शत्रुसंहारकमेकदन्तस्तोत्रम् अथवा गजवक्त्रस्तुतिः Shatrusamharakamekadantastotram

श्रीगणेशाय नमः ।सनत्कुमार उवाच ।शृणु शम्भ्वादयो देवा मदासुरविनाशने ।उपायं कथयिष्यामि तत्कुरुध्वं मुनीश्वराः ॥ १॥

śrīgaṇeśāya namaḥ |sanatkumāra uvāca |śṛṇu śambhvādayo devā madāsuravināśane |upāyaṃ kathayiṣyāmi tatkurudhvaṃ munīśvarāḥ || 1||

गणेशं पूजयध्वं वै यूयं सर्वे समावृताः ।स बाह्यान्तरसंस्थो वै हनिष्यति मदासुरम् ॥ २॥

gaṇeśaṃ pūjayadhvaṃ vai yūyaṃ sarve samāvṛtāḥ |sa bāhyāntarasaṃstho vai haniṣyati madāsuram || 2||

सनत्कुमारवाक्यं तच्छ्रुत्वा देवर्षिसत्तमाः ।ऊचुस्तं प्रणिपत्यादौ भक्तिनम्रात्मकन्धराः ॥ ३॥

sanatkumāravākyaṃ tacchrutvā devarṣisattamāḥ |ūcustaṃ praṇipatyādau bhaktinamrātmakandharāḥ || 3||

देवर्षय ऊचुः ।केनोपायेन देवेशं गणेशं मुनिसत्तमम् ।पूजयामो विशेषेण तं ब्रवीहि यथातथम् ॥ ४॥

devarṣaya ūcuḥ |kenopāyena deveśaṃ gaṇeśaṃ munisattamam |pūjayāmo viśeṣeṇa taṃ bravīhi yathātatham || 4||

एवं पृष्टो महायोगी देवैश्च मुनिभिः सह ।उवाचाराधनं तेभ्यो गाणपत्यो महायशाः ॥ ५॥

evaṃ pṛṣṭo mahāyogī devaiśca munibhiḥ saha |uvācārādhanaṃ tebhyo gāṇapatyo mahāyaśāḥ || 5||

एकाक्षरेण तं देवं हृदिस्थं गणनायकम् ।विधिना पूजयध्वं च तुष्टस्तेन भविष्यति ॥ ६॥

ekākṣareṇa taṃ devaṃ hṛdisthaṃ gaṇanāyakam |vidhinā pūjayadhvaṃ ca tuṣṭastena bhaviṣyati || 6||

ध्यानं तस्य प्रवक्ष्यामि शृणुध्वं सुरसत्तमाः ।यूयं तं तादृशं ध्यात्वा तोषयध्वं विधानतः ॥ ७॥

dhyānaṃ tasya pravakṣyāmi śṛṇudhvaṃ surasattamāḥ |yūyaṃ taṃ tādṛśaṃ dhyātvā toṣayadhvaṃ vidhānataḥ || 7||

एकदन्तं चतुर्बाहुं गजवक्त्रं महोदरम् ।सिद्धिबुद्धिसमायुक्तं मूषकारूढमेव च ॥ ८॥

ekadantaṃ caturbāhuṃ gajavaktraṃ mahodaram |siddhibuddhisamāyuktaṃ mūṣakārūḍhameva ca || 8||

नाभिशेषं सपाशं वै परशुं कमलं शुभम् ।अभयं सन्दधन्तं च प्रसन्नवदनाम्बुजम् ॥ ९॥

nābhiśeṣaṃ sapāśaṃ vai paraśuṃ kamalaṃ śubham |abhayaṃ sandadhantaṃ ca prasannavadanāmbujam || 9||

भक्तेभ्यो वरदं नित्यमभक्तानां निषूदनम् ।एतादृशं हृदि ध्यात्वा सेवध्वमेकदन्तकम् ॥ १०॥

bhaktebhyo varadaṃ nityamabhaktānāṃ niṣūdanam |etādṛśaṃ hṛdi dhyātvā sevadhvamekadantakam || 10||

सर्वेषां हृदि संस्थोऽयं बुद्धिप्रेरकभावतः ।स्वयं बुद्धिपतिः साक्षादात्मा च सर्वदेहिनाम् ॥ ११॥

sarveṣāṃ hṛdi saṃstho'yaṃ buddhiprerakabhāvataḥ |svayaṃ buddhipatiḥ sākṣādātmā ca sarvadehinām || 11||

एकशब्दात्मिका माया देहरूपा विलासिनी ।दन्तः सत्तात्मकः प्रोक्तः शब्दस्तत्र न संशयः ॥ १२॥

ekaśabdātmikā māyā deharūpā vilāsinī |dantaḥ sattātmakaḥ proktaḥ śabdastatra na saṃśayaḥ || 12||

मायाया धारकोऽयं वै सत्तमात्रेण संस्थितः ।एकदन्तो गणेशो वै कथ्यते वेदवादिभिः ॥ १३॥

māyāyā dhārako'yaṃ vai sattamātreṇa saṃsthitaḥ |ekadanto gaṇeśo vai kathyate vedavādibhiḥ || 13||

सर्वसत्ताधरं पूर्णमेकदन्तं गजाननम् ।सेवध्वं भक्तिभावेन भविष्यति सदा सुखम् ॥ १४॥

sarvasattādharaṃ pūrṇamekadantaṃ gajānanam |sevadhvaṃ bhaktibhāvena bhaviṣyati sadā sukham || 14||

एवमुक्त्वा ययौ योगी स सनत्कुमार आदरात् ।जय हेरम्बमन्त्रं वै समुच्चरन् मुखेन सः ॥ १५॥

evamuktvā yayau yogī sa sanatkumāra ādarāt |jaya herambamantraṃ vai samuccaran mukhena saḥ || 15||

ततो देवगणाः सर्वे मनुयस्तपसि स्थिताः ।एकाक्षरविधानेन तोषयामासुरादरात् ॥ १६॥

tato devagaṇāḥ sarve manuyastapasi sthitāḥ |ekākṣaravidhānena toṣayāmāsurādarāt || 16||

पत्रभक्षा निराहारा वायुभक्षा जलाशिनः ।कन्दमूलफलाहाराः केचित्केचिद्बभूविरे ॥ १७॥

patrabhakṣā nirāhārā vāyubhakṣā jalāśinaḥ |kandamūlaphalāhārāḥ kecitkecidbabhūvire || 17||

संस्थिता ध्याननिष्ठा वै जपहोमपरायणाः ।नानातपःप्रभावेण तोषयन् गणनायकम् ॥ १८॥

saṃsthitā dhyānaniṣṭhā vai japahomaparāyaṇāḥ |nānātapaḥprabhāveṇa toṣayan gaṇanāyakam || 18||

गतवर्षशतेषु वै सन्तुष्ट एकदन्तकः ।आययौ तान्वरान्दातुं ध्यातस्तैर्यादृशस्तथा ॥ १९॥

gatavarṣaśateṣu vai santuṣṭa ekadantakaḥ |āyayau tānvarāndātuṃ dhyātastairyādṛśastathā || 19||

जगाद स तपोयुक्तान् मुनीन्देवन्गजाननः ।वरं वृणुत तुष्टोऽहं दास्यामि ब्राह्मणामराः ॥ २०॥

jagāda sa tapoyuktān munīndevangajānanaḥ |varaṃ vṛṇuta tuṣṭo'haṃ dāsyāmi brāhmaṇāmarāḥ || 20||

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा हृष्टा देवर्षयोऽभवन् ।उन्मील्य लोचने देवमपश्यन्समीपस्थितम् ॥ २१॥

tasya tadvacanaṃ śrutvā hṛṣṭā devarṣayo'bhavan |unmīlya locane devamapaśyansamīpasthitam || 21||

दृष्ट्वा मूषकसंस्थं तं प्रणेमुस्ते गजाननम् ।मुनयो देवदेवेन्द्रा पुपूजुर्भक्तिसंयुताः ॥ २२॥

dṛṣṭvā mūṣakasaṃsthaṃ taṃ praṇemuste gajānanam |munayo devadevendrā pupūjurbhaktisaṃyutāḥ || 22||

पूजयित्वा यथान्यायं प्रणम्य करसम्पुटाः ।तुष्टुवुरेकदन्तं तं भक्तिनम्रात्मकन्धराः ॥ २३॥

pūjayitvā yathānyāyaṃ praṇamya karasampuṭāḥ |tuṣṭuvurekadantaṃ taṃ bhaktinamrātmakandharāḥ || 23||

देवर्षय ऊचुः ।नमस्ते गजवक्त्राय गणेशाय नमो नमः ।अनन्तानन्दभोक्त्रे वै ब्रह्मणे ब्रह्मरूपिणे ॥ २४॥

devarṣaya ūcuḥ |namaste gajavaktrāya gaṇeśāya namo namaḥ |anantānandabhoktre vai brahmaṇe brahmarūpiṇe || 24||

आदिमध्यान्तहीनाय चराचरमयाय ते ।अनन्तोदरसंस्थाय नाभिशेषाय ते नमः ॥ २५॥

ādimadhyāntahīnāya carācaramayāya te |anantodarasaṃsthāya nābhiśeṣāya te namaḥ || 25||

कर्त्रे पात्रे च संहर्त्रे त्रिगुणानामधीश्वर ।सर्वसत्ताधरायैव निर्गुणाय नमो नमः ॥ २६॥

kartre pātre ca saṃhartre triguṇānāmadhīśvara |sarvasattādharāyaiva nirguṇāya namo namaḥ || 26||

सिद्धिबुद्धिपते तुभ्यं सिद्धिबुद्धिप्रदाय च ।ब्रह्मभूताय देवेश सगुणाय नमो नमः ॥ २७॥

siddhibuddhipate tubhyaṃ siddhibuddhipradāya ca |brahmabhūtāya deveśa saguṇāya namo namaḥ || 27||

परशुधारिणे तुभ्यं कमलहस्तशोभिने ।पाशाभयधरायैव महोदराय ते नमः ॥ २८॥

paraśudhāriṇe tubhyaṃ kamalahastaśobhine |pāśābhayadharāyaiva mahodarāya te namaḥ || 28||

मूषकारूढदेवाय मूषकध्वजिने नमः ।आदिपूज्याय सर्वाय सर्वपूज्याय ते नमः ॥ २९॥

mūṣakārūḍhadevāya mūṣakadhvajine namaḥ |ādipūjyāya sarvāya sarvapūjyāya te namaḥ || 29||

सगुणात्मककायाय निर्गुणमस्तकाय ते ।तयोदभेदरूपेण चैकदन्तय ते नमः ॥ ३०॥

saguṇātmakakāyāya nirguṇamastakāya te |tayodabhedarūpeṇa caikadantaya te namaḥ || 30||

देवान्ताऽगोचरायैव वेदान्तलभ्यकाय ते ।योगाधीशाय वै तुभ्यं ब्रह्माधीशाय ते नमः ॥ ३१॥

devāntā'gocarāyaiva vedāntalabhyakāya te |yogādhīśāya vai tubhyaṃ brahmādhīśāya te namaḥ || 31||

अपारगुणधामायानन्तमायाप्रचरिणे ।नानावतारभेदाय शान्तिदाय नमो नमः ॥ ३२॥

apāraguṇadhāmāyānantamāyāpracariṇe |nānāvatārabhedāya śāntidāya namo namaḥ || 32||

वयं धन्या वयं धन्या यैर्दृष्टो गणनायकः ।ब्रह्मभूतमयः साक्षात्प्रत्यक्षं पुरतः स्थितः ॥ ३३॥

vayaṃ dhanyā vayaṃ dhanyā yairdṛṣṭo gaṇanāyakaḥ |brahmabhūtamayaḥ sākṣātpratyakṣaṃ purataḥ sthitaḥ || 33||

एवं स्तुत्वा प्रहर्षेण ननृतुर्भक्तिसंयुताः ।साश्रुनेत्रान्सरोमाञ्चान्दृष्ट्वा तान् ढुण्ढिरब्रवीत् ॥ ३४॥

evaṃ stutvā praharṣeṇa nanṛturbhaktisaṃyutāḥ |sāśrunetrānsaromāñcāndṛṣṭvā tān ḍhuṇḍhirabravīt || 34||

एकदन्त उवाच ।वरं वृणुत देवेशा मनुयश्च यथेप्सितम् ।दास्यामि तं न सन्देहो यद्यपि दुर्लभं भवेत् ॥ ३५॥

ekadanta uvāca |varaṃ vṛṇuta deveśā manuyaśca yathepsitam |dāsyāmi taṃ na sandeho yadyapi durlabhaṃ bhavet || 35||

भवत्कृतं मदीयं तत् स्तोत्रं सर्वार्थदं भवेत् ।पठते श्रुण्वते देवा नानासिद्धिप्रदं द्विजाः ॥ ३६॥

bhavatkṛtaṃ madīyaṃ tat stotraṃ sarvārthadaṃ bhavet |paṭhate śruṇvate devā nānāsiddhipradaṃ dvijāḥ || 36||

शत्रुनाशकरं चैव सुखानन्दप्रदायकम् ।पुत्रपौत्रादिकं सर्वं लभते पाठतो नरः ॥ ३७॥

śatrunāśakaraṃ caiva sukhānandapradāyakam |putrapautrādikaṃ sarvaṃ labhate pāṭhato naraḥ || 37||

गृत्समद उवाच ।एवं तस्य वचः श्रुत्वा हर्षयुक्ताः सुरर्षयः ।ऊचुस्तमेकदन्तं ते प्रणम्य भक्तिभावतः ॥ ३८॥

gṛtsamada uvāca |evaṃ tasya vacaḥ śrutvā harṣayuktāḥ surarṣayaḥ |ūcustamekadantaṃ te praṇamya bhaktibhāvataḥ || 38||

सुरर्षय ऊचुः ।यदि तुष्टोऽसि सर्वेश एकदन्त महाप्रभो ।यदि देयो वरो नश्चेज्जहि दुष्टं मदासुरम् ॥ ३९॥

surarṣaya ūcuḥ |yadi tuṣṭo'si sarveśa ekadanta mahāprabho |yadi deyo varo naścejjahi duṣṭaṃ madāsuram || 39||

इति श्रीमुद्गलपुराणान्तर्गतं सनकादिकृतमेकदन्तस्तोत्रं समाप्तम् ।

iti śrīmudgalapurāṇāntargataṃ sanakādikṛtamekadantastotraṃ samāptam |