २०॥

tattvaṃ bruvāṇāni paraṃ parastān var parasmātmadhu kṣarantīva mudāvahāni | var aho kṣarantīva sudhāṃ padāni |pravartaya prāñjalirasmi jihve var āvartayanāmāni nārāyaṇagocarāṇi || 27|| || kā 20||

नमामि नारायणपादपङ्कजंकरोमि नारायणपूजनं सदा ।वदामि नारायणनाम निर्मलंस्मरामि नारायणतत्त्वमव्ययम् ॥ २८॥

namāmi nārāyaṇapādapaṅkajaṃkaromi nārāyaṇapūjanaṃ sadā |vadāmi nārāyaṇanāma nirmalaṃsmarāmi nārāyaṇatattvamavyayam || 28||

श्रीनाथ नारायण वासुदेवश्रीकृष्ण भक्तप्रिय चक्रपाणे ।श्रीपद्मनाभाच्युत कैटभारेश्रीराम पद्माक्ष हरे मुरारे ॥ २९॥

śrīnātha nārāyaṇa vāsudevaśrīkṛṣṇa bhaktapriya cakrapāṇe |śrīpadmanābhācyuta kaiṭabhāreśrīrāma padmākṣa hare murāre || 29||

अनन्त वैकुण्ठ मुकुन्द कृष्ण वर् आनन्द गोविन्द मुकुन्द रामगोविन्द दामोदर माधवेति । वर् नारायणानन्त निरामयेति ।वक्तुं समर्थोऽपि न वक्ति कश्चित्अहो जनानां व्यसनाभिमुख्यम् ॥ ३०॥ ॥ का १४ ॥ वर् व्यसनानिमोक्षे

ananta vaikuṇṭha mukunda kṛṣṇa var ānanda govinda mukunda rāmagovinda dāmodara mādhaveti | var nārāyaṇānanta nirāmayeti |vaktuṃ samartho'pi na vakti kaścitaho janānāṃ vyasanābhimukhyam || 30|| || kā 14 || var vyasanānimokṣe

भक्तापायभुजङ्गगारुडमणिस्त्रैलोक्यरक्षामणिर् वर् भक्ताद्वेषिगोपीलोचनचातकाम्बुदमणिः सौन्दर्यमुद्रामणिःयः कान्तामणिरुक्मिणीघनकुचद्वन्द्वैकभूषामणिः वर् श्री कान्ताश्रेयो देवशिखामणिर्दिशतु नो गोपालचूडामणिः ॥ ३१॥ ॥ का २८॥ वर् श्रेयो ध्येय

bhaktāpāyabhujaṅgagāruḍamaṇistrailokyarakṣāmaṇir var bhaktādveṣigopīlocanacātakāmbudamaṇiḥ saundaryamudrāmaṇiḥyaḥ kāntāmaṇirukmiṇīghanakucadvandvaikabhūṣāmaṇiḥ var śrī kāntāśreyo devaśikhāmaṇirdiśatu no gopālacūḍāmaṇiḥ || 31|| || kā 28|| var śreyo dhyeya

शत्रुच्छेदैकमन्त्रं सकलमुपनिषद्वाक्यसम्पूज्यमन्त्रंसंसारोत्तारमन्त्रं समुचिततमसः सङ्घनिर्याणमन्त्रम् । वर् समुदितमनसांसर्वैश्वर्यैकमन्त्रं व्यसनभुजगसन्दष्टसन्त्राणमन्त्रंजिह्वे श्रीकृष्णमन्त्रं जप जप सततं जन्मसाफल्यमन्त्रम् ॥ ३२॥ ॥ का २९ ॥

śatrucchedaikamantraṃ sakalamupaniṣadvākyasampūjyamantraṃsaṃsārottāramantraṃ samucitatamasaḥ saṅghaniryāṇamantram | var samuditamanasāṃsarvaiśvaryaikamantraṃ vyasanabhujagasandaṣṭasantrāṇamantraṃjihve śrīkṛṣṇamantraṃ japa japa satataṃ janmasāphalyamantram || 32|| || kā 29 ||

व्यामोहप्रशमौषधं मुनिमनोवृत्तिप्रवृत्त्यौषधं वर्व्यामोहोद्दलनौषधंदैत्येन्द्रार्तिकरौषधं त्रिजगतां सञ्जीवनैकौषधम् । वर्दैत्यानर्थकरौषधंभक्तात्यन्तहितौषधं भवभयप्रध्वंसनैकौषधं वर्भक्तार्तिप्रशमौषधं भवभयप्रध्वंसि दिव्यौषधंश्रेयःप्राप्तिकरौषधं पिब मनः श्रीकृष्णदिव्यौषधम् ॥ ३३॥ ॥ का ३० ॥ वर् श्रीकृष्णनामौषधम्

vyāmohapraśamauṣadhaṃ munimanovṛttipravṛttyauṣadhaṃ varvyāmohoddalanauṣadhaṃdaityendrārtikarauṣadhaṃ trijagatāṃ sañjīvanaikauṣadham | vardaityānarthakarauṣadhaṃbhaktātyantahitauṣadhaṃ bhavabhayapradhvaṃsanaikauṣadhaṃ varbhaktārtipraśamauṣadhaṃ bhavabhayapradhvaṃsi divyauṣadhaṃśreyaḥprāptikarauṣadhaṃ piba manaḥ śrīkṛṣṇadivyauṣadham || 33|| || kā 30 || var śrīkṛṣṇanāmauṣadham

कृष्ण त्वदीयपदपङ्कजपञ्जरान्तंअद्यैव मे विशतु मानसराजहंसः ।प्राणप्रयाणसमये कफवातपित्तैःकण्ठावरोधनविधौ स्मरणं कुतस्ते ॥ ३४॥

kṛṣṇa tvadīyapadapaṅkajapañjarāntaṃadyaiva me viśatu mānasarājahaṃsaḥ |prāṇaprayāṇasamaye kaphavātapittaiḥkaṇṭhāvarodhanavidhau smaraṇaṃ kutaste || 34||

चेतश्चिन्तय कीर्तयस्व रसने नम्रीभव त्वं शिरोहस्तावञ्जलिसम्पुटं रचयतं वन्दस्व दीर्घं वपुः ।आत्मन् संश्रय पुण्डरीकनयनं नागाचलेन्द्रस्थितंधन्यं पुण्यतमं तदेव परमं दैवं हि संसिद्धये ॥ ३५॥

cetaścintaya kīrtayasva rasane namrībhava tvaṃ śirohastāvañjalisampuṭaṃ racayataṃ vandasva dīrghaṃ vapuḥ |ātman saṃśraya puṇḍarīkanayanaṃ nāgācalendrasthitaṃdhanyaṃ puṇyatamaṃ tadeva paramaṃ daivaṃ hi saṃsiddhaye || 35||

शृण्वन् जनार्दनकथागुणकीर्तनानिदेहे न यस्य पुलकोद्गमरोमराजिः ।नोत्पद्यते नयनयोर्विमलाम्बुमालाधिक् तस्य जीवितमहो पुरुषाधमस्य ॥ ३६॥

śṛṇvan janārdanakathāguṇakīrtanānidehe na yasya pulakodgamaromarājiḥ |notpadyate nayanayorvimalāmbumālādhik tasya jīvitamaho puruṣādhamasya || 36||

अन्धस्य मे हृतविवेकमहाधनस्यचौरैः प्रभो बलिभिरिन्द्रियनामधेयैः ।मोहान्धकूपकुहरे विनिपातितस्यदेवेश देहि कृपणस्य करावलम्बम् ॥ ३७॥

andhasya me hṛtavivekamahādhanasyacauraiḥ prabho balibhirindriyanāmadheyaiḥ |mohāndhakūpakuhare vinipātitasyadeveśa dehi kṛpaṇasya karāvalambam || 37||

इदं शरीरं परिणामपेशलं वर् श्लथसन्धिजर्जरंपतत्यवश्यं परिणामपेशलम् । वर् पतत्यवश्यं श्लथसंधि जर्जरम् ।किमौषधैः क्लिश्यसि मूढ दुर्मतेनिरामयं कृष्णरसायनं पिब ॥ ३८॥ ॥ का २१॥

idaṃ śarīraṃ pariṇāmapeśalaṃ var ślathasandhijarjaraṃpatatyavaśyaṃ pariṇāmapeśalam | var patatyavaśyaṃ ślathasaṃdhi jarjaram |kimauṣadhaiḥ kliśyasi mūḍha durmatenirāmayaṃ kṛṣṇarasāyanaṃ piba || 38|| || kā 21||

आश्चर्यमेतद् धि मनुष्यलोकेसुधां परित्यज्य विषं पिबन्ति ।नामानि नारायणगोचराणित्यक्त्वान्यवाचः कुहकाः पठन्ति ॥ ३९॥ ॥ का ३१ ॥

āścaryametad dhi manuṣyalokesudhāṃ parityajya viṣaṃ pibanti |nāmāni nārāyaṇagocarāṇityaktvānyavācaḥ kuhakāḥ paṭhanti || 39|| || kā 31 ||

त्यजन्तु बान्धवाः सर्वेनिन्दन्तु गुरवो जनाः ।तथापि परमानन्दोगोविन्दो मम जीवनम्ः ॥ ४०॥

tyajantu bāndhavāḥ sarvenindantu guravo janāḥ |tathāpi paramānandogovindo mama jīvanamḥ || 40||

सत्यं ब्रवीमि मनुजाः स्वयमूर्ध्वबाहुर्यो यो मुकुन्द नरसिंह जनार्दनेति ।जीवो जपत्यनुदिनं मरणे रणे वापाषाणकाष्ठसदृशाय ददात्यभीष्टम् ॥ ४१॥

satyaṃ bravīmi manujāḥ svayamūrdhvabāhuryo yo mukunda narasiṃha janārdaneti |jīvo japatyanudinaṃ maraṇe raṇe vāpāṣāṇakāṣṭhasadṛśāya dadātyabhīṣṭam || 41||

नारायणाय नम इत्यमुमेव मन्त्रंसंसारघोरविषनिर्हरणाय नित्यम् ।शृण्वन्तु भव्यमतयो यतयोऽनुरागाद्उच्चैस्तरामुपदिशाम्यहमूर्ध्वबाहुः ॥ ४२॥

nārāyaṇāya nama ityamumeva mantraṃsaṃsāraghoraviṣanirharaṇāya nityam |śṛṇvantu bhavyamatayo yatayo'nurāgāduccaistarāmupadiśāmyahamūrdhvabāhuḥ || 42||

चित्तं नैव निवर्तते क्षणमपि श्रीकृष्णपादाम्बुजान्निन्दन्तु प्रियबान्धवा गुरुजना गृह्णन्तु मुञ्चन्तु वा ।दुर्वादं परिघोषयन्तु मनुजा वंशे कलङ्कोऽस्तु वातादृक्प्रेमधरानुरागमधुना मत्ताय मानं तु मे ॥ ४३॥

cittaṃ naiva nivartate kṣaṇamapi śrīkṛṣṇapādāmbujānnindantu priyabāndhavā gurujanā gṛhṇantu muñcantu vā |durvādaṃ parighoṣayantu manujā vaṃśe kalaṅko'stu vātādṛkpremadharānurāgamadhunā mattāya mānaṃ tu me || 43||

कृष्णो रक्षतु नो जगत्त्रयगुरुः कृष्णं नमध्वं सदाकृष्णेनाखिलशत्रवो विनिहताः कृष्णाय तस्मै नमः ।कृष्णादेव समुत्थितं जगदिदं कृष्णस्य दासोऽस्म्यहंकृष्णे तिष्ठति विश्वमेतद् अखिलं हे! कृष्ण रक्षस्व माम् ॥ ४४॥

kṛṣṇo rakṣatu no jagattrayaguruḥ kṛṣṇaṃ namadhvaṃ sadākṛṣṇenākhilaśatravo vinihatāḥ kṛṣṇāya tasmai namaḥ |kṛṣṇādeva samutthitaṃ jagadidaṃ kṛṣṇasya dāso'smyahaṃkṛṣṇe tiṣṭhati viśvametad akhilaṃ he! kṛṣṇa rakṣasva mām || 44||

हे गोपालक हे कृपाजलनिधे हे सिन्धुकन्यापतेहे कंसान्तक हे गजेन्द्रकरुणापारीण हे माधव ।हे रामानुज हे जगत्त्रयगुरो हे पुण्डरीकाक्ष मांहे गोपीजननाथ पालय परं जानामि न त्वां विना ॥ ४५॥

he gopālaka he kṛpājalanidhe he sindhukanyāpatehe kaṃsāntaka he gajendrakaruṇāpārīṇa he mādhava |he rāmānuja he jagattrayaguro he puṇḍarīkākṣa māṃhe gopījananātha pālaya paraṃ jānāmi na tvāṃ vinā || 45||

दारा वाराकरवरसुता ते तनूजो विरिञ्चिः वर् तेऽङ्गजोऽयंस्तोता वेदस्तव सुरगणो भृत्यवर्गः प्रसादः ।मुक्तिर्माया जगद् अविकलं तावकी देवकी ते वर् मुक्तिर्मध्येमाता मित्रं बलरिपुसुतस्तत्त्वदन्यंन जाने ॥ ४६॥ ॥ का २५॥ वर् बलरिपुसुतस्तत्त्वतोऽन्यन्न

dārā vārākaravarasutā te tanūjo viriñciḥ var te'ṅgajo'yaṃstotā vedastava suragaṇo bhṛtyavargaḥ prasādaḥ |muktirmāyā jagad avikalaṃ tāvakī devakī te var muktirmadhyemātā mitraṃ balaripusutastattvadanyaṃna jāne || 46|| || kā 25|| var balaripusutastattvato'nyanna

प्रणाममीशस्य शिरःफलं विदुःतदर्चनं पाणिफलं दिवौकसः ।मनःफलं तद्गुणतत्त्वचिन्तनंवचःफलं तद्गुणकीर्तनं बुधाः ॥ ४७॥

praṇāmamīśasya śiraḥphalaṃ viduḥtadarcanaṃ pāṇiphalaṃ divaukasaḥ |manaḥphalaṃ tadguṇatattvacintanaṃvacaḥphalaṃ tadguṇakīrtanaṃ budhāḥ || 47||

श्रीमन्नाम प्रोच्य नारायणाख्यंकेन प्रापुर्वाञ्छितं पापिनोऽपि । वर् येनहा नः पूर्वं वाक्प्रवृत्ता न तस्मिंस्तेन प्राप्तं गर्भवासादिदुःखम् ॥ ४८॥ ॥ का २२॥

śrīmannāma procya nārāyaṇākhyaṃkena prāpurvāñchitaṃ pāpino'pi | var yenahā naḥ pūrvaṃ vākpravṛttā na tasmiṃstena prāptaṃ garbhavāsādiduḥkham || 48|| || kā 22||

ध्यायन्ति ये विष्णुमनन्तमव्ययंहृत्पद्ममध्ये सततं व्यवस्थितम् ।समाहितानां सतताभयप्रदंते यान्ति सिद्धिं परमां तु वैष्णवीम् ॥ ४९॥

dhyāyanti ye viṣṇumanantamavyayaṃhṛtpadmamadhye satataṃ vyavasthitam |samāhitānāṃ satatābhayapradaṃte yānti siddhiṃ paramāṃ tu vaiṣṇavīm || 49||

तत् त्वं प्रसीद भगवन् कुरु मय्यनाथेविष्णो कृपां परमकारुणिकः खलु त्वम् ।संसारसागरनिमग्नमनन्त दीनंउद्धर्तुमर्हसि हरे पुरुषोत्तमोऽसि ॥ ५०॥

tat tvaṃ prasīda bhagavan kuru mayyanātheviṣṇo kṛpāṃ paramakāruṇikaḥ khalu tvam |saṃsārasāgaranimagnamananta dīnaṃuddhartumarhasi hare puruṣottamo'si || 50||

क्षीरसागरतरङ्गशीकरासारतारकितचारुमूर्तये ।भोगिभोगशयनीयशायिनेमाधवाय मधुविद्विषे नमः ॥ ५१॥ ॥ का १५॥

kṣīrasāgarataraṅgaśīkarāsāratārakitacārumūrtaye |bhogibhogaśayanīyaśāyinemādhavāya madhuvidviṣe namaḥ || 51|| || kā 15||

अलमलमलमेका प्राणिनां पातकानांनिरसनविषये या कृष्ण कृष्णेति वाणी ।यदि भवति मुकुन्दे भक्तिरानन्दसान्द्राकरतलकलिता सा मोक्षसम्राज्यलक्ष्मीः ॥ ५२॥

alamalamalamekā prāṇināṃ pātakānāṃnirasanaviṣaye yā kṛṣṇa kṛṣṇeti vāṇī |yadi bhavati mukunde bhaktirānandasāndrākaratalakalitā sā mokṣasamrājyalakṣmīḥ || 52||

यस्य प्रियौ श्रुतिधरौ कविलोकवीरौ वर् कविलोकगीतौमित्रे द्विजन्मवरपद्मशरावभूताम् । वर् द्विजन्मपरिवारशिवावभूताम् ।तेनाम्बुजाक्षचरणाम्बुजषट्पदेनराज्ञा कृता कृतिरियं कुलशेखरेण ॥ ५३॥ ॥ का ३४॥ वर् स्तुतिरियं

yasya priyau śrutidharau kavilokavīrau var kavilokagītaumitre dvijanmavarapadmaśarāvabhūtām | var dvijanmaparivāraśivāvabhūtām |tenāmbujākṣacaraṇāmbujaṣaṭpadenarājñā kṛtā kṛtiriyaṃ kulaśekhareṇa || 53|| || kā 34|| var stutiriyaṃ

मुकुन्दमालां पठतां नराणांअशेषसौख्यं लभते न कः स्वित् ।समस्तपापक्षयमेत्य देहीप्रयाति विष्णोः परमं पदं तत् ॥ ५४॥

mukundamālāṃ paṭhatāṃ narāṇāṃaśeṣasaukhyaṃ labhate na kaḥ svit |samastapāpakṣayametya dehīprayāti viṣṇoḥ paramaṃ padaṃ tat || 54||

॥ इति श्रीकुलशेखरेण विरचिता मुकुन्दमाला सम्पूर्णा ॥

|| iti śrīkulaśekhareṇa viracitā mukundamālā sampūrṇā ||