विवेकानन्दप्रशस्तिः Shri Vivekanandaprashastih

वर्षं भारतमार्षगौरवभरं लब्ध्वापिकालक्रमात्स्वातन्त्र्यापचयाद्विचाररुचिराचारप्रचारात्ययात् ।दैन्यालस्यविलासदास्यमभजत् त्रासं च सञ्चारयत्प्राच्याशामुखमन्धकारविधुरी कृत्येव दुःखं दधौ ॥ १॥

varṣaṃ bhāratamārṣagauravabharaṃ labdhvāpikālakramātsvātantryāpacayādvicārarucirācārapracārātyayāt |dainyālasyavilāsadāsyamabhajat trāsaṃ ca sañcārayatprācyāśāmukhamandhakāravidhurī kṛtyeva duḥkhaṃ dadhau || 1||

भ्रातृद्वेषमनैक्यशेषमभितो मोहम्मदाः सम्मदादालोक्याखिल भारतं निजपदाधीनत्वमानिन्यिरे ।श्वेताङ्गास्तदनन्तरं प्रहरणप्रावीण्यतो जित्वराविश्वग्रासकृतत्वरा भरतभूराज्येश्वरा रेजिरे ॥ २॥

bhrātṛdveṣamanaikyaśeṣamabhito mohammadāḥ sammadādālokyākhila bhārataṃ nijapadādhīnatvamāninyire |śvetāṅgāstadanantaraṃ praharaṇaprāvīṇyato jitvarāviśvagrāsakṛtatvarā bharatabhūrājyeśvarā rejire || 2||

प्रातः सूरसमः समस्तभुवनं सम्पूरयन्नोजसातत्कालोचितभावविग्रहधरः श्रीरामकृष्णोऽभवत् ।हित्वा काञ्चनकामकाञ्चनरुचिं देवीपदाब्जद्वयेमग्नोऽनग्नयतीन्द्रभातिरकृत श्री सम्भृतं भारतम् ॥ ३॥

prātaḥ sūrasamaḥ samastabhuvanaṃ sampūrayannojasātatkālocitabhāvavigrahadharaḥ śrīrāmakṛṣṇo'bhavat |hitvā kāñcanakāmakāñcanaruciṃ devīpadābjadvayemagno'nagnayatīndrabhātirakṛta śrī sambhṛtaṃ bhāratam || 3||

तत्तेजोभरयोग सुन्दरतरः श्रीमान्नरेन्द्रः सुधीःशुद्धः श्री गुरुवैभवानुभवतो लब्ध्वा विवेकोदयम् ।संन्यासव्रतमादधद्दिशि दिशि स्वाधीनचेताःखलुभ्राम्यनैश्वर भावभास्वररसैरासिञ्चदाशाचयम् ॥ ४॥

tattejobharayoga sundarataraḥ śrīmānnarendraḥ sudhīḥśuddhaḥ śrī guruvaibhavānubhavato labdhvā vivekodayam |saṃnyāsavratamādadhaddiśi diśi svādhīnacetāḥkhalubhrāmyanaiśvara bhāvabhāsvararasairāsiñcadāśācayam || 4||

आनन्दं च विवेकमण्डितमहो नामाक्षरं धारयन्यः पाश्चात्य विपश्चितां मनसि चिद्रूपां द्युतिं दीपयन् ।सप्तद्वीपा वसुन्धरातलमधि श्री भारतस्याद्भुतंगौरं गौरवसङ्गतं शुभयशः प्रकाशयत् सन्ततम् ॥ ५॥

ānandaṃ ca vivekamaṇḍitamaho nāmākṣaraṃ dhārayanyaḥ pāścātya vipaścitāṃ manasi cidrūpāṃ dyutiṃ dīpayan |saptadvīpā vasundharātalamadhi śrī bhāratasyādbhutaṃgauraṃ gauravasaṅgataṃ śubhayaśaḥ prakāśayat santatam || 5||

वेदान्ते च गुरौ दृढ़ स्थितिरपि प्रोद्दामकर्मप्रियोवैराग्येऽर्पितमर्मधर्मपरमो देशानुरागानुगः ।वीरत्वे पुरुषोत्तमोऽपि न रुषा ध्वंसक्रियासाधकःसङ्घं सङ्घटयन्नसौ विजयते संसारसङ्गच्युतः ॥ ६॥

vedānte ca gurau dṛṛha sthitirapi proddāmakarmapriyovairāgye'rpitamarmadharmaparamo deśānurāgānugaḥ |vīratve puruṣottamo'pi na ruṣā dhvaṃsakriyāsādhakaḥsaṅghaṃ saṅghaṭayannasau vijayate saṃsārasaṅgacyutaḥ || 6||

यन्माहात्म्यहिमांशुराशुतिरयन्त्रासं तमोमावजंप्राच्यानां पर शृङ्खलस्खलनकृत् सन्धाय सत्साहसम् ।स्वैरं कैरव कोरकायितजनस्वापं चकार स्फुटंसोऽयं भारतगर्व पर्वतसमो जीयाद्विवेको यति ॥ ७॥

yanmāhātmyahimāṃśurāśutirayantrāsaṃ tamomāvajaṃprācyānāṃ para śṛṅkhalaskhalanakṛt sandhāya satsāhasam |svairaṃ kairava korakāyitajanasvāpaṃ cakāra sphuṭaṃso'yaṃ bhāratagarva parvatasamo jīyādviveko yati || 7||

स्फूर्तिमूर्तिमती भिवाद्य मतिदां जाड्यापहां यद्गिरांव्याप्तां सप्तसमुद्रपारगमनस्फारां जुषन्ते जनाः ।आनन्दान्तविवेकनाम रचयन् पृथ्वीतले सार्थकंजीयाज्जीवगणैकजीवनसुधा श्रीधाम सोऽयं सुधीः ॥ ८॥

sphūrtimūrtimatī bhivādya matidāṃ jāḍyāpahāṃ yadgirāṃvyāptāṃ saptasamudrapāragamanasphārāṃ juṣante janāḥ |ānandāntavivekanāma racayan pṛthvītale sārthakaṃjīyājjīvagaṇaikajīvanasudhā śrīdhāma so'yaṃ sudhīḥ || 8||

इति भट्टपल्लीनिवासीश्रीश्रीजीवन्यायतीर्थभट्टाचार्येणविरचिताश्रीविवेकानन्दप्रशस्तिः समाप्ता ।

iti bhaṭṭapallīnivāsīśrīśrījīvanyāyatīrthabhaṭṭācāryeṇaviracitāśrīvivekānandapraśastiḥ samāptā |