सुन्दरराजस्तोत्रम् Shri Sundararaja Stotram

लक्ष्मीदिव्यकरारविन्दमृदुलं सम्फुल्लपद्मारुणंब्रह्मेशानसुरासुरेन्द्रकनकश्रीमौलिनीराजितम् ।वज्राब्जध्वजशङ्खचक्रविलसत्कल्पाङ्कुशैर्लाञ्छितंवन्दे सुन्दरराजपादयुगलं श्रीभूषणैर्भूषितम् ॥ १॥

lakṣmīdivyakarāravindamṛdulaṃ samphullapadmāruṇaṃbrahmeśānasurāsurendrakanakaśrīmaulinīrājitam |vajrābjadhvajaśaṅkhacakravilasatkalpāṅkuśairlāñchitaṃvande sundararājapādayugalaṃ śrībhūṣaṇairbhūṣitam || 1||

श्रीमन्तः शठकोपसंयमिमुखा वैकुण्ठभक्तास्तु येतेषां श्रेष्ठतमो द्विजोत्तमवरः श्रीविष्णुचित्तो महान् ।यस्मिन् श्रीमधुरापुरे त्वभिजगौ श्रीमङ्गलाशासनंतं वन्दे मधुराधिराजममलं व्यूहात्मकं सुन्दरम् ॥ २॥

śrīmantaḥ śaṭhakopasaṃyamimukhā vaikuṇṭhabhaktāstu yeteṣāṃ śreṣṭhatamo dvijottamavaraḥ śrīviṣṇucitto mahān |yasmin śrīmadhurāpure tvabhijagau śrīmaṅgalāśāsanaṃtaṃ vande madhurādhirājamamalaṃ vyūhātmakaṃ sundaram || 2||

श्रीमान् श्रीपरतत्त्वनिर्णयमनाः श्रीवल्लभाख्यः प्रभुःसम्पत्पूर्णगुरूत्तमा दिवि बुधानाहूय शुल्कं धनम् ।सङ्कल्प्यारभते तदा तु समये श्रीविष्णुचित्तो गुरुस्तद् गोष्ठयां मधुरामगाद्बुधवरान् जेतुं महावैभवः ॥ ३॥

śrīmān śrīparatattvanirṇayamanāḥ śrīvallabhākhyaḥ prabhuḥsampatpūrṇagurūttamā divi budhānāhūya śulkaṃ dhanam |saṅkalpyārabhate tadā tu samaye śrīviṣṇucitto gurustad goṣṭhayāṃ madhurāmagādbudhavarān jetuṃ mahāvaibhavaḥ || 3||

श्रीमन्तं वटपत्रशायिकृपया वेदान्तपारङ्गतंलक्ष्मीनाथनिवासभूतहृदयं श्रीविष्णुचित्तं गुरुम् ।दृष्ट्वोत्थाय महानुभावमनघं नम्रोऽभवत्तद्गुरुस्तत्काले महिमानभिज्ञविबुधाः कुर्वन्ति कोपं परम् ॥ ४॥

śrīmantaṃ vaṭapatraśāyikṛpayā vedāntapāraṅgataṃlakṣmīnāthanivāsabhūtahṛdayaṃ śrīviṣṇucittaṃ gurum |dṛṣṭvotthāya mahānubhāvamanaghaṃ namro'bhavattadgurustatkāle mahimānabhijñavibudhāḥ kurvanti kopaṃ param || 4||

सम्पत्पूर्णगुरूत्तमस्तु विबुधक्ष्मापालचूडामणिस्तत्काले वदति स्म शास्त्रनिपुणं श्रीविष्णुचित्तं गुरुम् ।कर्तव्यः परतत्त्वनिर्णय इह श्रीविष्णुचित्त त्वयातेनोक्तः सदसि स्थितान् स च बुधान् संरम्भते सादरम् ॥ ५॥

sampatpūrṇagurūttamastu vibudhakṣmāpālacūḍāmaṇistatkāle vadati sma śāstranipuṇaṃ śrīviṣṇucittaṃ gurum |kartavyaḥ paratattvanirṇaya iha śrīviṣṇucitta tvayātenoktaḥ sadasi sthitān sa ca budhān saṃrambhate sādaram || 5||

वेदान्तस्मृतिशास्त्रवेद्यमहिमं श्रीपाञ्चरात्रस्तुतंश्रीरामायणभारतादिविदितं निर्बाधमाद्यं महत् ।श्रीनारायणनामकं च सगुणं तत्त्वं परं शाश्वतंश्रोतव्यं विबुधा भवद्भिरमलं ज्योतिः फणामो वयम् ॥ ६॥

vedāntasmṛtiśāstravedyamahimaṃ śrīpāñcarātrastutaṃśrīrāmāyaṇabhāratādividitaṃ nirbādhamādyaṃ mahat |śrīnārāyaṇanāmakaṃ ca saguṇaṃ tattvaṃ paraṃ śāśvataṃśrotavyaṃ vibudhā bhavadbhiramalaṃ jyotiḥ phaṇāmo vayam || 6||

सत्यं ज्ञानमनन्तमव्ययमजं ज्योतिः सदा निर्मलंतत्त्वं निर्मलदिव्यमङ्गलगुणं नारायणाद्याख्यकम् ।वेदान्तस्मृतिपाञ्चरात्रविदितं त्रैलोक्यभूपालकंब्रह्मेशानमहेन्द्रदेवजनकं शान्तं महावैभवम् ॥ ७॥

satyaṃ jñānamanantamavyayamajaṃ jyotiḥ sadā nirmalaṃtattvaṃ nirmaladivyamaṅgalaguṇaṃ nārāyaṇādyākhyakam |vedāntasmṛtipāñcarātraviditaṃ trailokyabhūpālakaṃbrahmeśānamahendradevajanakaṃ śāntaṃ mahāvaibhavam || 7||

वेदानामपहारदुःखितमना लोकप्रसिद्धो विधिस्तत्काले ह्यसुरं निहत्य भगवान् नारायणो वत्सलः ।कारुण्येन ददाति वेदमखिलं तस्माज्जगन्नायकःको वा शंसत पक्षपातरहिता यूयं बुधाः केवलम् ॥ ८॥

vedānāmapahāraduḥkhitamanā lokaprasiddho vidhistatkāle hyasuraṃ nihatya bhagavān nārāyaṇo vatsalaḥ |kāruṇyena dadāti vedamakhilaṃ tasmājjagannāyakaḥko vā śaṃsata pakṣapātarahitā yūyaṃ budhāḥ kevalam || 8||

ईशानः कमलासनस्य शिरसः छेदादभूत् पातकीप्रायश्चित्तमयं दधार शिरसा वैकुण्ठपादोदकम् ।तस्मादेव हि पावनत्वमगमद्गङ्गाधराख्यां ततःको वा शंसत पक्षपातरहिता यूयं बुधा ईश्वरः ॥ ९॥

īśānaḥ kamalāsanasya śirasaḥ chedādabhūt pātakīprāyaścittamayaṃ dadhāra śirasā vaikuṇṭhapādodakam |tasmādeva hi pāvanatvamagamadgaṅgādharākhyāṃ tataḥko vā śaṃsata pakṣapātarahitā yūyaṃ budhā īśvaraḥ || 9||

ब्रह्माणं सृजति स्म वै स भगवान् श्रीनाभिपङ्केरुहात्रुद्रं सोऽपि पितामहश्च स हरः पञ्चाननः षण्मुखम् ।तस्माद्वेदपुराणरत्नविदितान्नारायणात् कः प्रभुः ।यूयं शंसत पक्षपातरहिता विद्वद्वरा ईश्वरः ॥ १०॥

brahmāṇaṃ sṛjati sma vai sa bhagavān śrīnābhipaṅkeruhātrudraṃ so'pi pitāmahaśca sa haraḥ pañcānanaḥ ṣaṇmukham |tasmādvedapurāṇaratnaviditānnārāyaṇāt kaḥ prabhuḥ |yūyaṃ śaṃsata pakṣapātarahitā vidvadvarā īśvaraḥ || 10||

इत्थं वेदपुराणशास्त्रवचनैः श्रीपाञ्चरात्रादिकैःश्रीरामायणभारतादिवचनैः श्रीविष्णुचित्तो गुरुः ।तद्गोष्ठयां परतत्त्वनिर्णयमहो कृत्वा बुधान् पण्डितान्जित्वा तत्र जवेन सर्वविदितं चिच्छेद शुल्कं मुदा ॥ ११॥

itthaṃ vedapurāṇaśāstravacanaiḥ śrīpāñcarātrādikaiḥśrīrāmāyaṇabhāratādivacanaiḥ śrīviṣṇucitto guruḥ |tadgoṣṭhayāṃ paratattvanirṇayamaho kṛtvā budhān paṇḍitānjitvā tatra javena sarvaviditaṃ ciccheda śulkaṃ mudā || 11||

इत्याश्चर्यचरित्रमस्य विबुधाः सर्वे महापण्डिताःसम्पत्पूर्णगुरूत्तमश्च जगतां राजाधिराजः प्रभुः ।दृष्ट्वा तत्र महावबोधविभवं श्रीविष्णुचित्तं मुदाकुर्वन्ति स्तुतिमङ्गलं पुलकिताः कल्याणशङ्खध्वनिम् ॥ १२॥

ityāścaryacaritramasya vibudhāḥ sarve mahāpaṇḍitāḥsampatpūrṇagurūttamaśca jagatāṃ rājādhirājaḥ prabhuḥ |dṛṣṭvā tatra mahāvabodhavibhavaṃ śrīviṣṇucittaṃ mudākurvanti stutimaṅgalaṃ pulakitāḥ kalyāṇaśaṅkhadhvanim || 12||

श्रीमान् भूवलयाधिराजविदितः श्रीवल्लभाख्यः प्रभुःगोष्ठयां तत्कृततत्त्वनिर्णयमहासन्तोषपूर्णाशयः ।सम्पत्पूर्णगुरूत्तमादिविबुधैः साकं महापण्डितैःसम्मानं कुरुते महोत्सवमिव श्रीविष्णुचित्तप्रभोः ॥ १३॥

śrīmān bhūvalayādhirājaviditaḥ śrīvallabhākhyaḥ prabhuḥgoṣṭhayāṃ tatkṛtatattvanirṇayamahāsantoṣapūrṇāśayaḥ |sampatpūrṇagurūttamādivibudhaiḥ sākaṃ mahāpaṇḍitaiḥsammānaṃ kurute mahotsavamiva śrīviṣṇucittaprabhoḥ || 13||

स्कन्धारूढमिमं गजस्य च महावीथिं वलन्तं स्तुतंभेरीकाहलशङ्खगीतविलसत्कोलाहलप्रोज्ज्वलम् ।श्रीश्रीवल्लभदेवमुख्यविबुधैर्लोकैः समस्तैर्वृतंवैकुण्ठः स च वीक्षते स्म रमया श्रीविष्णुचित्तं मुदा ॥ १४॥

skandhārūḍhamimaṃ gajasya ca mahāvīthiṃ valantaṃ stutaṃbherīkāhalaśaṅkhagītavilasatkolāhalaprojjvalam |śrīśrīvallabhadevamukhyavibudhairlokaiḥ samastairvṛtaṃvaikuṇṭhaḥ sa ca vīkṣate sma ramayā śrīviṣṇucittaṃ mudā || 14||

आकाशे गरुडे लसन्तममलं लक्ष्मीपतिं सादरंदृष्ट्वा तत्सुकुमारविग्रहमहासौन्दर्यमालोकयन् ।अस्थाने भयशङ्कया भगवतः श्रीविष्णुचित्तो गुरुर्द्यप्यद्दन्तिगलस्थ एव स जगौ श्रीमङ्गलाशासनम् ॥ १५॥

ākāśe garuḍe lasantamamalaṃ lakṣmīpatiṃ sādaraṃdṛṣṭvā tatsukumāravigrahamahāsaundaryamālokayan |asthāne bhayaśaṅkayā bhagavataḥ śrīviṣṇucitto gururdyapyaddantigalastha eva sa jagau śrīmaṅgalāśāsanam || 15||

विद्वद्वृन्दसमानताङ्घ्रियुगलं सम्मानसाम्राज्यगंविद्याशुल्कधनाढ्यकं गुणनिधिं देवादिभिर्वन्दितम् ।श्रीश्रीवल्लभदेवराजमहितं श्रीविष्णुचित्ताह्वयंलक्ष्मीनाथसमीक्षितं गुरुवरं वन्दे महावैभवम् ॥ १६॥

vidvadvṛndasamānatāṅghriyugalaṃ sammānasāmrājyagaṃvidyāśulkadhanāḍhyakaṃ guṇanidhiṃ devādibhirvanditam |śrīśrīvallabhadevarājamahitaṃ śrīviṣṇucittāhvayaṃlakṣmīnāthasamīkṣitaṃ guruvaraṃ vande mahāvaibhavam || 16||

तद्गोष्ठ्याः स च निर्गतः श्रुतिशिरस्सारार्थपारङ्गतःश्रीश्रीवल्लभदेवराजसहितः श्रीविष्णुचित्तो गुरुः ।दिव्याष्टाङ्गविमानरत्ननिलयं व्यूहात्मकं सुन्दरंतेजोराशिमयं महागुणगणं संसेवितुं सत्वरम् ॥ १७॥

tadgoṣṭhyāḥ sa ca nirgataḥ śrutiśirassārārthapāraṅgataḥśrīśrīvallabhadevarājasahitaḥ śrīviṣṇucitto guruḥ |divyāṣṭāṅgavimānaratnanilayaṃ vyūhātmakaṃ sundaraṃtejorāśimayaṃ mahāguṇagaṇaṃ saṃsevituṃ satvaram || 17||

सार्धं राजगुरूत्तमादिविबुधैः श्रीगोपुरं सुन्दरंनत्वा श्रीबलिपीठकं च गरुडं सेनापतिं सादरम् ।अष्टाङ्गाख्यविमानमद्भुतगुणं संसेव्य साष्टाङ्गतःतस्यान्तः प्रविशन्तमम्बुजमुखं श्रीविष्णुचित्तं भजे ॥ १८॥

sārdhaṃ rājagurūttamādivibudhaiḥ śrīgopuraṃ sundaraṃnatvā śrībalipīṭhakaṃ ca garuḍaṃ senāpatiṃ sādaram |aṣṭāṅgākhyavimānamadbhutaguṇaṃ saṃsevya sāṣṭāṅgataḥtasyāntaḥ praviśantamambujamukhaṃ śrīviṣṇucittaṃ bhaje || 18||

वन्दे सुन्दरराजमिन्दुवदनं वात्सल्यदिव्याद्भुतक्षान्त्यौदार्यदयादिसद्गुणनिधिं नारायणं श्रीपतिम् ।मुक्तारत्नकिरीटदिव्यतुलसीमालामणीन्द्रादिकश्रीभूषासमलङ्कृतं रशनया भास्वत्कटीसुन्दरम् ॥ १९॥

vande sundararājaminduvadanaṃ vātsalyadivyādbhutakṣāntyaudāryadayādisadguṇanidhiṃ nārāyaṇaṃ śrīpatim |muktāratnakirīṭadivyatulasīmālāmaṇīndrādikaśrībhūṣāsamalaṅkṛtaṃ raśanayā bhāsvatkaṭīsundaram || 19||

अष्टाङ्गाख्यविमानराजनिलयं ब्रह्मादिभिर्वन्दितंमन्दस्मेरशुभारविन्दवदनं कारुण्यवारान्निधिम् ।सन्तानं नमतां स्वकीयचरणौ सौलभ्यभूमावधिंवन्दे सन्ततमम्बुजाक्षममलं व्यूहात्मकं सुन्दरम् ॥ २०॥

aṣṭāṅgākhyavimānarājanilayaṃ brahmādibhirvanditaṃmandasmeraśubhāravindavadanaṃ kāruṇyavārānnidhim |santānaṃ namatāṃ svakīyacaraṇau saulabhyabhūmāvadhiṃvande santatamambujākṣamamalaṃ vyūhātmakaṃ sundaram || 20||

श्रीवत्साब्धिसुतामणीन्द्रतुलसीमालालसद्वक्षसंश्रीमद्दिव्यसुवर्णरत्नमकुटं भूषालसद्विग्रहम् ।श्रीमद्दिव्यविमानगोपुरमणिप्राकाररत्नोज्ज्वलस्थूणासंवृतदिव्यसन्निधिशुभं व्यूहं भजे सुन्दरम् ॥ २१॥

śrīvatsābdhisutāmaṇīndratulasīmālālasadvakṣasaṃśrīmaddivyasuvarṇaratnamakuṭaṃ bhūṣālasadvigraham |śrīmaddivyavimānagopuramaṇiprākāraratnojjvalasthūṇāsaṃvṛtadivyasannidhiśubhaṃ vyūhaṃ bhaje sundaram || 21||

दिव्याष्टाङ्गविमानदिव्यकनकस्थूणासहस्रोज्ज्वलश्रीमन्मण्टपगर्भगेहविलसद्दिव्यस्थलीभूषणम् ।दिव्यश्रीमणिवत्समौक्तिकमणिश्रीहारभूषामणिंश्रीमन्तं मधुराधिराजममलं व्यूहं भजे सुन्दरम् ॥ २२॥

divyāṣṭāṅgavimānadivyakanakasthūṇāsahasrojjvalaśrīmanmaṇṭapagarbhagehavilasaddivyasthalībhūṣaṇam |divyaśrīmaṇivatsamauktikamaṇiśrīhārabhūṣāmaṇiṃśrīmantaṃ madhurādhirājamamalaṃ vyūhaṃ bhaje sundaram || 22||

दिव्याष्टाक्षरमन्त्ररत्नचरमश्लोकार्थनिष्ठावताम् ।शिष्टानां महतां त्वदीयचरणद्वन्द्वाश्रितानां सताम् ।पादाम्भोजविशेषभक्तिसहितं मां वीक्ष्य नित्यं स्मरश्रीमन् सुन्दर वारिजाक्ष कमलानाथ प्रभो देहिनाम् ॥ २३॥

divyāṣṭākṣaramantraratnacaramaślokārthaniṣṭhāvatām |śiṣṭānāṃ mahatāṃ tvadīyacaraṇadvandvāśritānāṃ satām |pādāmbhojaviśeṣabhaktisahitaṃ māṃ vīkṣya nityaṃ smaraśrīman sundara vārijākṣa kamalānātha prabho dehinām || 23||

अस्मिन् श्रीमधुरापुरे तव कृपासन्धुक्षितज्ञानिनागीतं येन मया तु मङ्गलकरं यन्मङ्गलाशासनम् ।तस्मात्तेन मया समर्पितमिदं दिव्यप्रबन्धात्मकंलक्ष्मीनाथ महाप्रभो गुणनिधे त्वत्सन्निधौ पाहि माम् ॥ २४॥

asmin śrīmadhurāpure tava kṛpāsandhukṣitajñānināgītaṃ yena mayā tu maṅgalakaraṃ yanmaṅgalāśāsanam |tasmāttena mayā samarpitamidaṃ divyaprabandhātmakaṃlakṣmīnātha mahāprabho guṇanidhe tvatsannidhau pāhi mām || 24||

इत्थं श्रीभगवन्तमम्बुजमुखं व्यूहात्मकं सुन्दरंस्तुत्वा तेन समीक्षितस्तु भगवान् श्रीविष्णुचित्तो गुरुः ।श्रीश्रीवल्लभदेवमुख्यविबुधैः सर्वैरनुज्ञापितस्तस्माद्वै वटपत्रशायिनमगादाह्लादपूर्णाशयः ॥ २५॥

itthaṃ śrībhagavantamambujamukhaṃ vyūhātmakaṃ sundaraṃstutvā tena samīkṣitastu bhagavān śrīviṣṇucitto guruḥ |śrīśrīvallabhadevamukhyavibudhaiḥ sarvairanujñāpitastasmādvai vaṭapatraśāyinamagādāhlādapūrṇāśayaḥ || 25||

तत्रासौ वटपत्रशायिनि महादिव्यस्थले भक्तिमान्श्रीमन्मण्टपमर्धमण्टमपि श्रीगोपुरं सुन्दरम् ।तत्कारुण्यविशेषलब्धकनकैरित्यादिकं नित्यशःकैङ्कर्यं कृतवन्तमद्भुतगुणं श्रीविष्णुचित्तं भजे ॥ २६॥

tatrāsau vaṭapatraśāyini mahādivyasthale bhaktimānśrīmanmaṇṭapamardhamaṇṭamapi śrīgopuraṃ sundaram |tatkāruṇyaviśeṣalabdhakanakairityādikaṃ nityaśaḥkaiṅkaryaṃ kṛtavantamadbhutaguṇaṃ śrīviṣṇucittaṃ bhaje || 26||

इत्थं श्रीभगवान् महाद्भुतगुणः श्रीविष्णुचित्तो गुरुःभक्त्या नित्यमहाप्रभावममलं स्तौति स्म यं सुन्दरम् ।तं वन्दे द्विजनाथवन्दितपदं व्यूहात्मकं सुन्दरंश्रीमन्तं मधुरेश्वरस्तुतपदं सर्वात्मना सुन्दरम् ॥ २७॥

itthaṃ śrībhagavān mahādbhutaguṇaḥ śrīviṣṇucitto guruḥbhaktyā nityamahāprabhāvamamalaṃ stauti sma yaṃ sundaram |taṃ vande dvijanāthavanditapadaṃ vyūhātmakaṃ sundaraṃśrīmantaṃ madhureśvarastutapadaṃ sarvātmanā sundaram || 27||

श्रियः कान्ताय जाज्वल्यश्रीवत्साङ्कितवक्षसे ।कल्याणनिधये व्यूहसुन्दरेशाय मङ्गलम् ॥ २८॥

śriyaḥ kāntāya jājvalyaśrīvatsāṅkitavakṣase |kalyāṇanidhaye vyūhasundareśāya maṅgalam || 28||

विमाने विश्वकर्मीये वेगवत्यास्तु दक्षिणे ।वसते श्रीमते व्यूहसुन्दरेशाय मङ्गलम् ॥ २९॥

vimāne viśvakarmīye vegavatyāstu dakṣiṇe |vasate śrīmate vyūhasundareśāya maṅgalam || 29||

इति श्रीसुन्दरराजस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

iti śrīsundararājastotraṃ sampūrṇam |