नवदुर्गास्वरूपानुसन्धानस्तुतिः Shri Navadurgasvarupanusandhana Stuti

वक्ष्येऽहं नव दुर्गायाः स्वरूपाण्यधुना क्रमात् ।प्रथमा वन दुर्गा स्यात् शूलिन्याख्या द्वितीयिका ॥ १॥

vakṣye'haṃ nava durgāyāḥ svarūpāṇyadhunā kramāt |prathamā vana durgā syāt śūlinyākhyā dvitīyikā || 1||

तृतीया जातवेदास्तु शान्तिदुर्गा चतुर्थिका ।पञ्चमी शबरी दुर्गा ज्वलद् दुर्गा च षष्ठिका ॥ २॥

tṛtīyā jātavedāstu śāntidurgā caturthikā |pañcamī śabarī durgā jvalad durgā ca ṣaṣṭhikā || 2||

सप्तमी लवणाभिख्या दीपदुर्गा तथाऽष्टमी ।नवमी ह्यासुरी दुर्गा प्रोक्ता एता नवाम्बिकाः ॥ ३॥

saptamī lavaṇābhikhyā dīpadurgā tathā'ṣṭamī |navamī hyāsurī durgā proktā etā navāmbikāḥ || 3||

पुरा भण्डमहायुद्धे ललिताम्बाऽट्टहासतः ।आविर्भूता इमा देव्यः मध्वाद्यसुरभीकराः ॥ ४॥

purā bhaṇḍamahāyuddhe lalitāmbā'ṭṭahāsataḥ |āvirbhūtā imā devyaḥ madhvādyasurabhīkarāḥ || 4||

स्मरणादर्चनात्तासां जपात् दुर्गाणि मानवाः ।तरन्ति तरसा नान्यो ह्युपायोऽस्ति कलौ युगे ॥ ५॥

smaraṇādarcanāttāsāṃ japāt durgāṇi mānavāḥ |taranti tarasā nānyo hyupāyo'sti kalau yuge || 5||

दुःखेन शत्रुभिर्गन्तुमशक्यत्वात् यतोऽम्बिका ।दुर्गेति कथिता शम्भुं समरोद्युक्तमाश्रिता ॥ ६॥

duḥkhena śatrubhirgantumaśakyatvāt yato'mbikā |durgeti kathitā śambhuṃ samarodyuktamāśritā || 6||

दुर्गात् सन्त्रायते यस्मात् देवी दुर्गेति कथ्यते ।प्रपद्ये शरणं देवि चेत्याहाथर्वणी श्रुतिः ॥ ७॥

durgāt santrāyate yasmāt devī durgeti kathyate |prapadye śaraṇaṃ devi cetyāhātharvaṇī śrutiḥ || 7||

आक्रीडायां भवानी सा शम्भोः कोपे तु काळिका ।जगतां पालने विष्णुः युद्धे दुर्गा शिवप्रिया ॥ ८॥

ākrīḍāyāṃ bhavānī sā śambhoḥ kope tu kāḷikā |jagatāṃ pālane viṣṇuḥ yuddhe durgā śivapriyā || 8||

समष्टि व्यष्टि भेदेन द्विधा तन्मूर्तिरीरिता ।समष्टिरेव सर्वत्र पूज्यते हि द्विजातिभिः ॥ ९॥

samaṣṭi vyaṣṭi bhedena dvidhā tanmūrtirīritā |samaṣṭireva sarvatra pūjyate hi dvijātibhiḥ || 9||

विख्याता सर्वदा दुर्गा महिषासुरमर्दिनी ।समष्टिरूपिणी देवी नवदुर्गात्मिका शिवा ॥ १०॥

vikhyātā sarvadā durgā mahiṣāsuramardinī |samaṣṭirūpiṇī devī navadurgātmikā śivā || 10||

विन्ध्यदर्पविनाशार्थमगस्त्येन वने पुरा ।या दुर्गा पूजिता तस्मात् वनदुर्गेति कीर्तिता ॥ ११॥

vindhyadarpavināśārthamagastyena vane purā |yā durgā pūjitā tasmāt vanadurgeti kīrtitā || 11||

त्रिपुराणां महायुद्धे वहन्ती शूलमायुधम् ।शम्भोः वामगता दुर्गा तस्मात् सा शूलिनी मता ॥ १२॥

tripurāṇāṃ mahāyuddhe vahantī śūlamāyudham |śambhoḥ vāmagatā durgā tasmāt sā śūlinī matā || 12||

जातवेदः स्वरूपा या गङ्गां नयति शाम्भवम् ।वीर्यं तस्मात् जातवेदोदुर्गेति प्रथिता भुवि ॥ १३॥

jātavedaḥ svarūpā yā gaṅgāṃ nayati śāmbhavam |vīryaṃ tasmāt jātavedodurgeti prathitā bhuvi || 13||

ऋणरोगपिशाचादि सर्वोपद्रव नाशनात् ।रुद्रकोपप्रशमनात् शान्ति दुर्गेति कीर्तिता ॥ १४॥

ṛṇarogapiśācādi sarvopadrava nāśanāt |rudrakopapraśamanāt śānti durgeti kīrtitā || 14||

या पार्थस्यानुग्रहार्थं शबरात्मानमीश्वरम् ।पुरा वने ह्यनुगता तस्मात्सा शबरी मता ॥ १५॥

yā pārthasyānugrahārthaṃ śabarātmānamīśvaram |purā vane hyanugatā tasmātsā śabarī matā || 15||

रक्षार्थं शक्तिसेनास्ताः पुरा भण्डासुराहवे ।अभिजज्वाल शिबिरं ज्वलद् दुर्गा ततो मता ॥ १६॥

rakṣārthaṃ śaktisenāstāḥ purā bhaṇḍāsurāhave |abhijajvāla śibiraṃ jvalad durgā tato matā || 16||

लवणासुर संहृत्यै लक्ष्मणेन समर्चिता ।या पुरा रामविनुता सा दुर्गा लवणाभिधा ॥ १७॥

lavaṇāsura saṃhṛtyai lakṣmaṇena samarcitā |yā purā rāmavinutā sā durgā lavaṇābhidhā || 17||

हार्दान्धकारं या दुर्गा वारयन्त्याशु योगिनाम् ।दीपवत्तिमिरं सा स्यात् दीपदुर्गा सुखप्रदा ॥ १८॥

hārdāndhakāraṃ yā durgā vārayantyāśu yoginām |dīpavattimiraṃ sā syāt dīpadurgā sukhapradā || 18||

असुरान् मोहयन्ती या पुराऽयच्छत् सुधारसम् ।सुरेभ्यः साऽऽसुरी दुर्गा कीर्तिता सर्वसिद्धिदा ॥ १९॥

asurān mohayantī yā purā'yacchat sudhārasam |surebhyaḥ sā''surī durgā kīrtitā sarvasiddhidā || 19||

समष्टिदुर्गाअरिशङ्खकृपाण खेट बाणान्सधनुश्शूलक तर्जनीर्दधाना ।मम सा महिषोत्तमाङ्गसंस्था नवदुर्गासदृशी श्रियेऽस्तु दुर्गा ॥ २०॥

samaṣṭidurgāariśaṅkhakṛpāṇa kheṭa bāṇānsadhanuśśūlaka tarjanīrdadhānā |mama sā mahiṣottamāṅgasaṃsthā navadurgāsadṛśī śriye'stu durgā || 20||

१\। वनदुर्गाध्यानम् ।सौवर्णाम्बुज मध्यगां त्रिनयनां सौदामिनी सन्निभांशङ्खं चक्रवराभयानि दधतीमिन्दोः कलां बिभ्रतीम् ।ग्रैवेयाङ्गद हार कुण्डलधरामाखण्डलाद्यैः स्तुतांध्यायेद्विन्ध्यनिवासिनीं शशिमुखीं पार्श्वस्थपञ्चाननाम् ॥ २१॥

1\| vanadurgādhyānam |sauvarṇāmbuja madhyagāṃ trinayanāṃ saudāminī sannibhāṃśaṅkhaṃ cakravarābhayāni dadhatīmindoḥ kalāṃ bibhratīm |graiveyāṅgada hāra kuṇḍaladharāmākhaṇḍalādyaiḥ stutāṃdhyāyedvindhyanivāsinīṃ śaśimukhīṃ pārśvasthapañcānanām || 21||

२\। शूलिनीदुर्गाध्यानम् ।अध्यारूढां मृगेन्द्रं सजलजलधरश्यामळां हस्त पद्मैःशूलं बाणं कृपाणीमरिजलजगदाचापपाशान्वहन्तीम् ।चन्द्रोत्तंसां त्रिनेत्रां चतसृभिरसिना खेटकं बिभ्रतीभिःकन्याभिः सेव्यमानां प्रतिभटभयदां शूलिनीं भावयामि ॥ २२॥

2\| śūlinīdurgādhyānam |adhyārūḍhāṃ mṛgendraṃ sajalajaladharaśyāmaḷāṃ hasta padmaiḥśūlaṃ bāṇaṃ kṛpāṇīmarijalajagadācāpapāśānvahantīm |candrottaṃsāṃ trinetrāṃ catasṛbhirasinā kheṭakaṃ bibhratībhiḥkanyābhiḥ sevyamānāṃ pratibhaṭabhayadāṃ śūlinīṃ bhāvayāmi || 22||

३\। जातवेदोदुर्गाध्यानम् ।विद्युद्दामसमप्रभां मृगपतिस्कन्धस्थितां भीषणांकन्याभिः करवाळखेटविलसद्धस्ताभिरासेविताम् ।हस्तैश्चक्रधरासिखेट विशिखान् पाशाङ्कुशौ तर्जनींबिभ्राणामनलात्मिकां शशिधरां दुर्गां त्रिनेत्रां भजे ॥ २३॥

3\| jātavedodurgādhyānam |vidyuddāmasamaprabhāṃ mṛgapatiskandhasthitāṃ bhīṣaṇāṃkanyābhiḥ karavāḷakheṭavilasaddhastābhirāsevitām |hastaiścakradharāsikheṭa viśikhān pāśāṅkuśau tarjanīṃbibhrāṇāmanalātmikāṃ śaśidharāṃ durgāṃ trinetrāṃ bhaje || 23||

४\। शान्तिदुर्गाध्यानम् ।रोगोपद्रव शत्रुभीति विविध क्रूराहि शूकोल्बणोद्दुष्टारिष्टपिशाचजा बहुविधास्ता आपदो ह्यामयाः ।यद्।ह्ध्यानात्प्रशमं प्रयान्ति सहसा सा शान्तिदुर्गाऽवतात्हस्ताश्लिष्टवरत्रिशूल कमलाभीतिर्मृगेन्द्रासना ॥ २४॥

4\| śāntidurgādhyānam |rogopadrava śatrubhīti vividha krūrāhi śūkolbaṇodduṣṭāriṣṭapiśācajā bahuvidhāstā āpado hyāmayāḥ |yad|hdhyānātpraśamaṃ prayānti sahasā sā śāntidurgā'vatāthastāśliṣṭavaratriśūla kamalābhītirmṛgendrāsanā || 24||

५\। शबरीदुर्गाध्यानम् ।गुञ्जाफलाकल्पित हाररम्यां श्रुत्योः शिखण्डं शिखिनो वहन्तीम् ।कोदण्डबाणौ दधतीं कराभ्यां कटिस्थवल्कां शबरीं स्मरामि ॥ ६\। ज्वलद्दुर्गाध्यानम् ।ज्वालामालावलीढा ज्वलनशरधनुश्शङ्खचक्रासिखेटान्शूलं सन्तर्जनीं या करसरसिरुहैस्सन्दधाना त्रिनेत्रा ।और्वाग्निं सङ्किरन्ती रणभुवि दितिजान्नाशयन्ती परा सादुर्गा जाज्वल्यमाना भवतु मम सदा सिंहसंस्था पुरस्तात् ॥ २६॥

5\| śabarīdurgādhyānam |guñjāphalākalpita hāraramyāṃ śrutyoḥ śikhaṇḍaṃ śikhino vahantīm |kodaṇḍabāṇau dadhatīṃ karābhyāṃ kaṭisthavalkāṃ śabarīṃ smarāmi || 6\| jvaladdurgādhyānam |jvālāmālāvalīḍhā jvalanaśaradhanuśśaṅkhacakrāsikheṭānśūlaṃ santarjanīṃ yā karasarasiruhaissandadhānā trinetrā |aurvāgniṃ saṅkirantī raṇabhuvi ditijānnāśayantī parā sādurgā jājvalyamānā bhavatu mama sadā siṃhasaṃsthā purastāt || 26||

७\। लवणदुर्गाध्यानम् ।करकमल विराजच्चक्रशङ्खासिशूलापरिलसितकिरीटा पाटितानेकदैत्या ।त्रिनयनलसिताङ्गी तिग्मरश्मिप्रकाशापवनसखनिभाङ्गी लावणी पातु दुर्गा ॥ २७॥

7\| lavaṇadurgādhyānam |karakamala virājaccakraśaṅkhāsiśūlāparilasitakirīṭā pāṭitānekadaityā |trinayanalasitāṅgī tigmaraśmiprakāśāpavanasakhanibhāṅgī lāvaṇī pātu durgā || 27||

८\। दीपदुर्गाध्यानम् ।दीपान्तर्ज्वलितारविन्दसदृशा सिंहासनस्था शिवाशूलेष्वासशरारि शङ्ख कमलाभीतीष्ट हस्तोज्ज्वला ।सम्पूज्याऽमरलोक वासिभिरसावाखेलयन्ती मुदास्वाभादीप्तनिशा महेशरमणी दुर्गाम्बिका रक्षतात् ॥ २८॥

8\| dīpadurgādhyānam |dīpāntarjvalitāravindasadṛśā siṃhāsanasthā śivāśūleṣvāsaśarāri śaṅkha kamalābhītīṣṭa hastojjvalā |sampūjyā'maraloka vāsibhirasāvākhelayantī mudāsvābhādīptaniśā maheśaramaṇī durgāmbikā rakṣatāt || 28||

९\। आसुरीदुर्गाध्यानम् ।शरच्चन्द्रकान्तिर्वराभीतिशूलान् सृणिं हस्तपद्मैर्दधानाऽम्बुजस्था ।विभूषाम्बराढ्याऽहियज्ञोपवीता मुदोऽथर्वपुत्री करोत्वासुरी नः ॥ २९॥

9\| āsurīdurgādhyānam |śaraccandrakāntirvarābhītiśūlān sṛṇiṃ hastapadmairdadhānā'mbujasthā |vibhūṣāmbarāḍhyā'hiyajñopavītā mudo'tharvaputrī karotvāsurī naḥ || 29||

समष्टिस्तुतिः ।नवीकृताकारधराऽपि याऽनवीकृताऽविकारापि विकाररूपिणी ।विसर्गरूपाऽप्यविसर्गरक्षणोन्मुखी सदा रक्षतु सा नवात्मिका ॥ ३०॥

samaṣṭistutiḥ |navīkṛtākāradharā'pi yā'navīkṛtā'vikārāpi vikārarūpiṇī |visargarūpā'pyavisargarakṣaṇonmukhī sadā rakṣatu sā navātmikā || 30||

दुर्गे शूलिनि जातवेदसि महाशान्त्याह्वये शाबरिज्वालादुर्गवराभिधे लवणगे दीपाभिधे ह्यासुरि ।एह्यम्बे पुरतो ममाद्य भयकृद्रोगारि पीडादिमान्विध्वस्तान् कुरु देहि सौख्यमतुलं भक्तिं तथाऽव्याहताम् ॥ ३१॥

durge śūlini jātavedasi mahāśāntyāhvaye śābarijvālādurgavarābhidhe lavaṇage dīpābhidhe hyāsuri |ehyambe purato mamādya bhayakṛdrogāri pīḍādimānvidhvastān kuru dehi saukhyamatulaṃ bhaktiṃ tathā'vyāhatām || 31||

फलाशंसनम् ।नवदुर्गास्वरूपानुसन्धायकमनुत्तमम् ।इदं स्तोत्रवरं नित्यं यः पठेत् सर्वसिद्धिदम् ॥ ३२॥

phalāśaṃsanam |navadurgāsvarūpānusandhāyakamanuttamam |idaṃ stotravaraṃ nityaṃ yaḥ paṭhet sarvasiddhidam || 32||

त्रिकालं ह्येककालं वा सङ्कान्तावयने तथा ।विषौ दर्शे पौर्णमास्यामष्टम्यां भौमवासरे ॥ ३३॥

trikālaṃ hyekakālaṃ vā saṅkāntāvayane tathā |viṣau darśe paurṇamāsyāmaṣṭamyāṃ bhaumavāsare || 33||

शुक्रवारे चतुर्दश्यां रोहिण्यां वा विशेषतः ।कृष्णाङ्गारचतुर्दश्यां भौमाश्विन्यां पठेदिदम् ॥ ३४॥

śukravāre caturdaśyāṃ rohiṇyāṃ vā viśeṣataḥ |kṛṣṇāṅgāracaturdaśyāṃ bhaumāśvinyāṃ paṭhedidam || 34||

महामृत्युं च तरति महादुर्गाणि शीघ्रतः ।निशीथिन्यां जपेदेतत् वाक्सिद्धिरपि लभ्यते ॥ ३५॥

mahāmṛtyuṃ ca tarati mahādurgāṇi śīghrataḥ |niśīthinyāṃ japedetat vāksiddhirapi labhyate || 35||

सर्वान् कामानवाप्रोति सर्वसिद्धिञ्च विन्दति ।अत्युत्पातभये जाते रोगोपद्रवसम्भवे ॥ ३६॥

sarvān kāmānavāproti sarvasiddhiñca vindati |atyutpātabhaye jāte rogopadravasambhave || 36||

ऋणे बन्धे च यो धीमान् नवदुर्गां हृदि स्मरन् ।पठेदाशु सुखं याति महादेव्याः प्रसादतः ॥ ३७॥

ṛṇe bandhe ca yo dhīmān navadurgāṃ hṛdi smaran |paṭhedāśu sukhaṃ yāti mahādevyāḥ prasādataḥ || 37||

गोपनीयमिदं स्तोत्रं नात्र कार्या विचारणा ।नवदुर्गा महाविद्या नवधा ह्युद्धृताश्च ताः ॥ ३८॥

gopanīyamidaṃ stotraṃ nātra kāryā vicāraṇā |navadurgā mahāvidyā navadhā hyuddhṛtāśca tāḥ || 38||

जपित्वाऽन्ते पठेदेतत् स्तोत्रं तस्याणिमादयः ।वशं यान्ति न सन्देहो नवदुर्गा प्रसीदति ॥ ३९॥

japitvā'nte paṭhedetat stotraṃ tasyāṇimādayaḥ |vaśaṃ yānti na sandeho navadurgā prasīdati || 39||

एवं यो हृदि भावयन् स्तुतिमिमां सङ्कीर्तयन् प्रत्यहंमन्त्राणां नवकं नवाकृतिधरां दुर्गामुपास्ते शिवाम् ।संयात्याशु मनो विचिन्तितफलं सन्तानसत्सम्पदःकान्ताभूधनधान्यवर्गमतुलां पुष्टिं च निर्वैरताम् ॥ ४०॥

evaṃ yo hṛdi bhāvayan stutimimāṃ saṅkīrtayan pratyahaṃmantrāṇāṃ navakaṃ navākṛtidharāṃ durgāmupāste śivām |saṃyātyāśu mano vicintitaphalaṃ santānasatsampadaḥkāntābhūdhanadhānyavargamatulāṃ puṣṭiṃ ca nirvairatām || 40||

(अथर्वण रहस्ये श्री दक्षिणामूर्तिसंहितायां विद्याम्नाय कल्पतः)इति श्री नवदुर्गास्वरूपानुसन्धानस्तुतिः समाप्ता ।

(atharvaṇa rahasye śrī dakṣiṇāmūrtisaṃhitāyāṃ vidyāmnāya kalpataḥ)iti śrī navadurgāsvarūpānusandhānastutiḥ samāptā |