अष्टविनायक माहात्म्य Shri Ashtavinayakastotram with Mahatmya in Marathi

श्रीगणेशाय नमः ।

śrīgaṇeśāya namaḥ |

॥ श्री अष्टविनायकस्तोत्रम् ॥स्वस्ति श्रीगणनायको गजमुखो मोरेश्वरः सिद्धिदःबल्लाळस्तु विनायकस्तथ मढे चिन्तामणिस्थेवरे ।लेण्याद्रौ गिरिजात्मजः सुवरदो विघ्नेश्वरश्चोझरेग्रामे रांजणसंस्थितो गणपतिः कुर्यात् सदा मङ्गलम् ॥इति श्री अष्टविनायकस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

|| śrī aṣṭavināyakastotram ||svasti śrīgaṇanāyako gajamukho moreśvaraḥ siddhidaḥballāḷastu vināyakastatha maḍhe cintāmaṇisthevare |leṇyādrau girijātmajaḥ suvarado vighneśvaraścojharegrāme rāṃjaṇasaṃsthito gaṇapatiḥ kuryāt sadā maṅgalam ||iti śrī aṣṭavināyakastotraṃ sampūrṇam |

ॐ गँ गणपतये नमः ।

oṃ gam̐ gaṇapataye namaḥ |

ॐ नमो श्री गजवदना । गणराया गौरी नंदना । विघ्नेशा भवभय हरणा । नमन माझे साष्टांगी ॥ नंतर नमिली श्री सरस्वती । जगन्माता भगवती । ब्रह्मकुमारी वीणावती । विद्यादात्री विश्वाची ॥ नमन तैसे गुरुवर्या । सुखनिधान सद्गुरुराया । स्मरूनी त्या पवित्र पाया । चित्त शुद्ध जाहले ॥ थोर महात्मे संतजन । बुधगण आणि सज्जन । करून त्यांसी नमन । ग्रंथरचना आरंभिली ॥ अष्टविनायकाचे मंगल स्तोत्र । आणि त्याचे माहात्म्य पवित्र । दोन्ही याच ग्रंथी एक । मिलिंद माधवे रचिली ॥ अष्टविनायकांची आठ नावें । एक एक नाम मनी जपावे । आणि चरणी नम्र व्हावे । नमन भावे करूनि ॥मोरगांवस्थित मयुरेश्वराय नमः ।

oṃ namo śrī gajavadanā | gaṇarāyā gaurī naṃdanā | vighneśā bhavabhaya haraṇā | namana mājhe sāṣṭāṃgī || naṃtara namilī śrī sarasvatī | jaganmātā bhagavatī | brahmakumārī vīṇāvatī | vidyādātrī viśvācī || namana taise guruvaryā | sukhanidhāna sadgururāyā | smarūnī tyā pavitra pāyā | citta śuddha jāhale || thora mahātme saṃtajana | budhagaṇa āṇi sajjana | karūna tyāṃsī namana | graṃtharacanā āraṃbhilī || aṣṭavināyakāce maṃgala stotra | āṇi tyāce māhātmya pavitra | donhī yāca graṃthī eka | miliṃda mādhave racilī || aṣṭavināyakāṃcī āṭha nāveṃ | eka eka nāma manī japāve | āṇi caraṇī namra vhāve | namana bhāve karūni ||moragāṃvasthita mayureśvarāya namaḥ |

सिद्धटेकनिवासी सिद्धिविनायकाय नमः ।

siddhaṭekanivāsī siddhivināyakāya namaḥ |

पालीक्षेत्रस्य बल्लाळेश्वराय नमः ।

pālīkṣetrasya ballāḷeśvarāya namaḥ |

महडवासी वरदविनायकाय नमः ।

mahaḍavāsī varadavināyakāya namaḥ |

थेऊरेश्वर चिंतामणी गणेशाय नमः ।

theūreśvara ciṃtāmaṇī gaṇeśāya namaḥ |

लेण्याद्री स्वामी गिरीजात्मकाय नमः ।

leṇyādrī svāmī girījātmakāya namaḥ |

ओझरनिवासी विघ्नहराय नमः ।

ojharanivāsī vighnaharāya namaḥ |

रांजणग्रामाधीपती शंकर वरदाय नमः ॥नंतर होऊनी स्थिरचित्त । बैसुनी आसनी ध्यानस्थ । स्मरतो मनी गिरीजासुत । विविध रुपी गणेश ॥ मूळारंभा गजानना । गणाधीशा प्रसन्न वदना । ब्रह्मरुपा मूषकवाहना । महोत्कटा गणपती ॥ चिंतामणी गणेश्वरा । ज्ञानरूपा मयुरेश्वरा । जगत्पालका परशुधरा । ॐकारा श्री चतुर्भुजा ॥ वक्रतुंडा लंबोदरा । धुम्रवर्णा सकल भयहारा । देवदेवेषा सिद्धीवरा । महाबला हेरंबा ॥ सुंदरवदना एकदंता । विकटा गंधर्व पूजिता । सुमुखा सांबसुता । मंगलमूर्ती मोरया ॥ नामे तूझी सहस्र । अशी अष्टरूपे परी । नटलासी आठ ठिकाणी । अवतरलासी भक्तजनां कारणे ॥ एक एक ते देवस्थान । स्वयंभू पुण्यक्षेत्र महान । करता स्मरण घेता दर्शन । इच्छा पूर्ण होतसे ॥ म्हणोनि व्हावे भाविक । नित्य स्मरावा गजमुख । धन धान्य ऐश्वर्य सुख । पुत्र पौत्र लाभती ॥

rāṃjaṇagrāmādhīpatī śaṃkara varadāya namaḥ ||naṃtara hoūnī sthiracitta | baisunī āsanī dhyānastha | smarato manī girījāsuta | vividha rupī gaṇeśa || mūḷāraṃbhā gajānanā | gaṇādhīśā prasanna vadanā | brahmarupā mūṣakavāhanā | mahotkaṭā gaṇapatī || ciṃtāmaṇī gaṇeśvarā | jñānarūpā mayureśvarā | jagatpālakā paraśudharā | oṃkārā śrī caturbhujā || vakratuṃḍā laṃbodarā | dhumravarṇā sakala bhayahārā | devadeveṣā siddhīvarā | mahābalā heraṃbā || suṃdaravadanā ekadaṃtā | vikaṭā gaṃdharva pūjitā | sumukhā sāṃbasutā | maṃgalamūrtī morayā || nāme tūjhī sahasra | aśī aṣṭarūpe parī | naṭalāsī āṭha ṭhikāṇī | avataralāsī bhaktajanāṃ kāraṇe || eka eka te devasthāna | svayaṃbhū puṇyakṣetra mahāna | karatā smaraṇa ghetā darśana | icchā pūrṇa hotase || mhaṇoni vhāve bhāvika | nitya smarāvā gajamukha | dhana dhānya aiśvarya sukha | putra pautra lābhatī ||

ॐ गँ गणपतये नमः ।

oṃ gam̐ gaṇapataye namaḥ |

ॐ गँ गणपतये नमः ।

oṃ gam̐ gaṇapataye namaḥ |

दुसरा विनायक सिद्धटेकचा ।सिद्धीदाता सर्वांचा ।प्रतिपाळ करी भक्तांचा ।सर्वदा सर्वतोपरी ॥ कथा त्याची बहू गोड ।अलौकिक आणि अजोड ।मना लागो सदा ओढ ।पठणाची आणि श्रवणाची ॥ ब्रह्मदेवा गर्व झाला ।सृष्टी तो निर्मू लागला ।नाना संकटे त्या वेळेला ।उभी समोर राहिली ॥ ब्रह्मदेव मनी उमजला ।गणपतीला शरण गेला ।अखंड जप सुरु केला ।श्री गणेशाय नमः ॥ विनायक झाला प्रसन्न ।दिधले प्रत्यक्ष दर्शन ।आणि दिले वरदान ।विघ्ने दूर पळाली ॥ गणेश म्हणाला ब्रह्मदेवाला ।कार्यारंभी आठवी मला ।सर्व कार्ये नेईन सिद्धीला ।स्मरण मात्रे सर्वदा ॥ ऐकुन त्या वचनाला ।धीर आला ब्रह्मदेवाला ।नमन करुनी गणपतीला ।विश्वरचना आरंभिली ॥ जाता ऐसा काही काळ ।श्रीविष्णूंच्या कानाजवळ ।दोन राक्षस विक्राळ ।निर्माण झाले अवचित ॥ एक मधू कैटभ दुसरा ।सर्वां होता त्यांचा दरारा ।इंद्रा चंद्रा कुबेरा ।थरकांप सुटतसे ॥ विष्णू उठला क्रोधाने ।आणि त्या राक्षसांशी त्याने ।अटीतटीचे चुरशींने ।मल्लयुद्ध आरंभिले ॥ राक्षस होते कपटी मोठे ।घेऊन रूप खोटेनाटे ।डावपेच ते उफराटे ।श्री विष्णूंशी खेळती ॥ सज्जनाशी असावे सज्जन ।दुर्जनाशी असावे दुर्जन ।हीच सत्यनिती समजून ।वागावे सर्वदा ॥ म्हणून श्री विष्णूने काय केले ।मल्लयुद्ध ते थांबवले ।आणि आपण रूप घेतले ।गायक गंधर्वाचे ॥ ऐकून त्याचे गोड गीत ।पशुपक्षी मानव समस्त ।डोलू लागले झाले मोहित ।प्रत्यक्ष श्री शंकर ॥ गंधर्व रुपी भगवान ।सांगून सर्व वर्तमान ।म्हणे प्रभो द्यावें वरदान ।राक्षसा मारावया ॥ तेंव्हा म्हणे कैलासपती ।अरे तू वेडा किती ।पूजीला नाहीस गणपती ।यश कैसे मिळेल ॥ यशदाता तो गजानन ।तयासी जा तू शरण ।झाल्यावरी तो प्रसन्न ।सुयश तुला मिळेल ॥ ते ऐकून श्री विष्णूने ।सिद्धीक्षेत्री शुद्ध मनाने ।श्री गणेशाय नमः जपाने ।तपश्चर्या आरंभीली ॥ प्रसन्न झाला गणपती ।श्रीविष्णुनां झाली वरप्राप्ती ।त्या राक्षसांवरी मागुती ।प्रतिहल्ला चढविला ॥ हां हां म्हणता अखेरीस ।बलाढ्य ते दोन्ही राक्षस ।मुकले आपल्या प्राणास ।विजयी झाले श्री विष्णू ॥ जिथे ही घटना घडली ।ती भूमी पवित्र झाली ।श्री विष्णूंना सिद्धी मिळाली ।म्हणुनी नाव सिद्धटेक ॥ नगर जिल्ह्यात ते आहे क्षेत्र ।प्रेक्षणीय आणि पवित्र ।वास करत असे तिथे ।श्री सिद्धीविनायक ॥

dusarā vināyaka siddhaṭekacā |siddhīdātā sarvāṃcā |pratipāḷa karī bhaktāṃcā |sarvadā sarvatoparī || kathā tyācī bahū goḍa |alaukika āṇi ajoḍa |manā lāgo sadā oḍha |paṭhaṇācī āṇi śravaṇācī || brahmadevā garva jhālā |sṛṣṭī to nirmū lāgalā |nānā saṃkaṭe tyā veḷelā |ubhī samora rāhilī || brahmadeva manī umajalā |gaṇapatīlā śaraṇa gelā |akhaṃḍa japa suru kelā |śrī gaṇeśāya namaḥ || vināyaka jhālā prasanna |didhale pratyakṣa darśana |āṇi dile varadāna |vighne dūra paḷālī || gaṇeśa mhaṇālā brahmadevālā |kāryāraṃbhī āṭhavī malā |sarva kārye neīna siddhīlā |smaraṇa mātre sarvadā || aikuna tyā vacanālā |dhīra ālā brahmadevālā |namana karunī gaṇapatīlā |viśvaracanā āraṃbhilī || jātā aisā kāhī kāḷa |śrīviṣṇūṃcyā kānājavaḷa |dona rākṣasa vikrāḷa |nirmāṇa jhāle avacita || eka madhū kaiṭabha dusarā |sarvāṃ hotā tyāṃcā darārā |iṃdrā caṃdrā kuberā |tharakāṃpa suṭatase || viṣṇū uṭhalā krodhāne |āṇi tyā rākṣasāṃśī tyāne |aṭītaṭīce curaśīṃne |mallayuddha āraṃbhile || rākṣasa hote kapaṭī moṭhe |gheūna rūpa khoṭenāṭe |ḍāvapeca te upharāṭe |śrī viṣṇūṃśī kheḷatī || sajjanāśī asāve sajjana |durjanāśī asāve durjana |hīca satyanitī samajūna |vāgāve sarvadā || mhaṇūna śrī viṣṇūne kāya kele |mallayuddha te thāṃbavale |āṇi āpaṇa rūpa ghetale |gāyaka gaṃdharvāce || aikūna tyāce goḍa gīta |paśupakṣī mānava samasta |ḍolū lāgale jhāle mohita |pratyakṣa śrī śaṃkara || gaṃdharva rupī bhagavāna |sāṃgūna sarva vartamāna |mhaṇe prabho dyāveṃ varadāna |rākṣasā mārāvayā || teṃvhā mhaṇe kailāsapatī |are tū veḍā kitī |pūjīlā nāhīsa gaṇapatī |yaśa kaise miḷela || yaśadātā to gajānana |tayāsī jā tū śaraṇa |jhālyāvarī to prasanna |suyaśa tulā miḷela || te aikūna śrī viṣṇūne |siddhīkṣetrī śuddha manāne |śrī gaṇeśāya namaḥ japāne |tapaścaryā āraṃbhīlī || prasanna jhālā gaṇapatī |śrīviṣṇunāṃ jhālī varaprāptī |tyā rākṣasāṃvarī māgutī |pratihallā caḍhavilā || hāṃ hāṃ mhaṇatā akherīsa |balāḍhya te donhī rākṣasa |mukale āpalyā prāṇāsa |vijayī jhāle śrī viṣṇū || jithe hī ghaṭanā ghaḍalī |tī bhūmī pavitra jhālī |śrī viṣṇūṃnā siddhī miḷālī |mhaṇunī nāva siddhaṭeka || nagara jilhyāta te āhe kṣetra |prekṣaṇīya āṇi pavitra |vāsa karata ase tithe |śrī siddhīvināyaka ||

ॐ गँ गणपतये नमः ।

oṃ gam̐ gaṇapataye namaḥ |

आता तो तिसरा गणपती ।बल्लाळेश्वर प्रसिद्ध अती ।यथा शक्ती यथा मती ।स्तवन त्याचे करावे ॥ कुलाबा जिल्हा सुधागड तालुका ।पाली नामे ग्रामी एका ।पाहावे तिथे विनायका ।मनोभावे भजावे ॥ आहे सुरस त्याची कथा ।भक्तीभावे ती पठण करता ।किंवा श्रद्धेने परिसता ।पुण्य लाभ होतसे ॥ एक पतिव्रता साध्वी होती ।तिचे शुभ नाम इंदुमती ।कल्याणशेट तिचा पती ।दोघे सुखे नांदती ॥ भगवंताच्या कृपेने ।त्यांना नव्हते काही उणें ।परंतु त्यांच्या दुर्दैवाने ।निपुत्रिक होते ते ॥ अनेक केली व्रत वैकल्ये ।नवस सायासही बहू केले ।परी इच्छित नाही साध्य झाले ।अनेक वर्षे तयांचे ॥ इंदूमती एकदा माहेरी गेली ।तिथे गणपतीची कथा ऐकली ।त्या योगे प्राप्ती झाली ।दिव्य पूत्र रत्नाची ॥ सुंदर गोंडस गोड बाळ ।नाव तयाचे बल्लाळ ।घेउनी या जप माळ ।गणेश चिंतन करीतसे ॥ छोटे छोटे मित्र जमवून ।करीतसे गणपती पूजन ।आणि भजनी रंगून ।तल्लीन खास होतसे ॥ नाही भूक नाही तहान ।गणेश भक्ती रात्रंदिन ।इतर लोक ते पाहुन ।आठ्या कपाळा घालती ॥ म्हणती या द्वाड बल्लाळे ।सर्व पोरांचे केले वाटोळे ।याच्याच भिकार छंदामुळे ।पोरे आमुची बिघडली ॥ ऐकून अशा तक्रारी ।बल्लाळ पिता संतापला भारी ।मुलाला बांधून मारी ।गणेश पूजा उधळोनी ॥ सुकुमार त्या बाळ बल्लाळा ।मार तो असह्य झाला ।कळवळून बेशुद्ध पडला ।तेंव्हा देव धावला ॥ गणपतीने प्रत्यक्ष येऊन ।बल्लाळाला दिले दर्शन ।मस्तकी वरदहस्त ठेऊन ।सहस्र आशीर्वाद दिले ॥ बल्लाळाचा जो ईश्वर ।तोचि झाला बल्लाळेश्वर ।त्याच नावे त्या जागेवर ।विराजतो श्री विनायक ॥

ātā to tisarā gaṇapatī |ballāḷeśvara prasiddha atī |yathā śaktī yathā matī |stavana tyāce karāve || kulābā jilhā sudhāgaḍa tālukā |pālī nāme grāmī ekā |pāhāve tithe vināyakā |manobhāve bhajāve || āhe surasa tyācī kathā |bhaktībhāve tī paṭhaṇa karatā |kiṃvā śraddhene parisatā |puṇya lābha hotase || eka pativratā sādhvī hotī |tice śubha nāma iṃdumatī |kalyāṇaśeṭa ticā patī |doghe sukhe nāṃdatī || bhagavaṃtācyā kṛpene |tyāṃnā navhate kāhī uṇeṃ |paraṃtu tyāṃcyā durdaivāne |niputrika hote te || aneka kelī vrata vaikalye |navasa sāyāsahī bahū kele |parī icchita nāhī sādhya jhāle |aneka varṣe tayāṃce || iṃdūmatī ekadā māherī gelī |tithe gaṇapatīcī kathā aikalī |tyā yoge prāptī jhālī |divya pūtra ratnācī || suṃdara goṃḍasa goḍa bāḷa |nāva tayāce ballāḷa |gheunī yā japa māḷa |gaṇeśa ciṃtana karītase || choṭe choṭe mitra jamavūna |karītase gaṇapatī pūjana |āṇi bhajanī raṃgūna |tallīna khāsa hotase || nāhī bhūka nāhī tahāna |gaṇeśa bhaktī rātraṃdina |itara loka te pāhuna |āṭhyā kapāḷā ghālatī || mhaṇatī yā dvāḍa ballāḷe |sarva porāṃce kele vāṭoḷe |yācyāca bhikāra chaṃdāmuḷe |pore āmucī bighaḍalī || aikūna aśā takrārī |ballāḷa pitā saṃtāpalā bhārī |mulālā bāṃdhūna mārī |gaṇeśa pūjā udhaḷonī || sukumāra tyā bāḷa ballāḷā |māra to asahya jhālā |kaḷavaḷūna beśuddha paḍalā |teṃvhā deva dhāvalā || gaṇapatīne pratyakṣa yeūna |ballāḷālā dile darśana |mastakī varadahasta ṭheūna |sahasra āśīrvāda dile || ballāḷācā jo īśvara |toci jhālā ballāḷeśvara |tyāca nāve tyā jāgevara |virājato śrī vināyaka ||

ॐ गँ गणपतये नमः ।

oṃ gam̐ gaṇapataye namaḥ |

आता तो चवथा गणपती ।काय वर्णावी त्याची महती ।कुलाबा जिल्ह्यात महड क्षेत्री ।वरदविनायक वसत असे ॥ प्राचीन काळी मगध देशी ।एकदा घटना घडली ऐसी ।राजप्रासादी श्राद्धासी ।जमले सर्व ऋषीमुनी ॥ आमंत्रीले होते राजाने ।तपोनिधी बहू आदराने ।त्यात गृत्समदाचा ।अत्रीने अपमान केला ॥ अत्री म्हणे हे गृत्समदा ।तुझा जन्म पवित्र न कदा ।ऐकून ते खदा खदा ।सभा सर्व हसली ॥ माते चे पापा चरण ।ते तुझ्या जन्माचे कारण ।म्हणुनी जगती हीन ।तूला मानिती ॥ ऐकूनि अत्री चे ते वचन ।गृत्समद झाला मनी खिन्न ।सहन न होता अपमान ।क्रोधे निघाला सत्वरी ॥ गृत्समद आला माते पाशी ।मम जन्मकथा म्हणे सांग मशी ।प्रश्न पडला त्या मातेसी ।आता काय सांगावे ॥ परी तिने केले सत्य कथन ।म्हणे पाप घडलें माझ्या कडून ।आता मला मनापासून ।पश्चाताप होत असे ॥ गृत्समद महामुनी ।शाप वाणी वदला वाणी ।म्हणे काटेरी बोर होऊनी ।राहशील ह्या भूवरी ॥ सत्य झाली शाप वाणी ।गृत्समद निघाला तेथूनी ।आणि गेला घोर काननी ।पापक्षालनाप्रित्यर्थ ॥ पुष्पक नाम शांत ।एकांत दुर्गम स्थान ।तिथे केले तपाचरण ।शुष्कपर्ण भक्षूनी ॥ खडतर ते महातप ।मुखी विनायकाचा जप ।प्रगट झाला आपोआप ।यथाकाळी गणपती ॥ म्हणे वत्सा तू धन्य धन्य ।तुला झालो मी प्रसन्न ।हवे असेल ते घे मागून ।संदेह मनी नसावा ॥ गृत्समद म्हणे भगवान ।पवित्र व्हावे हे वन ।भक्तांच्या इच्छा करण्या पूर्ण ।तूच येथे राहावे ॥ गणपती म्हणे तथास्तु ।गणानां त्वाम् मंत्राचा कर्ता तू ।हे निबिड अरण्य परंतु ।पावन झाले तुझ्यामुळे ॥ कथा अशी ही पुण्यदायक ।महडचा वरदविनायक ।भक्तांचा असे प्रतिपालक ।नमन भावे करावे ॥

ātā to cavathā gaṇapatī |kāya varṇāvī tyācī mahatī |kulābā jilhyāta mahaḍa kṣetrī |varadavināyaka vasata ase || prācīna kāḷī magadha deśī |ekadā ghaṭanā ghaḍalī aisī |rājaprāsādī śrāddhāsī |jamale sarva ṛṣīmunī || āmaṃtrīle hote rājāne |taponidhī bahū ādarāne |tyāta gṛtsamadācā |atrīne apamāna kelā || atrī mhaṇe he gṛtsamadā |tujhā janma pavitra na kadā |aikūna te khadā khadā |sabhā sarva hasalī || māte ce pāpā caraṇa |te tujhyā janmāce kāraṇa |mhaṇunī jagatī hīna |tūlā mānitī || aikūni atrī ce te vacana |gṛtsamada jhālā manī khinna |sahana na hotā apamāna |krodhe nighālā satvarī || gṛtsamada ālā māte pāśī |mama janmakathā mhaṇe sāṃga maśī |praśna paḍalā tyā mātesī |ātā kāya sāṃgāve || parī tine kele satya kathana |mhaṇe pāpa ghaḍaleṃ mājhyā kaḍūna |ātā malā manāpāsūna |paścātāpa hota ase || gṛtsamada mahāmunī |śāpa vāṇī vadalā vāṇī |mhaṇe kāṭerī bora hoūnī |rāhaśīla hyā bhūvarī || satya jhālī śāpa vāṇī |gṛtsamada nighālā tethūnī |āṇi gelā ghora kānanī |pāpakṣālanāprityartha || puṣpaka nāma śāṃta |ekāṃta durgama sthāna |tithe kele tapācaraṇa |śuṣkaparṇa bhakṣūnī || khaḍatara te mahātapa |mukhī vināyakācā japa |pragaṭa jhālā āpoāpa |yathākāḷī gaṇapatī || mhaṇe vatsā tū dhanya dhanya |tulā jhālo mī prasanna |have asela te ghe māgūna |saṃdeha manī nasāvā || gṛtsamada mhaṇe bhagavāna |pavitra vhāve he vana |bhaktāṃcyā icchā karaṇyā pūrṇa |tūca yethe rāhāve || gaṇapatī mhaṇe tathāstu |gaṇānāṃ tvām maṃtrācā kartā tū |he nibiḍa araṇya paraṃtu |pāvana jhāle tujhyāmuḷe || kathā aśī hī puṇyadāyaka |mahaḍacā varadavināyaka |bhaktāṃcā ase pratipālaka |namana bhāve karāve ||

ॐ गँ गणपतये नमः ।

oṃ gam̐ gaṇapataye namaḥ |

पाचवा गणेश आठातील ।पुणे जिल्ह्यातील थेऊर येथील ।त्याची कथा आता पुढील ।ओव्यात असे वर्णिली ॥ इंद्राने फसविले अहिल्येसी ।तेंव्हा संतापले गौतमऋषी ।शाप दिला पत्नीसी ।आणि कामांध इंद्राला ॥ अहिल्या क्षणात शिळा झाली ।इंद्राची कांती काळवंडली ।सर्वांगाला भगे पडली ।आणि सुटली दुर्गंधी ॥ नंतर सर्व देवांनी ।गौतमाना केली विनवणी ।त्यांची प्रार्थना ऐकुन ।दिला त्यांनी उःशाप ॥ परस्री गमन पाप मोठे ।इंद्राने केले कर्म खोटे ।शांती तयाला आता कोठे ।मिळणार नाही कधीही ॥ तथापि करता गणेश पूजन ।तयाचे ध्यान आणि स्मरण ।होईल पापाचे क्षालन ।गणपती च्या कृपेने ॥ तिकडे इंद्र भोगिता पीडा ।झाला होता गोप किडा ।लोळे धरणी वरी गडबडा ।हाय हाय म्हणोनी ॥ सर्व देव तिथे गेले ।आणि ते इंद्राला म्हणाले ।गौतमांनी शाप मुक्त केले ।उःशाप तुला देऊनी ॥ गौतमांची उःशाप वाणी ।त्याला सांगितली सर्वांनी ।लागता गणेश भजनी ।दुःख दूर होईल ॥ इंद्राची दशा पाहुन ।कळवळले बृहस्पती मनी ।त्यांनी इंद्राच्या कानी ।गणेश मंत्र उपदेशीला ॥ इंद्राने मग काय केले ।गणपती स्तवन आरंभीले ।यथावकाश पूर्ण झाले ।इंद्राचे मग मनोरथ ॥ गणपती तेथे प्रत्यक्ष आले ।तेंव्हा भगांचे डोळे झाले ।इंद्राचे रूप पालटले ।सहस्राक्ष झाला तो ॥ चिंतिलेले देतो तो चिंतामणी ।थेऊर क्षेत्री आहे अजूनि ।संकटी तो येई धावुनि ।मंगल करी भक्तांचे ॥ तयाचे चरणी ठेऊन माथा ।गावी गणेशगौरव गाथा ।

pācavā gaṇeśa āṭhātīla |puṇe jilhyātīla theūra yethīla |tyācī kathā ātā puḍhīla |ovyāta ase varṇilī || iṃdrāne phasavile ahilyesī |teṃvhā saṃtāpale gautamaṛṣī |śāpa dilā patnīsī |āṇi kāmāṃdha iṃdrālā || ahilyā kṣaṇāta śiḷā jhālī |iṃdrācī kāṃtī kāḷavaṃḍalī |sarvāṃgālā bhage paḍalī |āṇi suṭalī durgaṃdhī || naṃtara sarva devāṃnī |gautamānā kelī vinavaṇī |tyāṃcī prārthanā aikuna |dilā tyāṃnī uḥśāpa || parasrī gamana pāpa moṭhe |iṃdrāne kele karma khoṭe |śāṃtī tayālā ātā koṭhe |miḷaṇāra nāhī kadhīhī || tathāpi karatā gaṇeśa pūjana |tayāce dhyāna āṇi smaraṇa |hoīla pāpāce kṣālana |gaṇapatī cyā kṛpene || tikaḍe iṃdra bhogitā pīḍā |jhālā hotā gopa kiḍā |loḷe dharaṇī varī gaḍabaḍā |hāya hāya mhaṇonī || sarva deva tithe gele |āṇi te iṃdrālā mhaṇāle |gautamāṃnī śāpa mukta kele |uḥśāpa tulā deūnī || gautamāṃcī uḥśāpa vāṇī |tyālā sāṃgitalī sarvāṃnī |lāgatā gaṇeśa bhajanī |duḥkha dūra hoīla || iṃdrācī daśā pāhuna |kaḷavaḷale bṛhaspatī manī |tyāṃnī iṃdrācyā kānī |gaṇeśa maṃtra upadeśīlā || iṃdrāne maga kāya kele |gaṇapatī stavana āraṃbhīle |yathāvakāśa pūrṇa jhāle |iṃdrāce maga manoratha || gaṇapatī tethe pratyakṣa āle |teṃvhā bhagāṃce ḍoḷe jhāle |iṃdrāce rūpa pālaṭale |sahasrākṣa jhālā to || ciṃtilele deto to ciṃtāmaṇī |theūra kṣetrī āhe ajūni |saṃkaṭī to yeī dhāvuni |maṃgala karī bhaktāṃce || tayāce caraṇī ṭheūna māthā |gāvī gaṇeśagaurava gāthā |

ॐ गँ गणपतये नमः ।

oṃ gam̐ gaṇapataye namaḥ |

या पुढे आहे गोड कथा ।सहाव्या गणपतीची ॥ जिल्हा पुणे तालुका जुन्नर ।तिथे केले डोंगरा वर ।स्थान आहे मनोहर ।लेण्याद्री नामे प्रसिद्ध ॥ त्याची आहे मोठी ख्याती ।हिमालय कन्या पार्वती ।एके काळी बैसली होती ।तेथील एक गुहेत ॥ गणेश व्हावा पुत्र आपुला ।असा तिने ध्यास घेतला ।भाद्रपद शुद्ध चतुर्थीला ।मूर्ती एक घडविली ॥ मृत्तिकेची मूर्ती सानूली ।दिव्य तेजे झळकू लागली ।हा हा म्हणता समाधी लागली ।तप उग्र महान ॥ पाहून ती असीम भक्ती ।संतोषला महागणपती ।माती ची मंगलमूर्ती ।सजीव पहा जाहली ॥ म्हणे माते उघडी लोचन ।जगन्माता तू महान ।तुझे कराया समाधान ।बालरूप झालो मी ॥ सत्य वाणी आता ऐक ।देव भक्तांचा सेवक ।तू जननी मी बालक ।चरण तुझे वंदितो ॥ बालगणेशा पाहूनी ।पार्वती झाली हर्षित मनी ।आनंदाश्रू तिच्या लोचनी ।तरळू तदा लागले ॥ पार्वती चे अंतःकरण ।वात्सल्य प्रेमे आले भरून ।दाही दिशांनी स्वर्गातून ।पुष्पवृष्टी जाहली ॥ माता पार्वती महासती ।पुत्र तिचा महागणपती ।भक्तिभावे तया प्रति ।सर्व देव वंदिती ॥ पुढे काही काळ गेला ।बाल गणपती मोठा झाला ।विघ्ने गेली लयाला ।त्याच्या कृपाप्रसादे ॥ असुर क्रूर राक्षस गण ।आले गणपती वरी चालून ।परी त्यांचे निर्दालन ।केले त्याने सर्वदा ॥ असती कोणी पापी दुष्ट ।जाणुनी तयाचे कपट ।केले तयांना नष्ट ।महाशौर्य दाविले ॥ यम शेष आदी करून ।गर्वाने गेले जे जे फुगून ।करता तयांचे गर्व हरण ।पदी लीन झाले ते ॥ गणपती च्या बाल लिला ।लेण्याद्री येथे बहू झाल्या ।म्हणून त्या भूमीला ।पावित्र्य प्राप्त जाहले ॥ गिरिजेचा जो आत्मज ।तयाचे नाव गिरिजात्मज ।त्याच नावे त्या जागेवर ।विराजतो श्री विनायक ॥

yā puḍhe āhe goḍa kathā |sahāvyā gaṇapatīcī || jilhā puṇe tālukā junnara |tithe kele ḍoṃgarā vara |sthāna āhe manohara |leṇyādrī nāme prasiddha || tyācī āhe moṭhī khyātī |himālaya kanyā pārvatī |eke kāḷī baisalī hotī |tethīla eka guheta || gaṇeśa vhāvā putra āpulā |asā tine dhyāsa ghetalā |bhādrapada śuddha caturthīlā |mūrtī eka ghaḍavilī || mṛttikecī mūrtī sānūlī |divya teje jhaḷakū lāgalī |hā hā mhaṇatā samādhī lāgalī |tapa ugra mahāna || pāhūna tī asīma bhaktī |saṃtoṣalā mahāgaṇapatī |mātī cī maṃgalamūrtī |sajīva pahā jāhalī || mhaṇe māte ughaḍī locana |jaganmātā tū mahāna |tujhe karāyā samādhāna |bālarūpa jhālo mī || satya vāṇī ātā aika |deva bhaktāṃcā sevaka |tū jananī mī bālaka |caraṇa tujhe vaṃdito || bālagaṇeśā pāhūnī |pārvatī jhālī harṣita manī |ānaṃdāśrū ticyā locanī |taraḷū tadā lāgale || pārvatī ce aṃtaḥkaraṇa |vātsalya preme āle bharūna |dāhī diśāṃnī svargātūna |puṣpavṛṣṭī jāhalī || mātā pārvatī mahāsatī |putra ticā mahāgaṇapatī |bhaktibhāve tayā prati |sarva deva vaṃditī || puḍhe kāhī kāḷa gelā |bāla gaṇapatī moṭhā jhālā |vighne gelī layālā |tyācyā kṛpāprasāde || asura krūra rākṣasa gaṇa |āle gaṇapatī varī cālūna |parī tyāṃce nirdālana |kele tyāne sarvadā || asatī koṇī pāpī duṣṭa |jāṇunī tayāce kapaṭa |kele tayāṃnā naṣṭa |mahāśaurya dāvile || yama śeṣa ādī karūna |garvāne gele je je phugūna |karatā tayāṃce garva haraṇa |padī līna jhāle te || gaṇapatī cyā bāla lilā |leṇyādrī yethe bahū jhālyā |mhaṇūna tyā bhūmīlā |pāvitrya prāpta jāhale || girijecā jo ātmaja |tayāce nāva girijātmaja |tyāca nāve tyā jāgevara |virājato śrī vināyaka ||

ॐ गँ गणपतये नमः ।

oṃ gam̐ gaṇapataye namaḥ |

तालुका तोच जुन्नर ।त्यातील गाव ओझर ।तिथे आहे विनायक ।तो सातवा ॥ पुण्यदायक त्याची कथा ।भक्तिभावे ती पठण करता ।किंवा श्रद्धेने परिसता ।पुण्यलाभ होतसे ॥ एकदा इंद्राच्या दरबारी ।नारदमुनीची आली स्वारी ।कळ लावूनी ।मौज स्वये पहातसे ॥ म्हणे त्या हिमालयावर ।यज्ञ चालला आहे थोर ।देवदेवता आणि इतर ।जमले तेथे सर्वही ॥ राजा नामे अभिनंदन ।सर्वा करी हविर्भाग अर्पण ।तुझे मात्र त्याला स्मरण ।होत नाही कधीही ॥ अरे केवढा अपमान ।करितसे कसा तू सहन ।छे छे नारायण नारायण ।मी आपला जातसे ॥ ऐकून ते वर्तमान ।इंद्र झाला क्रोधायमान ।कराकरा दात ओठ चावून ।हात पाय आपटी ॥ त्याने मग काय केले ।सत्वर काळाशी बोलाविले ।आणि त्याला सांगितले ।यज्ञ नष्ट कराया ॥ असेल त्याचा नाश करणे ।सौंदर्याचा शत्रु होणे ।जिविताला मृत्यु देणे ।हेच काम काळाचे ॥ म्हणून काळ आनंदला ।आणि तो विघ्नासुर झाला ।वायू वेगे धावत गेला ।हिमालयाच्या दिशेने ॥ विघ्नासुर तो महागुंड ।लाथेने फोडले होमकुंड ।यज्ञ मंडप तो प्रचंड ।क्षणांत केला उद्ववस्त ॥ जे जे असती सज्जन ।तयाशी छळती दुर्जन ।परी त्यांचे निर्दालन ।देव स्वये करीतसे ॥ सत्कार्यात विघ्न आले ।तेंव्हा सर्व देव भ्याले ।हात जोडून प्रार्थु लागले ।धाव पाव विनायका ॥ तेंव्हा काय चमत्कार झाला ।पार्श्व आणि दिपवत्सला ।ह्यांच्या पोटी जन्म घेतला ।गणपतीने झडकरी ॥ पार्श्व पुत्र तो गणेशावतार ।युद्धाला झाला तयार ।देवांना घेऊन बरोबर ।संग्रामासी निघाला ॥ काळपुरुष तो विघ्नासुर ।रुप पालटी वारंवार ।सर्व देव खरोखर ।भय भीत झाले ॥ तेव्हा आपल्या अंकुशाने ।प्रहार केला पार्श्वपुत्राने ।एक क्षणात विघ्नसुराने ।याचना केली दयेची ॥ पार्श्वपुत्र म्हणजे गजानन ।हे काळाने जाणले पूर्ण ।म्हणुन तयाचे चरण ।वंदिले म्हणे क्षमस्व ॥ गौरीनंदना हे गणराया ।मी तुझ्या पडतो पाया ।मजवरी करावी दया ।भक्तवत्सला विनायका ॥ भक्त तुझा मी आजपासून ।तुझीच आज्ञा पाळीन म्हणून ।माझे नाव धारण करून ।उद्धार माझा करावा ॥ अभय देऊन विघ्नासुरासी ।विघ्नेश नाम घेतले आपणासी ।तेणे सकल देवांसी ।संतोष जाहला ॥ भाद्रपद शुद्ध चतुर्थी ।पुण्य वेळा मंगल तिथी ।देवांनी ती मंगलमूर्ती ।ओझर ग्रामी स्थापिली ॥ तेव्हा पासून तो विघ्नहर ।विघ्ने दूर करी सान थोर ।विद्या आणि बुद्धी अपार ।सर्व भक्तांसी देतसे ॥

tālukā toca junnara |tyātīla gāva ojhara |tithe āhe vināyaka |to sātavā || puṇyadāyaka tyācī kathā |bhaktibhāve tī paṭhaṇa karatā |kiṃvā śraddhene parisatā |puṇyalābha hotase || ekadā iṃdrācyā darabārī |nāradamunīcī ālī svārī |kaḷa lāvūnī |mauja svaye pahātase || mhaṇe tyā himālayāvara |yajña cālalā āhe thora |devadevatā āṇi itara |jamale tethe sarvahī || rājā nāme abhinaṃdana |sarvā karī havirbhāga arpaṇa |tujhe mātra tyālā smaraṇa |hota nāhī kadhīhī || are kevaḍhā apamāna |karitase kasā tū sahana |che che nārāyaṇa nārāyaṇa |mī āpalā jātase || aikūna te vartamāna |iṃdra jhālā krodhāyamāna |karākarā dāta oṭha cāvūna |hāta pāya āpaṭī || tyāne maga kāya kele |satvara kāḷāśī bolāvile |āṇi tyālā sāṃgitale |yajña naṣṭa karāyā || asela tyācā nāśa karaṇe |sauṃdaryācā śatru hoṇe |jivitālā mṛtyu deṇe |heca kāma kāḷāce || mhaṇūna kāḷa ānaṃdalā |āṇi to vighnāsura jhālā |vāyū vege dhāvata gelā |himālayācyā diśene || vighnāsura to mahāguṃḍa |lāthene phoḍale homakuṃḍa |yajña maṃḍapa to pracaṃḍa |kṣaṇāṃta kelā udvavasta || je je asatī sajjana |tayāśī chaḷatī durjana |parī tyāṃce nirdālana |deva svaye karītase || satkāryāta vighna āle |teṃvhā sarva deva bhyāle |hāta joḍūna prārthu lāgale |dhāva pāva vināyakā || teṃvhā kāya camatkāra jhālā |pārśva āṇi dipavatsalā |hyāṃcyā poṭī janma ghetalā |gaṇapatīne jhaḍakarī || pārśva putra to gaṇeśāvatāra |yuddhālā jhālā tayāra |devāṃnā gheūna barobara |saṃgrāmāsī nighālā || kāḷapuruṣa to vighnāsura |rupa pālaṭī vāraṃvāra |sarva deva kharokhara |bhaya bhīta jhāle || tevhā āpalyā aṃkuśāne |prahāra kelā pārśvaputrāne |eka kṣaṇāta vighnasurāne |yācanā kelī dayecī || pārśvaputra mhaṇaje gajānana |he kāḷāne jāṇale pūrṇa |mhaṇuna tayāce caraṇa |vaṃdile mhaṇe kṣamasva || gaurīnaṃdanā he gaṇarāyā |mī tujhyā paḍato pāyā |majavarī karāvī dayā |bhaktavatsalā vināyakā || bhakta tujhā mī ājapāsūna |tujhīca ājñā pāḷīna mhaṇūna |mājhe nāva dhāraṇa karūna |uddhāra mājhā karāvā || abhaya deūna vighnāsurāsī |vighneśa nāma ghetale āpaṇāsī |teṇe sakala devāṃsī |saṃtoṣa jāhalā || bhādrapada śuddha caturthī |puṇya veḷā maṃgala tithī |devāṃnī tī maṃgalamūrtī |ojhara grāmī sthāpilī || tevhā pāsūna to vighnahara |vighne dūra karī sāna thora |vidyā āṇi buddhī apāra |sarva bhaktāṃsī detase ||

ॐ गँ गणपतये नमः ।

oṃ gam̐ gaṇapataye namaḥ |

ऐसे अष्टविनायक कैवारी ।मस्तक ठेवीता चरणावरी ।झडकरी कल्पवृक्षापरी ।इच्छा पूर्ण करतील ॥ आठवितो त्या डोळे मिटूनी ।दर्शन घेतो मनीच्या मनी ।लोटांगणे सहस्र घालूनि ।मागणें हेचि मागतो ॥ देवाधिदेवा दया करी ।संकट निवारूनी सुखी करी ।तव कृपेची मजवरी ।छाया असो अखंड ॥ आप्त स्वकीय सुखी असो ।चिंता क्लेष मुळी नसो ।लक्ष्मी सरस्वती घरी वसो ।शांती नांदो सर्वदा ॥ प्रसन्न व्हाव्या रिद्धीसिद्धी ।प्राप्त व्हावी अपार बुद्धी ।आयुष्य आरोग्य समृद्धी ।लाभो देवा सर्वदा ॥ धन धान्यादी संपत्ती ।भाग्यशाली गुणी संतति ।या सर्वासह वाढो कीर्ती ।जगतामाजी उदंड ॥ भूत पिशाच समंध बाधा ।जादूटोणा अघोरी विद्या ।या पासून रक्षावे सर्वदा ।शत्रूनाश करावा ॥ द्वीपाद चतुष्पाद प्राणी ।तसेच नोकर चाकर आणि ।आश्रित असतील कोठे कोणी ।सर्वा अभय असावे ॥ कफ वात पित्त दोष ।अष्टव्याधी ज्वर सर्प विष ।हे सर्व व्हावें निःशेष ।गोड नामामृते तुझ्या ॥ सुखकर्ता तू दुःखहर्ता ।विघ्नविनाशक विद्यादाता ।भवसागरी ह्या तूंचि त्राता ।नमन माझे साष्टांगी ॥ कोणी असो धनार्थी ।कोणी असो विद्यार्थी ।कोणी असो लग्नार्थी ।किंवा पुत्रार्थी ।वा असो कोणी ॥ करता भावे हा ग्रंथ पठण ।श्री गजानन होइल प्रसन्न ।मनीची इच्छा करील पूर्ण ।सत्य सत्य वाचा ही ॥

aise aṣṭavināyaka kaivārī |mastaka ṭhevītā caraṇāvarī |jhaḍakarī kalpavṛkṣāparī |icchā pūrṇa karatīla || āṭhavito tyā ḍoḷe miṭūnī |darśana gheto manīcyā manī |loṭāṃgaṇe sahasra ghālūni |māgaṇeṃ heci māgato || devādhidevā dayā karī |saṃkaṭa nivārūnī sukhī karī |tava kṛpecī majavarī |chāyā aso akhaṃḍa || āpta svakīya sukhī aso |ciṃtā kleṣa muḷī naso |lakṣmī sarasvatī gharī vaso |śāṃtī nāṃdo sarvadā || prasanna vhāvyā riddhīsiddhī |prāpta vhāvī apāra buddhī |āyuṣya ārogya samṛddhī |lābho devā sarvadā || dhana dhānyādī saṃpattī |bhāgyaśālī guṇī saṃtati |yā sarvāsaha vāḍho kīrtī |jagatāmājī udaṃḍa || bhūta piśāca samaṃdha bādhā |jādūṭoṇā aghorī vidyā |yā pāsūna rakṣāve sarvadā |śatrūnāśa karāvā || dvīpāda catuṣpāda prāṇī |taseca nokara cākara āṇi |āśrita asatīla koṭhe koṇī |sarvā abhaya asāve || kapha vāta pitta doṣa |aṣṭavyādhī jvara sarpa viṣa |he sarva vhāveṃ niḥśeṣa |goḍa nāmāmṛte tujhyā || sukhakartā tū duḥkhahartā |vighnavināśaka vidyādātā |bhavasāgarī hyā tūṃci trātā |namana mājhe sāṣṭāṃgī || koṇī aso dhanārthī |koṇī aso vidyārthī |koṇī aso lagnārthī |kiṃvā putrārthī |vā aso koṇī || karatā bhāve hā graṃtha paṭhaṇa |śrī gajānana hoila prasanna |manīcī icchā karīla pūrṇa |satya satya vācā hī ||

ॐ श्री गजाननयाय नमः । इति श्री अष्टविनायक स्तोत्रं च माहात्म्य संपूर्णम् ।॥ श्री गजाननार्पणमस्तू ॥॥ शुभम् भवतु॥

oṃ śrī gajānanayāya namaḥ | iti śrī aṣṭavināyaka stotraṃ ca māhātmya saṃpūrṇam ||| śrī gajānanārpaṇamastū |||| śubham bhavatu||

ॐ गँ गणपतये नमः ।

oṃ gam̐ gaṇapataye namaḥ |

मंदार पुराणिकसहाय्य शरयू जोशी, प्रमोद पुराणिक, निलेश आपेट

maṃdāra purāṇikasahāyya śarayū jośī, pramoda purāṇika, nileśa āpeṭa